Eindrapportage interventieplannen Sociaal Domein

Eindrapportage Interventieplannen Sociaal Domein I t/m IV 1 februari 2022

nijmegen.nl

Voorwoord Eindrapportage Interventieplannen Sociaal Domein

Nijmegen is trots op wat is bereikt de afgelopen jaren in het sociaal domein Wat hebben we bereikt? Nijmegen wil een sociale stad zijn en we zijn trots dat Nijmegenaren dat ook zo ervaren. In de huisartsenpraktijk, op de scholen, in de bibliotheken en bij de Stips treffen onze inwoners betrokken mensen voor advies over geldzaken, gezondheid en opvoeden. De drempel naar het vragen om hulp is laag. Dat wordt gewaardeerd merken wij; mensen geven hogere cijfers voor de hulp die zij krijgen. Ook kunnen steeds meer mensen in hun eigen huis herstellen als ze een zware periode achter de rug hebben. Het op eigen benen (leren) staan, de steun van het gezin, de buurt, de school, de sportclub en het werk ontbreekt bij een opname terwijl dat juist een positief effect heeft. Dat geldt vooral ook voor kinderen en jongeren. Thuis opgroeien en kansen krijgen om mee te doen; daar doen we enorm ons best voor en dat kan in Nijmegen.

Wat zegt dit over onze aanpak? Veel inspanningen om een sociaal beleid uit te voeren vinden achter de schermen plaats. We noemen dat in Nijmegen: Lerend Transformeren. Dit betekent ruimte geven aan het experimenten en samen met aanbieders, inwoners en vrijwilligers vaststellen of het beter gaat. Onze partners steunen ons beleid. We hebben grip op de uitgaven. Onze aanpak heeft bewezen dat het werkt en daarom willen we er mee door gaan.

Het vervolg? Het sociale vangnet zal nog meer zichtbaar worden voor onze inwoners; in de wijk en ook online. 70% van onze inwoners gebruikt geen sociale regelingen. 30% heeft wel hulp op het gebied van zorg, werk, inkomen en jeugd. Voor die groep gaan we de uitdaging aan de verkokering in de uitvoering te doorbreken. Mensen vragen in stressvolle situaties om steun en behandeling, maar ook om concrete oplossingen voor wonen en geldgebrek. De doorbraakteams hebben laten zien dat dat kan. Dat vraagt een lange adem. Maar met het belang van inwoners in het hart en de cijfers in het hoofd zijn we op de goede weg. Grete Visser, Wethouder Onderwijs, welzijn en zorg Mede namens: Petra Molenaar, wethouder werk, inkomen en armoedebestrijding, ICT en faciliteiten Bert Velthuis, wethouder wijken, openbare ruimte, vastgoed, sport en accommodaties

3

Samenvatting Nijmegen is een sociale stad en wil dat graag blijven. Om dit te borgen is naar aanleiding van het coalitieakkoord 2018 ‘Samen Vooruit’ het interventieplan Opgave Sociale Stad opgesteld. Met deze eindrapportage blikken we trots terug op wat we hebben bereikt.

steeds beter zicht hebben op het zorggebruik van onze inwoners en de verschillen tussen de verschillende wijken resultaten. De cijfers helpen ons om aanbieders de juiste sturing te geven. We

Inwoners zijn tevreden over de zorg en

gegeven aan een breed netwerk in de

hebben geleerd dat we als lokale overheid

ervaren steun in hun eigen omgeving.

stad waar mensen heen kunnen als het

een stevige rol moeten pakken in het

We hebben de oplopende financiële

even tegen zit. Ouders en leerkrachten

mede ontwerpen van de vernieuwingen.

tekorten kunnen keren. Sinds 2019 sluiten

kunnen advies krijgen over opvoeden en

We brengen samenhang aan in de ver-

we de jaarrekeningen af met een plus op

opgroeien op school. Over omgaan met

schillende wettelijke kaders en de

de balans in het sociaal domein.

geld kun je terecht bij de Stips. En voor

diversiteit van organisaties. We geven

iedereen zijn er mogelijkheden voor

onze uitvoeringspartners een duidelijke

We danken dat aan alle partijen in de stad,

deelname aan cultuur, sport en advies

opdracht zodat zij weten wat we van hen

die we kunnen binden aan ons beleid

over een gezonde leefstijl.

verwachten op de verschillende domeinen.

om inwoners veerkrachtiger te maken.

We versterken de regie in de wijk tussen

We hebben fors geïnvesteerd in een

Wat hebben we geleerd van deze aanpak

de verschillende partners.

vernieuwend specialistisch aanbod voor

en moeten we voortzetten? Daarvoor is

Ook in de preventieaanpak organiseren

jeugdigen en volwassenen in lastige

geen blauwdruk op papier te zetten. We

we meer samenwerking en een planmatige

thuissituaties en zijn ook in staat geweest

leren van de praktijk. Samen met onze

aanpak. Er is een groeiende behoefte aan

om kosten te verminderen.

partners ontwerpen we nieuwe zorg:

informatie over het welzijn van inwoners

Tegelijkertijd hebben we een impuls

lerend transformeren. Het helpt dat we

in de wijken en kansen voor preventie.

Figuur 1 Interventies Sociale Stad

4

1. Inhoudsopgave We bereikten goede resultaten voor onze inwoners, maar dit

Samenvatting

4

Inhoudsopgave

5

past niet overal binnen de opgelegde financiële kaders. Over de financiële tekorten voor jeugdhulp zijn we inmiddels

1.

in een landelijke discussie beland. We volgen het rijksbeleid kritisch om te kunnen anticiperen op veranderingen.

2.  Nijmeegse aanpak Transformatie Sociaal Domein:

6

Kerndocumenten

We hadden niet kunnen voorzien dat de coronapandemie ook een factor werd in onze monitoring. De effecten daarvan zullen we pas achteraf volledig kunnen vaststellen.

3.  Voortgang Opgave Sociale Stad

8

Interventie 10 Datagestuurd werken in het sociaal domein We kunnen concluderen dat we grote vorderingen hebben gemaakt in de hoofddoelen van het interventieplan Sociale

3.1. Een inclusieve en veerkrachtige stad met een sterke

Stad. De doelen waren:

sociale basis

• Een inclusieve en veerkrachtige stad met een sterke

Interventie 1 Welzijn, vrijwilligers, leefbare wijken

sociale basis;

gericht versterken

• Normaliseren van zorg en ondersteuning;

Interventie 2 Wijkaanpak sociaal domein;

• Bij complexe situaties is goede specialistische zorg snel

visie en organisatie

8

beschikbaar. 3.2. Normaliseren van zorg en ondersteuning Onze sturingsprincipes zijn kwaliteit, toegankelijkheid,

Interventie 4 Sterke basis kinderen en jongeren

betaalbaarheid en lerend stelsel. Deze sturingsprincipes

Interventie 5 Verminderen gebruik ambulante Jeugdzorg

hebben we toegepast in tien interventies. We realiseren ons

Interventie 3 Inkomen, werk, armoede & schulden

dat transformeren een langdurig proces is en kiezen een

Interventie 8 Doorbraakaanpak

aanpak die past binnen de lange termijn opgaves van onze

Interventie 9 Stelselwijziging

11

stad. We zullen steeds nieuwe interventies moeten uitvoeren om de effectiviteit en de samenhang van dit complexe stelsel te

3.3. Bij complexe situaties is goede specialistische

verbeteren. Het bewaken van de focus op de hoofddoelen

zorg snel beschikbaar

en de lange termijn blijft essentieel in dit proces.

Interventie 6 Jeugdzorg met Verblijf

13

Interventie 7 Ombouw Beschermd Wonen en We willen het lerend transformeren doorzetten en nog meer

maatschappelijke opvang

focus leggen op de lessen die de uitvoering ons leert. Dus goede informatie zien te verkrijgen uit de praktijk over de

4.

Financieel beeld Interventieplan

18

5.

Vooruitblik

20

resultaten. Daarbij dienen we als lokale overheid warme contacten te onderhouden in de wijken met de gezinnen, de organisaties, kenniscentra en de vrijwilligersorganisaties. De afbeelding op de vorige pagina is een illustratie van een aantal activiteiten uit het interventieplan Sociale Stad en de samenwerking met onze partners.

5

2. Nijmeegse aanpak Transformatie Sociaal Domein: Kerndocumenten In 2015 kregen gemeenten in Nederland nieuwe taken met betrekking tot werk, inkomen, participatie en zelfredzaamheid, ondersteuning voor volwassenen zorg en jeugdhulp (de Wmo 2015, de Participatiewet, Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening). Daarmee kregen gemeenten de verantwoordelijkheid voor een toekomstbestendiger en betaalbaarder sociaal stelsel. Ook Nijmegen stond voor deze grote uitdaging met minder middelen de toegang tot goede zorg en ondersteuning voor alle inwoners te blijven garanderen.

Het motto is: lokaal doen wat lokaal kan en regionaal doen wat regionaal moet. Van sommige taken is wettelijk vastgelegd dat dit op regionale of bovenregionale schaal moet worden uitgevoerd.

Coalitieakkoord 2018- 2022: Nijmegen Samen Vooruit Het coalitieakkoord bouwt voort op de

Deze transformatie-opdracht is beschreven

• Normaliseren van zorg en ondersteuning;

gekozen aanpak. Wel krijgt de gebieds-

in een aantal kerndocumenten voor de

• Bij complexe situaties is goede specia-

gerichte organisatie meer nadruk. En er

stad en de regio. Deze documenten, ze

listische zorg snel beschikbaar.

is een sterkere wens om de verbinding te

staan hieronder genoemd, zijn nog steeds

leggen tussen werk, inkomen, onderwijs,

leidend in de Nijmeegse aanpak.

Onze sturingsprincipes zijn kwaliteit,

welzijn en zorg. In de gezondheidsagenda

De voortgang van de transformatie

toegankelijkheid, betaalbaarheid en

Samen Gezond in Nijmegen 2017-2020

verantwoorden we aan de gemeenteraad.

lerend stelsel.

wordt de verbinding gelegd met de

Vanaf 2018 beschikken we over informatie

Deze doelen zijn uitgewerkt in 10 inter-

gezonde leefomgeving.

over het zorggebruik van inwoners en de

venties, waarmee we de inhoudelijke

De Armoede Agenda Nijmegen 2020-2024,

kosten per zorgsoort. Deze informatie is

transformatie hebben vormgegeven.

de Regionaal Arbeidsmarkt Beleidsplan “Werk voorop!” 2020 – 2023 en het

onderdeel van de voortgangsrapportages.

Kracht door Verbinding (juli 2013)

masterplan Terugdringen Bijstandstekort

Veur Mekoar 2015- 2018

Deze beleidsnota is opgesteld samen met

bevatten acties om mensen aan werk

Deze beleidsnota beschrijft de hoofd-

de regiogemeenten Druten, Wijchen,

te helpen en zo het aantal bijstands­

doelen van de transformatie, die aansluiten

Berg en Dal, Beuningen, Heumen en

gerechtigden te verminderen.

bij de indeling zoals in de zorg gebruikelijk

Mook en Middelaar. Ze beschrijft de

De partners in Gelderland Zuid schreven

is (nulde, eerste, tweede en derde lijn).

organisatorische kant van de transfor-

het beleidsplan GGZ-Beschermd

•E  en inclusieve en veerkrachtige stad

matie zorg en welzijn. De toegang,

Wonen-Maatschappelijke Opvang

met een sterke sociale basis;

de zorginkoop en het sturingsmodel.

“Samen dichtbij” 2018-2020. Hiermee begint de ombouw van beschermd wonen

Hoofddoelen Sociale Stad

naar nieuwere vormen van begeleiding, zo veel mogelijk thuis, en wonen.

toegankelijkheid Aanvullende zorg waar nodig

kwaliteit

Bij complexe situaties goede specialistische hulp snel beschikbaar

Ondersteuning dichtbij betaalbaarheid

lerend stelsel

Sociale basis

Normaliseren van hulp en ondersteuning; passend, dichtbij, herstel, zelfregie, netwerk, preventie, lichte hulp Inclusieve veerkrachtige stad met sterke sociale basis en bestaanszekerheid

Eind 2021 stelde de raad de visienota ‘Samen Werken, Samen Sterk’ vast. Deze visie is samen met de partners tot stand gekomen. De subsidiekaders voor de sociale basis worden hierop gebaseerd.

Transformatieagenda 2017-2027 (januari 2017) Nijmegen kiest voor lerend transformeren. Dat houdt in dat ruimte wordt gezocht voor experimenten samen met de aanbieders.

Figuur 2 Doelen van Transformatie

6

“Lerend Transformeren betekent, ruimte voor experimenten en samen met de aanbieders en inwoners vaststellen of het beter gaat”

We voerden acht maatschappelijke businesscases uit om meer

van de middelen van de gemeentebegroting gaan inmiddels naar

zicht te krijgen op de impact van vernieuwing. We onderzoeken

het sociaal domein. Aan de inkomstenkant zijn gemeenten echter

effecten op inwoners, zorgaanbieders en zorgkosten. We krijgen

bijna volledig afhankelijk van het Rijk. In de praktijk is er veel

meer zicht op hoe inwoners tegelijkertijd of achtereenvolgens

onderlinge samenhang tussen deze domeinen. De insteek is dat

gebruik maken van zorg. Dit geeft informatie over de samenhang

door een integrale aanpak van de transformatie voor de langere

tussen zorgdomeinen en het belang van meerjarig financieel

termijn een (beter) betaalbaar en sociaal stelsel te realiseren.

beleid. In de Transformatieagenda 2017-2027 hebben we deze ervaringen verwerkt.

Interventieplan fase 4 Opgave sociale stad (coalitieakkoord 2018- 2022)

Interventieplan Zorg en Welzijn fase 1 en fase 2 (2018)

Dit is het eerste interventieplan op basis van het nieuwe coalitie­

In 2017 werd duidelijk dat de zorgvraag toenam. De sociale

akkoord Nijmegen Samen Vooruit (2018-2022). Het bouwt voort

wijkteams kregen meer aanmeldingen en ook de vraag naar

op de voorgaande beleidskaders en ervaringen en op de eerdere

individuele specialistische zorg nam toe. Deze oplopende cijfers

interventieplannen. En ook de principes van een lerend trans-

leiden voor het eerst sinds de decentralisatie tot financiële

formeren zijn gehandhaafd. Nieuw in dit plan is dat de acties

tekorten. Eind 2017 wordt een aanpak ontworpen om deze

uit het Masterplan Terugdringen Bijstandstekort (BUIG 2017)

tekorten weg te werken. Dit is beschreven in interventieplan I

integraal zijn opgenomen.

en 2. Interventieplan I beschrijft een aantal korte termijn acties

Zorg, welzijn, werk inkomen armoedebestrijding, onderwijs,

voor 2017. Interventieplan Fase 2 (18 januari 2018) bevat dertien

sport en cultuur zijn in samenhang beschreven. Daarnaast

maatregelen, gericht op de inhoud en kostenbeheersing voor

worden ingrijpende keuzes gemaakt in de financiële sturing.

de jaren 2018 en 2019.

Ingrepen in inkoop en bekostiging, stelselwijziging, werken met budgetplafonds en verschuivingen van middelen ten gunste van

Interventieplan Zorg en Welzijn fase 3 - 2019 en verder (maart 2018)

de sociale basis moeten leiden tot een het terugdringen van de groei in uitgaven in het hele sociaal domein.

In interventieplan fase 3 worden maatregelen opgenomen met een bredere scope: het sociale domein, met verbindingen naar wonen, vastgoed, wijken, veiligheid en werk. Meer dan de helft

7

3. Voortgang Opgave Sociale Stad Interventie 10 Datagestuurd werken

3.1. Een inclusieve en veerkrachtige stad met een sterke

Monitoren op grond van data over de uitvoering is essentieel in

sociale basis

onze aanpak lerend transformeren. Nijmegen kiest voor ruimte

Interventie 1 Welzijn, vrijwilligers, leefbare wijken gericht

geven voor verandering, resultaten monitoren en bijsturen op

versterken

basis van een businesscase. Niet alleen de kosten, maar ook de

Interventie 2 Wijkaanpak sociaal domein; visie en organisatie

opbrengsten voor onze inwoners zijn van belang voor een goede

3.2. Normaliseren van zorg en ondersteuning

besluitvorming. Wij kunnen het gebruik van gemeentelijke

Interventie 4 Sterke basis kinderen en jongeren

voorzieningen dagelijks volgen. We weten in welke groepen en

Interventie 5 Verminderen gebruik ambulante Jeugdzorg

in welke delen van de stad gebruik gemaakt wordt van onder-

Interventie 3 Inkomen, werk, armoede & schulden

steuning en door welke aanbieders. Daarover voeren we goede

Interventie 8 Doorbraakaanpak

gesprekken zodat dit kan leiden tot een preventieve aanpak.

Interventie 9 Stelselwijziging

En daarover leggen we verantwoording af aan de gemeenteraad.

3.3. Bij complexe situaties is goede specialistische zorg snel beschikbaar

De interventieplannen waren een bruikbaar voor monitoring

Interventie 6 Jeugdzorg met Verblijf

en hielpen bij:

Interventie 7 Ombouw Beschermd Wonen en maatschappe-

• Uitvoering van innovaties en maatschappelijke businesscases

lijke opvang

samen met het veld, college en raad,

4

Financieel Beeld Interventieplan

• Dataverzameling in de uitvoering

5

Vooruitblik

• Sturing op transformatiedoelen • Evenwicht brengen spanning tussen inhoudelijke innovatie en

3.1. Een inclusieve en veerkrachtige stad met een sterke sociale basis

financiële taakstelling

Fase 1-2 2018

• Sturing op de onderlinge samenhang in het gemeentelijk domein

van de gemeente

Beschikbaarheid van en toeleiding naar collectieve voorzieningen

• Cijfers helpen bij de landelijke lobby voor de financiële positie Fase 3

2019

Nieuw vastgoedplan dat de samenwerking in de wijk faciliteert Herontwerp sociale basis

Fase 4

2018-2022 Opgave sociale stad

Interventie 1

Welzijn, vrijwilligers, leefbare wijken gericht versterken

Interventie 2

Wijkaanpak sociaal domein; visie en organisatie

Plan van Aanpak Welzijn en gezondheidspartners organiseren activiteiten gericht op de regie op het eigen leven, mee doen in de samenleving en steun in de eigen omgeving. De partners werken vanuit een gezamenlijke visie en maken een gezamenlijke programmering van activiteiten passend bij de inwoners in de wijk. De locaties We reflecteren in de volgende paragrafen op de inhoudelijke en

die hier voor nodig zijn in de wijk worden hierop aangepast.

financiële resultaten van de overige 9 interventies uit het

De budgetten worden geënt op deze programma’s en worden

Interventieplan Opgave Sociale Stad. Daarna volgt een

per wijk verdeeld. We hopen dat de inwoners bij tegenslagen

algemeen financieel beeld en we sluiten af met een korte

door dit ondersteunend netwerk sneller geholpen worden en

vooruitblik op de komende periode.

sneller weer op eigen benen kunnen staan.

8

Ruim 9 op de 10 Nijmegenaren kan goed voor zichzelf zorgen Het grootste deel (70 %) van de huis-

Sinds 2013 ligt het aandeel Nijmegenaren

houdens in Nijmegen gebruikt géén sociale

dat aangeeft (zeer) goed voor zichzelf te

regelingen (net als in 2018).

kunnen zorgen stabiel op 92%. 6 % scoort

In 2017 was dat 69%. We bedoelen hier-

neutraal en 2 % geeft aan (helemaal) niet

mee individuele ondersteuning op het

goed voor zichtzelf te kunnen zorgen.

gebied van zorg, werk, inkomen en jeugd.

100%

2% 6%

3% 6%

2% 6%

2% 6%

2% 6%

92%

91%

92%

92%

92%

2019

2021

80% 60% 40%

Monitoring

0%

2013

De stads- en wijkmonitor bevat informatie over het welbevinden van

2015

2017

zelfredzaamheid (+/++)

neutraal

Bron: Burgerpeiling

20%

zelfredzaamheid (-/--)

Figuur 3 Ervaren Zelfredzaamheid Nijmegen

onze inwoners en de ervaren steun in hun omgeving. Deze informatie wordt jaarlijks of tweejaarlijks geactualiseerd.

Contacten met anderen

De verschillen tussen wijken en groepen

Onderstaande figuur laat zien dat 70%

Nijmegenaren in laagste welstandsklasse

in de bevolking zijn zichtbaar en

vindt voldoende contacten te hebben

en met een niet-Europese achtergrond

gebruiken we voor de programmering.

met andere mensen. In 2017 was dit 76%,

hebben wat vaker onvoldoende contacten.

Samen met de HAN en de partners in

in 2019 72%. 18% is tevreden, maar zou er

Deze groep is echter niet achteruitgegaan.

de wijk wordt de wijkprogrammering

wel meer contacten willen. 12% geeft aan

Voor alle andere groepen geldt dat er een

en monitoring verder ontwikkeld.

over onvoldoende contacten te beschikken.

lichte afname is gedurende de corona-tijd.

De informatie over de wijken is

In 2017 was deze groep kleiner: 9% en in

beschikbaar op de website:

2019 ook 12%.

https://www.nijmegen.nl/over-deja, zeker

stads-en-wijkmonitor/ En

12%

14% 10%

https://public.tableau.com/app/

18%

17% 18%

ja, maar wil meer contacten

nee, onv oldoende contacten 7% 11%

13% 14% 11% 8% 12% 12% 13% 17% 15% 23%

16%

profile/gemeentenijmegen/viz/

14%14%

21% 20% 15%

22% 11%

10% 16% 17%

23%

25% 19%

Gebiedsverschillen/Begin 70%

Hierna volgt een overzicht van rele-

69% 72%

64% 71%

72%

80% 75%

77%

68% 66% 71% 67%

73%

61% 56%

vante indicatoren uit de wijkmonitor RO NL PE E N S IE T… EU

S + SE + S SE + S +/ SE S SE S --

-3 35 4 -4 50 9 -6 65 4 -7 4 75 +

19

SE

V

G

EM

ID

D

EL

D

eigen omgeving.

M A RO N U W

over zelfredzaamheid en steun in de

Bron: Burgerpeiling gemeente Nijmegen (2021)

gemeente/onderzoek-en-cijfers/

Figuur 4 Aandeel (zeer) eenzame inwoners naar geslacht, leeftijd, sociaaleconomische status (SES), herkomst

9

Zorg voor anderen Sinds 2013 peilen we hoe veel mensen

Een op de zeven mensen zorgt dagelijks

zich belangeloos inzetten voor anderen.

of wekelijks voor een naaste in de vorm

Dat geeft een stabiel beeld. Meer dan de

van mantelzorg. Verderzet men zich in

helft van onze inwoners (52% tot 54%)

voor anderen buiten het gezin, een

zet zich op een of andere manier in.

organisatie of in de buurt.

14% 14% 13% 14%

geeft dagelijks of wekel ijks mantelzorg

“We gaan voor een preventie-aanbod in de wijk dat past bij de verschillen tussen de wijken”

18% 19% 19% 17%

geeft hul p aan personen bui ten het eigen huishouden

24% 26% 26% 26%

zet zich als vrijwilliger in voor een organi satie

Vervolg Sterke Sociale Basis Onze maatschappelijke partners zijn divers: GGD, Buurtteams, Bindkracht 10, Sterker,

25% 23% 23% 22%

zet zich in voor de buurt

kinderopvang, primair en voortgezet onderwijs, sport en cultuur en eerstelijnszorg. Maar zij staan allemaal achter de visie die is vastgelegd in het beleids-

54% 54% 55% 52%

zet zich in voor één of meer van deze zaken

0%

10% 2021

20% 2019 2017

3 0% 2015

40%

50%

kader, ‘Samen werken, samen sterk’. We streven naar inclusie en een sociaal klimaat, mogelijkheden voor ontplooiing 60%

Figuur 5 Vrijwillige inzet van Nijmegenaren voor anderen en de samenleving, Burgerpeiling.

en verbetering van de bestaanszekerheid. Ook al komt de ondersteuning van werk en inkomen vanuit andere organisaties, signalering en laagdrempelige ondersteuning bij financiële problemen is een taak van alle sociale partners. De visie voor de sociale basis is vastgelegd

gemiddelde

is ook het startpunt voor wijkgericht

Sociaal Klimaat

Stadsdeel

We vragen aan mensen of zij de omgang

1,00 N-Centrum

4,9

ons een wijkaanbod te ontwerpen dat is

met buurtbewoners als prettig ervaren

2,00 N-Oost

6,4

gebaseerd op de verschillen tussen de

en of zij saamhorigheid ervaren in hun

3,00 N-Oud-West

5,7

stadsdelen. We zoeken aansluiting bij de

omgeving. Daardoor proberen we zicht

4,00 N-Nieuw-West

5,6

bewonersactiviteiten en verzamelen in-

te krijgen op factoren zoals inclusie en

5,00 N-Midden

6,1

formatie bij de verschillende doelgroepen.

cohesie. We meten dit vanaf 2015 elke

6,00 N-Zuid

5,6

We gaan subsidiekaders beter op elkaar

twee jaar. De stadsdelen Noord, Oost en

7,00 Dukenburg

5,5

afstemmen en focussen op de centrale

Midden scoren boven de 6. Centrum

8,00 Lindenholt

5,5

doelstelling van de sociale basis.

scoort bij de laatste meting 4,9. De

9,00 N-Noord

6,5

Een kwartiermaker ondersteunt de

overige stadsdelen zitten daartussenin.

Totaal

5,8

implementatie vanaf 2022.

Figuur 6 Score Sociaal klimaat per stadsdeel Nijmegen Burgerpeiling 2021

10

werken. De partners gaan samen met

3.2. Normaliseren van zorg en ondersteuning Fase 1-2

2018

Vroeg interventie huis- en

hulp bij beginnende problemen. Ook gemeentelijke diensten

jeugdarts

stemmen hun werk daarop af om burgers beter van dienst te zijn.

Inzet tweedelijns jeugdhulp in Poortwachtersfunctie dyslexie

Monitoring Integrale Wijkpreventieprogramma’s voor jeugdigen

Individuele plaatsing en steun (IPS)

Sinds 2020 hebben we preventieplatforms om samen met

Meer inzet groepsbegeleiding

partners het jeugdaanbod in de wijk beter af te stemmen op het

Kantelgesprekken PGB Hulp bij

profiel van de kinderen en jongeren in de wijk. De professionals

het Huishouden

van de School als Vindplaats, Passende Kinderopvang, kijk op

Armoedebestrijding optimaliseren

kleintjes van de GGD, het schoolmaatschappelijk werk en de

door drempel te verlagen naar

jeugdwerkers van het (stadsbreed) sociaal werk zijn op de school

gebruik regelingen.

en in de kinderopvang aanwezig. Ze geven consultatie en advies

Opgave sociale stad

aan jeugdigen, ouders en medewerkers, helpen de veerkracht

primair en speciaal onderwijs

Fase 3

Fase 4

2019

2018-2022

te versterken en oplossingen te zoeken in de sociale omgeving. Interventie 4

Sterke basis kinderen en jongeren

Interventie 5

Verminderen gebruik ambulante Jeugdzorg

Verminderen gebruik ambulante Jeugdzorg

Interventie 3

Inkomen, werk, armoede & schulden

Door de invoering van de integrale wijkprogramma’s en preventie op scholen en kinderopvang zal op termijn de instroom naar

Plan van Aanpak

ambulante jeugdhulp verminderen. We hebben minder zorg-

We beschikken over een goed en professioneel aanbod voor

aanbieders gecontracteerd door te selecteren op aanbieders

mensen niet meer zelf hun problemen kunnen oplossen. Toch

die inzetten op normaliseren en goede kwaliteit leveren. Voor

lopen deze mensen risico op uitval op school of op het werk,

dyslexie is samen met de scholen een betere selectie in de

langdurende schulden en stress. We willen risico verkleinen

toegang opgezet waardoor de instroom daalde. Waar nodig

door professionals naar scholen en wijken te halen. De onder-

hebben we gestuurd op kostenbeheersing door budgetplafonds op

steuning op werk, inkomen, armoede en schulden, cultuur,

te leggen. We constateren na eerdere periodes van toename nu

sport en onderwijs krijgt zo een directere relatie met de normale

een stabilisatie in het gebruik van begeleiding en dagbehandeling.

leefwereld van onze inwoners. We werken dit uit in stadsdeel-

Bij ggz zien we nog steeds een lichte stijging.

programma’s voor volwassenen, preventieprogramma’s jeugd en het nieuwe preventieprogramma gezondheidszorg. We bieden

Figuur 7 Alle ambulante jeugdhulp zonder verblijf; ontwikkeling aantal jeugdigen met indicatie en gedeclareerde kosten.

11

Gebruik regelingen Inkomen, werk, schulden Na een daling van het aantal uitkeringsgerechtigden volgt in 2020 een stijging. Hierin speelt de corona-pandemie een rol. Vanaf de tweede helft 2020 is er weer een dalende lijn.

“Hulpbronnen voor gezinnen moeten ook buiten de zorg worden gezocht; dat vraagt een lange adem”

Figuur 8 Ontwikkeling gebruik uitkeringen inkomensondersteuning

De financieel experts in de wijk helpen mensen met een laag

Het gaat om de regelingen busabonnement, Meedoen (vouchers

inkomen (escalatie van) schulden te voorkomen. In 2020 was

voor vrijetijdsbesteding volwassenen), Individuele inkomens-

er contact met 900 gezinnen. Ze stimuleren mensen ook om

toeslag voor mensen die langer dan drie jaar een uitkering

regelingen te gebruiken die bedoeld zijn om hun bestedings-

participatiewet ontvangen (IIT), Collectieve regeling aanvullende

ruimte te vergroten. We proberen zo het bereik van deze

verzekering ziektekosten (CAZ)) en Kinderfonds voor meedoen

regelingen te vergroten. In onderstaande tabel wordt het aantal

met sport, vrije tijd en school. De omvang van de doelgroep

gebruikers in 2020 vergeleken met de geschatte omvang van de

stelden we vast op basis van CBS-informatie uit 2019.

doelgroep. Dit levert voor de vijf belangrijkste regelingen het bereikpercentage op. Het aantal deelnemers aan de Meedoenregeling, bus en kinderfonds waren in 2020 een stuk lager dan in het jaar daarvoor. Omdat veel activiteiten uitvielen door lock down-maatregelen, ligt het voor de hand hier een corona-effect in te zien.

Regeling Bus Meedoen

Deelnemers 2020

Doelgroep

Bereik

4224

21700 volw

19%

2531

14900 volw

17%

IIT

5584 hh

6600 hh

85%

CAZ

11443

17200 volw

67%

1851 hh

3100 hh

60%

Kinderfonds

Figuur 9 Gebruik van regelingen door gezinnen met een minimuminkomen in 2020

12

Daarnaast spreken we ook van complexe situaties als de behandeling of ondersteuning niet meer in de thuissituatie kan plaats vinden. Dat kan zijn omdat een gezinssituatie voor kinderen niet veilig is of omdat voor de begeleiding of behandeling van kinderen en volwassenen dag en nacht professionals beschikbaar moeten zijn.

3.3.1. Versnipperde zorg vervangen door integrale aanpak Fase 1-2 2018

Sociale wijkteams oplopende wachttijden oplossen Casemanagement voor

Vervolg normaliseren van zorg

werkgevers. Als het gaat om normaliseren

samenhangende zorg

Het normaliseren van zorg is een lande-

van problemen, dan gaat het over het

Kortdurende onder-

lijke beweging die voortkomt uit de wens

verminderen van kans-ongelijkheid.

steuning in en om de

om betere zorg te leveren maar ook moet

sociale wijkteams

zorgen dat ons stelsel betaalbaar en

Tijdens corona is in de hulpverlening bij

werkbaar blijft. Dat is een opgave die per

jeugdigen en gezinnen voorrang gegeven

voor beperkt aantal

definitie niet door alleen zorgverleners

aan het zo goed mogelijk continueren van

huishoudens maat-

worden opgelost. Het gaat er om dat er

zorg. Nu we meer in de naweeën van

werk met regelruimte

hulpbronnen buiten de zorg worden aan-

corona komen, pakken we de opgave tot

geboord. Dit is een lange termijn opgave

normalisering weer volop op.

die aan iedereen een bijdrage vraagt.

Fase 3 2019

Doorbraakproject:

Fase 4 2018-2022 Sociale Stad Interventie 8

Doorbraakaanpak

Interventie 9

Stelselwijziging

aan het worden. Voor jeugdigen en

3.3. Bij complexe situaties is goede specialistische zorg snel beschikbaar

gezinnen wordt een landelijke hervor-

Hier onderscheiden we twee typen

Met deze aanpak willen we bereiken dat

mingsagenda opgesteld die per 1 januari

interventies:

inwoners tevredener zijn over de onder-

2022 zal in gaan. Een vergelijkbare lande-

3.3.1 Versnipperde zorg vervangen door

steuning in hun directe leefomgeving.

lijke ontwikkeling is gaande in de zorg

integrale aanpak

Dat vraagt ingrepen in de organisatie en

voor volwassenen. Daar zien we de

3.3.2 Zorg met verblijf vervangen door

bekostiging van de zorg (stelselwijziging).

landelijke beweging de juiste zorg op de

lichtere varianten (zo veel mogelijk thuis)

Versnipperde zorg heeft als nadeel dat

Behalve de oplopende kosten is het gebrek aan geschikt personeel een groot probleem

Plan van Aanpak

inwoners in complexe situaties vaak naar

juiste plek waar een verschuiving naar een gezonde leefstijl en zorg in de eerste

In de specialistische zorg doen zich

andere loketten worden doorgestuurd

lijn ook samenhangt met de zorgen om

verschillende complexe situaties voor.

en lang moeten wachten tot de zorg

het toenemend personeelstekort.

Gezinnen kunnen zich in complexe

geregeld wordt. Daarom organiseren we

situaties bevinden omdat de problemen

buurtteams waarin functies samen komen

Deze landelijke aanpakken zullen helpen

in verschillende domeinen opstapelen.

die voorheen afzonderlijk georganiseerd

in de regio en lokaal tot acties te komen

Ernstige levensgebeurtenissen, gezond-

waren. Er zijn buurtteams voor jeugd en

met bestuurders en professionals in zorg,

heidsproblemen, verlies van werk en

gezin en voor volwassenen. Dit leidt tot

welzijn en onderwijs. Het is een uitdaging

inkomen, sociaal isolement, woon-

minder loketten en minder wachttijd.

om dezelfde inzet ook in gang te zetten

problemen volgen op elkaar en beïn-

Professionals van buurtteams bieden

bij cultuur, inburgering, woningbouw en

vloeden elkaar.

direct maatwerk.

13

het web van de wijk te werken aan een

Expertiseteam jeugd en proef buurtteams volwassenen

heel sterk samenspel met alle partijen,

In 2019 is gestart met het bundelen van

die formeel en informeel actief zijn in de

de expertise in een stadsbreed team

wijk. Buurteammedewerkers weten

Jeugd, als aanvulling op de sociale wijk-

gebruik te maken van preventief aanbod

teams. De tevredenheid onder jeugdigen

in de wijk en initiatieven voor en door

en ouders over het regelen van zorg stijgt

Figuur 11 Tevredenheid wijkteams in proef-

bewoners. Daarnaast werken ze samen

in 2020 ten opzichte van voorgaande

gebieden Lindenholt en Zuid en daarbuiten

met professionals die specialistische zorg

jaren. Zij geven een 7,5 en een 7, 3 voor

bieden in complexe situaties. Ze gaan

het regelen van zorg. Voor de kwaliteit

De tevredenheid voor het regelen van

vanuit de principes van de van sociale

van jeugdzorg geven jeugdigen 7,7 en

hulp in de WMO kreeg van cliënten in 2020

stad en de doorbraakgedachte in gesprek

ouders 7,7.

een 7,4. De hulp zelf waarderen ze met

Buurtteams krijgen de taak als spin in

met inwoner en de zorgaanbieder.

een 7,7. Cliënten van de sociaal wijkteam

We blijven sturen op een goede balans

In de stadsdelen Lindenholt en Zuid is

geven in 2019 een gemiddeld rapport-

tussen aanmeldingen en wachttijden bij

een proef gedaan met de werkwijze die

cijfer van 7,6. De waardering voor het

de buurtteams. De bekostigingswijze van

we gaan toepassen in de buurtteams

keukentafel gesprek stijgt in 2020.

de buurtteams wordt ondersteunend

volwassenen. We pasten een andere

aan het maatwerk.

taakverdeling toe in de samenwerking

Door meer ondersteuning door buurtteams

tussen wijkprofessionals en probeerden

in de wijk zal voor een bepaalde groep

Monitoring Wachttijden voor de wijkteams

een andere bekostigingsgrondslag (voor

volwassenen minder (specialistische)

Wmo) uit. In het eerste half jaar van 2021

begeleiding nodig zijn. Over het geheel

Uit enquêtes onder onze inwoners over

werden 269 cliënten op deze manier

genomen lijkt het gebruik van begeleiding

de zorg zien we een stijgende lijn in de

geholpen. Sinds de proef is gestart is in

voor volwassenen in 2021 te stabiliseren

waardering. De mensen die wachttijden

die stadsdelen de tevredenheid gestegen

na een lichte toename ten opzichte van

te lang vinden, zitten vooral in de groep

in vergelijking met de rest van de stad.

2020.

die langer dan vier weken moet wachten. In het eerste halfjaar 2021 was de gemidopzichte van ca 5,1 weken eind 2020.

“Onze inwoners geven ons betere rapportcijfers voor jeugdhulp. keukentafelgesprekken en doorbraakteam”

Figuur 10 Wachttijden (in weken) wijkteams

Figuur 12 Cliënten met een indicatie WMO-begeleiding; regulier en specialistisch

delde wachttijd 4,8 weken, dus lager ten

per stadsdeel

14

Doorbraakaanpak Landelijke wetten bepalen welke ondersteuning gemeenten

van de zorg. Dat doen zij door toepassing van de principes van

kunnen bieden. Elke wet kent specifieke regelingen en het geheel is

de doorbraakmethode. Hierdoor wordt het voor iedere sociaal

complex. Een klein deel van de Nijmeegse huishoudens bevinden

professional mogelijk om maatwerk te maken voor het gezin,

zich in deze complexe situatie. 3,7% van de huishoudens geldt

bureaucratische belemmeringen weg te werken binnen de

dat ze gebruikmaken van minstens vijf regelingen. 12% van de

wettelijke mogelijkheden én dit te onderbouwen met een

huishoudens gebruikt minstens drie regelingen. 30 % van de

maatschappelijke rekensom.

huishoudens minstens een regeling.

De implementatie van deze werkwijze zal enige tijd duren en is een gezamenlijk leerproces van inwoners, aanbieders en gemeente. Het gaat hier niet alleen om het bieden van onorthodoxe oplossingen voor gezinnen. In de praktijk zal blijken dat er structurele aanpassing nodig zijn voor het opleiden en ondersteunen van het personeel en in de organisatie en de bekostiging van zorg. Ook als (lokale) overheid zullen we moeten veranderen naar een organisatie die de inwoners centraal stelt. Dat betekent loskomen van de verkokerde wet- en regelgeving, vernieuwingen in besluitvorming, sturing, toezicht en monitoring.

3.3.2. Zorg met verblijf vervangen door lichtere varianten (zo veel mogelijk thuis) Fase 1-2 2018

Transformatie Jeugdhulp met verblijf Transformatie zorg voor jeugdigen met een Licht verstandelijke beperking Ambulantisering beschermd wonen regionaal

Fase 4 2018-2022 Vooral eenoudergezinnen en huishoudens met een niet-westerse

Interventie 6

Jeugdzorg met Verblijf

achtergrond hebben contact met meerdere instanties en hulp-

Interventie 7

Ombouw Beschermd Wonen en

verleners. Ze hebben de overheid nodig om het hoofd boven

maatschappelijke opvang

water te kunnen houden, maar ze kunnen vastlopen door hoe wij dit als overheid uitvoeren. Om voor hen maatwerk te bieden

Plan van Aanpak

is meer creativiteit nodig en moeten bureaucratische belemme-

Jeugdhulp met verblijf en beschermd wonen voor volwassenen

ringen weggewerkt worden. Dat noemen we doorbraakaanpak.

met een ernstig psychische aandoening zijn de meest complexe

Aanmelders en inwoners zijn erg positief over de oplossingen

en intensieve vormen van zorg waar gemeenten verantwoorde-

die de doorbraakteams bieden vanuit het perspectief van het

lijk voor zijn. Vanwege het specialistische karakter is dit altijd

gezin. Vanaf de start op 1 maart 2019 zijn er 195 casussen

regionaal of bovenregionaal georganiseerd.

aangemeld voor deze aanpak. Het doorbraakteam benadert

Hoewel het soms noodzakelijk is om buiten het eigen gezin of

vanaf 2021 ook de gezinnen die die getroffen zijn door de zgn.

de eigen woning behandeld te worden, heeft het ook erg veel

Toeslagenaffaire.

nadelen. Het op eigen benen (leren) staan en de steun van het

De kosten van deze aanpak zijn gemiddeld lager dan bij een

gezin, de buurt, de school en het werk ontbreekt terwijl dat

stapeling van voorzieningen vanuit de verschillende wettelijke

juist een positief effect heeft op opvoeden, opgroeien en her-

kaders. Over 2021 is de gemiddelde besparing € 18.000 per plan.

stellen van een psychische aandoening. We voeren een meerjarige aanpak uit om alternatieven te ontwikkelen voor verblijf.

Vervolg Integrale aanpak

Dat doen we in samenwerking met aanbieders, ervarings-

Op 1 juli 2021 startten de Buurtteams Jeugd en Gezin en de

deskundigen en gemeenten op regionale en bovenregionale

teams volwassenen starten per 1 januari 2022. De buurtteams

niveau. Deze nieuwe vormen van hulp worden zo georganiseerd

hebben een brede opdracht. Zij stimuleren de zelfredzaamheid

dat mensen thuis kunnen blijven wonen. Of er wordt gestreefd

en zorgen dat inwoners tevredener zijn over de toegankelijkheid

naar een vervangende gezinssituatie zoals pleegzorg.

15

Monitoring Corona heeft veel effect gehad voor de uitvoering van de zorg

Het ontwikkelen van nieuwe en betere vormen van specialistische

voor de professionals en voor de kinderen in de specialistische

hulp voor gezinnen kost enige tijd. Ook bestaande alternatieven,

jeugdzorg en beschermd wonen. Personeel en bewoners hebben

zoals pleegzorg zouden we graag zien groeien. Daarom voeren

het zeker in de beginfase zwaar gehad. Speciale coronaplekken

we actief wervingscampagnes voor pleegouders.

werden gerealiseerd en soms werden plekken tijdelijk niet bezet. De door/uitstroom is enige tijd minimaal geweest. Als gemeente

De ambitie in het regionale beleidsplan intramuraal Beschermd

hebben we vooral gezorgd voor continuïteit van zorg en betalingen.

Wonen “Samen dichtbij” 2018-2020 is een afname van 35 % van de plaatsen in 15 jaar (conform rapport van de commissie

Ongeveer 10 % van de jeugdigen die in zorg is kan (tijdelijk) niet

Dannenberg). Om de afbouw van het beschermd wonen mogelijk

thuis wonen. In 2020 waren die 500 van de 4500 jeugdigen in zorg.

te maken is een nieuw aanbod ontwikkeld; beschermd thuis.

In de cijfers zien we inmiddels een daling in het aantal kinderen

De grafiek laat zien dat deze plekken tussen begin 2020 en nu

in jeugdhulp met verblijf, vooral in de residentiele vormen van

bijna verdubbeld zijn.

verblijf. We streven ernaar dit aantal sterker omlaag te brengen.

Figuur 13 Aantallen Jeugdigen in Jeugdhulp met verblijf, pleegzorg, gezinshuis en residentieel

Figuur 14 Aantal cliënten Beschermd Thuis

16

“Het op eigen benen (leren) staan, de steun van het gezin, de buurt, de school en het werk ontbreekt bij een opname terwijl dat juist een positief effect heeft op opgroeien en herstellen van een psychische aandoening”

Figuur 15 Aantallen cliënten Beschermd Wonen

Inmiddels is meer dan 20% afgebouwd en is 40% naar de wet

En we vernieuwen de samenwerking met de veiligheidspartners,

langdurende zorg uitgestroomd vanwege de wetswijziging.

bijv. met het inzetten van een informele mentor bij complexe

De daling is duidelijk zichtbaar in onderstaande grafiek.

casuïstiek en de inzet van buurtgezinnen.

Globaal zijn we als gemeenten momenteel nog verantwoordelijk voor 40% van de oorspronkelijke plekken en is deze ambitie

Voor beschermd wonen voor volwassenen is per 1 januari 2023

vrijwel gehaald.

opnieuw een wetswijziging in voorbereiding. Vanaf dat moment ontvangen alle gemeenten de middelen voor Beschermd Wonen

Vervolg Zo veel mogelijk thuis

en niet meer Nijmegen als centrumgemeente. Deze door­

Zowel op het gebied van volwassenen als van jeugd streven we

decentralisatie vraagt van Nijmegen meer investeringen in de

naar zo veel mogelijk thuis en als dat niet kan in kleinschalige

samenwerking op bestuurlijk en uitvoerend niveau. Inmiddels

woonvormen. Voor jeugdigen zien we gezinshuizen en pleeg­

hebben alle gemeenteraden in Gelderland Zuid de centrum­

gezinnen als het beste alternatief. Landelijk is beleid in gang

regeling vastgesteld. De dienstverleningsovereenkomst (DVO)

gezet om deze opvang te versterken.

zal naar verwachting eind 2021 of begin 2022 vastgesteld worden.

Nijmegen heeft de taak op zich genomen een bovenregionaal

De ambities uit het regionale beleidsplan Samen Dichtbij zijn

expertisecentrum jeugdhulp ‘BOEG’ te realiseren voor heel

vrijwel gerealiseerd en de huidige plaatsen voor Beschermd

Gelderland. Bij zeer complexe problematiek waar het ingekochte

Wonen in deze regio zullen naar verwachting nodig blijven.

zorgaanbod geen oplossing biedt, schakelen we dit centrum in.

Wij zien wel nog mogelijkheden tot groei van het product

Dit centrum is ook inhoudelijke aanjager voor vernieuwing.

Beschermd Thuis.

Hetzelfde beleid voeren we in onze regionale expertisetafel.

17

4. Financieel beeld Interventieplan

Algemeen Bij het raadsbesluit over Interventieplan

Control cyclus. Vanaf 2018 is gebruiken

IV is afgesproken dat de financiële ver-

we binnen de programma’s taakvelden

antwoording gekoppeld wordt aan de

zoals die landelijk zijn vastgesteld.

Planning en Control cyclus. De hoofddoelen zoals opgenomen in het interventieplan

Deze notitie geeft aanvullende financiële

zijn echter niet als dusdanig terug te

informatie over het interventieplan. Deze

vinden in de financiële documenten.

dossiers samen eindigen in 2021 met een

De programma’s ‘Zorg en Welzijn’ en

positief resultaat. Dot komt vooral door

‘Inkomen en Armoedebestrijding’ bestaan

Beschermd Wonen en Inkomensregelingen.

als zodanig niet meer in de Planning en Resultaat tov begroting Jeugd WMO Maatwerkdienstverlening 18+ Samenkracht / wijkteams Inkomensregelingen Opvang en Beschermd wonen Totaal resultaat tov begroting

€ € € € € €

2018 2019 2020 2021 -2,3 € -3,4 € -8,2 € -4,2 -0,5 € -1,7 € 0,6 € -0,8 € 0,4 € 0,4 € 0,1 -1,3 € 3,8 € 10,4 € 9,9 3,7 € 10,3 € 15,5 € 18,5 -0,4 € 9,4 € 18,7 € 23,5

Figuur 16 financiële resultaten (bedragen x € 1 mln.)

18

De voordelen op opvang en beschermd

op nul (licht negatief). We zien op onder-

Tevens is er geanticipeerd op de korting

wonen worden mede veroorzaakt door

delen een daling van de uitgaven in de

die is voorzien met betrekking op de

de ingezette transformatiekoers.

jeugdhulp. Dit geldt in het bijzonder voor

invoering van het landelijke objectieve

De daling bij inkomensregeling hangt

de transformatie van jeugdzorg met verblijf.

verdeelmodel. Deze zou aanvankelijk

samen met een afname in het aantal

In onze ambities voelen we ons gesterkt

per 1 januari 2021 gestalte krijgen, maar

mensen met een uitkering.

door het landelijke onderzoek naar

is tot 1 januari 2023 uitgesteld.

“De transformatie van beschermd wonen is succesvol. Met zorginstellingen zijn afspraken gemaakt om het zorgaanbod te transformeren”

Inkomensregelingen Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet. Dat zijn bijstand, IOAW (Inkomensvoorziening oudere en

We zien bij jeugdhulp een daling in de uit-

structurele middelen (tekorten) voor

gedeeltelijk arbeidsongeschikte werk-

gaven van jeugdhulp met verblijf. Andere

jeugd. Niet voor niets hebben we, in het

loze werknemers), IOAZ (Inkomens­

interventies bij jeugd zijn inhoudelijk

verlengde daarvan, aanvullende rijks-

voorziening oudere en gedeeltelijk

succesvol zijn maar hebben nog niet hele-

middelen ontvangen. Een belangrijke

arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen

maal geleid tot een financiële ombuiging.

conclusie uit het AEF-rapport was dat

en BBZ 2004 (levensonderhoud startende

Voor effecten in de veranderende aanpak

preventieve interventies niet leiden tot

ondernemers) en voor de inzet van loon-

van de wijkteams is het nog te vroeg.

een kostendaling. Daarmee krijgt de vraag

kostensubsidie. Overschotten op de

De invoering van de brede basisteams

‘wat is het gewenste voorzieningenniveau’

Buig-budgetten zijn vrij besteedbaar en

Jeugd en Gezin heeft medio 2021 plaats-

een belangrijke plek in het vervolgproces

tekorten moeten gemeenten in beginsel

gevonden en de brede basisteams vol-

van de landelijke hervormingsagenda

zelf opvangen. Gemeenten met een groot

wassenen volgen in 2022, hierdoor is het

Jeugd. In Nijmegen anticiperen we hier-

tekort kunnen onder voorwaarden een

nog niet mogelijk om aan te geven wat

op met de invoering van de Buurtteams

beroep doen op een vangnetregeling.

de resultaten zijn.

Jeugd en Gezin. En een van de belang-

De resultaten hiervan fluctueren flink.

rijkste genoemde kosteneffectieve

Het aantal bijstandsgerechtigden is

De begroting muteert jaarlijks vanuit de

maatregelen, de praktijkondersteuner

dalende en de Rijksmiddelen namen toe.

mei- en septembercirculaires, prijs- en

jeugd-GGZ bij de huisarts, hebben wij al

Na een forse stijging in de eerste helft

volume indexeringen en correcties op

stadsbreed ingevoerd.

van 2020 is een daling ingezet die naar verwachting eind dit jaar onder het

bestaande en nieuwe wettelijke taken. Bovendien heeft de corona pandemie in

Beschermd wonen

aantal uitkomt van voor Corona. Vanaf

de afgelopen 2 jaar een grote impact

De transformatie van beschermd wonen

2020 heeft de TOZO-regeling (tijdelijke

gehad (en nog steeds) op de (financiële)

is succesvol. Met zorginstellingen zijn

overbruggingsregeling zelfstandigen)

ontwikkelingen. De totale bestedingen

afspraken gemaakt om het zorgaanbod

nog een financieel positief effect gehad.

in het sociaal domein komen in de jaar-

te transformeren: afbouw van beschermd

rekening 2020 uit op rond 440 miljoen.

wonen en opbouw van ambulante alter-

Dit is ongeveer de helft van de gemeente-

natieven. De grotere zorginstellingen

lijk uitgaven.

verminderden het aantal intramurale plekken fors en dit leidde tot een positief

Jeugd

financieel resultaat. De afgelopen jaren

Tijdens deze coalitie-periode zijn extra

zijn er daardoor minder (dure) plekken

middelen toegevoegd aan jeugd om het

ingekocht en wordt daarvoor in de plaats

interventieplan uit te voeren. Tegelijker-

(goedkopere en vernieuwde) extramurale

tijd zijn er taakstellingen gekoppeld aan

zorg geleverd. Vanaf 2018 hebben we

de interventies om de uitgaven op jeugd

ongeveer 150 plekken beschermd wonen

te dempen. In 2022 komt dit per saldo uit

weten af te bouwen.

19

5. Vooruitblik De transformatie gaat verder De transformatie van het sociaal domein is een continu, dynamisch en langdurig proces, dat nog jarenlang voortduurt. Ook onze sturingsprincipes kwaliteit, toegankelijkheid, betaalbaarheid en lerend transformeren, blijven onverminderd van kracht. Door middel van pilots, businesscases, kwantitatieve en kwalitatieve monitoring verzamelen we informatie uit de praktijk. Hierdoor zullen we in staat zijn om nieuwe interventies te ontwerpen die leiden tot het realiseren van de hoofddoelen. Voor de omslag die we willen bereiken, ligt de sleutel in de uitvoeringspraktijk. Hierbij staat de ondersteuningsbehoefte van de burger centraal. We zetten door vanuit een lerende grondhouding samen met onze uitvoeringspartners en inwoners. De buurtteams en de wijkgerichte aanpak spelen hierbij een belangrijke rol. Het SCP bevestigt dit ook in haar rapportage uit 2020 ‘Sociaal lessen middels dit rapport graag willen delen en willen gebruiken

Meer samenhang en interactie in rapportages over impact van beleid

om in de komende periode nog meer resultaat te boeken.

Met deze eindrapportage Interventieplannen Sociaal Domein

Domein op koers?’ Voor Nijmegen geldt dat we de geleerde

I t/m IV sluiten we deze bestuursperiode af.

“Onze partners steunen ons beleid; de aandacht moet nu naar wat nodig is voor succesvolle uitvoering”

Om de gemeenteraad goed te informeren moet zij de realisatie van beleid op hooflijnen kunnen volgen en informatie krijgen om haar taakstellende en controlerende rol te vervullen. We benutten hiervoor de P&C-rapportagemomenten als stadsrekening, -begroting en voortgangsmonitoren. We volgen nauwlettend hoe het sociaal domein zich verder

Een sterke sociale basis voor de wijk

ontwikkelt en wat de impact van het beleid is op onze inwoners.

Hoofddoel van de sociale basis is dat onze inwoners zich zoveel

We werken meer en meer datagestuurd en samen met de kennis

mogelijk samen met hun sociale netwerk kunnen redden. Op

uit de praktijk geeft dit houvast en richting voor verdere

dat uitgangspunt hebben we alle uitvoeringspartners verenigd.

ontwikkeling.

Ook hier gaat de komende periode onze aandacht uit naar implementatie, uitvoering (do) en vervolgens evaluatie (check) en verbetering (act). De visienota ‘Samen werken, samen sterk’ 2021 over de sociale basis bevat hierover het volgende citaat: “Uit ons voortraject blijkt dat meer beleid niet de oplossing is. We hebben een breed en passend beleidspalet. Het sluit aan bij het grote en diverse aanbod in Nijmegen aan maatschappelijke initiatieven die bijdragen aan de sociale basis. Deze basis wordt door inwoners, vrijwilligers en professionals hooggewaardeerd. Er heerst dan ook grote overeenstemming als het gaat om de ambitie, doelen en waarden die van belang zijn of spelen in de sociale basis (Bouwstenennotitie Twynstra Gudde). Deze passen bij onze huidige beleidsambities, waardoor het niet nodig is om nieuwe beleidsdoelen of ambities te formuleren.”

20