D44 d.d. 25 maart 2025 van de (Kinder-)Ombudsman Nijmegen over Brief lokale kinderombudsmannen DUO schulden

Van: Info Ombudsman <info@ombudsman.nijmegen.nl> Verzonden: dinsdag 25 maart 2025 16:35 Aan: Secretariaat Wethouder Brom <secretariaatwethouderbrom@nijmegen.nl> CC: Griffie Nijmegen <griffie@nijmegen.nl> Onderwerp: Brief lokale Kinderombudsmannen DUO schulden Geachte wethouder, beste heer Brom, Graag wil ik u informeren dat ik als Kinderombudsman van Nijmegen, samen met mijn collega(Kinder)ombudsmannen uit Rotterdam, Amsterdam, Den Haag en Utrecht, bij de staatsecretaris van Financiën, minister van Onderwijs en directeur-generaal van DUO, aandacht vraag voor de belemmeringen die gedupeerde jongeren met DUO schulden ervaren. De brief die vandaag is verstuurd heb ik bijgevoegd. Wij vragen als Kinderombudsmannen om informatie over de grootte van de groep jongeren die het betreft en de omvang van de schulden. Met deze informatie kan een goede afweging gemaakt worden of er sprake is van behoorlijk bestuur en te komen tot een landelijke regeling waarbij het belang van de gedupeerde jongeren voorop staat. Alle gedupeerde jongeren weer een toekomst geven om mee te kunnen doen, daar gaat het om. Wij hopen dat met een landelijke regeling ook de jongeren in onze gemeenten verder geholpen kunnen worden hun leven verder op te pakken. Morgen zal aan bijgevoegde brief ook aandacht worden besteed op de socials.

Ik stuur een afschrift van dit bericht – ter kennisgeving – ook aan de gemeenteraad. Mocht u nog vragen hebben over de brief of dit bericht, hoor ik dat graag. Met vriendelijke groet, Yvette Nass (Kinder-)Ombudsman Nijmegen T: 024-3298027 | E: info@ombudsman.nijmegen.nl aanwezig ma – do

Per e-mail verstuurd Ter attentie van

de staatssecrectaris van Financien, mevrouw S. Palmen-Schlangen de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de heer E. Bruins

de directeur-generaal DUO, de heer H. Harmsma Rotterdam, 25 maart 2025

Geachte mevrouw Palmen-Schangen, geachte heer Bruins,

geachte heer Harmsma, Als lokale kinderombudsmannen uit Rotterdam-Rijnmond,

Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Nijmegen hebben wij zeer geregeld contact met gedupeerde jongeren van het

toeslagenschandaal in onze regio. De verhalen die zij met ons delen over hun jeugd, zijn vaak gitzwart. Extreme armoede,

dakloosheid, uithuisplaatsingen, gebroken gezinnen, afgebroken

opleidingen, keuze voor werk in plaats van opleiding om het gezin financieel te helpen, niet kunnen meedoen met leeftijdsgenoten,

criminaliteit om te overleven, schulden: het komt allemaal voorbij. Wat betreft de toekomst wijzen deze gedupeerde jongeren vooral op de schulden die zij bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) hebben openstaan. Die (extra) schulden hangen als een molensteen om hun nek en beperken hun perspectief.

Verzoek om informatie

Middels deze brief vragen wij u om ons inzicht te geven in het

totale aantal gedupeerde jongeren dat bij DUO heeft geleend en de totale omvang van hun DUO leningen. We vragen daarbij

onderscheid te maken tussen jongeren die ten tijde van de lening jonger waren dan 18 jaar en zij die 18 jaar en ouder waren. Dit, omdat de DUO-schulden van minderjarige kinderen via de

Commissie Werkelijke Schade gecompenseerd kunnen worden. Daarnaast vragen wij u om ons inzicht te geven in de

opleidingsstatus van deze jongeren. Concreet vragen wij om: 1. het aantal gedupeerde jongeren dat een DUO schuld heeft en

de totale hoogte van hun DUO-schuld, gedifferentieerd naar leeftijd 18 min en 18 plus;

2. het aantal gedupeerde jongeren dat hun opleiding heeft

afgerond, uitgesplitst naar opleidingsniveau (MBO/HBO/WO); 3. het aantal gedupeerde jongeren dat hun opleiding heeft

afgebroken, uitgesplitst naar opleidingsniveau (MBO/HBO/WO); 4. het aantal gedupeerde jongeren dat nog bezig is met hun opleiding, uitgesplitst naar opleidingsniveau (MBO/HBO/WO);

5. we vragen u bij de beantwoording van vragen 2 t/m 4 aan te geven hoeveel van deze jongeren ook DUO schulden hebben. Toelichting

Zoals u weet hebben deze gedupeerde jongeren geen toegang tot

de schaderoutes die wel open staan voor hun ouders. Anders dan hun ouders, wordt hun schade niet vergoed en worden schulden

niet kwijtgescholden. Alleen jongeren met problematische schulden worden geholpen. Maar DUO schulden vallen daar niet onder, omdat deze niet saneerbaar zijn. Tegelijkertijd worden DUO-

schulden van ouders en hun ex-partners wel kwijtgescholden. Gedupeerde jongeren ondervinden een enorme last van deze

DUO-schulden. Die DUO-schulden zijn lang niet altijd (volledig) gebruikt voor hun studie, maar vaak om het gezin te helpen

overleven. Er zijn gedupeerde jongeren die hun opleiding hebben afgebroken vanwege alle problemen, of hebben gekozen om te

2

gaan werken omdat dat noodzakelijk geld voor thuis opleverde.

Een deel ploetert zich door de studie heen, maar doet er (veel) langer over. Zij willen hun opleiding weer hervatten of geholpen

worden om hun opleiding af te maken. Hun huidige DUO schulden vormen voor hen een enorme belemmering hierin. Alle gedupeerde jongeren weer een toekomst geven om mee te kunnen doen, daar gaat het om. U geeft zelf aan dat u ‘jongeren zo goed mogelijk [wil] ondersteunen bij het maken van een nieuwe start met zo goed mogelijk toekomstperspectief.’1

Het valt ons op dat tot op heden niet in kaart is gebracht hoeveel gedupeerde jongeren bij DUO hebben geleend en wat de totale

omvang van die schulden is. Ook is niet inzichtelijk wat het effect van het toeslagenschandaal is op het kunnen afronden van een

studie. Terwijl iedereen het erover eens is dat een opleiding juist zo noodzakelijk is om een nieuwe start te kunnen maken.

Ons inziens is deze informatie onontbeerlijk om een goede

afweging te kunnen maken of er sprake is van behoorlijk bestuur

en om te komen tot een landelijke regeling waarbij het belang van de gedupeerde jongeren voorop staat. Het gaat hier om jongeren die, anders dan hun leeftijdsgenoten die ook bij DUO leenden, door de overheid ‘ongekend onrecht’ is aangedaan.

Voor zover nodig om te vermelden hebben wij de bevoegdheid om deze informatie op te vragen op grond van artikel 9:31 Awb.

Belemmert de AVG wat u betreft het koppelen van gegevens om tot deze informatie te komen? Dan roepen wij u op om in het

algemeen belang hier een oplossing voor te vinden. Zoals ook op andere terreinen informatie van slachtoffers tussen

overheidsorganen gedeeld wordt. Bij de Belastingdienst is bekend om welke jongeren het gaat. Zij hebben de zogenaamde

kindregeling ontvangen, omdat hun ouders met een beschikking ‘vastgesteld gedupeerd’ zijn.

3

Graag vernemen wij van u. Met vragen kunt u contact opnemen

met Stans Goudsmit, kinderombudsvrouw Rotterdam-Rijnmond. Per e-mail:

De inhoud van deze brief wordt ondersteund door het

Onafhankelijk Jongerenpanel Toeslagen. Meer dan 130 gedupeerde jongeren uit het hele land hebben zich hierin verenigd. Met vriendelijke groet,

Stans Goudsmit, kinderombudsman Rotterdam-Rijnmond Annemarie Tuzgöl-Broekhoven, Kinderombudsman Metropool Amsterdam

Carina van Eck, (jeugd)ombudsman Den Haag Alma van Bommel, ombudsman Utrecht

Yvette Nass, (kinder)ombudsman Nijmegen

4