Corona-crisismonitor Nijmegen 2021, vierde kwartaal

PDF: Druk op CTRL+L voor volledig scherm. Terug naar begin met home Esc om volledig scherm te verlaten

Corona-crisismonitor Nijmegen 2021, vierde kwartaal Inhoudsopgave Uitleg Dashboard Toelichting dashboard Verdieping Stadsontwikkeling Verdieping Werk en inkomen Verdieping Samenleving Verdieping Sentiment

O&S Nijmegen, februari 2022

Uitlegpagina Er is via de GGD’s, het RIVM en de Rijksoverheid inzicht beschikbaar voor het monitoren van de ontwikkeling van het coronavirus (data, dashboards). Deze monitor richt zich op de doorwerking van de coronacrisis op de economie en de maatschappij in Nijmegen. Deze corona-crisismonitor volgt daarom de actualiteit voor de domeinen stadsontwikkeling, werk en inkomen, samenleving en sentiment gedetailleerder dan gebruikelijk. Waar normaal volstaan wordt met jaarcijfers, worden nu cijfers zoveel mogelijk per maand of kwartaal weergegeven. De crisismonitor begint met een “dashboard” waar gekozen kernindicatoren per domein in één overzicht zijn samengebracht. In het dashboard gaat het telkens -wanneer mogelijk- om een beeld van laatste 24 maanden of 8 kwartalen van de hoofduitkomsten, met soms een trendlijn bij een grillig verloop. Tegenover het dashboard staat in het zelfde stramien een korte interpretatie van de gepresenteerde grafieken. laatste trendinfo is

De kleur in het dashboard geeft aan of bij de recente metingen indicaties zijn voor een positieve trend (groentinten) of een negatieve (roodtinten). Grijs geeft een “zijwaartse beweging” aan (geen verandering) of een (nog) niet te duiden ontwikkeling. Bij dat laatste kan gedacht worden aan een plotselinge negatieve uitkomst in een daarvoor positieve trend of vice versa.

zeer positief positief neutraal negatief zeer negatief

Bij elke nieuwe uitgave van de crisismonitor worden de dashboardgegevens zo ververst, dat er steeds een nieuwe maand/nieuw kwartaal bij komt, terwijl tegelijkertijd de oudste waarneming wegvalt. Door te klikken op de titels van de domeinen en grafieken in het dashboard, komt u in een verdere verdieping terecht over dat onderwerp. Aan het einde van de verdieping staat steeds een link om weer terug te komen in het dashboard.

Door naar dashboard Terug naar inhoudsopgave

Stadsontwikkeling

Werk en inkomen

Samenleving

Sentiment

Economie: aanwas nieuwe bedrijven

Werkloosheid (WW-uitkeringen)

Criminaliteit: overlast

Economisch sentiment ondernemers

400 350 300 250 200 150 100 50 0 I

II

III

IV

I

II

20

III

80 60 40 20

zelfde periode pre-corona=100

0 I

II

III

IV

I

II

21

III

IV

j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d

21

j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d

22

20

Schuldhulpaanvragen 100

% Ps Gezond

80 60

II

III 20

IV

I

II 21

III

m j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f ma 20

21

-/--

8 7,5

cijfer leven (rechteras) 7

20

neutraal

Reden ontevreden reactie stadsbestuur

40

0 I

+ / ++

21

Psychische gezondheid

5 IV

-70

reactie gemeente

13000

10

0

-60

gem. bestuur

13500

15

100

21

14000

20

200

IV

toek. stad

14500

25

300

III

15000

30

400

20

II

Vertrouwen stadspanel okt 2021

15500

35

500

I

-80

Cliënten zorg en ondersteuning

40

600

21

16000

20

Stedelijke ontwikkeling: woningbouw

IV

-50

0

f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j

22

III

-40

20

8000 7800 7600 7400 7200 7000 6800 6600 6400 6200 6000

II

-30

200

21

I

-20

400

Bijstand

100

0 -10

600

Centrum: parkeertransacties 120

10

800

20

21

20

1000

j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d

IV

30

1200

3300 3100 2900 2700 2500 2300 2100 1900 1700 1500

6,5 % niet eenzaam

0

6 wk1 wk12 wk24 wk36 wk47 wk3

Geen nieuwe gegevens beschikbaar

Stadsontwikkeling

Werk en inkomen

Samenleving

Sentiment

Economie: aanwas nieuwe bedrijven

Werkloosheid (WW-uitkeringen)

Criminaliteit: overlast

Economisch sentiment ondernemers

Na de scherpe dip in het tweede kwartaal De groep < 27 jaar verdrievoudigde in Q2 Stijging van overlastmeldingen sinds start 2020 (1e lock down), ontwikkelt de aanwas 2020 (200--> 600). Eind maart 2021 was coronacrisis. Vanaf september `20 zet van het aantal bedrijven zich in de rest van dit cijfer weer gedaald tot onder de 400. weer een daling in. Niettemin in Q4 2021 2020 en 2021 gunstig. De trend in het Daling kan zowel het gevolg zijn van nog steeds 9% meer meldingen dan préaantal starters is licht positief, het aantal uitstroom naar werk als van het einde van corona. Meer geluidshinder, overlast van stoppers neemt wat af. Faillissementen de WW-periode (voor jongeren vaak 3 verwarde personen, burengerucht en zijn stabiel- (zeer) laag. maanden). Vanaf Q2 2021 daalt de WW jeugdoverlast, minder geluidshinder sterk in alle leeftijdsgroepen. De economie horeca, evenementen en verkeer. Afname Banengroei ‘20: +650 banen, ‘21 + 1630. Wel fors verlies in horeca (-930 banen opende weer; sommige sectoren kenden van inbraak/diefstal en geweldsdelicten. Gedigitaliseerde/cyber criminaliteit groeit sinds 2019) en Nijmegen-Centrum -1.800 echte krapte aan werknemers. eerst, maar daalt in 2021. banen (deels door verplaatsing Politie). Centrum: parkeertransacties

Bijstand

In 2020 23% en 2021 27% minder Ptransacties dan in 2019. Q3 in beide jaren vrijwel normaal. Passanten: nog veel scherper beeld dan parkeren: 2020 -53% in stationsgebied en enkele centrumstraten; 2021: -44%. Leegstandspercentage winkelvloer Centrum Nijmegen vertoont in ’20 een lichte daling. In 2021 blijft de leegstand op een laag niveau. Begin ’22: 6,1% leeg, centra vergelijkingssteden 11,9%.

Het aantal bijstandsuitkeringen steeg de eerste maanden van de coronacrisis. Met zo’n 350 tussen maart en juni. Daarna schommelde het aantal uitkeringen een jaar lang rond de 7400. Sinds de zomer 2021 daalt het aantal bijstandsuitkeringen, tot ongeveer 6900 begin 2022, lager nog dan het niveau van vóór corona.

Stedelijke ontwikkeling: woningbouw

Schuldhulpvraag

Vergunde nieuwbouw van woningen herstelt na een dip in Q2 2020: weer veel in aanbouw. In 2021 minder transacties in bestaande koopwoningen bij veel hogere prijzen. Prijzen stegen met 15%, transacties daalden met 12%. Koopmarkt blijft krap en duur. Processen op de woningmarkt herstellen. In 2020 was er voor het eerst in 20 jaar geen bevolkingsgroei, in 2021 kwamen er weer ca. 1.700 mensen bij. (voorlopige cijfers)

Aanmeldingen schommelen sterk. Over heel 2020 zijn het er echter flink minder dan in 2019 (280 versus 376) en dit lijkt ook de eerste 4 maanden van 2021 het geval. De oorzaak van dit lagere aantal is lastig te bepalen. Zijn er minder problemen of zoeken mensen minder hulp? Of komen effecten later? Voor na april 2021 zijn gegevens nog in aanvraag.

In Q2 2020 is het sentiment in onze regio en landelijk gekelderd tot een historisch laag niveau. Na de eerste grote schrik, herstelt het vertrouwen veel scherper dan bij de kredietcrisis van 2008. In Q2/Q3 2021 herstelt het vertrouwen na een winterdip zeer sterk. Ook in Q4 2021 zijn er ondanks nieuwe beperkingen 15 %punt meer optimisten dan pessimisten wat betreft de vooruitzichten voor de komende 3 maanden.

Cliënten zorg en ondersteuning Het totaal aantal cliënten Wmo/jeugdzorg stijgt al langere tijd. De oorzaken verschillen per subcategorie, maar vergrijzing en extramuralisering spelen een rol. Invoering abonnementstarief voor hulp aan huis leidt tot extra groei. Beschermd wonen (Wmo): v.a. 21 daling door overgang van cliënten naar de Wlz. Een duidelijke relatie met corona-effecten is bij het zorggebruik waar de gemeente verantwoordelijk voor is, vooralsnog niet te leggen. Psychische gezondheid

Vertrouwen en stemming (okt. 2021) Vertrouwen in de toekomst van Nijmegen neemt af naar 58%; vertrouwen in het gemeentebestuur naar 37%. Dat is beide 9%-punt lager dan in mei 2021. De tevredenheid over de reactie van de gemeente Nijmegen op de coronacrisis steeg in mei 2021 (na de winterlockdown, dreigende avondklokrellen) sterk: van 45% tevreden/zeer tevreden oktober 2020 naar 57% in mei. Oktober 2021 blijft die tevredenheid hoog: 56% (zeer) tevreden.

November ‘21 voelt 84% (september 87%) van de Nijmegenaren zich psychisch gezond, 16% minder of niet. Landelijk zijn 16-24 jarigen de ongunstige groep (61% psychisch gezond, tegen 85% voor allen). 47% van onze burgers voelt zich in november enigszins of sterk eenzaam, in januari 22 is dat 58%. NL-cijfers jan-22: 72% van de 16-24 jarigen voelt zich enigszins/sterk eenzaam tegen 54% voor allen.

In Q3 2020 was nog 11% negatief of zeer negatief, een jaar later is dat 8%. Eerder werden ook redenen gevraagd waarom men negatief was. In de eerste editie Q3 2020 kwamen daar meer dan 200 reacties op, in Q1 slechts 34. De grootste groep op beide peildata vroeg om strengere handhaving en/of regels. Voor de rest een grote diversiteit aan antwoorden.

Reden ontevreden reactie stadsbestuur

Verdieping Stadsontwikkeling Economie Bedrijvendynamiek KvK 800 700 600 500 400 300 200 100 0 Q1

Q2

Q3

2018 starters

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

2019

2020

stoppers

faillissementen

Q1

Q2

Q3

Q4

2021 aanwas

Bron: KvK-regiodata De aanwas van nieuwe bedrijven liep al voor corona wat terug. Na de scherpe dip in het tweede kwartaal, met de schrik en onzekerheid over corona van dat moment, ontwikkelt de aanwas van het aantal bedrijven zich in de rest van 2020 en 2021 gunstig. De trend in het aantal starters in licht positief, het aantal stoppers neemt af. Faillissementen zijn stabiel-laag. Het is een heel kleine groep binnen de stoppers (enkele procenten).

Banenontwikkeling Nijmegen (PWE-Gelderland 2021) 2016

2017

2018

2019

2020

2021

Landbouw /Visserij

280

270

290

270

260

250

Industrie/Delfstoffenw inning

6130

6460

6770

6720

6620

6570

Nutsbedrijven

500

430

490

490

460

480

Bouw nijverheid

2740

2760

2930

3050

3090

3080

Groothandel

3790

3760

3950

4330

4280

4590

Detailhandel/autohandel

9390

9630

9700

9800

9720

10040

Vervoer, opslag en com m unicatie

5990

5730

6060

6260

6620

6780

Horeca

5110

5270

5450

5480

4850

4550

Financiële instellingen

1100

1150

1360

1450

1380

1370

Zakelijke dienstverlening

11370

11660

12030

12510

12870

13040

Openbaar bestuur

3820

3590

3800

3780

3770

3780

Onderw ijs

13290

13540

13790

14190

14350

14870

Gezondheidszorg Overige dienstverlening

29650

29750

30280

30600

31310

31890

3680

3810

4000

4130

4140

4070

totaal

96820

97830

100880

103060

103710

105340

* Bron: PWE-Gelderland; Bedrijven is gevraagd om mensen, die door de COVID-maatregelen niet konden werken maar alsnog wel op de loonlijst stonden, bijvoorbeeld als gevolg van steunmaatregelen (TOGS, TOZO, NOW), wél mee te tellen bij het aantal banen.

In 2021 telt Nijmegen 105.340 banen bij 17.564 vestigingen van bedrijven en instellingen. Dat is een groei van 1.630 banen (+1,6%) en 484 vestigingen (+2,8%) in het laatste jaar. Vergeleken met 2020 (+0,6%) is de banengroei hoger, het aantal vestigingen groeit juist minder hard dan de (forse) groei in eerdere jaren. Sectoraal groeit de handel het sterkst in banengroei. De zorg en het onderwijs volgen daarna. De detailhandel doet het binnen de handel opmerkelijk goed, vooral door groei bij supermarkten en handel die niet in winkels plaatsvindt (w.o. online). Krimp zien we het meest in de horeca en in de groep cultuur, sport en recreatie. Sectoren waarin de coronacrisis sterk gevoeld wordt. Binnen de stad zien we in NijmegenCentrum een flinke banenkrimp (-7,7% t.o.v. 2020, -11,7% t.o.v. pré corona). Dat komt deels door de verhuizing van de politie. In de detailhandel en horeca verliest de binnenstad ca. 600 banen in de laatste 2 jaar. De overige stadsdelen laten groei zien. Al met al presteert de lokale economie in 2021 goed, maar raken de negatieve gevolgen van de coronacrisis sommige sectoren en gebieden in de stad hard.

Regionale economische ontwikkeling

Links en midden: raming economische groei tweede kwartaal 2020 en 2021 t.o.v. hetzelfde kwartaal een jaar eerder (CBS); hoe donkerder, hoe groter de krimp of de groei. Rechts de economische groei 3e kwartaal 2021 t.o.v. twee jaar eerder (dus pré-corona)

Tijdens de corona-crisis en de eerste lockdown behoorde onze regio zeker niet tot de zwaarst getroffen gebieden (dat waren m.n. Amsterdam, Haarlemmermeer, zie figuur links), maar ook niet tot de minst geraakte regio’s. In het jaar daarop zien we de zwaarst getroffen regio’s over het algemeen het meest opveren (figuur rechts). Onze regio behoort met een geschatte BBP-groei van 11% in één jaar tijd niet tot de absolute toppers in het herstel, maar wel duidelijk tot de subtop in groei. Met deze groei is de krimp van 8-10% in het jaar ervoor weer goedgemaakt. Uiteindelijk laat het gebied Arnhem-Nijmegen in het derde kwartaal van 2021 een wat bovengemiddelde groei zien vergeleken met twee jaar eerder. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2021/50/economie-in-bijna-alle-regio-s-boven-niveau-van-voor-coronacrisis Terug naar dashboard

Stadscentrum Parkeertransacties centrumbezoekers 1200000 1000000 800000 600000 400000 200000 0 I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV 14

15

16

17

18

19

20

21

Zeer scherpe terugval in de eerste lockdown-periodes tot zelfs min 65% in april 2020. Fors herstel in mei tot juli 2020. In juli zelfs iets bovennormaal, ondanks vervallen Vierdaagse(feesten). Wellicht meer ruimte voor kortparkeerders en dus meer transacties? Na juli weer terug tot bijna de helft minder transacties in december 2020 vergeleken met december 2019. In maart 2021 is het aantal parkeertransacties bijna even groot als een jaar eerder, omdat we dan vergelijken met het begin van de eerste corona lockdown, halverwege maart 2020. In het tweede en derde kwartaal 2021 ligt het aantal transacties hoger dan in dezelfde periode in 2020. Bij vergelijking met 1 jaar eerder komt ook het vierde kwartaal 2021 nog goed uit de bus. De realiteit is wat minder rooskleurig. Normaal kent het vierde kwartaal de hoogste parkeerafzet in het jaar. Door de lockdowns is dat in 2020 en 2021 niet het geval. Maar Q4-2021 is wel minder slecht dan een jaar eerder.

Passanten stationsgebied en enkele centrumstraten 1600000 1400000 1200000 1000000 800000 600000 400000 200000 0 f m a m j j a s o n d j f m a m j j a s o n d j f m a m j j a s o n d j 19

20

20

21

22

abs na imputatie

In april 2020 duikt het aantal passanten 75% onder het maandgemiddelde van 2019. In mei tot juli volgt een herstel, met daarna de daling naar de tweede lockdown in december 2020. In 2021 zien we een tweede keer de opleving in de zomer die ook wat langer aanhoudt. In de winter 21/22 is er weer een terugval, maar minder diep dan een jaar eerder. Al met al ligt het bezoekniveau aan de binnenstad in 2020 duidelijk lager dan normaal. Locatus schat het verlies op basis van summiere steekproeftellingen in de hoofdwinkelstraten op 40%. In afgezette parkeeruren zien we een kwart verlies in 2020 en 2021 in transacties en parkeerduur ten opzichte van pré-corona. Parkeerders bleven tot een half uur korter in de stad tijdens de strengste lockdown-perioden. April 2020 was daarbij het dieptepunt, zomer 2020 was normaal en in de zomer 2021 bleven mensen juist iets langer. In de automatische passantentellingen in enkele centrumstraten en het stationsgebied zien we 53% minder drukte in 2020 ten opzichte van 2019. 2021 scoort iets beter met 47% minder drukte vergeleken met pré-corona. Tussen 24 oktober en 12 november 2020 (met dichte horeca, maar nog wel met open winkels) zijn passanten in het stadscentrum ondervraagd. Sinds 1996 wordt dat elke twee jaar gedaan voor de Stadscentrummonitor.

De 870 geënquêteerde passanten in de hoofdwinkelstraten komen in 2020 meer dan voorheen uit Nijmegen en minder uit het buitenland. De mensen komen veel meer te voet en ook wel op de fiets of met de auto, maar veel minder met het ov (26 naar 12%). Voor de groep die overstapt van ov naar auto, is voor ca. 40% corona de reden. De passanten komen veel vaker met winkelen als bezoekdoel en veel minder met recreatieve doelen. Binnen die recreatieve doelen daalt het horecabezoek en groeit het rondkijken en wandelen. Functioneel bezoek neemt ook af door het thuiswerken. Door de meer lokaal/regionale herkomst van het bezoek, zijn er minder incidentele bezoekers en ook minder mensen die de stad voor het eerst bezoeken. Mensen blijven ook veel korter in de binnenstad, mede door gesloten horeca. De besteding per bezoekgroep is niet sterk veranderd in 2020, een fractie minder lijkt het.

Onderstaand enkele indicaties over bezoekcijfers in de cultuur en toerisme-sector. Met name de podia en de cruisevaart laten extreme terugval in aantallen bezoekers zien. Voor de meeste periodieke evenementen was het bezoekverlies 100%.

2019 2020 428.672 121.240 252.888 127.757 1.252.337 1.001.230 39.948 39.220 70.874 38.161 51.851 24.500 79.000 13.525

aantal bezoeken podiumvoorstellingen gesubsidieerde podia aantal filmbezoeken in LUX aantal uitleningen openbare bibliotheek aantal leden openbare bibliotheek aantal bezoeken Museum Het Valkhof aantal bezoeken De Bastei aantal cruisevaartpassagiers

2021 2021 vs. 2019 93.076 -78 % 84.771 -66 % 855.542 -32 % 36.758 -8 % 47.350 -33 % nnb % 28.000 -65 %

Percentage zuivere detailhandelsleegstand begin kwartaal, winkelgebied Centrum Nijmegen 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% I

II

III

IV

18

I

II

III 19

IV

I

II

III 20

IV

I

II

III 21

IV

I 22

Bron: Locatus BV. Het leegstandspercentage vertoont in 2020 geen stijging, maar een daling. In het vierde kwartaal worden de uitkomsten van het jaarlijkse complete veldwerk zichtbaar. Tussenliggend zijn de wijzigingen beperkt tot de uitkomsten van deskresearch. In 2021 zien we een nagenoeg gelijkblijvende leegstand in het winkelgebied Centrum Nijmegen. De 6,1% begin januari 2022 is laag in vergelijking met 11,9% gemiddeld van de centra van de benchmarksteden (Groningen, Enschede, Arnhem, Nijmegen, Leiden, Tilburg, Eindhoven en Maastricht). Terug naar dashboard

Stedelijke ontwikkeling

Ontwikkeling inwoneraantal in 2021 Bevolking groeit weer in 2021 De afname van het aantal inwoners die zich in 2020 (voor het eerst in 20 jaar) in Nijmegen voordeed, is in 2021 gekeerd. Aan het eind van het jaar telt de stad ruim 179.000 inwoners, zo’n 1700 meer dan op 1 januari 2021

Daling in 2020 had verschillende oorzaken 2000 1500 1000 500 0 jan

feb

maart april

mei

2018

2019

juni

juli

aug

sept

okt

nov

dec

-500 -1000 -1500 2020

2021 voorl

Figuur 1 Ontwikkeling inwoneraantal t.o.v. 1 januari, bron CBS

De bevolkingsontwikkeling in kennisstad Nijmegen volgt het ritme van het studiejaar: in de maanden tot juni is het inwoneraantal doorgaans tamelijk stabiel, om in juli, met het eindigen van het studiejaar, te zakken. In augustus en september volgt een grote instroom van nieuwe studenten, om daarna op een wat hoger niveau weer te stabiliseren. De ontwikkeling in 2020 week daarvan af: aan het eind van het jaar waren er, i.p.v. zo’n 1000 extra inwoners zoals in andere jaren, een paar honderd Nijmegenaren minder. Daarvoor waren er verschillende oorzaken: • • •

De vestiging van buitenlandse studenten liep heel sterk terug: door de coronacrisis viel de internationale uitwisseling nagenoeg stil Door de lage nieuwbouwproductie in 2020 was het vestigingssaldo met andere gemeenten in Nederland veel lager dan andere jaren Het sterftecijfer in 2020 lag door corona zo’n 200 boven het normale niveau.

Achtergronden van het herstel in 2021 Zoals de daling in 2021 verschillende oorzaken had heeft ook het herstel van de groei in 2021 verschillende verklaringen: • • •

Omdat er in 2020 weinig buitenlandse studenten naar Nijmegen zijn gekomen is in 2021 het vertrek van deze studenten ook laag, veel lager dan in standaardjaren; Tegelijkertijd is de vestiging van buitenlandse studenten in september 2021 wel weer een stuk gestegen, alhoewel nog niet op het niveau van voor de corona-crisis; Door een grotere nieuwbouwproductie is over het hele jaar het migratiesaldo met andere gemeenten in Nederland gunstiger: er vertrekken minder mensen dan vorig jaar, er komen er meer. De groei van Nijmegen in 2021 komt voor 2/3 terecht in Nijmegen-Noord.

Woningmarkt Woningmarkt, bestaande particuliere koopwoningen (woningmarktcijfers.nl.; basis is kadaster)

transacties

prijs x 1000

700 600 500 400 300 200 100 0

450 400 350 300 250 200 150 100 50 0

I

II

III

IV

20

I

II

III 21

IV

I

II

III 20

IV

I

II

III

IV

21

We zien we geen wezenlijke breuken in aantal transacties en de prijsontwikkeling. De markt blijft krap en wordt steeds duurder. In 2021 is er een straffe prijsstijging (+15%, terwijl het aantal transacties daalt met 12%. In het vierde kwartaal van 2020 zagen we nog een tegenovergesteld beeld: meer transacties tegen een iets dalende prijs. Mogelijk dat de verhoging van de overdrachtsbelasting voor investeerders op 1-1-2021 naar 8% hier een rol in heeft gespeeld (opkopen goedkopere koopwoningen voor verhuur). Andere cijfers van het kadaster laten een verhoogde activiteit van deze groep kopers zien in 2019 en 2020. Terug naar dashboard

Verdieping Werk en inkomen Werkloosheid WW-uitkeringen naar leeftijd 3.500 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500

2021-11

2021-9

2021-7

2021-5

2021-3

2021-1

2020-11

27-50

2020-9

2020-5

50+

2020-7

2020-3

2020-1

2019-11

2019-9

2019-7

2019-5

2019-3

2019-1

0

tot 27

Bron: UWV Zowel de stijging als de daling van het aantal WW-uitkeringen in Nijmegen in de loop van de coronacrisis komt hoofdzakelijk voor rekening van de groep tot 27 jaar oud. Daar is het aantal uitkeringen in het tweede kwartaal van 2020 ongeveer verdrievoudigd. In absolute cijfers gaat het om een stijging van ongeveer 200 naar meer dan 600 jongeren met een WW-uitkering in juni. Eind maart 2021 was dit cijfer weer gedaald tot onder de 400. Een daling kan zowel het gevolg zijn van uitstroom naar werk als van het einde van de WW-periode (voor jongeren vaak 3 maanden). Vanaf het tweede kwartaal van 2021 daalt het aantal lopende WW-uitkeringen sterk in alle leeftijdsgroepen. Delen van de economie die beperkingen kenden openden zich weer, met in sommige sectoren echte krapte aan werknemers. Terug naar dashboard

Bijstand en inkomensondersteuning Instroom bijstand 250 200 150 100 50

2019

2020 instroom

nov

sept

juli

mei

mrt

jan

nov

sept

juli

mei

mrt

jan

nov

sept

juli

mei

mrt

jan

0

2021 uitstroom

Bij de start van de coronacrisis was er een tijdelijke piek in de instroom, en een tijdelijke dip in de uitstroom van het aantal mensen in de bijstand Van zomer 2020 tot zomer 2021 hielden in- en uitstroom elkaar ongeveer in evenwicht. De laatste maanden van 2021 is er veel uitstroom en tegelijkertijd een relatief lage instroom.

TOZO: toegekende aanvragen 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 Tozo 1

Tozo 2

Tozo 3

Tozo 4

Tozo 5

BBZ light

De regering heeft verschillende steunpakken voor ZZP-ers tijdens de corona-crisis en lockdowns ingezet. Van de Tozo 1 (zonder vermogens- en partnertoets) maakten ongeveer 3300 van de 8500 Nijmeegse ZZP-ers gebruikt. Bij de latere Tozo-versies, met strengere toelatingseisen, waren er minder gebruikers. Bijna altijd betrof het gebruikers die ook al in de Tozo 1 zaten. Op dit moment is de Tozo gestopt en kunnen ZZP-ers met inkomensproblemen makkelijk dan voorheen toegang tot de BBZ krijgen. TONK Naast BBZ konden ZZP-ers, maar ook werknemers en werkzoekenden in de periode jan-sept 2021 ook een TONK (tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten), een soort bijzondere bijstand, krijgen, wanneer hun inkomen vanwege corona minstens 20% gezakt was. Zo'n 500 huishoudens hebben hier gebruik van gemaakt. NOW Het UWV voert de NOW-regeling uit. Ondernemers kunnen met deze Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid een groot deel van hun loonkosten vergoed krijgen als ze verwachten ten minste 20% omzet te verliezen. De NOW-regeling kende in Nijmegen in de eerste tranche van de regeling 1126 toekenningen. In de volgende tranches lag het aantal toekenningen wat lager. Op dit moment is de aanvraagperiode voor de 7e rond net afgesloten (31-1-2022). Er zijn voor deze periode inmiddels 257 Nijmeegse aanvragen toegekend.

Totaal zijn er met de voorlopige score van de zevende aanvraagperiode 4071 toekenningen in Nijmegen bekend. Dat is per 1000 banen iets minder dan gemiddeld in de kennissteden en per 1000 vestigingen duidelijk minder (zie tabel hieronder). Binnen de kennissteden maken bedrijven in Maastricht relatief het meest gebruik van de NOWregeling.

NOW-toekenningen Nijmegen 1200 1000 800 600 400 200 0 03-04-05 06-07-08-09 10-11-12

01-02-03

2020

04-05-06 2021

07-08-09

12-01 2022

NOW-toekenningen in Nijmegen en vergelijkingssteden

NOW-1+2+3+4+5+6+7* toekenningen per 1000 banen per 1000 vestigingen Arnhem 3852 35,9 236,9 Eindhoven 7013 42,3 305,4 Enschede 3616 40,7 283,4 Groningen 5651 36,0 263,6 Leiden 2765 37,9 238,8 Maastricht 4091 54,4 370,9 Nijmegen 4071 39,3 248,7 Tilburg 4860 40,5 251,6 kennissteden totaal 35919 40,3 272,7 Bron: UWV Bron: UWV; 7e aanvraagperiode nog incompleet

Bij de getroffen sectoren binnen de (inmiddels gesloten) TOGS-regeling1, viel op dat 39% van de vestigingen en 24% van de banen in Nijmegen in principe binnen de “getroffen sectoren” vielen. In het stadsdeel Nijmegen-Centrum viel maar liefst 45% van de banen binnen de getroffen sectoren. Terug naar dashboard

1 Sectoren die het meest zijn geraakt door de overheidsmaatregelen rond het coronavirus (COVID-19). Lijdt een onderneming schade door de noodgedwongen sluiting, de inperking van

bijeenkomsten en/of het negatieve reisadvies buitenland? Dan kon men via de Beleidsregel tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren COVID-19 (TOGS) een eenmalige tegemoetkoming van € 4.000 ontvangen.

Verdieping Samenleving Geregistreerde criminaliteit en overlast 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0 j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d 18 vermogensdelicten

19 geweldsdelicten

20 overlast

cyber/gedigitaliseerd

21 TOTAAL

Het aantal geregistreerde vermogensdelicten daalt vanaf de zomer van 2019. In de lockdown-periodes in de winter is de daling sterker, in de zomerperiodes tussen de lockdowns vindt weer een stijging plaats, maar wel op een lager niveau dan voor de corona-tijd. Vermogensdelicten omvatten bijvoorbeeld winkeldiefstal, woninginbraak, zakkenrollerij, auto-inbraak, autodiefstal. Vanaf april 2020 een licht dalende lijn voor geregistreerde geweldsdelicten in totaliteit, mede door de afwezigheid van de evenementenpieken. Na het voorjaar 2021 zet weer een lichte stijging in. Sterke stijging van geregistreerde gevallen van overlast sinds start coronacrisis, met vanaf september 2020 een daling, die doorloopt tot februari 2021. Daarna treedt weer een stijging op tot aan juni, met daarna weer een terugloop in het derde en vierde kwartaal. Ten opzichte van het vierde kwartaal 2019 (vóór corona) is aantal geregistreerde gevallen van overlast in het zelfde kwartaal van 2021 niettemin nog steeds 9 % hoger. Ten opzichte van vóór corona is er een stijging in geluidshinder, overlast door verwarde personen, burengerucht, en jeugdoverlast; geluidshinder van verkeer, horeca en evenementen is juist lager. Cybercriminaliteit (met ICT-middelen gericht op ICT, zoals hacking, DDos-aanvallen) was een kleine categorie, maar groeit wel sterk in de coronaperiode. In de loop van 2021 slaat dat om in een daling.

Gedigitaliseerde criminaliteit is klassieke criminaliteit die niet offline, maar online gepleegd worden (bijvoorbeeld internetoplichting, afpersing via e-mail en phishing). Deze groep groeide tot en met het eerste kwartaal van 2021, maar die groei vlakt daarna af naar een daling. Terug naar dashboard

Cliënten zorg en ondersteuning 12000 11000 cliënten wmo

10000 9000 8000 7000 6000 5000 4000

cliënten jeugd

3000 2000

cliënten beschermd wonen

1000 0

j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d 18

19

20

21

Het zorggebruik laat op het eerste gezicht geen opmerkelijke wijzigingen zien die samenvallen met de corona-uitbraak en de maatregelen die daartegen genomen zijn. De grote groep ambulante Wmo-cliënten2 groeit trendmatig door, deels als gevolg van de demografische groei van de groep ouderen in Nijmegen (ouderen doen m.n. beroep op hulp bij het huishouden, hulpmiddelen en woonaanpassingen) en extramuralisering. Het vervangen van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage door een vaste lage eigen bijdrage (€ 19 per maand) speelt een belangrijke rol bij de stijging, vooral bij Hulp bij het Huishouden. De groep gezinnen/cliënten met jeugdhulp vertoont een stabiel beeld. De cliënten beschermd wonen laten na 1 januari een daling zien vanwege de overgang van cliënten naar financiering vanuit de Wet langdurige zorg. Geven we elke zorgcategorie een eigen y-as mee, dan ontstaat meer tekening. Bij cliënten jeugd is er in de zomer van 2019 een daling naar een lager niveau. Na de zomer van 2020 zien we een herhaling van die daling. Dit soort seizoenseffecten zijn normaal. Het algemene beeld is zeer lichte stijgende trend bij jeugd. Een duidelijke relatie met de corona-uitbraak en de genomen maatregelen daartegen, is vooralsnog niet te leggen. 2

hulp bij het huishouden, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen, woonaanpassingen, ambulante begeleiding, dagbesteding

Bij de ambulante Wmo-cliënten is er –na een administratieve dip in februari 2020- een hapering in de groei in april en mei 2020 tijdens de eerste lockdown-periode. In deze periode kwamen er minder aanvragen binnen. Mede hierdoor hebben de wijkteams kunnen inlopen op de wachtlijsten en zijn er kortere wachttijden ontstaan. Na de zomer wordt een wat afgevlakt groeipad hervat. Bij de cliënten beschermd wonen (Wmo) zien we wel een sterke kentering naar krimp vanaf januari 2021, doordat cliënten zijn overgegaan naar bekostiging vanuit de Wlz.

clienten jeugd

clienten WMO

3300

10900 10800 10700 10600 10500 10400 10300 10200 10100 10000

3250 3200 3150 3100 3050 3000 j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d 20

j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d

21

20

cliënten beschermd wonen

alles

1400

16000

1200

15500

1000

21

15000

800

14500

600

14000

400

13500

200 0

13000 j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d 20

21

j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d 20

21

Alles bij elkaar genomen, lijkt er weinig acute/directe invloed van de coronacrisis op het zorggebruik waar de gemeente verantwoordelijk voor is. Zie eventueel ook de Voortgangsrapportage Interventieplan voor meer duiding. Terug naar dashboard

Psychische gezondheid en eenzaamheid Het landelijk onderzoek van de RIVM en GGD biedt (onder meer) inzicht in het welzijn van inwoners. De crisismonitor toont de Nijmeegse cijfers waar mogelijk en landelijke cijfers waar het volume van de Nijmeegse data ontoereikend is (dat is het geval als het gaat om specifieke groepen). Nijmegenaren geven hun leven eind november 2021 een 7,3 en in januari 2022 een rapportcijfer van 7,1; lager dan in september (7,5). Het rapportcijfer ligt, net zoals vorig jaar (7,6 in juli 2020), in de zomermaanden iets hoger. Dit komt mogelijk door versoepelingen van de maatregelen, maar ook met ‘reguliere’ seizoen effecten moet rekening worden gehouden.

Rapportcijfer eigen leven Nijmegen

Nederland

10 9 8 7.1 7

7.5

7.5

6.9

7.3

7.1

7.2

7.1 6 5

jaarwisseling (w1)

eind maart (w12)

juni (w24)

september (w36)

eind november (w47)

januari (w3) week (w)

Het onderzoek laat in het vierde kwartaal (eind november 2021) zien dat 84% van de Nijmegenaren psychisch gezond is (het gaat om een schaalscore o.b.v. gerapporteerde stress, angst, slaapproblemen, stemming). Met 16% gaat het psychisch minder goed, van wie 3% in ernstige mate. Daarmee is het beeld iets negatiever dan in september, toen 87% psychisch gezond scoorde. Ook in vergelijking met Nederland als geheel valt de psychische gezondheid in Nijmegen iets lager uit; van de Nederlanders is 85% psychisch gezond. De landelijke gegevens laten zien dat de psychische gezondheid van 16-24 jarigen (61%) lager ligt dan bij oudere leeftijdsgroepen. In januari 2022 zakt het percentage psychisch gezonde Nijmegenaren een fractie ten opzichte van eind november van 2021.

Psychische gezondheid Nijmegen Psychisch gezond

Psychisch licht ongezond

Psychisch matig ongezond

Psychisch ernstig ongezond

85%

81%

85%

87%

jaarwisseling (w1)

eind maart (w12)

juni (w24)

september (w36)

84%

83%

eind november januari (w3) (w47)

100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

Van de Nijmegenaren is in het vierde kwartaal 2021 47% enigszins (32%) tot sterk (15%) eenzaam (een schaalscore o.b.v. stellingen over emotionele en sociale eenzaamheid); meer dan de Nijmeegse score in september (44%) en een klein verschil met Nederland als geheel (49%). Het landelijk onderzoek laat zien dat 16-24 jarigen het meest zorgelijk scoren; van hen voelt 66% zich enigszins tot sterk eenzaam. In januari 2022 nemen eenzaamheidsgevoelens weer duidelijk toe.

Eenzaamheid Nijmegen niet eenzaam

enigszins/sterk eenzaam

100% 80% 60% 40% 20% 0%

40.4

37%

39%

jaarwisseling (w1)

eind maart (w12)

juni (w24)

56%

54%

september (w36)

november (w47)

43%

januari (w3)

Bron: https://www.rivm.nl/gedragsonderzoek/maatregelen-welbevinden/welbevinden-en-leefstijl

Terug naar dashboard

Verdieping Sentiment Economisch sentiment ondernemers Verwachting ondernemers t.a.v. het economisch klimaat in de komende drie maanden, regionaal en nationaal; saldo van de positieve en negatieve antwoorden, 2008-2021 (Bron KvK, CBS) 09

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

30 20 10 0 -10 -20 -30 -40 -50 -60 -70

Regionaal Nederland

-80

De vertrouwensbreuk in het tweede kwartaal van 2020 is groter dan bij de kredietcrisis van 2008. Na de eerste grote schrik, herstelt het vertrouwen zich in het derde kwartaal wel veel scherper dan bij de kredietcrisis (tot 5%-punt meer pessimisten dan optimisten). In het vierde kwartaal van 2020 is het percentage ondernemers dat het economisch klimaat in het komende kwartaal negatief inschat weer 17% groter dan het percentage dat er positief tegenaan kijkt. In 2021 herstelt het vertrouwen zeer sterk. Regionaal zijn de verwachtingen iets positiever dan landelijk, lijkt het. Ondanks een daling in het vierde kwartaal zijn er eind 2021 15%-punt meer ondernemers met positieve verwachtingen voor het komende kwartaal dan ondernemers die er negatief tegenaan kijken.

Terug naar dashboard

Vertrouwen en stemming Meningspeiling vertrouwen in toekomst stad, het gemeentebestuur en de reactie van de gemeente Nijmegen op de gevolgen van de corona-crisis. Gemeten binnen het digitale stadspanel, juli en oktober 2020 en mei en oktober 2021.

toekomst stad

0%

20%

40%

gem. bestuur

80%

100%

20Q2

70%

19%

9%

20 Q3

67%

23%

8%

21 Q1

67%

22%

9%

21 Q3

58%

30%

9%

20 Q2

48%

20 Q3

45%

33%

17%

21 Q1

46%

34%

15%

21 Q3 reactie gemeente

60%

20Q3

31%

37%

16%

42%

45%

17%

28%

11%

21 Q1

57%

26%

7%

21 Q3

56%

25%

8%

+ / ++

neutraal

-/--

58% van de stadspanelleden heeft in oktober 2021 vertrouwen of veel vertrouwen in de toekomst van Nijmegen en 37% ook vertrouwen in het gemeentebestuur. We zien die vertrouwensscores in de loop van de tijd in het stadpanel wel teruglopen. In het derde kwartaal van 2020 was 45% tevreden of zeer tevreden met de reactie van de gemeente Nijmegen op de coronacrisis. In het eerste kwartaal van 2021 (getekend door de winterlockdown en na dreigende avondklokrellen) liggen die cijfers flink anders. 57% (+12%-punt!) was toen tevreden of zeer tevreden met de reactie van de gemeente Nijmegen op de gevolgen van de corona-crisis. In het derde kwartaal zijn die cijfers nog steeds op dat hogere niveau (56% +/++). In Q3 2020 was nog 11% negatief of zeer negatief, een jaar later is dat 8%. Eerder werden ook redenen gevraagd waarom men negatief was. De grootste groep vroeg om strengere handhaving en/of regels. Terug naar dashboard

Reden ontevredenheid reactie gemeente In Q3 2020 was nog 11% negatief of zeer negatief, een jaar later is dat 8%. Eerder werden ook redenen gevraagd waarom men negatief was. In de eerste editie Q3 2020 kwamen daar meer dan 200 reacties op, in Q1 2021 slechts 34. De grootste groep op beide peildata vroeg om strengere handhaving en/of regels. Voor de rest een grote diversiteit aan antwoorden. Er zijn geen nieuwe gegevens beschikbaar voor Q4 2021. Terug naar dashboard