Criminaliteitscijfers 2023
Tekst van het document
Criminaliteitscijfers 2023 Geregistreerde misdrijven en incidenten in Nijmegen
Gemeente Nijmegen Bureau Onderzoek en Statistiek & Afdeling Veiligheid Januari 2024
1
Inleiding & samenvatting Voor u liggen de Criminaliteitscijfers 2023 van gemeente Nijmegen. Dit beeld wordt jaarlijks opgesteld op basis van politiegegevens. De meest relevante categorieën worden uitgelicht. Hierdoor kunnen de uitgelichte categorieën per jaar verschillen. Tijdens de ‘coronajaren’ vielen bijvoorbeeld andere categorieën op dan in 2023. Het beeld van 2023 toont het volgende:
Het aantal vermogensdelicten is in 2023 vergelijkbaar met het aantal vermogensdelicten in 2022. In 2023 is het aantal woninginbraken, fietsendiefstallen en auto-inbraken afgenomen ten opzichte van 2022. Fietsendiefstal blijft het meest voorkomende vermogensdelict in Nijmegen. We zien tussen 2022 en 2023 juist een toename van andere type delicten, waaronder diefstal van/uit overige voertuigen (waaronder diefstal van uitneembare accu’s, displays van e-bikes en katalysatoren) en winkeldiefstal. Het aantal geweldsdelicten is tussen 2022 en 2023 gedaald met 15%. Er is een daling van bedreigingen, registraties openlijk geweld tegen personen, straatroven, registraties wapenbezit en huiselijk geweld. Het aantal registraties van overlast en vernieling is in 2023 vergelijkbaar met het aantal registraties in 2022. Er is tussen 2022 en 2023 sprake van een forse daling van geluidshinder overig. Daarentegen is het aantal registraties overlast door personen met verward gedrag en overlast door zwervers ten opzichte van 2022 toegenomen. Het aantal meldingen drugs- en drankoverlast is weliswaar vergelijkbaar met 2022, maar hoger dan de jaren hiervoor. Tot slot is het aantal registraties digitale criminaliteit tussen 2022 en 2023 gestegen met 6%. Er is een toename van zowel cybercriminaliteit als gedigitaliseerde criminaliteit.
Inhoudsopgave 1 Vermogensdelicten 2023 versus 2022 2023 versus 2022, 2021, 2020 én het gemiddelde voor de jaren 2020-2023 Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2020-2023 2 Geweldsdelicten 2023 versus 2022 2023 versus 2022, 2021, 2020 én het gemiddelde voor de jaren 2020-2023 Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2020-2023 3 Overlast en vernieling 2023 versus 2022 2023 versus 2022, 2021, 2020 én het gemiddelde voor de jaren 2020-2023 Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2020-2023 4 Digitale criminaliteit 2023 versus 2022 2023 versus 2022, 2021, 2020 én het gemiddelde voor de jaren 2020-2023 Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2020-2023 5 Overzicht veiligheidsbeeld Ontwikkeling vermogensdelicten van jaar tot jaar voor de periode 2012-2023 (per 10.000 inwoners) Ontwikkeling geweldsdelicten van jaar tot jaar voor de periode 2012-2023 (per 10.000 inwoners) Ontwikkeling overlast en vernieling van jaar tot jaar voor de periode 2012-2023 (per 10.000 inwoners) Ontwikkeling digitale criminaliteit van jaar tot jaar voor de periode 2012-2023 (per 10.000 inwoners) Bijlage: Onveiligheidsgevoelens
2
3 3 3 4 7 7 7 8 10 10 10 11 14 14 14 15 16 16 16 16 17 18
1 Vermogensdelicten Het aantal geregistreerde vermogensdelicten is in 2023 vergelijkbaar met het aantal vermogensdelicten in 2022. We zien wel een aantal ontwikkelingen als we kijken naar de verschillende type vermogensdelicten. Zo is het aantal woninginbraken, fietsendiefstallen en auto-inbraken in 2023 lager dan in 2022. Daarentegen zien we juist een toename van andere type vermogensdelicten. De absolute toename is het sterkst voor diefstal van/uit overige voertuigen en winkeldiefstal, met voor beide categorieën een toename van 127 registraties. Als we verder terugkijken (zie Hoofdstuk 5) zien we dat dat het aantal geregistreerde vermogensdelicten afneemt van 561 vermogensdelicten per 10.000 inwoners in 2012 naar 279 vermogensdelicten per 10.000 inwoners in 2023. Hoewel het aantal delicten na 2020 en 2021 (corona) weer toeneemt, is het aantal geregistreerde vermogensdelicten in 2022 en 2023 lager dan in 2019 (pre-corona).
2023 versus 2022
VERMOGENSDELICTEN woninginbraak diefstal uit schuur, garage e.d. auto-inbraak diefstal motorvoertuigen fietsendiefstal (incl. brom-/snorfietsen) diefstal van/uit overige voertuigen zakkenrollerij (zonder geweld) winkeldiefstal bedrijfsinbraak diefstal en inbraak overige instellingen
2023
absoluut 2022 verschil
297 176 403 189 2318 612 187 717 143 51
339 131 524 171 2527 485 190 590 104 38
relatief verschil (in %)
-42 45 -121 18 -209 127 -3 127 39 13
-12 34 -23 11 -8 26 -2 22 38 34
2023 versus 2022, 2021, 2020 én het gemiddelde voor de jaren 2020-2023
VERMOGENSDELICTEN woninginbraak diefstal uit schuur, garage e.d. auto-inbraak diefstal motorvoertuigen fietsendiefstal (incl. brom-/snorfietsen) diefstal van/uit overige voertuigen zakkenrollerij (zonder geweld) winkeldiefstal bedrijfsinbraak diefstal en inbraak overige instellingen
2023
2022
2021
2020 gemiddeld
297 176 403 189 2318 612 187 717 143 51
339 131 524 171 2527 485 190 590 104 38
263 166 583 110 1744 259 122 475 154 29
329 178 738 157 2095 282 112 609 137 47
3
307 163 562 157 2171 410 153 598 135 41
Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2020-2023 Woninginbraak 60 50
40
2023 2022
30
2021
20
2020
10 0
jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties woninginbraak is tussen 2022 en 2023 gedaald met 12%. Er is al langer sprake van een daling: tussen 2012 en 2023 is het aantal woninginbraken gedaald van 87 woninginbraken per 10.000 inwoners in 2012 naar 16 woninginbraken per 10.000 inwoners in 2023. De daling op langere termijn kan grotendeels worden verklaard door toegenomen bewustwording onder inwoners. Hierdoor zijn inwoners meer gaan investeren in preventieve maatregelen, zoals beter hang- en sluitwerk en het aanlaten van verlichting. Omdat woninginbraak een grote impact op slachtoffers heeft, is er blijvende aandacht voor dit thema vanuit het Veiliger Wijkteam High Impact Crimes.
Auto-inbraak 100 90 80
70 60
2023
50
2022
40
2021
30
2020
20 10
0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties auto-inbraak is tussen 2022 en 2023 gedaald met 23%. Tussen 2018 en 2023 daalt het aantal auto-inbraken gestaag van 70 auto-inbraken per 10.000 inwoners naar 22 auto-inbraken per 10.000 inwoners. In 2023 vonden de meeste auto-inbraken plaats in Nijmegen-Oost (23% van totaal). In november 2023 is in Nijmegen-Oost op één avond ingebroken in meer dan 15 auto’s. Er was hier zeer waarschijnlijk sprake van een professionele bende.
4
Fietsendiefstal (incl. brom-/snorfietsen) 350 300 250 2023
200
2022 150
2021
100
2020
50 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties fietsendiefstal is in 2023 lager dan in 2022. Toch blijft fietsendiefstal het meest voorkomende vermogensdelict in Nijmegen. Er worden steeds vaker (duurdere) e-bikes gestolen, waardoor de financiële schade hoog is. Er zijn een aantal hotspots, waaronder een aantal drukbezochte plekken in het centrum en rondom winkelcentrum Dukenburg. De indruk is dat bezoekers hun fiets bij een kort bezoek niet in een stalling parkeren of met een tweede slot aan een fietsenrek vastzetten, terwijl dit vanuit preventief oogpunt zinvol kan zijn. Vanuit gemeente is eind 2023 gestart met extra aandacht voor preventie van fietsendiefstal. Daarnaast heeft politie in 2023 diverse acties uitgevoerd op verschillende hotspots.
Diefstal van/uit overige voertuigen 80 70 60 2023
50
2022
40
2021
30
2020
20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties diefstal van/uit overige voertuigen is tussen 2022 en 2023 verder gestegen met 26%. Het gaat bijvoorbeeld om diefstal van uitneembare accu’s, displays van e-bikes en katalysatoren. De laatste jaren neemt het aantal diefstallen van/uit overige voertuigen toe van 9 incidenten per 10.000 inwoners in 2018 naar 34 incidenten per 10.000 inwoners in 2023. Ook landelijk zien we een stijging van dit type diefstal, waarbij regelmatig de link wordt gelegd met mobiel banditisme. In de preventieve communicatie over fietsendiefstal door gemeente, zijn bewoners ook geattendeerd op preventie van diefstal van accu’s en displays van e-bikes.
5
Zakkenrollerij (zonder geweld) 60 50 40
2023 2022
30
2021 20
2020
10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties zakkenrollerij (zonder geweld) is in 2023 vergelijkbaar met het aantal zakkenrollerijen in 2022. In zowel 2022 als 2023 is er sprake van een piek in het aantal zakkenrollerijen tijdens de Vierdaagsefeesten. Deze piek zien we niet in 2020 en 2021, omdat de Vierdaagsefeesten vanwege toen geldende coronamaatregelen niet zijn doorgegaan. Het aantal zakkenrollerijen is in 2022 en 2023 lager dan in 2019 (pre-corona).
Winkeldiefstal 100
90 80 70 60
2023
50
2022
40
2021
30
2020
20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties winkeldiefstal is tussen 2022 en 2023 verder gestegen met 22%. Ook landelijk zien we een toename van winkeldiefstal. We zien in Nijmegen een piek in maart 2023 en richting de donkere dagen. Landelijk ging het in maart 2023 om het hoogste aantal winkeldiefstallen in meer dan 10 jaar tijd. Een mogelijke verklaring voor de stijging van winkeldiefstal in zowel 2022 als 2023 is de (hoge) inflatie in combinatie met de toename van het aantal zelfscankassa’s. Dit leidt tot forse financiele schade voor de winkeleigenaren.
6
2 Geweldsdelicten Het aantal geregistreerde geweldsdelicten is tussen 2022 en 2023 gedaald met 15%. Tussen 2021 en 2022 nam het aantal geweldsdelicten juist toe. Er is tussen 2022 en 2023 een daling van bedreiging, openlijk geweld tegen personen, zedenmisdrijf, straatroof, wapenbezit en huiselijk geweld. Daarentegen is het aantal registraties mishandelingen, moord/doodslag en overvallen vergelijkbaar met 2022. Het aantal overvallen en straatroven is de laatste vier jaar opvallend laag ten opzichte van de jaren daarvoor. Als we verder terugkijken (zie Hoofdstuk 5) zien we dat dat we dat het aantal geweldsdelicten afneemt van 143 delicten per 10.000 inwoners in 2014 naar 84 delicten per 10.000 inwoners in 2023. Het aantal geweldsdelicten is in 2023 lager dan in 2019 (pre-corona).
2023 versus 2022
GEWELDSDELICTEN bedreiging mishandeling openlijk geweld tegen personen moord, doodslag zedenmisdrijf overval woningen overval bedrijven en transport straatroof wapenbezit huiselijk geweld
2023
absoluut 2022 verschil
310 573 48 42 102 1 4 14 111 335
353 595 80 39 135 2 3 23 131 447
relatief verschil (in %)
-43 -22 -32 3 -33 -1 1 -9 -20 -112
-12 -4 -40 8 -24
-39 -15 -25
2023 versus 2022, 2021, 2020 én het gemiddelde voor de jaren 2020-2023
GEWELDSDELICTEN bedreiging mishandeling openlijk geweld tegen personen moord, doodslag zedenmisdrijf overval woningen overval bedrijven en transport straatroof wapenbezit huiselijk geweld
2023
2022
2021
2020 gemiddeld
310 573 48 42 102 1 4 14 111 335
353 595 80 39 135 2 3 23 131 447
275 483 68 29 88 3 3 22 92 380
373 460 51 23 106 1 6 17 90 523
7
328 528 62 33 108 2 4 19 106 421
Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2020-2023 Mishandeling 90 80 70 60
2023
50
2022
40
2021
30
2020
20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties van mishandeling is in 2023 vergelijkbaar met het aantal registraties in 2022. Het aantal mishandelingen is in 2023 vergelijkbaar met 2019 (pre-corona). Mishandeling blijft het meest voorkomende geweldsdelict in Nijmegen. Een aanzienlijk deel van de mishandelingen vindt plaats in de avond en de nacht (58% van totaal) en lijkt gerelateerd aan het uitgaansleven. Vermoedelijk speelt (overmatige) alcoholconsumptie hierin een rol. Er is in 2022 en 2023 een piek in het aantal mishandelingen tijdens de Vierdaagsefeesten.
Wapenbezit 20 18 16
14 12
2023
10
2022
8
2021
6
2020
4 2
0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties van wapenbezit is in 2023 15% lager dan in 2022. Een klein deel van de registraties gaat over vuurwapenbezit (<15%). Het overige deel gaat over ‘overige wapens’, zoals steekwapens. Het is voor het eerst sinds 2017 dat er sprake is van een daling. We zien op de langere termijn wel een toename van het aantal registraties wapenbezit. Deze ontwikkeling is – naast het dodelijke steekincident op Plein ‘44 – aanleiding geweest om in 2023 een stadsbrede campagne ‘Lives not knives’ te lanceren om bewustwording te creëren over de risico’s van wapenbezit onder jongeren. Hierbij is gefocust op de rol van sleutelfiguren waar jongeren zich mee identificeren en waarbij ze terecht kunnen als ze worden geconfronteerd met problemen. Jongerenwerkers en jeugdcoaches zijn het gesprek met jongeren aangegaan over wapenbezit en de risico’s hiervan. Daarnaast heeft Stichting Halt een reeks lessen verzorgd op scholen. 8
Huiselijk geweld 80 70 60
50
2023
40
2022 2021
30
2020 20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Tussen 2022 en 2023 is het aantal registraties huiselijk geweld in Nijmegen gedaald met 24%. Voor huiselijk geweld geldt dat er de afgelopen 10 jaar sprake is van een gestage daling van het aantal registraties, met uitzondering van 2022. Het gaat bij huiselijk geweld om kindermishandeling, ouderenmishandeling, geweld tegen ouders, (ex-) partnergeweld en overig huiselijk geweld (bijvoorbeeld tussen broers/zussen). Uit cijfers van Veilig Thuis1 blijkt dat er in Nijmegen in het eerste halfjaar van 2023 390 casussen zijn gestart. Sinds 2020 schommelt het aantal gestarte casussen tussen 365 tot 430 per halfjaar.
Registraties in relatie tot planten en dieren Overige meldingen dieren Loslopend dier Bijtincident Gezondheid en welzijn dieren en dierenvervoer
2021 2022
Gevaarlijke hond
2023 Aantreffen dood/gewond dier Cites (uitheemse planten en dieren) Diefstal dier 0
50
100
150
200
250
300
350
Tussen 2022 en 2023 is het aantal registraties in relatie tot planten en dieren toegenomen. Dit wordt veroorzaakt door een toename van de categorie ‘Overige meldingen dieren’. Hier is geen eenduidige verklaring voor, omdat deze categorie een breed scala aan incidenten omvat. Hieronder worden bijvoorbeeld meldingen geregistreerd over blaffende honden, maar ook meldingen over dierenwelzijn.
1
https://dashboards.cbs.nl/v3/regionaaldashboardveiligthuis/
9
3 Overlast en vernieling Het aantal registraties overlast en vernieling is in 2023 vergelijkbaar met het aantal registraties in 2022. Deze daling wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een daling van geluidshinder overig. Daarentegen is er tussen 2022 en 2023 een toename van het aantal registraties vernieling, drugsbezit, overlast door zwervers en overlast door verwarde persoon. Het aantal registraties drugs- en drankoverlast is weliswaar vergelijkbaar met 2022, maar fors hoger dan de jaren hiervoor. Een aanzienlijk deel van de overlast door verwarde personen, overlast door zwervers en drugs-/drankoverlast vindt plaats in het stadscentrum. Daar zijn elf overlast hotspots aangewezen, waaronder Joris Ivensplein, de Molenstraat, de Tweede Walstraat en Centraal Station. Op deze plekken is onder andere extra inzet georganiseerd vanuit Politie en Toezicht en Handhaving. Ook hebben rondom Centraal Station maandelijkse controles plaatsgevonden, die hebben geresulteerd in meerdere aanhoudingen en bekeuringen.
2023 versus 2022
VERNIELING EN OVERLAST vernieling vandalisme en baldadigheid jeugdoverlast drugs-/drankoverlast drugsbezit geluidshinder horeca geluidshinder evenement geluidshinder overig burengerucht overlast zwervers overlast door verward persoon overlast prostitutie
2023
absoluut 2022 verschil
900 61 839 1519 151 117 18 1496 630 817 2339 23
821 62 889 1508 109 132 11 1997 693 502 2157 29
relatief verschil (in %)
79 -1 -50 11 42 -15 7 -501 -63 315 182 -6
10 -2 -6 1 39 -11 64 -25 -9 63 8 -21
2023 versus 2022, 2021, 2020 én het gemiddelde voor de jaren 2020-2023 periode januari - oktober VERNIELING EN OVERLAST vernieling vandalisme en baldadigheid jeugdoverlast drugs-/drankoverlast drugsbezit geluidshinder horeca geluidshinder evenement geluidshinder overig burengerucht overlast zwervers overlast door verward persoon overlast prostitutie
2023
2022
2021
2020 gemiddeld
900 61 839 1519 151 117 18 1496 630 817 2339 23
821 62 889 1508 109 132 11 1997 693 502 2157 29
789 42 1317 995 75 60 9 3493 692 645 1629 37
825 56 1442 1083 93 139 2 2649 608 834 1628 24
834 55 1122 1276 107 112 10 2409 656 700 1938 28
10
Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2020-2023 Vernielingen 120 100 80
2023
2022
60
2021 40
2020
20 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties van vernieling is in 2023 hoger dan in 2022. Het gaat in meer dan 40% van de gevallen om vernieling van/aan een auto. Als we verder terugkijken, zien we dat het aantal registraties vernieling tussen 2012 en 2023 daalt van 78 registraties per 10.000 personen naar 49 registraties per 10.000 personen in 2023, waarbij we in 2023 op hetzelfde niveau zitten als in 2019 (pre-corona). Meer dan de helft van de vernielingen vond plaats in de avond en de nacht (57% van totaal).
Jeugdoverlast 250
200 2023
150
2022 2021
100
2020 50
0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties jeugdoverlast is in 2023 vergelijkbaar met 2022. In 2023 waren de meeste meldingen afkomstig uit Lindenholt (24% van totaal). Het aantal registraties jeugdoverlast is in 2023 vergelijkbaar met het aantal registraties in 2019 (pre-corona). Er hebben in 2023 diverse groeps- en persoonsgerichte aanpakken plaatsgevonden, waarbij het doel was om overlast te verminderen en jongeren weer werk-/schoolfit te maken. Op alle VO’s is er inzet geweest van jongerenwerkers. Op een aantal VO’s is er een gecombineerde inzet van jeugdcoaches en jongerenwerkers geweest. Hierdoor is er beter zicht op risicojeugd, kunnen jongeren en ouders tijdig worden aangesproken en kan er preventief worden opgetreden.
11
Drugs-/drankoverlast 200 180
160 140 120
2023
100
2022
80
2021
60
2020
40
20 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties drugs-/drankoverlast is in 2023 vergelijkbaar met 2022, maar hoger dan in de jaren hiervoor. In 2023 vond meer dan 65% van de drugs-/drankoverlast plaats in de avond en de nacht. De uitgaansavonden vallen hierbij in negatieve zin op. Het aantal registraties drugs-/drankoverlast stijgt al langer, van 26 registraties per 10.000 personen in 20212 naar 83 registraties per 10.000 personen in 2023. Ook landelijk zien we deze ontwikkeling. Er is in 2022 en 2023 een piek in drugs-/drankoverlast tijdens de Vierdaagsefeesten.
Overlast zwervers 120 110 100 90 80
2023
70 60
2022
50
2021
40
2020
30 20
10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties overlast door zwervers is gestegen tussen 2022 en 2023, na twee relatief rustige jaren. Het gebied rondom de Van Schevichavenstraat valt negatief op. Professionals merken een toename van zwervers met zwaardere, psychische problematiek naast hun verslaving. Het vinden van passende en betaalbare huisvesting voor deze doelgroep is een probleem. In de Raadsbrief van 16 januari 2024 worden de oplossingsrichtingen toegelicht. Sinds de zomer is de inzet van politie en gemeente in het gebied verhoogd: zij maken extra toezichtrondes, delen boetes uit en leggen verblijfsontzeggingen op. Sinds 2021 loopt bovendien de aanpak Top15&15, waarin de meest zorgwekkende en overlastgevende personen worden besproken. Dit is een duurzame persoonsgerichte aanpak in samenwerking met de ketenpartners.
12
Overlast door personen met verward gedrag 240 220 200 180 160
2023
140 120
2022
100
2021
80
2020
60 40
20 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties overlast door personen met verward gedrag is tussen 2022 en 2023 verder gestegen met 8%. Overlast door personen met verward gedrag is in 2023 de meest voorkomende vorm van overlast in Nijmegen, met gemiddeld zes registraties per dag. Het gaat hierbij mogelijk om een onderschatting van de problematiek: wanneer personen met verward gedrag een strafbaar feit plegen, zoals een vernieling of bedreiging, dan wordt het incident geregistreerd onder de code van dat strafbare feit. Als we verder terugkijken zien we dat het aantal registraties overlast door persoon met verward gedrag al sinds 2012 toeneemt, van 39 registraties per 10.000 inwoners in 2012 naar 128 per 10.000 inwoners in 2023. Dit komt overeen met het landelijke beeld. Landelijk onderzoek heeft eerder laten zien dat een kleine groep verantwoordelijk lijkt te zijn voor een een relatief hoog aantal meldingen.2 In Nijmegen zien we dat in 2023 11% van de registraties overlast door personen met verward gedrag gingen over een vijftal adressen binnen de gemeente Nijmegen. Personen woonachtig op deze adressen zijn in beeld bij zowel politie als gemeente. In Nijmegen worden de meest zorgwekkende en overlastgevende casussen besproken en behandeld binnen een persoonsgerichte aanpak. Deze doelgroep vraagt veel capaciteit van diverse instanties.
Een aanzienlijk deel van de meldingen over personen met verward gedrag gaat over overlast vanuit een woning. Met politie en woninbouwcorporaties zijn afspraken gemaakt over de aanpak van ernstige woonoverlast. Bij ernstige vormen van woonoverlast wordt door de politie een bestuurlijke rapportage opgemaakt. Op basis van de beschikbare informatie in het dossier wordt per geval gekeken welke ketenpartner de beste interventies heeft om de overlast aan te pakken.
2
https://www.rivm.nl/nieuws/13000-personen-verantwoordelijk-voor-groot-deel-meldingen-verward-gedrag
13
4 Digitale criminaliteit Het aantal registraties digitale criminaliteit is tussen 2022 en 2023 gestegen met 6%. Digitale criminaliteit kan in twee categorieën worden ingedeeld: cybercriminaliteit en gedigitaliseerde criminaliteit. Bij cybercriminaliteit gaat het om feiten die niet zonder tussenkomst van een computer en/of netwerk worden gepleegd, zoals ransomware, hacking en DDoS-aanvallen. Bij gedigitaliseerde criminaliteit gaat het om klassieke delicten die niet offline, maar online gepleegd worden. Het gaat bijvoorbeeld om fraude met online handel, identiteitsfraude en fraude met betaalproducten. Er is voor zowel cybercriminaliteit als gedigitaliseerde criminaliteit sprake van een toename van het aantal registraties tussen 2022 en 2023. Als we verder terugkijken, zien we dat het aantal registraties digitale criminaliteit al langer toeneemt. Deze toename kan worden verklaard door de digitalisering van onze samenleving, waardoor meer gelegenheid ontstaat. In 2023 heeft ‘re_b00tcmp Oost-Nederland’ plaatsgevonden in het Goffertstadion. Dit evenement was erop gericht om jongeren die affiniteit hebben met IT weerbaar te maken tegen het ontwikkelen van een cybercriminele carrière. Ook heeft het congres ‘Better Safe Than Sorry’ plaatsgevonden in het Goffertstadion.
Dit congres was gericht op ondernemers uit Gelderland-Zuid, met als doel om hen voor te lichten over het thema cybercriminaliteit. Tot slot zijn in 2023 vanuit de gemeentelijke kanalen preventieve tips gedeeld.
2023 versus 2022
CYBERCRIME cybercriminaliteit fraude met online handel identiteitsfraude fraude met betaalproducten overige gedigitaliseerde criminaliteit
2023
absoluut 2022 verschil
139 520 124 68 246
121 436 95 83 300
relatief verschil (in %)
18 84 29 -15 -54
15 19 31 -18 -18
2023 versus 2022, 2021, 2020 én het gemiddelde voor de jaren 2020-2023 periode januari - oktober CYBERCRIME cybercriminaliteit fraude met online handel identiteitsfraude fraude met betaalproducten overige gedigitaliseerde criminaliteit
2023
2022
2021
2020 gemiddeld
139 520 124 68 246
121 436 95 83 300
211 536 107 77 448
92 735 85 126 431
14
141 557 103 89 356
Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2020-2023 Cybercriminaliteit 30 25 20
2023
2022
15
2021 10
2020
5 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties cybercrime is tussen 2022 en 2023 met 15% gestegen. Het gaat voor Nijmegen niet om grote aantallen, maar er is vermoedelijk sprake van een groot ‘dark number’: uit de Landelijke Veiligheidsmonitor blijkt dat in 2021 slechts 19% van de slachtoffers van digitale criminaliteit aangifte deed bij de politie. Als we verder terugkijken, zien we met name tussen 2019 en 2020 een forse stijging in aantal registraties per 10.000 inwoners, maar ook daarna neemt het aantal registraties toe. Dit wordt deels verklaard doordat het sinds april 2020 mogelijk is om via internet aangifte te doen van vriend-in-nood fraude. Hier is veelvuldig gebruik van gemaakt.
Gedigitaliseerde criminaliteit 200 180 160 140 120
2023
100
2022
80
2021
60
2020
40 20 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal registraties van gedigitaliseerde criminaliteit is tussen 2022 en 2023 met 5% gestegen. Ook als we verder terugkijken, zien we een duidelijke toename van gedigitaliseerde criminaliteit. Er bestaan meerdere vormen van gedigitaliseerde criminaliteit, waarvan fraude met online handel in 2023 de meest voorkomende vorm was. Criminelen gebruiken digitale technologieën om zo snel mogelijk, zo veel mogelijk slachtoffers te benadelen. Zij spelen snel in op maatschappelijke ontwikkelingen, bijvoorbeeld met nepberichten over de energiecrisis/energietoeslag of met nepadvertenties tijdens Black Friday.
15
5 Overzicht veiligheidsbeeld Ontwikkeling vermogensdelicten van jaar tot jaar voor de periode 2012-2023 (per 10.000 inwoners) 250 200 150 100 50 -
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Ontwikkeling geweldsdelicten van jaar tot jaar voor de periode 2012-2023 (per 10.000 inwoners) 70 60 50 40 30 20 10 -
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
16
2023
Ontwikkeling overlast en vernieling van jaar tot jaar voor de periode 2012-2023 (per 10.000 inwoners) 250
200
150
100
50
-
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Ontwikkeling digitale criminaliteit van jaar tot jaar voor de periode 2012-2023 (per 10.000 inwoners) 90 80 70 60 50 40 30 20 10 Cybercriminaliteit 2012
2013
2014
2015
Gedigitaliseerde criminaliteit 2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
17
2023
Bijlage: Onveiligheidsgevoelens Uit de tweejaarlijkse burgerpeiling van team Onderzoek & Statistiek blijkt dat het percentage Nijmegenaren dat zich in de buurt vaak of soms onveilig voelt, in de periode 2011-2019 geleidelijk afneemt van 19 naar 15%. In 2021 zien we weer een lichte stijging: het percentage dat zich ‘vaak’ onveilig voelt is gelijk gebleven (iets meer dan 2%), het percentage dat zich ‘soms’ onveilig voelt steeg van 12,5% naar ruim 14%. De Veiligheidsmonitor (sinds 2017 tweejaarlijks) laat qua trend een vergelijkbaar beeld zien voor Nijmegen, behalve dat daar geen toename in onveiligheidsgevoelens in de buurt is in 2021.
Veiligheidsmonitor: onveilig in de buurt (%) 30,0%
25,0%
20,0%
vaak onveilig
15,0%
soms onveilig 10,0%
5,0%
0,0% 2013
2015
2017
2019
2021
Burgerpeiling Onderzoek & Statistiek: onveilig in de buurt (%)
18