Corona Crisismonitor 2021 Q1
Tekst van het document
PDF: Druk op CTRL+L voor volledig scherm. Terug naar begin met home Esc om volledig scherm te verlaten
Corona-crisismonitor Nijmegen 2021, eerste kwartaal Inhoudsopgave Uitleg Dashboard Toelichting dashboard Verdieping en nowcasting Stadsontwikkeling Verdieping en nowcasting Werk en inkomen Verdieping en nowcasting Samenleving Verdieping en nowcasting Sentiment
O&S Nijmegen, mei 2021
Uitlegpagina Er is via de GGD’s, het RIVM en de Rijksoverheid inzicht beschikbaar voor het monitoren van de ontwikkeling van het coronavirus (data, dashboards). Deze monitor richt zich op de doorwerking van de coronacrisis op de economie en de maatschappij in Nijmegen. Deze corona-crisismonitor volgt daarom de actualiteit voor de domeinen stadsontwikkeling, werk en inkomen, samenleving en sentiment gedetailleerder dan gebruikelijk. Waar normaal volstaan wordt met jaarcijfers, worden nu cijfers zoveel mogelijk per maand of kwartaal weergegeven. De crisismonitor begint met een “dashboard” waar gekozen kernindicatoren per domein in één overzicht zijn samengebracht. In het dashboard gaat het telkens -wanneer mogelijk- om een beeld van laatste 24 maanden of 8 kwartalen van de hoofduitkomsten, met soms een trendlijn bij een grillig verloop. Tegenover het dashboard staat in het zelfde stramien een korte interpretatie van de gepresenteerde grafieken. laatste trendinfo is zeer positief
De kleur in het dashboard geeft aan of bij de recente metingen indicaties zijn voor een positieve trend (groentinten) of een negatieve (roodtinten). Grijs geeft een “zijwaartse beweging” aan (geen verandering) of een (nog) niet te duiden ontwikkeling. Bij dat laatste kan gedacht worden aan een plotselinge negatieve uitkomst in een daarvoor positieve trend of vice versa.
positief neutraal negatief zeer negatief
Bij elke nieuwe uitgave van de crisismonitor worden de dashboardgegevens zo ververst, dat er steeds een nieuwe maand/nieuw kwartaal bij komt, terwijl tegelijkertijd de oudste waarneming wegvalt. Door te klikken op de titels van de domeinen en grafieken in het dashboard, komt u in een verdere verdieping terecht over dat onderwerp en –wanneer beschikbaar – een grafiek met bijna real time gegevens (“nowcasting”). Aan het einde van de verdieping/nowcasting staat steeds een link om weer terug te komen in het dashboard.
Door naar dashboard Terug naar inhoudsopgave
Stadsontwikkeling
Werk en inkomen
Samenleving
Sentiment
Economie: aanwas nieuwe bedrijven
Werkloosheid (WW-uitkeringen)
Criminaliteit: overlast
Economisch sentiment ondernemers
350
3400
1200
300
3200
1000
250
3000
200
2800
150
2600
100
2400
400
50
2200
200
0
2000
0
II
III
IV
I
II
19
III
IV
20
Centrum: parkeertransacties
80
60 40 zelfde periode voorgaand jaar =100
0 II
III
IV
I
II
19
III
20
IV
20
600
-20
Stedelijke ontwikkeling: woningbouw 350
250
30
13000 20
am j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f m
21
19
20
21
Psychische gezondheid 100%
---
l. ongezond
II
III
19
IV
I
II
III
20
IV
21
-70 -80
--
---
l. ongezond
Psychisch gezond
Psychisch gezond
Psychisch gezond
Nijmegen (jaarwisseling)
Nijmegen (eind maart)
Nederland (eind maart)
60% 40%
20% 0% m j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f ma 20
21
reactie gem. bestuur + / ++
neutraal
-/--
Reden ontevreden reactie stadsbestuur
l. ongezond
80%
0 I
20
I
gem. bestuur
5
0
IV
toek. stad
13500
10
50
III
14000
15
100
II
Vertrouwen stadspanel mei 2021
14500
20
150
I
15000
25
200
21
15500
40
300
20
Cliënten zorg en ondersteuning
Schuldhulpaanvragen 35
IV
-60
16000
19
21
III
-50
19
j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f mam
I
II
-30
am j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f m
21
8000 7800 7600 7400 7200 7000 6800 6600 6400 6200 6000
100
20
-10
Bijstand
120
0
-40
19
21
10
800
am j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f m
I
20
Stadsontwikkeling
Werk en inkomen
Samenleving
Sentiment
Economie: aanwas nieuwe bedrijven
Werkloosheid (WW-uitkeringen)
Criminaliteit: overlast
Economisch sentiment ondernemers
In Q1 2021 is de groei van het aantal bedrijven hoger dan in het 4e kwartaal van 2020. Er zijn iets meer starters en minder stoppers. Over heel 2020 is de aanwas 19% lager, m.n. door 20% meer gestopte bedrijven. Het aantal starters was in 2020 zelfs een fractie hoger dan in ’19. Faillissementen zijn stabiel-laag. Banengroei (PWE) april ‘19-septtember 20: ruim 2000 banen erbij, +2%.
In de eerste maanden van de coronacrisis steeg het aantal WW-uitkeringen in Nijmegen sterk. Vanaf juni 2020 is er weer sprake van een vrijwel constante daling. Dit hoeft niet per se enkel goed nieuws te zijn: uitstroom kan zowel het gevolg zijn van het vinden van een nieuwe baan als van het aflopen van de WW-uitkering, wat voor veel mensen al na 3 maanden het geval is. De dynamiek in de WW (+ en -) zit in de groep tot 27 jaar.
Stijging van geregistreerde gevallen van overlast sinds start coronacrisis. In september `20 zet weer een daling in. Niettemin in Q1 2021 nog steeds 19% meer meldingen (stijging jeugdoverlast, burengerucht en geluidshinder). Ook gedigitaliseerde/cyber criminaliteit groeit. Afname van inbraak/diefstal en geweldsdelicten. Lokaal beeld spoort met landelijk.
In beeld is het % positieve minus het % negatieve verwachtingen over het economisch klimaat in de komende drie maanden. In Q2 2020 is het sentiment in onze regio en in Nederland gekelderd tot een historisch laag niveau. Na de eerste grote schrik, herstelt het vertrouwen veel scherper dan bij de kredietcrisis van 2008. Het vierde kwartaal 2020 laat een terugval zien, met daarna herstel in 2021 tot -5%.
Centrum: parkeertransacties
Bijstand
Cliënten zorg en ondersteuning
In 2020 23% minder P-transacties, en min 30% P-duur. April dieptepunt, Q3 vrijwel normaal, daarna naar min 51 % in Q1 2021. Passanten april `20: -66%, daarna herstel tot rond 20% onder normaal. Heel 2020 -37% passanten. Januari ’21 weer slecht: -67%, daarna iets beter. Leegstandspercentage winkels (zie verdieping) vertoont in ’20 geen stijging, maar juist een lichte daling, tot een laag niveau vergeleken met andere steden.
Ook het aantal bijstandsuitkeringen steeg aan de eerste maanden van de coronacrisis. Met zo’n 350 tussen maart en juni. Na een daling in de maanden augustus-november neemt het aantal uitkeringen eind 2020 weer iets toe: de instroom stijgt en de uitstroom daalt. In 2021 zijn in- en uitstroom weer in evenwicht. Het totaal aantal uitkering blijft tamelijk constant, rond 7400.
Stedelijke ontwikkeling: woningbouw
Schuldhulpvraag
Vergunde nieuwbouw van woningen herstelt na een dip in Q2 2020. Het aanbod bestaande koopwoningen blijft laag en de prijzen erg hoog, wel met haperingen in Nijmegen (volatiele uitkomsten door lage aantallen). Processen op de woningmarkt (opleveringen, doorstroming sociale huur) lijken trager te gaan in corona tijd. Voor het eerst in 20 jaar geen bevolkingsgroei in 2020.
Aanmeldingen schommelen sterk. Over heel 2020 zijn het er echter flink minder dan in 2019 (280 versus 376) en dit lijkt ook de eerste 4 maanden van 2021 het geval. De oorzaak van dit lagere aantal is lastig te bepalen. Zijn er minder problemen dan in 2019? Zoeken mensen, door de coronamaatregelen minder hulp? Of moet er meer tijd voorbij gaan voor financiële problemen aanleiding zijn tot een aanvraag schuldhulpverlening?
Vertrouwen en stemming (mei 2021) Vertrouwen in de toekomst van Nijmegen Het totaal aantal cliënten Wmo/jeugdzorg blijft hoog (in oktober en mei 67% mee laat al langere tijd een gestaag stijgende eens of helemaal mee eens). lijn zien. De oorzaken verschillen per Vertrouwen in het gemeentebestuur ligt subcategorie, maar vergrijzing en met 46% wat lager, meer verbetert wel extramuralisering spelen een rol. licht vanaf oktober 2020. Bij beschermd wonen is er een daling De tevredenheid over de reactie van de vanaf begin 2021 door de overgang van gemeente Nijmegen op de problemen cliënten naar de landelijk geregelde Wlz. door de coronacrisis stijgt sterk: van 45% Een duidelijke relatie met corona-effecten tevreden/zeer tevreden naar 57%. In mei is bij het zorggebruik vooralsnog niet te ’20. Ontevredenen nemen af van 11 naar leggen. 7%. Psychische gezondheid Reden ontevreden reactie stadsbestuur Eind maart 2021 voelt 81% van de Nijmegenaren zich psychisch gezond, 19% minder of niet. Vergeleken met NL én met begin 2021 is dat wat ongunstiger. Landelijk zijn 16-24 jarigen de ongunstige groep (slechts 54% ps. gezond). 63% van onze burgers voelt zich enigszins of sterk eenzaam (NL: 64%). Landelijke cijfers: 81% van de 16-24 jarigen voelt zich enigszins/sterk eenzaam.
7% van het stadspanel is mei 2021 niet tevreden met de reactie van het stadsbestuur op de coronacrisis. 34 mensen hebben dat toegelicht (oktober 2020 waren er meer dan 200!). Strengere handhaving wordt het vaakst genoemd (13). (Meestal kritische) opmerkingen over de rol van de burgemeester in de media, zijn tweede (10). Overige opmerkingen variëren van “alles open” tot kritiek op openstellingen.
Verdieping en nowcasting: Stadsontwikkeling Economie Bedrijvendynamiek KvK 800 700 600 500 400 300 200 100 0 Q1
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
2018 starters
Q3
Q4
Q1
Q2
2019 stoppers
Q3
2020 faillissementen
Q4
Q1
2021 aanwas
Bron: KvK-regiodata In Q1 2021 is de groei van het aantal bedrijven hoger dan in het 4e kwartaal van 2020. Er zijn iets meer starters en minder stoppers. Over heel 2020 is de aanwas 19% lager, m.n. door 20% meer gestopte bedrijven. Het aantal starters was in 2020 zelfs een fractie hoger dan in ’19. Faillissementen zijn stabiel-laag. Het is een heel kleine groep binnen de stoppers (2-5%)
Banenontwikkeling Nijmegen (PWE-Gelderland 2021) 2016
2017
2018
2019 20-voorjaar
Landbouw /Visserij
280
280
290
270
260
20-najaar* 260
Industrie/Delfstoffenw inning
6150
6470
6780
6750
6540
6380
Nutsbedrijven
500
440
500
490
460
490
Bouw nijverheid
2790
2820
2990
3110
3180
3260
Groothandel
3780
3760
3950
4340
4300
4330
Detailhandel/autohandel
9440
9690
9750
9920
9930
10030
Vervoer, opslag en com m unicatie
3000
2830
3080
3170
3370
3320
Horeca
5100
5280
5460
5510
4880
4700
Financiële instellingen
1140
1200
1360
1450
1400
1450
Zakelijke dienstverlening
14910
15220
15920
16770
17030
17620
Openbaar bestuur
3820
3590
3800
3780
3770
3820
Onderw ijs
12630
12740
12840
13020
13620
13850
Gezondheidszorg Overige dienstverlening
29830
29970
30390
30750
31540
31820
3660
3800
3990
4140
4180
4150
totaal
97010
98070
101100
103450
104450
105470
* Bron: PWE-Gelderland; gegevens najaar 2020 zijn per sector uitgesplitst indicatief. Bedrijven is gevraagd om mensen, die door de COVID-maatregelen niet konden werken maar alsnog wel op de loonlijst stonden, bijvoorbeeld als gevolg van steunmaatregelen (TOGS, TOZO, NOW), wél mee te tellen bij het aantal banen.
In april 2019- september 2020 is de werkgelegenheid (werknemers en zelfstandigen) bij bedrijven en instellingen in de gemeente Nijmegen toch nog flink verder gegroeid. Wat minder uitbundig dan in de twee jaar ervoor (+3,2 en 2,1%), maar toch substantieel met een plus van 2%, in dit geval in anderhalf jaar (ruim 2000 banen). Daarvan is ruwweg de helft tot aan april gerealiseerd en de andere helft van april 2020 tot september. De marktsector (het commerciële bedrijfsleven) voelt de gevolgen van de corona-crisis sterker dan de onderwijs-zorgsector. Die laatste sectoren laten een groei zien, waardoor de banenontwikkeling in totaal nog steeds flink positief uitvalt. Na gezondheidszorg en onderwijs is de zakelijke dienstverlening de derde in rij wat betreft groei in 2019-2020. Krimp zien we in de horeca (-810 banen), een duidelijk corona-effect. De industrie verliest bijna 400 banen van 2019 naar 2020. In de detailhandel is er van 2019 tot najaar 2020 opmerkelijk genoeg toch nog sprake van groei. In Nijmegen-Centrum en in mindere mate ook in Nijmegen-Oost is sprake van dalende werkgelegenheid in 2020. In het centrum komt dat vooral door krimp in de horeca. De overige stadsdelen groeien in werkgelegenheid. In april 2020 was er vooral groei in de grotere banen (> 12 u/week).
Het aantal uitzendbanen liep met 13% terug, met als opvallende uitzondering de gezondheidszorg en het onderwijs, waar juist meer ingeleend personeel werkte. Het UWV telt voor de regio Rijk van Nijmegen van september 2019 tot september 2020 een lichte afname van werknemersbanen van inwoners van deze regio (-500, -0,3%), dat is wel ruim beter dan het landelijk gemiddelde van -1,2%.
Regionale economische ontwikkeling
Raming economische groei 2020 t.o.v. een jaar eerder (CBS, 22 april 2021); hoe donkerder, hoe gunstiger
De regio Arnhem Nijmegen wijkt met een economische groei van min 3,4 % in 2020 niet sterk af van het landelijk gemiddelde van -3,7%. De regionale krimp in onze regio is over heel 2020 is aanzienlijk kleiner dan de -8 tot -10% van het tweede kwartaal. Onze regio behoort zeker niet tot de zwaarst getroffen gebieden (m.n. Amsterdam, Haarlemmermeer), maar ook niet tot de minst geraakte regio’s. Terug naar dashboard
Stadscentrum Parkeertransacties centrumbezoek, per maand 400000 350000 300000 250000 200000 150000 100000
50000 0 j
dj 15
dj 16
dj 17
dj 18
dj 19
dj 20
21
Zeer scherpe terugval in de eerste lockdown-periode tot zelfs min 65% in april. Fors herstel in mei tot juli. In juli zelfs iets bovennormaal, ondanks vervallen Vierdaagse(feesten). Wellicht meer ruimte voor kortparkeerders en dus meer transacties? Na juli weer terug tot bijna de helft minder transacties in december 2020 vergeleken met december 2019. In maart 2021 is het aantal parkeertransacties bijna even groot als een jaar eerder, omdat we dan vergelijken met het begin van de eerste corona lockdown, halverwege maart 2020.
Passanten stationsgebied en enkele centrumstraten, index, gemiddelde 2019=100 160
120
140
100
120 80
100 80
60
60
40
40 20
20
index, gemiddelde2019 =100
index, zelfde maand 1 jaar eerder =100
0
0
f m a m j
j
19
a
s
o n d
j
f m a m j
j
20
a
s
o n d
j
f m
21
f
m
a
m
j
j
a
s
o
n
d
j
f
m
21
In april duikt het aantal passanten 60% onder het jaargemiddelde van 2019. In mei tot juli volgt een herstel, met daarna de daling naar de tweede lockdown in december. Vergelijken we de maanden in 2020 met dezelfde maanden in 2019, dan is de scherpte van de terugval nog zichtbaarder. April 2020 telt maar één derde van het aantal passanten van april 2019. Het herstelt wel nadien, maar gemiddeld genomen blijft het rond 20% rustiger op straat. Er kunnen wel verschillen optreden door koopdageffecten (4 of 5 zaterdagen in een maand) en februari had in 2020 een dag meer. Na oktober valt de drukte weer terug door de steeds verder aangescherpte maatregelen. In februari en maart trekt het druktebeeld weer wat aan. In de jaar-op-jaar vergelijking is maart 2021 opvallend, omdat dan vergeleken wordt met de start van de eerste lockdown in 2020. Al met al ligt het bezoekniveau aan de binnenstad in 2020 duidelijk lager dan normaal. Locatus schat het verlies op basis van summiere steekproeftellingen op 40%, in afgezette parkeeruren zien we een min van 30% in parkeerduur, -23% in transacties. Parkeerders blijven 25 minuten korter in de stad tijdens de lockdown-perioden. April was daarbij het dieptepunt, juli was vrijwel normaal. In de automatische passantentellingen in centrumstraten en het stationsgebied zien we 37% minder drukte in 2020 ten opzichte van 2019.
April was het stilst met min 66%. Maar ook in de beste maanden van 2020 bleef het ca. 20% rustiger op straat. Tussen 24 oktober en 12 november 2020 (met dichte horeca, maar nog wel met open winkels) zijn passanten in het stadscentrum ondervraagd. Sinds 1996 wordt dat elke twee jaar gedaan voor de Stadscentrummonitor. De 870 geënquêteerde passanten in de hoofdwinkelstraten komen in 2020 meer dan voorheen uit Nijmegen en minder uit het buitenland. De mensen komen veel meer te voet en ook wel op de fiets of met de auto, maar veel minder met het ov (26 naar 12%). Voor de groep die overstapt van ov naar auto, is voor ca. 40% corona de reden. De passanten komen veel vaker met winkelen als bezoekdoel en veel minder met recreatieve doelen. Binnen die recreatieve doelen daalt het horecabezoek en groeit het rondkijken en wandelen. Functioneel bezoek neemt ook af door het thuiswerken. Door de meer lokaal/regionale herkomst van het
bezoek, zijn er minder incidentele bezoekers en ook minder mensen die de stad voor het eerst bezoeken. Mensen blijven ook veel korter in de binnenstad, mede door gesloten horeca. De besteding per bezoekgroep is niet sterk veranderd in 2020, een fractie minder lijkt het. Onderstaand enkele indicaties over bezoekcijfers in de cultuur en toerisme-sector. Met name de podia en de cruisevaart laten extreme terugval in aantallen bezoekers zien. Voor de meeste periodieke evenementen was het bezoekverlies in 2020 100%.
2019 2020 2020 vs. 2019 428.672 121.240 -72 % 252.888 127.757 -49 % 1.252.337 1.001.230 -20 % 39.948 39.220 -2 % 70.874 38.161 -46 % 51.851 24.500 -53 % 79.000 13.525 -83 %
aantal bezoeken podiumvoorstellingen gesubsidieerde podia aantal filmbezoeken in LUX aantal uitleningen openbare bibliotheek aantal leden openbare bibliotheek aantal bezoeken Museum Het Valkhof aantal bezoeken De Bastei aantal cruisevaartpassagiers
Percentage zuivere detailhandelsleegstand, winkelgebied Centrum Nijmegen 18% 16%
14% 12% 10% 8% 6% 4%
2% 0% I
II
III 18
IV
I
II
III 19
IV
I
II
III 20
IV
I
II 21
Bron: Locatus BV. Het leegstandspercentage vertoont in 2020 geen stijging. In het vierde kwartaal worden de uitkomsten van het jaarlijkse complete veldwerk zichtbaar. Tussenliggend zijn de wijzigingen beperkt tot de uitkomsten van deskresearch. We zien in het vierde kwartaal een verdere lichte daling van de leegstand in het winkelgebied Centrum Nijmegen tot 6,5%. Dat is laag in vergelijking met 11,8% gemiddeld van de centra van de benchmarksteden (Groningen, Enschede, Arnhem, Nijmegen, Leiden, Tilburg, Eindhoven en Maastricht). In april 2021 ligt de leegstand vrijwel onveranderd op 6,8%. Terug naar dashboard
Stedelijke ontwikkeling Woningmarkt Woningmarkt, bestaande particuliere koopwoningen (woningmarktcijfers.nl.; basis is kadaster)
transacties
prijs x 1000
700 600 500 400 300 200 100 0
340 330 320 310 300 290 280 270 260 250 I
II
III 19
IV
I
II
III 20
IV
I
II
III 19
IV
I
II
III
IV
20
Bij een blijvend laag aanbod, zien we nog geen wezenlijke breuken in aantal transacties en de prijsontwikkeling. De markt blijft krap en duur. In het tweede kwartaal wel iets meer transacties tegen een fractie lagere gemiddelde verkoopprijs. In het derde kwartaal stijgt de gemiddelde prijs weer verder bij een voortgaande lichte stijging in het aantal transacties. In het vierde kwartaal eveneens meer transacties, maar een teruglopende transactieprijs. Dat laatste komt waarschijnlijk door het kleine aantal onderliggende transacties. Op jaarbasis is er sprake van een doorlopende stijging in 2020 en ook de vraagprijzen laten een voortgaande stijging zien tot en met februari 2021 (Vraagprijzen woningen op huizenzoeker.nl/waarstaatjegemeente.nl; indicatieve gegevens op basis van een beperkt aantal huizensites)
huizenzoeker.nl 600000
4000
3500 500000
3000 400000 2500
300000
2000
1500 200000 1000 100000 500
0
0 j
f
m
a
m
j
j
a
s
o
n
d
j
f
m
19 mediaan vraagprijs
Terug naar dashboard
gemiddelde vraagprijs
a
m
o
n
d
j
20 koopwoningaanbod (rechter-as)
gem vraagprijs p m2 (rechter-as)
f
Verdieping en nowcasting: Werk en inkomen Werkloosheid WW-uitkeringen naar leeftijd 3.500 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500
2019-1 2019-2 2019-3 2019-4 2019-5 2019-6 2019-7 2019-8 2019-9 2019-10 2019-11 2019-12 2020-1 2020-2 2020-3 2020-4 2020-5 2020-6 2020-7 2020-8 2020-9 2020-10 2020-11 2020-12 2021-1 2021-2 2021-3
0
50+
27-50
tot 27
Bron: UWV Zowel de stijging als de daling van het aantal WW-uitkeringen in Nijmegen in de loop van de coronacrisis komt hoofdzakelijk voor rekening van de groep tot 27 jaar oud. Daar is het aantal uitkeringen in het tweede kwartaal van 2020 ongeveer verdrievoudigd. In absolute cijfers gaat het om een stijging van ongeveer 200 naar meer dan 600 jongeren met een WW-uitkering in juni. Eind maart 2021 was dit cijfer weer gedaald tot onder de 400. Een daling kan zowel het gevolg zijn van uitstroom naar werk als van het einde van de WW-periode (voor jongeren vaak 3 maanden). In Nederland als geheel is een ongeveer vergelijkbare ontwikkeling te zien. Terug naar dashboard
Bijstand en inkomensondersteuning Instroom bijstand 250 200 150
100 50
jan feb mrt apr mei juni juli aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli aug sept okt nov dec jan feb mrt apr
0
2019
2020 instroom
2021
uitstroom
In de eerste maanden van de coronacrisis (april-juni) is zowel een verhoogde instroom in de bijstand als een verlaagde uitstroom uit de bijstand te zien. In de zomer van 2020 zakt de instroom weer naar een min of meer “normaal” niveau. De uitstroom in deze periode stijgt ook weer, naar het voor augustus/september/oktober altijd wat hogere niveau (o.a. samenhangend met uitstroom van mensen/jongeren die een opleiding beginnen). Aan het eind van 2020 slaat deze positieve tendens weer om: de instroom stijgt, de uitstroom daalt. In de eerste maanden van 2021 zijn in- en uitstroom weer in evenwicht.
TOZO: toegekende aanvragen 1400 1200 1000 800 600 400 200
Tozo-1
Tozo-2
Tozo-3
week 17
week 14
week 11
week 8
week 5
week 2
week 52
week 49
week 46
week 43
week 40
week 37
week 34
week 31
week 28
week 25
week 22
week 19
week 16
week 13
0
Tozo-4
Voor de TOZO-1 regelingen, de overbruggingsregeling voor zelfstandigen, zijn ongeveer 3500 toekenningen gedaan. Op een totaal van ongeveer 8400 ZZP-ers (met het ondernemerschap als hoofdbaan) betekent dat dat ongeveer 40% van hen een beroep op deze regeling heeft gedaan. Overigens geldt voor enige honderden toegekende aanvragen tot het uiteindelijk toch niet tot gebruik van de TOZO-regeling is gekomen, bv omdat toch niet aan de voorwaarden voldaan werd of omdat de aanvrager ervan af zag. TOZO: samenloop van regelingen De TOZO-regelingen 2, 3 en 4 worden bijna altijd gebruikt als vervolg op een eerdere TOZO uitkering (zie onderstaande figuur). Bij de 2500 ZZP-ers voor wie de TOZO-1 regeling niet verlengd is, kan dat verschillende redenen hebben. Of de uitkering is niet meer nodig/mogelijk omdat er voldoende inkomsten/verdiensten zijn (eventueel door de toegevoegde partnerinkomenstoets bij de vervolgregeling). Of de uitkering is niet zinvol omdat er onvoldoende perspectief is op herstel van de omzet in de toekomst.
TOZO4
TOZO3
TOZO2
TOZO1 0
500
1000
1500
2000
2500
alleen deze regeling
eerdere en latere regeling
ook eerdere regelingen
ook latere regelingen
3000
3500
TONK In maart 2021 is de TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) gestart. Via deze regeling kunnen zelfstandigen, werknemers en werkzoekenden, die door corona inkomensverlies hebben geleden, een tegemoetkoming in noodzakelijke kosten/woonkosten krijgen (voor de periode jan-juni 2021). Bij een terugloop van het huishoudensinkomen van 20-40% bedraagt de TONK €175 per maand. Is de inkomensachteruitgang groter dan 40% dan is de TONK €350 per maand. In maart en april is in Nijmegen in totaal aan bijna 170 huishoudens een TONK toegekend. In ongeveer een kwart van de gevallen ging het om de lage uitkering, in driekwart om de hoge uitkering. In totaal bedroeg de verstrekt bijdrage in deze twee maanden bijna €190.000. NOW Het UWV voert de NOW-regeling uit. Ondernemers kunnen met deze Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid een groot deel van hun loonkosten vergoed krijgen als ze verwachten ten minste 20% omzet te verliezen. De NOW-regeling kende in Nijmegen in de eerste tranche van de regeling 1126 toekenningen. In de tweede, derde en vierde tranche resp. 554, 780 en 706. Totaal dus 3106 toekenningen in Nijmegen. Dat is per 1000 banen iets minder dan gemiddeld in de kennissteden en per 1000 vestigingen duidelijk minder (zie tabel hieronder).
NOW-toekenningen in Nijmegen en vergelijkingssteden
NOW-1+2+3+4 toekenningen per 1000 banen per 1000 vestigingen Arnhem 3021 28,2 185,8 Eindhoven 5346 32,3 232,8 Enschede 2873 32,3 225,2 Groningen 4356 27,7 203,2 Leiden 2106 28,9 181,9 Maastricht 3115 41,4 282,4 Nijmegen 3106 30,0 189,7 Tilburg 3824 31,9 197,9 kennissteden totaal 27747 31,2 210,7 Bron: UWV Bij de getroffen sectoren binnen de (inmiddels gesloten) TOGS-regeling1, viel op dat 39% van de vestigingen en 24% van de banen in Nijmegen in principe binnen de “getroffen sectoren” vielen. In het stadsdeel Nijmegen-Centrum viel maar liefst 45% van de banen binnen de getroffen sectoren. Terug naar dashboard
1
Sectoren die het meest zijn geraakt door de overheidsmaatregelen rond het coronavirus (COVID-19). Lijdt een onderneming schade door de noodgedwongen sluiting, de inperking van bijeenkomsten en/of het negatieve reisadvies buitenland? Dan kon men via de Beleidsregel tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren COVID-19 (TOGS) een eenmalige tegemoetkoming van € 4.000 ontvangen.
Verdieping en nowcasting: Samenleving Geregistreerde criminaliteit en overlast 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0
j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f m 18
19
vermogensdelicten
geweldsdelicten
cyber/gedigitaliseerd
TOTAAL
20
21
overlast
Laag aantal geregistreerde vermogensdelicten in maart, april en mei 2020, en daarna een stijging tot september en daarna weer een daling richting februari 2021. Ten opzichte van het eerste kwartaal 2020 is aantal geregistreerde vermogensdelicten in het eerste kwartaal van 2021 38% lager (bijvoorbeeld minder winkeldiefstal, woninginbraak, zakkenrollerij, auto-inbraak, autodiefstal). Vanaf april 2020 een licht dalende lijn voor geregistreerde geweldsdelicten in totaliteit. Ten opzichte van het eerste kwartaal 2020 is het aantal geregistreerde geweldsdelicten in het eerste kwartaal van 2021 25% lager (denk aan minder mishandelingen en bedreigingen). Sterke stijging van geregistreerde gevallen van overlast sinds start coronacrisis, met vanaf september 2020 een daling, die doorloopt tot februari 2021. Ten opzichte van het eerste kwartaal 2020 is aantal geregistreerde gevallen van overlast in het eerste kwartaal van 2021 niettemin nog steeds 19% hoger (stijging ten opzichte van eerste kwartaal vorig jaar in jeugdoverlast, burengerucht, geluidshinder en overlast algemeen; overlast van horeca en evenementen is vrijwel afwezig in het eerste kwartaal van 2021, verkeersoverlast is ook lager). Cybercriminaliteit (met ICT-middelen gericht op ICT, zoals hacking, DDos-aanvallen) was een kleine categorie, maar groeit wel sterk in de coronaperiode.
Gedigitaliseerde criminaliteit is klassieke criminaliteit die niet offline, maar online gepleegd worden (bijvoorbeeld internetoplichting, afpersing via e-mail en phishing). Deze groep groeit met 23% in het eerste kwartaal van 2021 ten opzichte van een jaar eerder.
Terug naar dashboard
Cliënten zorg en ondersteuning 12000 11000
cliënten wmo
cliënten wmo
10000 9000 8000 7000 6000 5000 4000
cliënten jeugd
3000
cliënten jeugd
2000 cliënten beschermd wonen
1000
cliënten beschermd wonen
juli augustus september oktober november december januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december januari februari maart
0
2018
2019
2020
2021
Het zorggebruik laat op het eerste gezicht geen opmerkelijke wijzigingen zien die samenvallen met de corona-uitbraak en de maatregelen die daartegen genomen zijn. De grote groep Wmo-cliënten2 groeit trendmatig door, deels als gevolg van de demografische groei van de groep ouderen in Nijmegen (ouderen doen m.n. beroep op hulp bij het huishouden, hulpmiddelen en woonaanpassingen) en extramuralisering. De groep gezinnen/cliënten met jeugdhulp vertonen een stabiel beeld. De beschermd wonen laten na 1 januari een daling zien vanwege de overgang van cliënten naar financiering vanuit de Wet langdurige zorg. Geven we elke zorgcategorie een eigen y-as mee, dan ontstaat meer tekening. Bij cliënten jeugd is er in de zomer van 2019 een daling naar een lager niveau. Na de zomer van 2020 zien we een herhaling van die daling. Dit soort seizoenseffecten zijn normaal. Het algemene beeld is stabiel. Een duidelijke relatie met de corona-uitbraak en de genomen maatregelen daartegen, is vooralsnog niet te leggen. Bij de Wmo-cliënten is er –na een administratieve dip in februari- een hapering in de groei in april en mei 2020 tijdens de eerste “intelligente lockdown”-periode. In deze 2
hulp bij het huishouden, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen, woonaanpassingen, ambulante begeleiding, dagbesteding
periode kwamen er minder aanvragen binnen. Mede hierdoor hebben de wijkteams kunnen inlopen op de wachtlijsten en zijn er nu kortere wachttijden. Na de zomer wordt een wat afgevlakt groeipad hervat. Bij de cliënten beschermd wonen zie we wel een sterke kentering naar krimp vanaf januari 2021, doordat cliënten overgaan naar bekostiging vanuit de Wlz.
clienten jeugd
clienten WMO
3250
10800
3200
10600 10400
3150
10200 3100
10000
3050
9800
3000
9600 am j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f m 19
20
am j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f m
21
19
cliënten beschermd wonen
alles
1400
16000
1200
15500
1000
20
21
15000
800
14500
600
14000
400
13500
200 0
13000 am j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f m 19
20
21
am j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f m 19
20
21
Alles bij elkaar genomen, lijkt er weinig acute/directe invloed van de coronacrisis op het zorggebruik waar de gemeente verantwoordelijk voor is. Zie eventueel ook de Voortgangsrapportage Interventieplan voor meer duiding. Terug naar dashboard
Psychische gezondheid en eenzaamheid Het landelijk onderzoek van de RIVM en GGD biedt (onder meer) inzicht in het draagvlak voor de coronamaatregelen en het welzijn van inwoners. De crisismonitor toont de Nijmeegse cijfers waar mogelijk en landelijke cijfers waar het volume van de Nijmeegse data ontoereikend is (dat is het geval als het gaat om specifieke groepen). Om iets te kunnen zeggen over het draagvlak voor coronamaatregelen maken we gebruik van de landelijke cijfers van de meting tussen 24 en 28 maart. Aan diverse maatregelen houdt meer dan 90% zich; geen handen schudden (99%), het dragen van een mondkapje op verschillende plekken en de avondklok (destijds vanaf 21.00 uur; 90%). Het laagst ligt het aandeel mensen dat bij klachten thuis blijft; 46%. Testen bij klachten doet 63% van de ondervraagden. De maatregelen rond (corona)klachten worden wel vaker nageleefd dan rond de jaarwisseling; het aandeel mensen dat thuis blijft bij klachten steeg met 13 procentpunt, het aandeel dat zich bij klachten laat testen steeg met 12 procentpunt. Een aantal maatregelen werd minder nageleefd; minder mensen vermeden drukke plekken (-4 procentpunt tot 66%) en minder mensen werkten thuis (-4 procentpunt tot 78%). Het naleven van het maximum aantal bezoekers thuis is gedaald tot 73%, met het bijstellen van het maximum aantal bezoekers naar één.
In de maanden dat dit aantal nog 2 was, lag de navolging tussen de 95% en 100%. Nijmegenaren geven hun leven eind maart een rapportcijfer van 6,9; een fractie lager dan rond de jaarwisseling (7,1), maar vergelijkbaar met Nederland als geheel. Hoewel het landelijke onderzoek laat zien dat dit cijfer beperkt beweegt, was er een piek in de zomermaanden (7,6 tussen 8 en 12 juli). Dit komt mogelijk door een versoepeling van de maatregelen destijds, maar ook met ‘reguliere’ seizoenseffecten moet rekening worden gehouden. Het onderzoek laat zien dat 81% van de Nijmegenaren psychisch gezond is (het gaat om een schaalscore o.b.v. gerapporteerde stress, angst, slaapproblemen, stemming). Met 19% gaat het psychisch minder goed, van wie 2% in ernstige mate. Daarmee is het beeld negatiever dan rond de jaarwisseling, toen 85% psychisch gezond scoorde. In vergelijking met Nederland als geheel valt de vergelijking iets ongunstiger uit; van de Nederlanders is 83% psychisch gezond. De landelijke gegevens laten zien dat de psychische gezondheid veel lager ligt bij 16-24 jarigen; van hen is 54% psychisch gezond.
Psychische gezondheid
Eenzaamheid
100%
100%
90%
90%
80%
80% Psychisch ernstig ongezond
70% 60%
Psychisch matig ongezond
50% 40%
Psychisch licht ongezond
70% 60%
enigszins/sterk eenzaam
50%
40%
niet eenzaam
30%
30% Psychisch gezond
20%
20% 10%
10%
0%
0% Nijmegen Nijmegen (jaarwisseling) (eind maart)
Nederland (eind maart)
Nijmegen Nijmegen Nederland (jaarwisseling) (eind maart) (eind maart)
Van de Nijmegenaren is 63% enigszins (49%) tot sterk (15%) eenzaam (een schaalscore o.b.v. stellingen over emotionele en sociale eenzaamheid); wat meer dan de Nijmeegse score rond de jaarwisseling (60%) en vergelijkbaar met Nederland als geheel (64%). Het landelijk onderzoek laat zien dat 16-24 jarigen het meest zorgelijk scoren; van hen voelt 80% zich enigszins tot sterk eenzaam. Bron: https://www.rivm.nl/gedragsonderzoek/maatregelen-welbevinden/welbevinden-en-leefstijl
Terug naar dashboard
Verdieping en nowcasting: Sentiment Economisch sentiment ondernemers Verwachting ondernemers t.a.v. het economisch klimaat in de komende drie maanden, regionaal en nationaal; saldo van de positieve en negatieve antwoorden, 2008-2021 (Bron KvK, CBS) 09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
30 20 10 0
-10 -20 -30 -40
-50 -60 -70
Regionaal Nederland
-80
De vertrouwensbreuk in het tweede kwartaal van 2020 is groter dan bij de kredietcrisis van 2008. Na de eerste grote schrik, herstelt het vertrouwen zich in het derde kwartaal wel veel scherper dan bij de kredietcrisis (tot 5%-punt meer pessimisten dan optimisten). In het vierde kwartaal van 2020 is het percentage ondernemers dat het economisch klimaat in het komende kwartaal negatief inschat weer 17% groter dan het percentage dat er positief tegenaan kijkt. In 2021 herstelt het relatief gunstige beeld van tussen de lockdowns van 2020: weer 5% meer pessimisten dan optimisten. Regionaal zijn de verwachtingen iets positiever dan landelijk, lijkt het.
Terug naar dashboard
Vertrouwen en stemming Meningspeiling vertrouwen in toekomst stad, het gemeentebestuur en de reactie van de gemeente Nijmegen op de gevolgen van de corona-crisis. Gemeten binnen het digitale stadspanel, juli en oktober 2020 en mei 2021.
reactie gemeente
gem. bestuur
toekomst stad
0%
20%
40%
60%
80%
100%
20Q2
70%
19%
9%
20 Q3
67%
23%
8%
21 Q1
67%
22%
9%
20 Q2
48%
20 Q3
45%
33%
17%
21 Q1
46%
34%
15%
20Q3
45%
21 Q1
31%
16%
28%
57%
+ / ++
11%
26%
neutraal
7%
-/--
Twee derde van de stadspanelleden hebben vertrouwen in de toekomst van Nijmegen en bijna de helft ook in het gemeentebestuur. Daar zit in de tijd niet veel verandering in. In het derde kwartaal van 2020 is 45% tevreden of zeer tevreden met de reactie van de gemeente Nijmegen op de coronacrisis, 28% is geeft een neutraal oordeel en nog eens 15% kan geen oordeel geven. 11% geeft aan ontevreden of zeer ontevreden te zijn met de reactie van het stadsbestuur. In het eerste kwartaal van 2021 liggen die cijfers flink anders. 57% (+12%-punt) is tevreden of zeer tevreden met de reactie van de gemeente Nijmegen op de gevolgen van de corona-crisis. Was eerder 11% negatief, nu is dat 7%. Binnen die groep komen veel minder (34) opmerkingen naar voren dan in de eerdere meting (> 200). Strengere handhaving wordt in mei 2021 het vaakst genoemd (13). (Meestal kritische) opmerkingen over de rol van de burgemeester in de media, zijn tweede (10). Overige opmerkingen variëren van “alles open” tot kritiek op openstellingen. Terug naar dashboard
Reden ontevredenheid reactie gemeente Zie wordcloud. 7% van het stadspanel is mei 2021 niet tevreden met de reactie van het stadsbestuur op de coronacrisis. 34 mensen hebben dat toegelicht (oktober 2020 waren er meer dan 200!). Strengere handhaving wordt het vaakst genoemd (13). (Meestal kritische) opmerkingen over de rol van de burgemeester in de media, zijn tweede (10). Overige opmerkingen variëren van “alles open” tot kritiek op openstellingen. Terug naar dashboard