Document · PDF

Economische en Arbeidsmarktanalyses

Besluitronde (raadsvergadering) 24 april 2024, gemeente NijmegenBij agendapunt: D4 d.d. 27 februari 2024 over Onderzoek werklocaties4.238 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Economische- en Arbeidsmarktanalyses Bijlage A

Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Nijmegen Buck Consultants International Februari 2024

Aan de hand van uiteenlopende economische- en arbeidsmarktanalyses wordt ingegaan op ruimte voor werken in Nijmegen. De stand en ontwikkeling van de bevolking wordt in beeld gebracht aan de hand van bevolkingsontwikkeling & opleidingsniveau. Vraag en aanbod op de arbeidsmarkt komt aan bod, net als de economische structuur van Nijmegen en bedrijvigheid in de gemeente. Trends en ontwikkelingen in economie en ruimte worden behandeld, gevolg door de vraagverwachting naar werklocaties en een overzicht van het planaanbod. Tot slot worden enkele majeure projecten en ontwikkelingen behandeld die van invloed zijn op de Nijmeegse werklocaties.

Ruimte voor Werken Nijmegen A

Bevolkingsontwikkeling & opleidingsniveau

Trends en ontwikkelingen in economie & ruimte

Arbeidsmarkt vraag & aanbod

Vraagverwachting en planaanbod werklocaties

Economische structuur & bedrijvigheid

Majeure projecten & ontwikkelingen met impact op werklocaties

Bevolkingsontwikkeling & opleidingsniveau Onderdelen A1 Ontwikkeling inwoners A2 Ontwikkeling woningvoorraad

Waarom nemen we deze onderdelen mee? Nijmegen groeit, waarbij de ontwikkeling van de stad zich op een bepaalde manier verhoudt tot de beroepsbevolking en het opleidingsniveau. Voor de gemeente is het interessant om te achterhalen wie de toekomstige werknemers van de stad zijn en welke competenties deze werknemers idealiter hebben.

Ontwikkeling inwoners

Bevolkingsontwikkeling en prognose ▪ De komende jaren blijft het aantal inwoners groeien. Richting 2040 neemt de groei wel af ▪ De grafiek toont twee prognoses met een verschil in 2030/2040 ▪ 202.000 (Primos) ▪ 212.000 (PBL/CBS) Historische bevolkingsontwikkeling en prognose 220.000

Historische ontwikkeling 210.000

PBL prognose Primos prognose

200.000 190.000 180.000 170.000 160.000

150.000

Bronnen: Gelderse trendvariant o.b.v. Primos prognose 2022 ABF Research (eind 2021) PBL/CBS regionale bevolkings- en huishoudensprognose 2022 (1 januari 2022) © Buck Consultants International, 2024

Verhouding banen en beroepsbevolking in perspectief De verhouding tussen het aantal banen en de beroepsbevolking in Nijmegen is goed te vergelijken met de gemeenten Deventer, Amersfoort en Enschede. Het gemiddelde van alle gemeenten in Nederland is 0,83. Een getal van 1,01 betekent dat er in principe één baan is voor elke persoon in de beroepsbevolking (15 tot 75 jaar en beschikbaar). Gemeente

Banen gedeeld door beroepsbevolking

Zwolle

1,41

Utrecht

1,30

Arnhem

1,19

Apeldoorn

1,18

Doetinchem

1,11

Enschede

1,05

Amersfoort

1,03

Nijmegen

1,01

Deventer

0,97

Ede

0,91

Zutphen

0,85

8 6 4

9 3 5

Bron: LISA en CBS, 2021

Ontwikkeling woningvoorraad

Woningvoorraad ▪ Tussen 2012 en 2022 is de woningvoorraad met 9.400 toegenomen ▪ Dit betekent een stijging van 13% Woningvoorraad Nijmegen (2012-2022) 86.000 83.578

84.000 82.000 80.000 78.000 76.000 74.162 74.000 72.000 70.000 68.000 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland © Buck Consultants International, 2024

Arbeidsmarkt vraag & aanbod Onderdelen B1 Ontwikkeling beroepsbevolking B2 Ontwikkeling werkloosheid B3 Totaaloverzicht arbeidsmarkt

Waarom nemen we deze onderdelen mee? Voordat de gewenste ontwikkelrichting van Nijmegen in beeld kan worden gebracht is het van belang om de huidige situatie scherp neer te zetten. Er wordt gekeken naar bedrijven in Nijmegen, in hoeverre er sprake is van onderscheidende type sectoren, welke specialisaties kunnen worden onderscheiden en het type banen dat wordt gehuisvest.

Ontwikkeling beroepsbevolking

Beroepsbevolking naar leeftijdsklasse ▪ In 2021 bestond de beroepsbevolking in Nijmegen uit bijna 105.000 mensen. De grootste groep – 25 tot 44 jarigen – vertegenwoordigde 44% van deze populatie. ▪ In heel Nederland krimpt de potentiële beroepsbevolking (15 tot 75 jaar) de komende dertig jaar. In Nijmegen wordt groei noch krimp verwacht van de potentiële beroepsbevolking de komende dertig jaar.

Beroepsbevolking: heeft betrekking op de bevolking van 15 tot 75 jaar

Beroepsbevolking Nijmegen naar leeftijd (2021)

▪ Werkzame beroepsbevolking: personen die betaald werk hebben, ongeacht de arbeidsduur ▪ Werkloze beroepsbevolking: personen die geen betaald werk hebben, recent naar betaald werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn

21%

35%

15-24 jaar

▪ Werkloosheidspercentage: de werkloze beroepsbevolking als percentage van de beroepsbevolking 15-74 jaar

25-44 jaar 45-74 jaar

44%

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland © Buck Consultants International, 2024

Beroepsbevolking naar opleidingsniveau ▪ Tussen 2013 en 2022 is de beroepsbevolking met 9.000 gegroeid. Dit komt neer op ca. 900 per jaar ▪ Wat opvalt is dat het aantal praktisch opgeleiden naar verhouding afneemt (18.000 in 2013, 14.000 in 2022)

Ontwikkeling beroepsbevolking naar opleidingsniveau Nijmegen (2013-2022) 110.000

Praktisch opgeleid

Middelbaar ogeleid

Hoog opgeleid

100.000 90.000 80.000 70.000 60.000 50.000 40.000 30.000 20.000 10.000 -

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland © Buck Consultants International, 2024

Participatiegraad ▪ De bruto participatiegraad geeft aan hoeveel % van de bevolking van 15-75 jaar werkzaam of werkloos is. In 2021 was dit 74% (beroepsbevolking van 104.890). ▪ De netto participatiegraad drukt uit hoeveel % van de bevolking van 15-75 jaar betaald werk heeft. In 2021 was dit 70% (werkzame beroepsbevolking van 99.230). ▪ Dit betekent dat de werkloze beroepsbevolking in 2021 5.660 bedroeg (5% van de beroepsbevolking). Ontwikkeling bruto participatiegraad 15-74 jaar Nijmegen 2012-2021

Ontwikkeling netto participatiegraad 15-74 jaar Nijmegen 2012-2021

75%

71% 70%

74%

70%

74% 69% 73%

68% 67%

72%

66%

71%

65% 64%

70%

63% 69% 62% 68%

61% 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland © Buck Consultants International, 2024

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland 9

Studenten in Nijmegen ▪ Tussen 2009 en 2021 is het aantal studenten met ruim 23.000 gegroeid. Dit komt neer op ca. 1.800 studenten per jaar ▪ Het aantal Hbo'ers is het hardst gegroeid in de weergegeven periode (+29%) Ontwikkeling studenten Nijmegen (2009-2021) 180.000

MBO

HBO

160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000 40.000 20.000 2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019 2020 2021 Bron: Statistisch Zakboek Gelderland 10

Demografische, grijze en groene druk ▪ Demografische druk: som van het aantal personen van 0-20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20-65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van de bevolking tot het werkende deel van de bevolking. In verhouding tot de arbeidsmarktregio Arnhem-Nijmegen en de provincie Gelderland is dit cijfer voor Nijmegen relatief laag. ▪ Grijze druk: verhouding tussen het aantal personen van 65 jaar of ouder en het aantal personen van 20-65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van de ouderen tot het werkende deel van de bevolking. In verhouding tot de arbeidsmarktregio Arnhem-Nijmegen en de provincie Gelderland is dit cijfer voor Nijmegen relatief laag. ▪ Groene druk: verhouding tussen het aantal personen van 0-20 jaar en het aantal personen van 20-65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van de jeugd tot het werkende deel van de bevolking. In verhouding tot de arbeidsmarktregio Arnhem-Nijmegen en de provincie Gelderland is dit cijfer voor Nijmegen relatief laag. Demografische, grijze en groene druk

0,37

Groene druk

Provincie Gelderland

0,33 0,29

Arbeidsmarktregio Regio A-N Nijmegen 0,37

Grijze druk

0,34 0,26

0,74

Demografische druk

0,67 0,55

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland © Buck Consultants International, 2024

Ontwikkeling werkloosheid

Werkloosheid ▪ Het werkloosheidspercentage schommelt de afgelopen 19 jaar tussen de 4% en 9%. Sinds 2019 loopt het werkloosheidspercentage op: van 4% naar 5,4% ▪ De werkloze beroepsbevolking is de afgelopen jaren iets opgelopen, naar 5.660 in 2021 Werkloosheidspercentage Nijmegen (2003-2021)

Werkloze beroepsbevolking Nijmegen (2003-2021)

10,00%

10.000 9,10%

9,00%

9.000

8,00%

8.000

7,00%

7.000

8.610

5.170 6,00%

5,40%

6,20%

5,00%

5.660

6.000 5.000

4.030

4,00%

4.000

3,00%

3.000

2,00%

2.000

1,00%

1.000

0,00%

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland © Buck Consultants International, 2024

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland 12

Totaaloverzicht arbeidsmarkt

Rijk van Nijmegen, gemiddelde 2022 Zie volgende pagina voor definities

15- tot 75-jarigen 251.000

Niet-beroepsbevolking

Beroepsbevolking

63.000

188.000

Werkenden

Niet beschikbaar, niet gezocht

181.000

Onbenut arbeidspotentieel 57.000

Semi-werklozen niet gezocht, wel beschikbaar

Semi-werklozen wel gezocht, niet beschikbaar

Werklozen

Onbenutte deeltijders

4.000

2.000

7.000

10.000

Bron: CBS, bewerking voor UWV © Buck Consultants International, 2024

Begrip

Definitie (CBS)

15-75 jarigen

Alle mensen van 15 tot 75 jaar

Beroepsbevolking

Personen van 15 tot 75 jaar die betaald werk hebben (werkzame beroepsbevolking), of recent naar betaald werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn (werkloze beroepsbevolking)

Werklozen

Personen van 15 tot 75 jaar die geen betaald werk hebben, maar wel recent naar werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn

Werkenden

Alle 15- tot 75-jarige personen die betaald werk doen

Onbenutte deeltijders

Mensen van 15 tot 75 jaar die in deeltijd werken in hun eerste werkkring, meer uren willen gaan werken en hiervoor direct beschikbaar zijn

Niet-beroepsbevolking

Personen van 15 tot 75 jaar die geen betaald werk hebben, niet recent naar werk hebben gezocht en/of daarvoor niet direct beschikbaar zijn

Niet beschikbaar, niet gezocht

15 tot 75 jarigen die geen werk hebben, niet direct beschikbaar zijn voor werk en niet recent hebben gezocht

Semi-werklozen niet gezocht, wel beschikbaar

Personen van 15 tot 75 jaar die geen werk hebben, direct beschikbaar zijn voor werk, maar niet recent naar werk hebben gezocht

Semi-werklozen wel gezocht, niet beschikbaar

Personen van 15 tot 75 jaar die geen werk hebben, niet direct beschikbaar zijn voor werk, maar wel recent hebben gezocht

Onbenut arbeidspotentieel

Som van niet-beroepsbevolking; niet beschikbaar, niet gezocht; semi-werklozen niet gezocht, wel beschikbaar; semi-werklozen wel gezocht, niet beschikbaar

Economische structuur en bedrijvigheid Onderdelen C1 Ontwikkeling banen en vestigingen C2 Aantal banen in (top)sectoren C3 Voorkeur van bedrijven voor bedrijventerreinen Waarom nemen we deze onderdelen mee? De bedrijven van nu zorgen voor kansen van de toekomst. De stad groeit en daarbij willen we zicht krijgen op economische koplopers, groeisectoren en andere kansen.

Ontwikkelingen banen en vestigingen

Ontwikkelingen banen en vestigingen ▪ Na een periode van afname groeit het aantal banen in de gemeente Nijmegen weer. In 10 jaar tijd zijn er ruim 12.000 banen bij gekomen (is 1.200 per jaar) ▪ Het aantal vestigingen groeit al jaren. In 10 jaar tijd zijn er bijna 6.000 vestigingen bijgekomen. Dit komt neer op 600 per jaar. Ontwikkeling banen Nijmegen (2013-2022)

Ontwikkeling vestigingen Nijmegen (2013-2022)

115.000

20.000 110.490

110.000

18.580

19.000 18.000 17.000

105.000

16.000 100.000

15.000

98.260

14.000 95.000 13.000

12.610

12.000

90.000

11.000 85.000

10.000 2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland © Buck Consultants International, 2024

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland 16

Banen en vestigingen naar sector ▪ Nijmegen huisvest ruim 110.000 banen. Gezondheidszorg is met 30% het sterkst vertegenwoordigd, gevolgd door onderwijs (15%) en zakelijke diensten (12%) ▪ Nijmegen huisvest ruim 18.000 vestigingen. Zakelijke dienstverlening is met 25% het sterkst vertegenwoordigd, gevolgd door zorg (18%) en overige diensten (12%) Vestigingen naar sector Nijmegen (2013-2022)

Banen naar sector Nijmegen (2022) Gezondheidszorg

Zakelijke dienstverlening

Onderwijs

Gezondheidszorg

Zakelijke dienstverlening

Overige dienstverlening

Detailhandel/autohandel

Vervoer, opslag en communicatie

Onderwijs

Industrie/delfstoffenwinning

Vervoer, opslag en communicatie

Horeca

Bouwnijverheid

Groothandel

Horeca

Overige dienstverlening

Industrie/delfstoffenwinning

Openbaar bestuur

Groothandel

Bouwnijverheid

Financiële instellingen

Nutsbedrijven

Landbouw/visserij

Openbaar bestuur 0%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland © Buck Consultants International, 2024

10%

15%

20%

25%

30%

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland 17

Aantal banen in (top)sectoren

Aandacht sectoren ▪ Het Health/medisch cluster is het grootst in Nijmegen, gevolgd door Health en Transport/logistiek ▪ Voor maakindustrie is op de volgende pagina een verdieping weergegeven Aandacht sectoren (2022) Health/medisch cluster

29%

Overig

25%

Health

10%

Transport en Logistieke sector

Vrijetijdseconomie

Maakindustrie

EMT (Energie en Milieutechnologie)

Creatieve industrie

Agro-complex

Food cluster

Circulaire economie

2% 0%

10%

15%

20%

25%

30%

Bron: Statistisch Zakboek Gelderland © Buck Consultants International, 2024

Maakindustrie ▪

Onderstaande figuur laat de gemiddelde verdeling naar functietitel en opleidingsniveau voor een industrieel (maak)bedrijf zien

▪

Praktisch opgeleiden vinden vooral een baan als productiemedewerker, zoals het handmatig in elkaar zetten van producten en sorteren/ordenen van producten Middelbaar opgeleiden kunnen vaak aan de slag als machine-operator, administratief medewerker of hebben supervisie taken Industriële (maak)bedrijven bieden ook werkplekken aan voor hoogopgeleiden, zoals industriële ingenieurs en managementtaken

▪ ▪

Gemiddelde verdeling functietitel en opleidingsniveau voor een industrieel bedrijf Cat. 1 Functietitel

Basisonderwijs

VMBO

Cat. 2 MBO-1*

HAVO/VWO

MBO-2*

Cat. 3 MBO-3*

MBO-4*

HBO

Productiemedewerker Machine-operator Administratie Supervisie Industrieel ingenieur Management *MBO-1 is Assistentenopleiding, MBO-2 is Basisberoepsopleiding, MBO-3 is Vakopleiding, MBO-4 is Middenkader- en Specialistenopleiding.

Maakindustrie: veel werkgelegenheid voor alle opleidingsniveaus De maakindustrie kent een gemiddeld ruimtegebruik van ongeveer 160 m² per baan. Het soort arbeidsplaatsen in de maakindustrie loopt uiteen • De Nederlandse maakindustrie is goed is voor 12% van het BBP. Door verwevenheid met de dienstensector, is in totaal 20% van de Nederlandse economie afkomstig uit de (maak)industrie. Bovendien is de sector nauw verbonden met onderzoeks- en innovatieecosystemen; • Met een gemiddelde groei van 2,1% per jaar ontwikkelde de (maak)industrie zich de afgelopen jaren sterker dan de economie als geheel (1,5%). • Gemiddeld genomen is 26% van de medewerkers praktisch opgeleid, 41% middelbaar opgeleid en 32% hoogopgeleid; • Het aantal praktisch opgeleiden in de reparatie ligt met 37% het hoogst, gevolgd door de voedingsindustrie (32%) en metaalsector (30%);

Bron: CBS (bewerking BCI)

Voorkeur van bedrijven voor bedrijventerreinen

Excl. Campus Heijendaal (‘niet op bedrijventerrein’) Op bedrijventerrein

Industrie

Niet op bedrijventerrein

76%

Vervoer en opslag

68%

Bouwnijverheid

59%

Financiële instellingen

54%

Informatie en communicatie

40%

Groot- en detailhandel; reparatie van auto’s

37%

Advisering, onderzoek, special. zakelijke dienstverlening

34%

Verhuur van roerende goederen, overige zakel. dienstverl.

34%

Verhuur van en handel in onroerend goed

30%

Openbaar bestuur, overheidsdiensten, sociale verzekeringen

27%

Gezondheids- en welzijnszorg

12%

Cultuur, sport en recreatie Overige dienstverlening Logies-, maaltijd- en drankverstrekking Bron: PWE-Gelderland, 2022 Sectoren <400 banen niet weergegeven in figuur (o.a. landbouw en nutsbedrijven). © Buck Consultants International, 2024

Onderwijs 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

100% 20

Trends en ontwikkelingen in economie & ruimte Onderdelen D1 Zes belangrijke ontwikkelingen D2 Ontwikkeling verschillende werkmilieus

Waarom nemen we deze onderdelen mee? Bedrijven stellen andere eisen aan een vestigingslocatie, onder andere gedreven door wat werknemers willen. Daarnaast zijn er belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen (zoals energie, klimaat en circulair), krijgt de stad te maken met technologische uitdagingen (digitalisering, robotisering) en kunnen economische accenten verschuiven (groei, ontwikkeling).

Zes belangrijke ontwikkelingen

Deze 6 ontwikkelingen hebben een verschillende impact op diverse typen werklocaties

Goede (multimodale) bereikbaarheid

Ruimtelijke kwaliteit en duurzame inrichting

Het belang van een goede bereikbaarheid blijft toenemen. Naast openbaar vervoer zullen werklocaties ook goed bereikbaarheid moeten zijn voor langzaam verkeer (per fiets en te voet). Dit vraagt om venieuwende mobiliteitsconcepten.

De aantrekkelijkheid van een werklocatie wordt in belangrijke mate bepaald door de kwaliteit en uitstraling van gebouwen en openbare ruime. Op de werklocaties zullen hogere eisen gesteld gaan worden aan ruimte, inrichting en groen-blauw.

Voorzieningenniveau en interactie

Toegang tot arbeidsmarkt en (sociale) veiligheid

Een ruim aanbod van voorzieningen in de kantoren én daarbuiten faciliteert interactie tussen mensen, bedrijven en bezoekers. De ontmoetingskans en verblijfskwaliteit wordt vergroot door voorzieningen als horeca, events en leisure.

Een werklocatie moet geschikt zijn voor het aantrekken en vasthouden van (jonge) talentvolle medewerkers. Dit vraagt om voldoende en hoogwaardig aanbod van woningen in de nabijheid. Ook moeten de werklocatie (sociaal) veilig zijn.

Functiemenging en levendige omgeving

Toekomstbestendig en duurzaam vastgoed

Er is een groeiende vraag naar multifunctionele omgevingen met veel reuring gedurende de gehele dag. De levendigheid kan soms versterkt worden door functiemenging met wonen en voorzieningen. De functiemix kan verschillen per locatie.

Modern commercieel vastgoed is geschikt voor de nieuwe vormen van werken. De gebouwen van de toekomst zijn flexibel, duurzaam, slim en multifunctioneel. Er is behoefte aan een aanbod voor een mix van grote en kleine bedrijven.

Ontwikkeling verschillende werkmilieus

Toekomstgerichte typologie werklocaties

Centrum omgeving

Innovatie omgeving

Voorzieningen, retail en leisure

Gemengde woon-werkwijk

Gemengd bedrijvenpark

Zelfstandige vestigingen

Zakelijke kantooromgeving

Functionele bedrijfsomgeving

Werken in woonwijken

Kenmerken van typen werklocaties

Centrumomgeving

Innovatie omgeving

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Grote verscheidenheid aan functies Aantrekkingskracht bezoekers/bedrijven Veel dynamiek en interactie Uitstekende OV-ontsluiting Nadruk op langzaam verkeer

Variatie in milieucategorieën (2-4) Kleine tot middelgrote verkaveling Goede ontsluiting per auto en OV Vaak clustering rondom kennisdrager R&D-bedrijven (kantoor/lab/werkruimte)

Gemengde woon-werkwijk

Gemengd bedrijvenpark

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Menging van wonen en werken Veel kleine en niet-hinderlijke bedrijven Ondersteunende voorzieningen Hoge verblijfskwaliteit Nadruk op langzaam verkeer

Variatie in milieucategorieën (2-4) Kleine tot middelgrote verkaveling Goede ontsluiting, vooral voor auto Perifeer of centraal gelegen Mix van MKB en kleine bedrijfsunits

Zakelijke kantooromgeving

Functionele bedrijfsomgeving

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Hoge representativiteit en hoogbouw Uitstekende ontsluiting auto en/of OV Centraal of strategisch gelegen Ook grote(re) kantoorachtige bedrijven Sprake van functiemening, soms wonen

Hoge(re) milieucategorieën (3-6) Grootschalige verkaveling Goede (multimodale) bereikbaarheid Perifeer gelegen Veel industriële en logistieke bedrijven 24

Voorzieningen, retail en leisure ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Onderwijs- en zorgvoorzieningen Sport- en eventlocaties Leisurelocaties Stadsdeelcentra en PDV/GDV Defensie

Zelfstandige vestigingen ▪ ▪ ▪ ▪

Bedrijven verspreid door de stad Ligging buiten de werklocaties Uiteenlopende sectoren (niet-agrarisch) Kan een kantoorpand of bedrijfshal zijn

Werken in woonwijken ▪ ▪ ▪ ▪

Gebieden met overwegend woonfunctie Werkfunctie is ondergeschikt Bedrijven aan huis en zelfstandigen Thuiswerken

Vraagverwachting en planaanbod werklocaties Onderdelen E1 Historische uitgifte E2 Overzicht werklocaties E3 Bedrijventerreinen en planaanbod E4 Vraagverwachting

Waarom nemen we deze onderdelen mee? Om de ontwikkelingen in economische zin te kunnen koppelen aan ruimtegebruik duiken we in verwachtingen (prognoses en ramingen) en achterhalen we hoeveel ruimte er nodig is. Een overzicht met meer en minder concrete plannen voor het accommoderen van ruimtevraag, met inzicht in een mogelijk tekort, geeft houvast voor toekomstig beleid.

Historische uitgifte

Historische uitgifte (2003-2022)

Gemiddelde jaarlijkse uitgifte op bedrijventerreinen Nijmegen 2003-2022 Gemiddelde uitgifte over de afgelopen 5 jaar (8,8 ha p/j)

Er wordt bewust over een lange tijdsperiode inzicht geboden in de historische uitgifte van bedrijventerreinen in Nijmegen. Naast dat dit laag- en hoogconjunctuur uit middelt, zorgt het ervoor dat cijfers minder gevoelig zijn voor grote uitschieters in één jaar. ▪

▪

Gemiddelde uitgifte over de afgelopen 10 jaar (6,1 ha p/j) Gemiddelde uitgifte over de afgelopen 15 jaar (6,9 ha p/j)

De uitgifte op bedrijventerreinen in Nijmegen kent een aantal hoge pieken in de afgelopen 20 jaar.

Er is in de afgelopen 20 jaar in totaal 124 hectare uitgegeven op bedrijventerreinen, waarvan 61 hectare in de laatste 10 jaar (2013 tot en met 2022).

12 10

▪

De gemiddelden per tijdsperiode zijn als volgt: ▪

2018-2022 -- 5 jaar

8,8 hectare per jaar

▪

2013-2022 -- 10 jaar

6,1 hectare per jaar

▪

2008-2022 -- 15 jaar

6,9 hectare per jaar

De gemiddelden per tijdsperiode laten grote verschillen zien. Het gemiddelde over de afgelopen 5 jaar ligt het hoogst.

8 6 4 2 0

Historische uitgifte (2013-2022) in perspectief

Uitgifte 2013-2022 (ha) bedrijventerreinen per gemeente binnen de Groene Metropoolregio A-N 140

In de periode 2013-2022 is er in totaal 392 hectare aan bedrijventerreinen uitgegeven in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen.

120

▪

De gemeente Overbetuwe was met 115 hectare goed voor 29% van de totale uitgifte.

100

▪

De gemeente Nijmegen volgt met 16% (61 hectare).

▪

Verder zijn Zevenaar, Lingewaard en Montferland verantwoordelijk voor een behoorlijk aandeel in de regio.

115

61 49 43 38

32 23

Overzicht werklocaties Werklocaties Nijmegen 3

Trade Port Nijmegen West

Bijsterhuizen

De Grift en Rietgraaf

Brabantse Poort

Winkelsteeg

Noviotech Campus

Campus Heijendaal

4 5

Bedrijventerreinen en planaanbod

Excl. Campus Heijendaal (‘niet op bedrijventerrein’) Bedrijventerreinen Nijmegen ▪ In totaal is er 550 hectare uitgegeven in Nijmegen ▪ Er is nog een aanbod van 4,5 hectare, volledig in optie (op TPN en De Grift/Rietgraaf) ▪ Er is een zacht planaanbod van 30 hectare op de Grift en 30 hectare op het Engie-terrein (particulier)

Bedrijventerrein (in hectare)

Netto omvang

(Plan)aanbod Uitgegeven

Trade Port Nijmegen West

231

228

Bijsterhuizen (Nijmegen/Wijchen)

164

De Grift en Rietgraaf

Brabantse Poort

Winkelsteeg (incl. NTC)

Nijmegen

595

549

Hard Vrij -

Hard In optie 3,0

Zacht

1,5

4,5

Bron: IBIS, 2023; gemeente Nijmegen

Planaanbod Rijk van Nijmegen ▪ In het Rijk van Nijmegen (bestaande uit de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Heumen, Wijchen en Nijmegen) is naast de beschikbare ruimte in Nijmegen geen sprake van uitgeefbaar bedrijventerrein, hard of zacht planaanbod

Uitbreiding in de regio ▪ Bedrijventerrein Bijsterhuizen (voor driekwart op Wijchens grondgebied) wil uitbreiden ▪ Er wordt aan de noordwestkant gezocht naar een areaal van circa 40 hectare Nieuwe ruimte voor bedrijventerreinen regio Arnhem-Nijmegen – Persbericht 17 juni 2021 De ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen in de regio Arnhem-Nijmegen zat lange tijd op slot. Daar is onlangs verandering in gekomen. Een zestal regiogemeenten krijgen nu nieuwe ontwikkelruimte voor het creëren van bedrijventerreinen.

Gemeente Duiven, Lingewaard, Nijmegen, Montferland, Wijchen en Zevenaar hebben voor nieuwe ontwikkelruimte plannen ingediend bij de Groene Metropoolregio. Dit is nodig omdat voor de komende jaren niet voldoende passende ontwikkelruimte voor bedrijven beschikbaar is. Het gaat om ruim 90 hectare waarvan circa 56 hectare voor regionale bedrijvigheid en circa 35 hectare voor XXL logistiek.

Vraagverwachting

Verwachte uitbreidingsvraag ▪ Voor de hele GMR is de verwachte uitbreidingsvraag voor bedrijventerreinen als volgt ▪ 2023 t/m 2030: +151 tot 279 hectare ▪ 2031 t/m 2040: +54 tot 360 hectare ▪

Per werkmilieu ziet het beeld er als volgt uit (GMR, 2023-2030) ▪ XXL-logistiek : 54 tot 99 hectare ▪ Regulier : 53 tot 98 hectare ▪ Grootschalig HMC : 29 tot 52 hectare ▪ Gemengd/interactie : 15 tot 30 hectare

Schatting Nijmegen ▪ Het aandeel van Nijmegen in het totale uitgegeven areaal bedrijventerreinen in de GMR bedraagt 21% (550 van 2.660 ha) ▪ Op basis van de totale uitbreidingsvraag voor de periode tot 2023 t/m 2030 (+151 tot 279 ha) voor de regio zou dat voor Nijmegen een (indicatieve!) uitbreidingsvraag kunnen betekenen van circa 30 tot 60 hectare ▪ Hierbij is geen rekening gehouden met een verdeling over typen werkmilieus Beeld ▪ De verwachte vraag in de regio én in Nijmegen is groter dan het (nu) beschikbare aanbod Bron: Gelderlander, 10 november 2023 © Buck Consultants International, 2024

Majeure projecten & ontwikkelingen met impact op werklocaties Onderdelen F1 Vijf majeure projecten in Nijmegen

Waarom nemen we deze onderdelen mee? Ontwikkelingen en projecten die niet direct gerelateerd zijn aan werklocaties, kunnen toch van invloed zijn op de koers van werklocaties. Denk aan de bereikbaarheid van (bestaande) werkplekken, herprofilering van een deel van de stad waardoor werklocaties mee veranderen of een grote woningbouwopgave die vraagt om bijpassend aanbod van werkplekken.

Vijf majeure projecten in Nijmegen

Titel

Inhoud

Status

Impact op werklocaties

Stationsgebied Nijmegen

Wordt een gebied voor wonen, werken, reizen en verblijven. Aanpassing van onder meer het stationsgebouw, de sporen, fietsenstalling en groen

▪ 2023: Voorbereiding ▪ 2025: Werkzaamheden ▪ 2027: Klaar (schatting)

Betere bereikbaarheid en aantrekkelijkheid Nijmegen

Winkelsteeg

Bestaat uit verschillende deelprojecten, ten behoeve van werken, wonen en verbinden

Lopend

Er wordt ingezet op 3.000 extra werkplekken, betere verbinding Dukenburg en Lindenholt

Waalsprong

Naast woningen wordt er in de Waalsprong ruimte gemaakt voor bedrijven, scholen, winkels, parken en sportvoorzieningen. Het is goed bereikbaar per auto, OV, fiets en te voet

Het gebied groeit en bloeit de komende jaren verder

12.500 woningen met inwoners vragen om werkplekken. Bedrijven, winkels, horeca, etc.

Waalfront

Tussen de spoorbrug en stadsbrug De Oversteek. Fabrieksgebouwen hebben plaatsgemaakt voor woningen, bedrijven en voorzieningen

Konigsdaal en Handelskade zijn (deels) gereed. Park Fort Krayenhoff en Havenkade nog in ontwikkeling

Toevoegen woningen nabij het centrum van Nijmegen, vraagt om verzorgende en stuwende werkplekken (o.a. lichte industrie en zakelijke diensten)

Doortrekken A15

De A15 wordt vanaf knooppunt Ressen als autosnelweg met 2x2 rijstroken doorgetrokken naar de A12 tussen Duiven en Zevenaar

▪ April 2023: tussenuitspraak Raad van State ▪ Wachten op uitspraak, aannemer komt vervolgens met nieuw plan

Bereikbaarheid Nijmegen vanuit Duitsland, Liemers en Achterhoek neemt toe. Aantrekkelijk voor werkgevers, bijvoorbeeld aanbod van werknemers

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijmegen&id=113fb018-87fc-4370-9d11-c2085883ef0f