D42 d.d. 12 december 2024 van de Rekenkamer over Aanpak fase 2 van 2e nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo

De Rekenkamer neemt een onafhankelijke positie in binnen de gemeente Nijmegen.

Gemeenteraad Nijmegen

Postadres Gemeente Nijmegen BM60 Postbus 9105

In afschrift: fracties, college

6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Betreft

12 december 2024 Aanpak fase 2 van 2e nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo

Contactpersoon Jelly Smink j.smink@nijmegen.nl T 024 – 329 23 38

Geachte leden van de gemeenteraad,

Ons kenmerk

BM60/15/E24.003969 In 2019 heeft de Rekenkamer onderzoek vanuit cliëntperspectief gedaan naar de toegang tot de Wmo. In 2020 heeft de Rekenkamer besloten de komende jaren enkele nazorgonderzoeken te doen op dit gebied. In februari 2021 rapporteerde de Rekenkamer de bevindingen uit het 1e nazorgonderzoek1. De focus lag daarin op de informatievoorziening aan inwoners en de gemeenteraad. In de loop van januari 2025 starten wij met de daadwerkelijke uitvoering van het 2e nazorgonderzoek naar de toegang tot de Wmo. Met deze brief informeren wij u over de aanpak van het onderzoek op hoofdlijnen. Sinds het rekenkameronderzoek uit 2019 is er veel veranderd in de organisatie van de toegang tot de Wmo. In plaats van de Sociaal Wijkteams zijn er nu de Buurtteams Jeugd en Gezin, de Buurtteams Volwassenen, de ouderenadviseurs en de Financieel experts in de wijk. De toegang tot Wmo-klassiek is daarnaast weer ondergebracht bij de gemeente. In het 2e nazorgonderzoek gaat de Rekenkamer na in hoeverre deze aanpassingen in de structuur hebben geleid tot een verbetering van de toegang tot de Wmo. Wij hebben besloten ons daarbij te focussen op 65-plussers, en de toegangspoorten waarmee zij het meest te maken hebben: de Buurtteams Volwassenen, de ouderenadviseurs van Sterker en de Wmoconsulenten van de gemeente .

Evenals in het oorspronkelijke onderzoek uit 2019 is het cliëntperspectief weer het uitgangspunt. En net als toen zetten we daarvoor de volgende onderzoeksmethoden in: • Volgen van cliënten: wij volgen 15 cliënten (van elke toegangspoort 5) vanaf het moment dat zij zich melden met een hulpvraag. Idealiter volgen wij deze cliënten tot het moment dat zij hulp ontvangen, maar in elk geval totdat zij het verslag van het keukentafelgesprek hebben ontvangen. Op deze manier krijgen wij inzicht in wat er daadwerkelijk gebeurt. De kracht van deze methode is dat real-time en objectief 1

De rapportages naar aanleiding van deze onderzoeken zijn te vinden in het iBabsoverzicht

Rekenkameronderzoek toegang tot de Wmo. In dat overzicht staan onder ander ook de besluiten die de raad nam naar aanleiding van deze rapportages.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen

Pagina 1 van 3

informatie verzameld wordt. Het volgen van cliënten houdt concreet in dat een onderzoeker van Zorgfocuz2: • Telefonisch contact heeft met de cliënt na het eerste contact van de cliënt met het aanmeldpunt; • Aanwezig is bij het keukentafelgesprek met de cliënt (en zijn mantelzorger / de cliëntondersteuner); • Telefonisch contact heeft met de cliënt nadat deze het verslag van het keukentafelgesprek heeft ontvangen en ook weer nadat hij de beschikking heeft ontvangen. Voorafgaand aan de contactmomenten met de cliënt analyseert de onderzoeker van Zorgfocuz de schriftelijke communicatie vanuit de toegangspoort met de cliënt. Het gaat daarbij in elk geval om de uitnodiging voor het keukentafelgesprek, het verslag van het keukentafelgesprek en de beschikking. • Interviewen van cliënten: onderzoekers van Zorgfocuz gaan telefonisch in gesprek met cliënten (15, van elke toegangspoort 5) waarvan de aanvraag voor een Wmovoorziening is afgerond. In het gesprek wordt het verloop van het proces doorgenomen en gevraagd wat de cliënt hiervan vond. • Analyseren van 60 (geanonimiseerde) verslagen van keukentafelgesprekken (van elke toegangspoort 20). Uiteraard interviewen en volgen wij alleen cliënten die daarvoor toestemming geven, en houden wij ons aan de privacyregels.

Naast het ophalen van cliëntervaringen, bestuderen wij stukken (beleid, (samenwerkings)afspraken, voortgangs- en verantwoordingsinformatie, eerder uitgevoerd onderzoek en dergelijke) en analyseren wij cijfers. In het gesprek dat wij op 20 november jl. voerden met de klankbordgroep uit uw raad over de aanpak van het nazorgonderzoek, is een aantal aandachtpunten voor het onderzoek naar voren gebracht. • Proces hulpvraag: • Hoe worden cliënten gewezen op de mogelijkheid zich te laten ondersteunen door een cliëntondersteuner? • Hoe wordt invulling gegeven aan de ‘gezondheidscheck’ bij Wmo-klassiekvragen? • Hoe verloopt de intake door een toegangspoort die gespecialiseerd is in andere hulpvragen? De afspraak is dat een cliënt maar een keer zijn verhaal hoeft te doen. De vraag van de leden van de klankbordgroep is: kan de cliënt door elke toegangspoort goed genoeg geholpen worden? En wat betekent dit voor de wachttijden van de cliënt?

Wij hebben net als in 2019 en 2021 onderzoekers van Zorgfocuz ingehuurd om ons te ondersteunen bij de uitvoering van het onderzoek. 2

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 3

•

•

•

Keukentafelgesprekken: • Komen alle leefgebieden voldoende aan de orde? • Of en hoe worden cliënten gewezen op de schaarste van financiële en personele middelen? En heeft dat consequenties, bijvoorbeeld voor: de inzet van mantelzorgers, de mogelijkheid van een pgb, de keuze van zorg? Analyse van stukken en cijfers: • Wat is bekend over afgewezen hulpvragen? • Wat is bekend over de aansluiting tussen hulpvragen en hulpaanbod? Financiën: • Is er een systeem van verrekening voor de afhandeling van hulpvragen waar de toegangspoort niet in gespecialiseerd is? Hoe functioneert dit?

Wij hebben aan de leden van de klankbordgroep aangegeven dat wij proberen deze aandachtspunten mee te nemen in het onderzoek. Wij hebben er echter ook op gewezen dat wij nu een nazorgonderzoek doen. Dit kan met zich meebrengen dat wij in dit kader geen goed inzicht kunnen geven in alle genoemde punten. In dat geval zullen wij dat benoemen en de raad waar mogelijk suggesties doen hoe hij hier wel inzicht in kan krijgen. Het is ons streven de uitvoering van het onderzoek af te ronden voor de start van de zomervakantie, en zo snel mogelijk daarna te rapporteren. De klankbordgroep uit de raad heeft verzocht het rapport ruim voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 te kunnen behandelen. Wij zullen hiernaar streven, maar kunnen dit niet garanderen. De doorlooptijd van het onderzoek is namelijk sterk afhankelijk van de wachttijden van cliënten voor een keukentafelgesprek, de aanlevering van het verslag van hun keukentafelgesprek en de levering van zorg. Zo is de gemiddelde wachttijd voor een keukentafelgesprek bij Wmoklassiek volgens de laatste kwartaalbrief aan de raad (3e kwartaal 2024) vijf maanden. Wanneer u vragen heeft naar aanleiding van deze brief, dan kunt u contact opnemen met mevrouw J. Smink (secretaris van de Rekenkamer) via j.smink@nijmegen.nl of 024 – 329 23 38. Met vriendelijke groet,

J. van den Broek Voorzitter Rekenkamer Nijmegen

J. Smink Secretaris Rekenkamer Nijmegen

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 3