C8 d.d. 9-4-2026 GMR 2026-015 aanbieden jaarstukken 2025
Tekst van het document
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen t.a.v. Algemeen Bestuur 5.1.2e 5.1.2e
Arnhem
Nijmegen, 31 maart 2026 Betreft: aanvraag vaststelling subsidie The Economic Board 2025 Geacht bestuur, Hierbij bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening van The Economic Board over 2025 aan. Het jaar 2025 was een jaar waarin de kracht van samenwerking in Lifeport Regio Arnhem Nijmegen duidelijk zichtbaar werd. Ondanks maatschappelijke en economische uitdagingen – van energietransitie en digitalisering tot arbeidsmarktkrapte en vergrijzing – hebben bedrijven, kennisinstellingen en overheden in onze regio opnieuw laten zien dat gezamenlijke actie leidt tot concrete resultaten. Afgelopen jaar hebben wij belangrijke stappen gezet om innovatie en brede welvaart dichter bij elkaar te brengen. Met de presentatie van het strategisch plan “Brede welvaart en innovatie in Lifeport Regio Arnhem Nijmegen 2026–2030” is de koers voor de komende jaren bepaald. Tegelijkertijd hebben we in de uitvoering vooruitgang geboekt via onder andere de Schaalsprong, de Regionale Investeringsagenda en het nieuw gelanceerde Lifeport Partnerfonds. Onze speerclusters in Energy, Health en High Tech hebben concrete resultaten geboekt op het gebied van innovatie, talentontwikkeling en samenwerking binnen de regio. De financiële resultaten van 2025 laten een evenwichtige verhouding tussen baten en lasten zien, waardoor het boekjaar wordt afgesloten met een klein positief saldo.
De totale baten bedroegen € 5.1.2f en de totale lasten € 5.1.2f , resulterend in een positief 5.1.2f exploitatieresultaat van € . Dit resultaat wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve ter dekking van negatieve saldo’s uit voorgaande jaren. De financiële positie van The Economic Board blijft solide, mede dankzij een brede financieringsbasis bestaande uit gemeentelijke inwonerbijdragen, partnerbijdragen uit onderwijs en bedrijfsleven, en subsidies voor projecten en programma’s. Wij vertrouwen erop u met deze documenten een duidelijk beeld te geven van de activiteiten, resultaten en financiële positie van The Economic Board in 2025. Tot slot wil ik u hartelijk danken voor uw financiële bijdrage en betrokkenheid en kijken uit naar de voortzetting van onze succesvolle samenwerking in het komende jaar. Met vriendelijke groet,
5.1.2e
Algemeen Directeur Bijlage: Jaarverslag en jaarrekening The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen 2025 Cc: College Burgemeester & Wethouders gemeenten regio Arnhem-Nijmegen The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen Mercator II, 5.1.2e 5.1.2f
5.1.2e
bureau@theeconomicboard.com www.theeconomicboard.com
KVK: 65371992 5.1.2f
Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens definitief geanonimiseerd op grond van: Wet
Artikel
Omschrijving
Pagina's
Wet open overheid
Art. 5.1 lid 2 sub e
De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
1
Wet open overheid
Art. 5.1 lid 2 sub f
De bescherming van andere dan in het eerste lid, onderdeel c, genoemde concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens
1
Aan de gemeenteraden en colleges van B&W van de 17 gemeenten in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen
Datum
: 9 april 2026
Uw kenmerk
:
Ons kenmerk
: 2026-015
Contactpersoon
:
5.1.2e
Telefoonnummer
:
5.1.2e
Onderwerp: aanbieden jaarstukken 2025 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Geachte gemeenteraad, geacht college, Het algemeen bestuur van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) heeft op 8 april jongstleden kennisgenomen van de jaarstukken 2025 zoals door het dagelijks bestuur op 25 maart jl. in concept zijn vastgesteld. De jaarstukken bestaan uit: • • •
concept-jaarverslag – voor de inhoudelijke verantwoording van het regiobureau en de vijf opgaven; concept-jaarrekening – de verantwoording van financiële resultaten; accountantsverslag.
De Groene Metropoolregio is bevoegd tot subsidiering van The Economic Board. Om die reden bieden wij u ook het jaarverslag en jaarrekening 2025 van The Economic Board aan. Resultaat 2025 Het jaar sluit met een positief resultaat op de inwonerbijdrage van € 5.1.2f . In overeenstemming met artikel 31, lid 8, van de gemeenschappelijke regeling wordt een positief saldo naar rato van de inbreng gerestitueerd aan de deelnemende gemeenten, tenzij de vastgestelde algemene reserve van € 5.1.2f nog niet is gerealiseerd. In 2025 zijn diverse verplichtingen aangegaan die doorlopen in 2026. De hiermee samenhangende uitgaven bedragen € 5.1.2f . De GMR stelt voor het rekeningresultaat van het programma Regiobureau (€ 5.1.2f ) naar rato van de inbreng te restitueren aan de deelnemende gemeenten, en het rekeningresultaat van het programma Opgaven (€ 5.1.2f aan te wenden ter dekking van de kosten die voortvloeien uit de al aangegane verplichtingen.
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen - Nijverheidsweg 2a, 6662 NG Elst
Datum: 9 april 2026 Ons kenmerk: 2026-015 Pagina: 2
Proces De jaarstukken bieden wij u hierbij aan. Wij nodigen de gemeenteraden uit een zienswijze in te dienen uiterlijk 2 juli 2026. Definitieve vaststelling van de jaarstukken is, gelet op de wettelijke bepalingen, gepland in de vergadering van het algemeen bestuur van 8 juli 2026. Uw zienswijze kunt u sturen naar 5.1.2e @gmr.nl. Het regiobureau biedt aan een actieve rol te spelen bij de behandeling van de ontwerpjaarrekening 2025. U kunt hierover contact opnemen met 5.1.2e . Met vriendelijke groet, Het dagelijks algemeen bestuur van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 5.1.2e
5.1.2e
Secretaris
Bijlagen: • Jaarstukken 2025 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen inclusief accountantsverslag (totaal 2) • Jaarverslag en jaarrekening 2025 The Economic Board 2023 met aanbiedingsbrief (totaal 2)
Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens definitief geanonimiseerd op grond van: Wet
Artikel
Omschrijving
Pagina's
Wet open overheid
Art. 5.1 lid 2 sub e
De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
1, 2
Wet open overheid
Art. 5.1 lid 2 sub f
De bescherming van andere dan in het eerste lid, onderdeel c, genoemde concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens
1
® ©0000 0000000000000 000 0 0 0 0 OO cR up i=) FIRereeL
“Set R
ey A Ea i
=
LE
LIN Be
py =.
ni
MO Em
od
hr
NIJMEGEN EGI® ARNHEM
LEN
wD 1.8
zn
os
5 EEN BFR Ee EE
ii y
rl
+
I’LT
NY
EXT SN
Ny ¥ §i [AS hh ¥
ali
oy ow
4
KNOOPPUNT
| A @® ©®€ Fa
Ckd BN AY =) i 3 4 —0
gf] TIAARSTUKKEN [0
a. i
ay
Mi
fe [& \¥.
Rr,
*¥ Die:
2025
® 0000000000000 0000000 0 0 00 geheel document digitaal
gew: EEL ntificatiedoeleinden 07:042026
Inhoudsopgave Voorwoord
1 Jaarverslag 1.1
Inleiding
1.2
Programmaverantwoording regiobureau
1.3
Programmaverantwoording opgaven
14 1.5
16
Resultaat 2025 uitgelegd en samengevat
20
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
21
Vennootschapsbelasting
21
Paragrafen
21
Risicobeheersing en weerstandsvermogen
22 22
2.2 Financiering 2.3 Bedrijfsvoering
23
Jaarrekening
27
3.1 Staat van baten en lasten
28
3.2 Toelichting op staat van baten en lasten
28
3.3 Rechtmatigheidsverantwoording 3.4 Incidentele en structurele baten en lasten
31
3.5 Analyse begrotingsrechtmatigheid
33
3.6 Balans per 31 december 2025
35
3.7 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
36
3.8 Toelichting op de posten van de balans
39
3.9 Niet in de balans opgenomen verplichtingen
44
3.10 Publicatie Wet normering topinkomens 3.11 IV3 taakvelden
45
3.12 Overige gegevens
49
BIJLAGEN
24
33
48
50
Bijlage 1 Algemene informatie GMR en inwoneraantallen
50
Bijlage 2 Bestuurlijke opgaveteams per 31-12-2025
51
Bijlage 3 SiSa verantwoordingen
52
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
Voorwoord Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2025 aan van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR). De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De indeling van de jaarstukken volgt het programma van de opgaven en het programma van het regiobureau. Resultaat 2025
Uit de staat van baten en lasten (paragraaf 3.1) volgt een positief resultaat van € 5.1.2f voor 2025. Dit resultaat bestaat uit het rekeningresultaat van het programma Regiobureau, groot € 5.1.2f en het 5.1.2f samengevoegd resultaat van 5 opgaven binnen het programma Opgaven, groot € . Het totale positieve resultaat is voornamelijk toe te schrijven aan een incidentele bate, het nog niet volledig uitvoeren van de in de Regionale Agenda opgenomen projecten, alsmede de ontvangst van aanvullende financiéle middelen. Hierdoor is een deel van de ontvangen inwonerbijdrage niet besteed Binnen de opgaven Verbonden regio, Circualire regio en Ontspannen regio zijn drie vorderingen verwerkt die niet invorderbaar blijken als gevolg van een lager dan verwacht vastgestelde subsidie. Deze vorderingen zijn afgeboekt ten laste van de niet bestede inwonerbijdrage. Bestemming resultaat 2025
Het overschot van de ontvangen inwonerbijdrage dat per 31 december 2025 niet is aangewend, 5.1.2f bedraagt € . Conform artikel 31, lid 8, van de gemeenschappelijke regeling wordt een positief saldo naar rato van de inbreng gerestitueerd aan de deelnemende gemeenten, tenzij de vastgestelde algemene reserve van € 5.1.2f nog niet is gerealiseerd. In 2025 zijn diverse verplichtingen aangegaan die doorlopen in 2026. De hiermee samenhangende uitgaven bedragen € 5.1.2f . De GMR stelt voor het rekeningresultaat van het programma Regiobureau (€ 5.1.2f ) naar rato van de inbreng te restitueren aan de deelnemende gemeenten, en het rekeningresultaat van het programma Opgaven (€ 5.1.2f aan te wenden ter dekking van de kosten die voortvloeien uit de reeds aangegane verplichtingen.
Arnhem, 25 maart 2026 Dagelijks bestuur
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
1 Jaarverslag 1.1 Inleiding Voor 2025 is de vierjarige regionale agenda 2025-2028 leidend. Deze agenda, voor het eerst voor vier jaar, is door het algemeen bestuur op 11 september 2024 vastgesteld. De bijbehorende begroting voldoet aan de BBV-richtlijnen en valt onder het repressief toezicht van Gedeputeerde Staten van Gelderland, mede namens Gedeputeerde Staten van Limburg. De vijf opgaven werkten in 2025 elk met een eigen begroting, waarvoor de benodigde middelen bij de gemeenten werden gecollecteerd of van samenwerkingspartners werden ontvangen. Het algemeen bestuur stelde in de vergadering van 26 november 2025 met een tweede begrotingswijziging de definitieve begroting vast.
1.2 Programmaverantwoording regiobureau 1.21 Algemeen Het regiobureau verzorgt de ondersteuning van de bestuurlijke en ambtelijke gremia en faciliteert de vif opgaven. Door de gemeenten zijn via de inwonerbijdrage de middelen voor het regiobureau 5.1.2f bijeengebracht. De inwonerbijdrage voor 2025 bedroeg € . Het dagelijks bestuur, het algemeen bestuur, de netwerkdirectie (bestaande uit gemeentesecretarissen) en de regiocodrdinatoren ontmoeten elkaar op wisselende plaatsen in de regio. De vergaderingen van het algemeen bestuur zijn openbaar en worden live uitgezonden. De vergaderstukken van het algemeen bestuur zijn op de website beschikbaar. 1.2.2
In het oog springende ontwikkelingen
leder kwartaal beschrijven we in onze kwartaalrapportages de ontwikkelingen in de GMR. Deze kwartaalrapportages staan op onze website. Enkele bijzonderheden in 2025: Regionale investeringsagenda (RIA) In de regio zien we een groei op ons afkomen, die we vatten onder het begrip schaalsprong. De grote woningbouwopgave, de benodigde voorzieningen en bereikbaarheidsmaatregelen, de grote wateropgave in de regio, de stikstofaanpak en natuurherstelopdracht en dat heeft ook alles te maken met economische groei van de topsectoren. Om meer grip te krijgen op omvang en uitwerking van de schaalsprong en om allemaal hetzelfde verhaal te vertellen is een Regionale Investerings Agenda gemaakt, samen met de provincie Gelderland en The Economic Board (TEB). Het is de bedoeling om de grote opgaven zichtbaar te maken en andere partijen, binnen en buiten de regio, nadrukkelijk uit te nodigen bij te dragen aan het realiseren van deze opgaven. Op 10 november 2025 was er een bijeenkomst met bijna honderd deelnemers van overheden, kennisinstellingen en bedrijven. Dit verhaal is breed gedeeld en verspreid. 5.1.2f
Rijk investeert euro voor wonen en bereikbaarheid in onze regio De gemeenten in de GMR krijgen een stevige impuls om de komende jaren tienduizenden woningen te bouwen en de regio beter bereikbaar te maken. Vanuit de landelijke middelen voor Woningbouw 5.1.2f en Mobiliteit (WoMo) en Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) stelt het Rijk euro beschikbaar voor projecten in de regio. Dat bedrag, bijna tien procent van alle beschikbare middelen, vormt een belangrijke stap in de schaalsprong waar de regio aan werkt. De toekenning is het resultaat van intensieve samenwerking tussen de GMR, de provincie Gelderland en de gemeenten in het gebied. Zo komen er investeringen in fietsverbindingen, mobiliteitshubs en het ontsluiten van nieuwe woonwijken.
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
1.23
Informatie
Voor effectieve regionale samenwerking is het belangrijk dat de samenwerking dicht bij de gemeenten blijft. Vanaf de start van de versterkte samenwerking is dit een belangrijk uitgangspunt. Naast bestuurlijke en ambtelijke ontmoetingen is goede informatievoorziening aan de gemeentelijke gremia van groot belang. Leidraad hiervoor is het Informatieprotocol. Het algemeen bestuur stelde deze in september 2021 vast. In 2025 is een start gemaakt met de actualisering van het protocol. Het algemeen bestuur stelde op 26 november 2025 het concept vast. Dit is aangeboden aan de gemeenteraden voor de zienswijzeprocedure, zoals is vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling.
1.2.4 Profilering, positionering en lobby
Vanuit public affairs (PA) wordt nauw samengewerkt met de opgaveteams, team communicatie, de PA-adviseurs in de regiogemeenten, TEB en de provincie. Naast de rol die PA heeft gespeeld in het behalen van resultaten binnen de opgaven, zijn voor het jaar 2025 een aantal overkoepelende resultaten uit te lichten: In februari bezochten directeuren van de ministeries van VRO, BZK, EZ en SZW de regio in het kader van de Regio Deal Arnhem-Nijmegen. In mei is een masterclass georganiseerd over de modernisering van het grondbeleid. 5.1.2e 5.1.2e presenteerde de rapportage die hij hierover in opdracht van de GMR opstelde in Nieuwspoort in Den Haag. In mei brachten de DG Mobiliteit en directeur OV & Spoor ( 5.1.2e ) een bezoek aan Arnhem. Onder meer Trolley 2.0 en de regionale uitdagingen op het spoor zijn onder de aandacht gebracht. In augustus ontving de regio de DG Economie en Digitalisering ( ) en DG Openbaar Bestuur (BZK) op de Noviotech Campus in Nijmegen. Tijdens dit bezoek stonden de ontwikkelingen in de Semiconsector en de Rijk-regio samenwerking op basis van de Regionale Investeringsagenda centraal. Medio november werd bekend gemaakt dat de regio vanuit de landelijke middelen voor Woningbouw en Mobiliteit (WoMo) en Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) 5.1.2f euro van het Rijk ontvangt voor projecten in de regio.
Een mooi resultaat na de in 2024 opgestarte constructieve lobby door de regiogemeenten, regio en provincie Ook het werkbezoek van 5.1.2e medio augustus aan het VeluweWaalpad heeft hieraan bijgedragen. Als jaarafsluiter bracht ook de DG Ruimtelijke Ordening (VRO) een bezoek aan Arnhem. Tijdens dit bezoek werd onder meer gesproken over de Ontwerp Nota Ruimte en de door de regio ingediende zienswijze hierop. 2025 was ook het jaar waarin de public affairs & lobby-samenwerking in de regio verder is bestendigd. Een viertal werksessies heeft ertoe geleid dat er in het najaar van 2025 een regionale public Affairs & lobbywerkgroep is gestart. Deze groep bestaat uit vertegenwoordigers van de GMR, TEB en enkele regiogemeenten. Ook de provincie is aangehaakt. Inmiddels is er een regionale public affairs kalender en wordt er toegewerkt naar een regionale lobbystrategie waarvoor de Regionale investeringsagenda de inhoudelijke kapstok vormt. Tot slot was de regio in 2025 weer zichtbaar op nationale en Europese conferenties en congressen. Enkele voorbeelden zijn de Provada (Amsterdam), POLIS Conference (Utrecht), European Week of Regions (Brussel) en Green Infrastructure Summit (Essen). 5.1.2e
.
1.2.5 Ontmoeting
Het is inmiddels traditie geworden om het jaar te starten met het regiocongres. Deze keer waren we op 14 februari 2025, Valentijnsdag, te gast bij Act. Eventstudios in Arnhem. Het congres had als titel “Verliefd op de regio” en trok ruim 400 bezoekers. De belangstelling voor het regiocongres groeit en trekt een steeds breder publiek.
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
Vaste onderdelen in de bestuurlijke jaaragenda zijn RegioOverleg(t) en RegioOntmoet. RegioOverleg(t) is een belangrijk periodiek ontmoetingsmoment voor bestuurders en gemeentesecretarissen. De vijf bestuurlijke platforms en de netwerkdirectie komen dan samen op één locatie in de regio. Eén van de gemeenten gastheer is, zoals bij de start van de samenwerking afgesproken, gastheer. Van deze dag maken we telkens een kort verslag dat op de website komt en door de colleges kan worden gebruikt voor het informeren van de gemeenteraden. De RegioOntmoet bijeenkomsten voor colleges zijn ook in 2025 gebruikt om, los van de agenda, thema’s te verdiepen en verbreden. De regiocodrdinatoren kwamen in 2025 weer maandelijks bijeen, afwisselend fysiek en digitaal. De regiocodrdinatoren bouwden inmiddels een stevig netwerk op, waarin de personele wisselingen door de collega’s goed worden opgevangen. De regiocodrdinatoren spelen al jaren een niet meer weg te denken rol in de afstemming met en communicatie tussen de gemeenten en het regiobureau. Meer en meer ontwikkelen zij zich ook, afhankelijk van hun positie binnen de eigen organisatie, tot een belangrijke schakel tussen de opgaven in de eigen gemeente en in de verbinding met het bestuur. De regioagendacommissie (RAC) is een adviescommissie van het algemeen bestuur. Zij komt volgens een jaarlijks vastgesteld vergaderschema bijeen.
Een lid van het dagelijks bestuur en de directie zijn altijd aanwezig. De RAC vond in 2025 4 keer plaats. Onderdeel van het jaarprogramma van de RAC zijn twee radenbijeenkomsten, die door het regiobureau worden georganiseerd. In 2025 is de keuze gemaakt door de RAC om het jaarcongres als eerste radenbijeenkomst aan te merken. De radenbijeenkomst in het najaar vond plaats op 10 oktober 2025. De bijeenkomst had als onderwerp de 4 gebiedsprocessen in de regio. Dit onderwerp kon op voldoende en enthousiaste belangstelling rekenen. Door het regiobureau is ook medewerking verleend aan een radenbijeenkomst, georganiseerd door de griffiers, in de regio Rijk van Nijmegen en in de regio Gelderland-Midden. Onderwerp van deze ontmoetingen met raadsleden waren m.n. de producten uit de P&C-cyclus. Een bezoek van de directeur van de GMR aan de colleges van de deelnemende gemeenten is inmiddels een vast gebruik geworden. In 2025 zijn alle colleges éénmaal bezocht. In aanvulling hierop geven medewerkers van het regiobureau graag gehoor aan uitnodigingen van colleges, collegeleden en gemeenteraden.
1.2.6 Communicatie De meeste activiteiten van communicatie zijn uitgevoerd binnen de opgaven en projecten. De in het oog springende activiteiten vanuit het regiobureau in 2025: . De website is verder doorontwikkeld. Daarnaast heeft er een upgrade van het content management system (cms) Umbraco plaatsgevonden. Dit was noodzakelijk omdat de versie waarmee we werkten niet langer werd ondersteund en we ook kwetsbaar werden voor hacks en aanvallen. Deze migratie is op de achtergrond uitgevoerd en vervolgens succesvol en vrijwel probleemloos geimplementeerd. De collectie rechtenvrije en kwalitatief hoogwaardig beeldmateriaal van de hele regio is op alle thema’s geactualiseerd en verder aangevuld. Inmiddels staat het beeldmateriaal in een beeldbank. In de kwartaalrapportages staan de belangrijkste activiteiten en ontwikkelingen binnen onze opgaven en het regiobureau. De waardering voor deze kwartaalberichten is groot. Ze verschijnen aan het einde van de eerste maand van een nieuw kwartaal. De vier rapportages vormen daarmee de bouwstenen voor dit beknopte jaarverslag. De nieuwsbrief is in totaal elf keer verschenen. Het aantal abonnees is in 2025 gestegen van bijna 1000 naar 1070.
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
.
Via LinkedIn houden wij geinteresseerden op de hoogte van wat er speelt. In 2025 groeide het aantal volgers vergelijkbaar met vorig jaar. Door een groei van iets meer dan 1000 volgers, ging het aantal volgers op de valreep van 2025 over de grens van maar liefst 6000. In samenwerking met TEB zijn over de schaalsprong onder de vlag van Lifeport diverse middelen ontwikkeld en is er breed over gecommuniceerd. Zo is er een drieluik “Klaar voor de chaalsprong” beschikbaar, die niet alleen in de regio maar ook daarbuiten zeer positief is ontvangen. In Binnenlands Bestuur stond net voor de verkiezingen een interview opgenomen met onze voorzitter 5.1.2e en de kersverse TEB-voorzitter 5.1.2e . Onder de kop Lifeport Regio Arnhem-Nijmegen zet in op schaalsprong volgde de veelzeggende uitspraak van onze voorzitter: “Hier kan het, dus we gaan het doen”. Over de verhuizing van Elst naar Arnhem is vooral intern intensief gecommuniceerd. Zo verscheen vanaf oktober tweewekelijks de nieuwsflits Groene Metromove. Het compacte projectteam maakte daarnaast regelmatig vlogjes om de medewerkers op de hoogte te houden. Over de verhuizing is uiteraard ook extern gecommuniceerd. En er is, waar mogelijk, een aanvang gemaakt met het nieuwe adres op communicatiemiddelen en uitingen.
1.2.7 Wet- en regelgeving Wet open overheid (Woo) In 2024 waren de nodige stappen gezet als het gaat over de Woo. Dit is in 2025 verder opgepakt. De passieve openbaarmaking (Woo-verzoeken) is inmiddels volledig ingeregeld. Er is in 2025 één verzoek in behandeling genomen. Dit wordt op onze website gepubliceerd. Daarnaast vroegen andere overheden formele medewerking voor de afhandeling van meerdere verzoeken. De actieve openbaarmaking is in overeenstemming met de wettelijke fasering ook ingeregeld. Zo is inmiddels, vooruitiopend op de wettelijk verplichte fasering, de voorlopige agenda van het dagelijks bestuur openbaar gemaakt op de website www.gmr.nl. In 2026 volgt (nog niet wettelijk voorgeschreven) actieve openbaarmaking van het overzicht van de genomen besluiten van het dagelijks bestuur. 1.2.8
Klachtenfunctionaris
In de gemeenschappelijke regeling (artikel 25) is een klachtenregeling opgenomen. De gemeentelijke Ombudsman voor het Rijk van Nijmegen ontving in 2025 geen klachten. 1.2.9
Diversiteit en inclusie
De GMR wil een inclusieve organisatie zijn, overeenkomstig met de ambities die zijn vastgelegd in het beleidsplan Diversiteit en Inclusie (2022).
1.2.10 Personeel In 2025 is de beweging van beleid naar realisatie van beleid ingezet. Inmiddels zijn, na afstemming met de netwerkdirectie, vijf projectieiders aangetrokken die gemeenten ondersteunen met versnellen van woningbouwlocaties en gebiedsontwikkelingen. Deze projectleiders worden voor uitvoering van de Woondeal bekostigd door de provincie Gelderland en voor andere werkzaamheden kunnen gemeenten tegen een vooraf bepaald tarief projectleiding bij ons inbesteden. Meer dan de helft van het personeel dat voor de opgaven van de GMR werkt bestaat uit gedetacheerde en ingehuurde medewerkers. Dit vergt veel management van contracten. In 2025 is daarom besloten om voor bepaalde sleutelposities mensen in dienst te nemen om de continuiteit en flexibiliteit van werkzaamheden te waarborgen. Er zijn speerpuntcodrdinatoren voor mobiliteit en het groen-blauw raamwerk in dienst genomen.
1.2.11 Ontwikkelingen bedrijfsvoering
De in 2024 gestarte aanbesteding van de ICT-diensten is in 2025 afgerond. Na een zorgvuldige aanbestedingsprocedure is een nieuw contract aangegaan met de ICT-dienstverlener sinds 2021.
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
Een start is gemaakt met de aanbesteding van de administratie. Deze wordt begin 2026 afgerond. Hetzelfde geldt voor de accountant. Het huidige contract eindigt met de controle over boekjaar 2025. In 2025 is het besluit genomen om het huurcontract van het kantoor in Elst niet te verlengen. Uiteindelijk is de keuze gevallen op een gedeelte van de 7¢ verdieping van het WTC in Arnhem, beter bekend als de Rijntoren of blauwe toren. Vanaf 12 januari 2026 zit het regiobureau daar. Tenslotte zijn er de nodige inspanningen verricht en investeringen gedaan om de financiéle organisatie en adequate financiéle informatievoorziening verder te ontwikkelen.
1.2.12 Verantwoording regiobureau
Door de veranderde wetgeving rondom rechtmatigheid, is afgelopen jaar veel aandacht geschonken aan de verordeningen over de financiéle organisatie. Uitgangspunt is dat de rechtmatigheid opgenomen wordt onder de paragraaf Bedrijfsvoering en daarmee afgegeven wordt door het dagelijks bestuur. Afgelopen jaar zijn verordeningen vernieuwd en aangevuld. Het algemeen bestuur heeft deze verordeningen in de vergadering van 26 november 2025 vastgesteld. De herziene financiéle verordening voor 2025 e.v. is ook de vergadering van 26 november 2025 vastgesteld. De GMR heeft voor het vaststellen van de rechtmatigheid een opdracht verstrekt aan MijnOverheidsaccountants (voorheen mijnVIC) voor een gedegen onderzoek. Na drie volledige boekjaren is het mogelijk om de verhouding tussen inwonerbijdrage en externe gelden inzichtelijk te maken. Daarbij gaan wij uit van de daadwerkelijke besteding van de middelen (restituties zijn verrekend). Besteding inwonerbijdrage Besteding externe middelen
5.1.2f 5.1.2f
65% 35%
5.1.2f 5.1.2f
75% 25%
5.1.2f 5.1.2f
67% 33%
5.1.2f
Met de groei van het aantal subsidies en opdrachten neemt ook de verantwoordingsdruk toe. Daardoor is de inzet van de administratieve dienstverlener en controller toegenomen. De groeiende lasten worden gedragen door het programma Regiobureau. Uiteindelijk is ingaande het begrotingsjaar 2025 een systematiek ingevoerd waarbij 5% van de ontvangen subsidie boven € 5.1.2f als dekking van de overheadkosten door de opgaven aan het programma Regiobureau wordt bijgedragen. Deze regeling is bedoeld om de groeiende shared costs te kunnen dekken Dit zijn de kosten die niet direct aan één specifieke activiteit, project of organisatie-eenheid kunnen worden toegeschreven, Gedacht kan worden aan kosten als secretariaat, administratie, controle, projectondersteuning), ICTkosten, huisvestingskosten (huur, energie, werkplekken). Het blijkt dat deze regeling niet het effect heeft dat werd beoogd. De subsidieverstrekker accepteert in de meeste nieuwe aanvragen deze overheadkosten niet als subsidiabele kosten. En in al lopende subsidies worden deze kosten niet als daadwerkelijk gemaakte kosten beoordeeld. Om toch de overdracht vanuit de opgaven naar het regiobureau administratief te kunnen uitvoeren betekent dit dat de opgaven vanuit de ontvangen inwonerbijdrage de 5% ‘betalen’. De administratieve verwerking van deze regeling heeft geen invioed op het resultaat van de GMR.
Het resultaat van het programma Opgaven wordt minder terwijl het resultaat van het programma Regiobureau positief wordt beinvioed. Omdat de 5% regeling geen effectieve regeling is gebleken, is in de voorliggende jaarrekening de keuze gemaakt de 5% regeling administratief niet toe te passen. De aandacht voor dit onderwerp samen met de voortdurende ontwikkeling van de financiéle administratie heeft inmiddels bijgedragen aan een scherpere toedeling van de kosten binnen en
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
tussen de programma’s Opgaven en Regiobureau. Overigens betekent deze keuze niet dat de noodzaak om een oplossing te vinden voor de shared cost daarmee van tafel is. In boekjaar 2026 wordt de 5% regeling onverminderd toegepast. In het tweede kwartaal van 2026 wordt een verbeterd voorstel voorgelegd aan het dagelijks bestuur. De kassiersfunctie voor de Regio Deal “Gezonde Groene Groei” is per 1 april 2024 operationeel bij de provincie Gelderland. De GMR heeft voor de looptijd van de Regio Deal een projectmanager aangetrokken. Deze houdt zich bezig met het opzetten van de structuur voor het begeleiden en beoordelen van subsidieaanvragen, de hele governance van de Regio Deal, het organiseren van bijeenkomsten en bestuurlijke overleggen. Deze projectmanager wordt mede door het Rijk uit Regio Deal middelen bekostigd. Inmiddels zijn bijna alle Regio Deal middelen belegd en wordt volop gewerkt aan de diverse programma’s.
1.2.13 Verantwoording rekeningresultaat regiobureau
In 2025 bedraagt het positieve rekeningresultaat van het regiobureau € 5.1.2f . Dit resultaat is hoofdzakelijk toe te rekenen aan incidentele baten en lasten. In 2025 heeft de GMR een uitkering ontvangen ter compensatie van loonkosten van een medewerker die langdurig arbeidsongeschikt is geweest. Naar aanleiding van de ziekmelding is een geschil ontstaan tussen de uitkeringsinstantie en de GMR. Dit geschil is in 2025 afgewikkeld. Daarnaast is de GMR inmiddels verhuist naar de Rijntoren in Arnhem. Aangezien de huurovereenkomst voor de locatie in Elst doorloopt tot en met augustus en er geen nieuwe huurder is gevonden, is volgens de geldende wet- en regelgeving een voorziening getroffen voor het verlieslatende huurcontract. Ook is op de achterblijvende inventaris een versnelde afschrijving toegepast.
1.2.14 Wat heeft het regiobureau gekost? Begroting 2025 5.1.2f
Lasten Baten
Wijziging begroting
Begroting gewijzigd
Realisatie 2025
Verschil realisatie/ begroting
5.1.2f
Mutaties bestemmingsreserve Saldo
-
-
-
-
sa88d
TY
1.3 Programmaverantwoording opgaven 1.3.1
Algemeen
De GMR presenteert elk kwartaal een kwartaalrapportage, waarin concreet wordt aangegeven wat in dat kwartaal is bereikt in de vijf opgaven. De kwartaalrapportage staat op de website en wordt actief gedeeld. Deze programmaverantwoording geeft een beknopt verslag van de bereikte resultaten en er wordt een relatie gelegd met de beschikbare middelen van de opgave en haar speerpunten. De vier kwartaalrapportages vormen een inhoudelijke aanvulling op de programmaverantwoording van de opgaven. 1.3.2
Groene groeiregio
De begroting van de Groene groeiregio bestaat uit vier onderdelen. Per onderdeel gaan we hier kort
opin.
Algemeen — programmakosten Deze post heeft betrekking op de loonkosten van de medewerkers van de Groene groeiregio, waaronder de opgavemanager en de procesondersteuner. Een deel van de loonkosten van de opgavemanager wordt ingezet als cofinanciering binnen de subsidieregeling voor de Woondeal.
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
Voor de proceskosten van de Woondeal wordt subsidie ontvangen van de provincie Gelderland. Een voorwaarde voor deze subsidie is dat de GMR € 5.1.2f aan cofinanciering bijdraagt. Wonen in balans: Versnellen van de woningbouw Binnen de Groene groeiregio is dit ver uit de grootste en meest ingewikkelde post omdat we te maken hebben met veel (losse) subsidies van het Rijk en de provincie Gelderland. We hebben dit jaar externe expertise ingehuurd om de verantwoording en geldstromen verder inzichtelijk te maken en om zo aan de subsidievoorwaarden van de provincie te kunnen voldoen. Met investering in deze expertise zal het voor de komende jaren gemakkelijker worden om de subsidie te verantwoorden. In de subsidies is er onderscheid in de procesgelden en uitvoeringsgelden. De procesgelden worden ingezet rondom de aansturing van de Woondeal; uitvoering is alles wat gemeenten helpt om woningbouw mogelijk te maken. In het geval van de GMR besteden we o.a. aan de projectleiderspool. We dienen de subsidies jaarlijks te verantwoorden, deels met een accountantsverklaring. Onderstaande cijfers zijn gebruikt voor de tussentijdse verantwoording. Proceskosten
We hebben in 2025 hiervoor € 5.1.2f besteed, o.a. aan de volgende posten: . Codrdinatie (0.a. programmanagers, secretaris). . Maatregelen versnelling woningbouw (0.a. organisatie tempotafels). . Kennis- en productontwikkeling (0.a. mengpaneel betaalbaar bouwen, woonbehoefte onderzoek en de woningmarktmonitor). Codrdinatie wonen en zorg (o0.a. uitwerken afsprakenkader Een thuis voor iedereen) Conceptueel en circulair bouwen (bijdrage aan Regio Deal). Uitwerking aanpak huisvesting van arbeidsmigranten. Reservering voor de organisatie en deelname aan de PROVADA 2026 en een nieuw te ontwikkelen training conceptueel bouwen voor gemeenten. Het beschikbare subsidiebedrag inclusief bijdrage van de regio en overloop van subsidies uit 2024 was € 5.1.2f . We zitten dus ruim onder het totaal beschikbare bedrag. Omdat dit vorig jaar ook het geval was, hebben we eind 2024 minder subsidie aangevraagd dan dat er beschikbaar was gesteld door de provincie. Inmiddels heeft de provincie Gelderland de spelregels rondom subsidie aangepast en is het slechts bij uitzondering mogelijk subsidie mee te nemen naar volgende jaren. Hier hebben we bij de aanvraag voor 2026 rekening mee gehouden. We zijn in overleg met de provincie of het zinvol is om het resterende subsidiebedrag (€ 5.1.2f ) mee te nemen.
Uitvoeringskosten We hebben hier € 5.1.2f besteed aan de volgende posten: Salariskosten drie projectleiders woningbouw en één externe tijdelijke projectleider. Regionale projectontwikkeling (advisering parallel plannen bij diverse gemeenten). Ondersteuning pilots (Fastlane ontwikkeling typegoedkeuring industri€éle woningbouw). Hiervoor is begroot en beschikbaar € 5.1.2f . Ook hier vroegen we in 2024 minder aan, omdat we te maken hadden met overloop van onbestede subsidie. Uitwerken Verstedelijkingsstrategie In deze post zitten allerlei zaken die te maken hebben met uitwerken van de Verstedelijkingstrategie. Met name de gebiedsprogramma’s in de deelgebieden (vergoeding van de gebiedstrekkers), maar ook de bekostiging van een codrdinator, kosten voor onderzoeken voor de aanvragen voor de WoMo en WOKT-middelen, kosten voor symposia, kosten voor het maken van kaarten. Ook hebben we een onderzoek gedaan naar het professionaliseren van de gebiedsteams. Deze post is begroot op € 5.1.2f . We hebben kosten gemaakt voor ca. € 5.1.2f .
10
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
Verbinden ruimtelijke opgaven Tot slot nog een kleine post die als doel heeft de verschillende opgaven van de GMR met elkaar te verbinden. Hiervoor hebben we o.a. salariskosten voor een regionaal landschapsarchitect, organisatie integratietafels, maken van kaarten en doen van onderzoeken zoals groen-blauw raamwerk en landelijk gebied, economie en mobiliteit (i.s.m. de betreffende opgave). 5.1.2f Deze post suit licht positief op € . Samengevat De Groene groeiregio had volgens de primaire begroting 2025 € 5.1.2f inwonerbijdrage te besteden. Daarnaast is € 5.1.2f overgeheveld van inwonerbijdrage 2024. Hiervan is € 5.1.2f in 2025 uitgegeven. Daarmee resteert een positief saldo van € 5.1.2f Momenteel zijn we bezig om de resterende subsidies Woondeal in kaart te brengen en treden we in overleg met de provincie Gelderland, omdat de regels recentelijk zijn aangepast. Daarnaast loopt er eind 2025 een Rijkssubsidie af, waarvan nog ca. € 5.1.2f over is. We zijn hierover ook met het Rijk in gesprek. 1.3.3
Productieve regio
Toekomstbestendige werklocaties Zoals in de regionale agenda 2025-2028 is afgesproken, is het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) afgerond en vastgesteld. Vaststelling door Gedeputeerde Staten en verankering in de omgevingsverordening van de provincie vond in juni 2025 plaats. In de regionale agenda was uitgegaan van een operationeel RPW op 1 januari 2025. Samen met de provincie is in 2024 echter geconstateerd dat er meer tijd nodig is voor een goede afronding en de provincie gaf ons uitstel tot halverwege 2025. In periode voor de zomer lag de focus op de laatste bestuurlijke issues. Na de zomer gingen we een nieuwe fase in: van beleid naar uitvoering. Dat vergt een nieuwe insteek en een andere actiemodus, mede doordat er een aantal nieuwe onderwerpen zijn meegenomen waar regionale afspraken over zijn gemaakt en waar vervolgens gemeenten en GMR mee aan de slag moeten. Denk daarbij aan ruimtebehoefte voor circulaire economie, de energietransitie, verdichting en herstructurering. Dit zijn nieuwe en complexe onderwerpen waar we de eerste stappen al in hebben gezet. Met de provincie Gelderland spraken we af dat zij de helft van de kosten van onderzoeken van het RPW betalen tot een maximum van € 5.1.2f . Van dit bedrag maakten we in 2025 slechts deels gebruik. In totaal was de bijdrage van de provincie € 5.1.2f voor 2025.
Over het restant van € 5.1.2f spraken we met de provincie af dat we deze in 2026 als cofinanciering voor het RPW mogen gebruiken. Naast onderzoek, bijeenkomsten en kennisdeling waren er ook andere kosten, waaronder de inhuur van een speerpuntcodrdinator (ingevuld door twee personen). Klimaatadaptatie op werklocaties is in de regionale agenda nog genoemd als onderdeel van de Productieve regio. In de bezuinigingsronde is dit onderdeel geschrapt. Daar ondernemen we de komende jaren dan ook geen verdere acties op. Human Capital Human Capital is een belangrijke voorwaarde om onze maatschappelijke doelen te bereiken. Het Human Capital Akkoord is in de vorige regionale agenda al vastgesteld. Regie op de uitvoering is belegd bij TEB. Hiervoor is een inwonerbijdrage van € 5.1.2f begroot. Dit bedrag is als subsidie verstrekt aan TEB. Het HCA is 1 op 1 opgenomen als project in de Regio Deal. De bijdrage vanuit de GMR draagt daarom bij aan de totale financiering binnen het Regio Deal-project. Dit wordt niet alleen gefinancierd door de GMR maar ook andere partijen financieren mee (bedrijven en provincie).
11
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
De besteding van de inwonerbijdrage is onderdeel van de totale verantwoording van het Regio Dealproject dat in april 2026 plaatsvindt. Dienstverlening mkb Om mkb’ers beter te ondersteunen, werkt de GMR samen met partners in vijf focusgroepen. Dit is gericht op onderzoek, gericht doorverwijzen, strategie en landelijke aansluiting, overzicht van het aanbod en kennisdeling met andere regio’s. Op alle punten die in de regionale agenda staan, zijn stappen gezet. Er is een projectorganisatie opgezet en er is meer inzicht verkregen in het financieringslandschap van de mkb’er. Deze input wordt door de stakeholders gebruikt en ontsloten door Regiolink. Regiolink is een Al tool die is gebouwd om de mkb’er gericht door te kunnen verwijzen. De tool wordt nog verder doorontwikkeld. Er is aanhaking gezocht bij de landelijke mkb actieagenda. Dit heeft geleid tot een subsidie van € 5.1.2f voor het organiseren van bijeenkomsten waar de mkb’er centraal staat. Deze subsidie cofinancieren de stakeholders met uren.
De HAN heeft twee keer een RAAK-aanvraag ingediend voor onderzoek naar de latente vragen van mkb’ers. Deze is afgewezen. Onderdelen van het voorstel zijn echter al ontwikkeld en worden doorontwikkeld. Tot slot is er door de samenwerking meer samenhang tussen stakeholders. Dit verbetert de dienstverlening aan het mkb. Begroot voor dit speerpunt was € 5.1.2f . Dit is geheel besteed aan de speerpuntcodrdinator, die een verbindende rol vervult tussen alle betrokken stakeholders; en aan bovengenoemde acties. Slimmere en schonere logistiek Dit speerpunt heeft betrekking op drie opgaven: Verbonden, Circulaire en Productieve regio. In de regionale agenda valt dit speerpunt onder de Productieve regio. Voor de (financiéle) verantwoording wordt verwezen naar de Verbonden regio. Economische Monitor Tot slot is er onder Algemeen een bedrag van € 5.1.2f voor de Economische Monitor doorgeschoven naar 2026, waarvoor het dagelijks bestuur een voorstel heeft aangeboden aan het algemeen bestuur. Samengevat Voor de Productieve regio is voor 2025 primair € 5.1.2f begroot. Uit de gereserveerde inwonerbijdrage 2024 is € 5.1.2f overgeheveld. Van de ontvangen inwonerbijdrage 2025 is € 5.1.2f overgeheveld naar 2026, ter dekking van het uitvoeren van de Economische Monitor, te presenteren in 2027 (besluit vergadering algemeen bestuur d.d. 26 november 2025).
Van de totale inwonerbijdrage is € 5.1.2f niet besteed. Hiervan is in 2025 € 5.1.2f in verplichtingen vastgelegd.
1.3.4 Ontspannen regio
Bij Ontspannen regio zijn de activiteiten in overeenstemming met regionale agenda en bijbehorende begroting uitgevoerd. Groen-blauw raamwerk en landelijk gebied De uitvoeringsagenda Groen-blauw raamwerk en landelijk gebied is in het najaar door alle colleges vastgesteld, als richtinggevend voor het vervolg van de uitvoering. We zijn gestart met de uitvoering hiervan in vijf gebiedsbrede thema’s en vijf gebiedsaanpakken. De provincie Gelderland stelde eind 2025 middelen ter beschikking voor de codrdinatie van het Groen-blauw raamwerk en voor twee gebiedsaanpakken. Een subsidie van € 5.1.2f voor codrdinatie Groen-blauw raamwerk met een looptijd tot 1 juli 2026, een subsidie voor de Groene mantel, blauwe motor van ruim € 5.1.2f en een subsidie voor de gebiedsaanpakken Soerens Beekdal en Zuidflank (Veluwezoom) van ruim € 5.1.2f .
12
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
De twee laatste subsidies hebben een looptijd tot 1 september 2028. Omdat deze subsidies pas aan eind van het jaar zijn verleend, is hier nog maar een klein gedeelte van besteed. Recreatie en toerisme De uitbreiding van het wandelroutenetwerk in de GMR is in maart 2025 geopend. We onderzochten Ruimte voor recreatie en gebruiken de uitkomsten daarvan om in 2026 in de gebiedsprogramma’s ook deze ruimteclaim goed mee te nemen. De organisaties van het Masterplan Romeinen en de verhaallijn ‘De rivier, je kunt er niet omheen’ staan. Zij werken aan de uitvoering van projecten en initiatieven om deze verhaallijnen nog beter voor het voetlicht te brengen.
Binnen het vitaliteitsprogramma zijn 13 workshops en 2 bedrijfsbezoeken georganiseerd voor toeristisch recreatieve ondernemers met in totaal ruim 170 deelnemers. Er kregen 22 recreatieve ondernemers advies om hun onderneming te versterken en er zijn 2 kennissessies voor gemeenten georganiseerd. Cultuur
Het uitvoeringsprogramma, behorend bij het transformatievoorstel cultuur is afgerond: tien innovatieve projecten voerden met subsidie vanuit dit programma innovaties door in de culturele sector, cultuureducatie kreeg in 3 gemeenten een extra impuls, in het meester-gezel traject zijn drie “gezellen” opgeleid tot meesters in cultuureducatie, er zijn field labs georganiseerd om amateurs en vrijwilligers in de cultuursector te ondersteunen en er is gewerkt aan een digitaal platform voor amateurkunst en vrijwilligers, dat begin 2026 operationeel is. Daarnaast kregen we van de provincie een subsidie van € 5.1.2f voor de komende 2 jaar voor ons nieuwe regioplan voor cultuur. Deze subsidie is niet zichtbaar in de begroting, omdat de gemeente Arnhem hiervoor penvoerder is. Verschuivingen tussen en binnen de speerpunten Qua inkomsten is de inwonerbijdrage iets lager dan ingeschat, omdat de gemeente Doesburg niet meedoet aan Ontspannen regio in 2025. Wel mochten wij de gemeente Mook en Middelaar verwelkomen als nieuwe deelnemende gemeente aan de opgave. De subsidie van de provincie voor verhaallijnen en voor vitaliteit voor de jaren 2023 en 2024 is dit boekjaar € 5.1.2f lager vastgesteld, omdat we minder subsidiabele kosten hebben gemaakt. Dit bedrag is opgevangen met een iets hogere cofinanciering vanuit de inwonerbijdrage.
Aan de uitgavenkant vallen vooral de verschuivingen tussen speerpunten op. De kosten voor de speerpunten Groen-blauw raamwerk en cultuur zijn hoger dan ingeschat. Bij het Groen-blauw is dit het gevolg van de sterke ontwikkeling die dit speerpunt doormaakt. We zijn gestart met de gebiedsaanpakken en dit levert veel enthousiasme en actie in de gebieden op. Tegelijkertijd kost het veel tijd en energie om dit goed te managen. Ook de afstemming met de provincie Gelderland en het verkrijgen van middelen vanuit het geld dat de provincie heeft gekregen voor de gebiedsaanpakken van het Rijk, was tijdrovend. De kosten voor capaciteit zijn daarmee hoger geworden dan vooraf voorzien. Voor cultuur werd in de loop van 2025 duidelijk dat de provincie Gelderland opnieuw geld beschikbaar stelt voor een regioplan. Het maken en codrdineren van de aanvraag voor deze middelen wordt door de GMR gedaan. Hiermee was geen rekening gehouden bij het maken van de begroting. Bij recreatie en toerisme is minder besteed dan begroot. In het najaar heeft het algemeen bestuur, op advies van het bestuurlijk opgaveteam Ontspannen regio, besloten de activiteit vitaliteit te schrappen in het kader van de bezuinigingen. Om deze reden is het vitaliteitsprogramma minder ambitieus ingevuld en zijn we terughoudend geweest met vooruitlopen op gelden die mogelijk in de toekomst niet meer beschikbaar zouden komen.
Dit heeft dan ook minder inzet van middelen gevraagd.
13
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
Bovendien kunnen we de subsidie van de provincie voor het vitaliteitsprogramma over een langere periode dan eerder voorzien inzetten. We vroegen namelijk zowel voor deze subsidie als de subsidie van de provincie voor verhaallijnen verlenging aan tot 1 september 2026. Deze subsidies waren door de bijbehorende procedures in 2024 lang onzeker en werden uiteindelijk pas in november 2024 beschikt. Tot die tijd hebben wij wel onze cofinanciering ingezet, maar zijn we voorzichtig geweest met uitgaven daarbuiten. Voor het vitaliteitsprogramma geldt daarnaast dat de inzet die we plegen erg seizoensgebonden: alleen in het laagseizoen is hiervoor animo. Dankzij de verlenging kunnen we met deze subsidiemiddelen het vitaliteitsprogramma goed borgen en afronden en de verhaallijnen goed in de steigers blijven zetten. Samengevat Ontspannen regio heeft volgens de primaire begroting in 2025 € 5.1.2f te besteden. Ook zijn er nog middelen beschikbaar (€ 5.1.2f ) die in 2024 in verplichtingen zijn vastgelegd. Hiervan is uiteindelijk € 5.1.2f besteed. Waardoor een overschot van € 5.1.2f blijft. In 2025 is € 5.1.2f in verplichtingen vastgelegd.
1.3.5 Verbonden regio
De inwonerbijdrage bedroeg € 5.1.2f . Daarbovenop kwam nog de overloop uit 2024 (€ 5.1.2f . Het totale beschikbare bedrag was in 2025: € 5.1.2f (excl. subsidies). In 2025 heeft Verbonden regio voor € 5.1.2f aan externe middelen besteed. De totale lasten zijn € 5.1.2f , waardoor een overschot van € 5.1.2f ontstaat. De processen/projecten uit de regionale agenda zijn in overeenstemming met het bestedingsplan 2025 grotendeels uitgevoerd of in gang gezet. De capaciteitsinzet binnen de opgave was in 2025 wat lager dan vooraf ingeschat. Dit heeft te maken met een ouderschapsverlof, een zwangerschapsverlof en een sabbatical op één van de speerpunten. Een deel van deze capaciteit is door externe inhuur opgevangen. De detacheringscontracten bij de verschillende gemeenten zijn iets lager uitgevallen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting. Het jaar 2025 stond o.a. in het teken van woningbouw en bereikbare mobiliteit. In het voorjaar van 2025 stelde de GMR samen met gemeenten, provincie en Rijk een mobiliteitspakket op voor nieuwe woonlocaties. In het najaar gaf het Rijk aan hiervoor € 5.1.2f beschikbaar te stellen. In NOVEX-verband is gestart met de netwerkanalyse Arnhem-Nijmegen — Foodvalley. Deze wordt in 2026 afgerond.
Voor de formele opstart van de huidige GMR was er een mobiliteitsfonds opgericht. Daarvoor was Nijmegen de penvoerder; destijds was er een ander regime, waarbij onderbesteding niet hoefde te worden teruggestort. Nu de GMR een eigen juridische entiteit is, is in de loop van 2022 het openstaande bedrag overgemaakt naar de GMR. Een deel van dit bedrag is besteed in 2022 en 2023, maar er blijft nog een bedrag van ongeveer € 5.1.2f over. In het bestuurlijk platform Verbonden regio en het dagelijks bestuur is besloten om het beschikbare bedrag toe te voegen aan het bestedingsplan Verbonden regio 2026. Speerpunt Duurzame mobiliteit en gedrag Slim & Schoon Onderweg (S&SO) De begroting van het programma S&SO is begin 2025 vastgesteld door de gezamenlijke partners, 5.1.2f inclusief het bijpbehorende uitvoeringsplan. Bijna € is door het Rijk en provincie als subsidie beschikbaar gesteld. Het programma S&SO is grotendeels volgens de subsidiebeschikking uitgevoerd. In het najaar van 2025 hebben we een subsidievaststellingsverzoek bij de provincie Gelderland ingediend voor het subsidiejaar 2024.
14
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
Deelmobiliteit In de loop van 2025 is een geactualiseerde, gezamenlijke aanpak voor deelmobiliteit vastgesteld. Dit is een uitwerking van de visie van begin 2025. Er zijn zes profielen onderscheiden voor de inzet van deelmobiliteit, die elk een andere aanpak vereisen en een andere trekker hebben. Logistiek Samen met de provincie ondersteunen we logistieke makelaarsbedrijven bij CO,- en kilometerreductie. Het doel was om in 2025 20 miljoen kilo CO, (274.359 km) te besparen. Dit is ruimschoots gehaald. De samenwerking met de provincie is via aanbesteding met drie jaar verlengd. De pilot laadinfrastructuur is afgerond en leverde een concrete samenwerking tussen ondernemers op voor het realiseren van laadinfrastructuur op het bedrijventerrein Pannenhuis, ondanks de huidige netcongestie. Er worden nu afspraken gemaakt tussen betrokken ondernemers over hoe de samenwerking concreet vorm krijgt. Er is voor de MIRT goederenvervoercorridors (GVC) gewerkt aan een realisatiepact. Onder andere de verkenning van truckparkings, clean energy hubs, logistieke laadinfrastructuur en het uitbreiden van walstroom. Ook is een convenant getekend door de provincie Gelderland en de gemeenten Arnhem, Nijmegen en Tiel, genaamd Gelreport.
Dit is een samenwerkingsverband tussen Gelderse binnenhavens (Arnhem, Nijmegen en Tiel), gericht op het versterken van hun positie in duurzame logistiek, innovatie en toekomstbestendigheid.
De GMR stimuleert de deelname aan het Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB)-convenant. Dat draagt bij aan natuurherstel, klimaat en een toekomstbestendige bouwsector, vooruitlopend op toekomstige wetgeving. In samenwerking met het speerpunt Circulaire GWW is in juni een voorstel aangeboden aan de regiogemeenten. Op 26 juni is in samenwerking met Connectr en het Gelders Energie Akkoord een masterclass over het thema schoon en emissieloos bouwen georganiseerd. Een groot aantal gemeenten besloot in het derde kwartaal om deel te nemen aan het convenant. Daarmee is 75 procent van de regiogemeenten nu lid. Verkeersveiligheid In maart is een onderzoek naar de objectieve verkeersveiligheid bij scholen in de regio ArnhemNijmegen opgeleverd. Daarnaast zijn er afspraken met de gemeenten gemaakt over het leveren of ontvangen van ongevallendata.
Speerpunt Voorzieningen en Infrastructuur In augustus is het Koersdocument Zuidflank Nijmegen bestuurlijk besproken en vastgesteld. Deze gebiedsgerichte aanpak helpt gemeenten bij een gestructureerde mobiliteitsaanpak. Deze werkwijze intensiveren we in 2026 verder voor onder meer de Oostflank van Arnhem/de Liemers. Het Rijk heeft bij de Voorjaarsnota 2025 helaas besloten om de voor de A50 gereserveerde middelen elders in te zetten. Daardoor loopt de verbreding van de A50 vertraging op, met gevolgen voor de bereikbaarheid tussen Nijmegen en Eindhoven. Spoor Op het gebied van spoor zijn er een drietal studies opgestart of afgerond. Zo is het MIRT-onderzoek naar het nut en de noodzaak van GNOE (Goederenroutering Noord Oost Europa) gestart. Ook is het MIRT-onderzoek naar de spoorlijn Utrecht-Arnhem-Duitse grens gestart. De resultaten van deze twee MIRT-onderzoeken verwachten we in 2026. De verkenning naar de spoorlijn Arnhem-Tiel is afgerond en besproken tijdens het bestuurlijk platform in juni 2025. In overleg met regio Rivierenland is een vervolgonderzoek afgesproken naar de doortrekking naar Geldermalsen en een bijpassende stationsstrategie voor de gehele lijn. In het najaar van 2025 is een verkenning gestart naar de gelijkvioerse overwegen in Rheden en Wijchen (lJssellijn). Dit is een vervolg op de studie die we in 2024 in de Liemers uitvoerden.
15
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
Fiets
Op 19 mei 2025 tekenden provincie Gelderland, de GMR en vijf gemeenten de samenwerkingsovereenkomst VeluweWaalpad. De route verbindt Arnhem, Elst en Nijmegen én nieuwe woonwijken. Een nieuwe brug over de Nederrijn scoort goed in de MKBA (Maatschappelijke kosten-baten analyse). We onderbouwden de brede welvaartseffecten van investeringen in de routes VeluweWaalpad (west) en Arnhem-Huissen (oost). Dit heeft mede geleid tot een investeringsbijdrage vanuit het Rijk van € 5.1.2f . De regio gaat nu samen met de gemeenten en de provincie toewerken naar een projectteam die de uitvoering gaat voorbereiden. In 2025 rondden we een grote studie af naar de fietsbereikbaarheid in de regio. BOD (Bicycle Oriented Development) gaat over fietsbereikbaarheid, de mogelijkheid om met de fiets werk, school en allerlei andere voorzieningen te bereiken. Goede fietsbereikbaarheid is gunstig voor het functioneren van ons regionale mobiliteitssysteem. Zowel in de stedelijke setting als het landelijk gebied. Alle gemeenten namen in 2025 actief deel en ontvingen een eigen specifiek deelrapport over hoe het staat met de fietsbereikbaarheid in hun eigen kernen of stad. In het eindrapport staan interessante inzichten voor de regio als geheel. Actieve mobiliteit — lopen en fietsen — blijft een pijler van de regio.
De GMR publiceerde een overzichtsdocument met de ondersteuningsmogelijkheden van de provincie Gelderland voor gemeenten die hiermee aan de slag willen. Ook zijn in 2025 een tweetal verkenningen opgeleverd naar eventuele hubs in de regio (Malden en Druten-Nijmegen).
Digitalisering De GMR werkt aan het op orde brengen en houden van digitale weg- en verkeersgegevens. Dit is in lijn met de landelijke digitaliseringsopgave en de wettelijke taak vanuit de ITS-richtlijn (Intelligent Transport Systems). Wegbeheerders zijn afgelopen jaar met een tweetal interactieve werksessies geinformeerd over hun bronhouderschap op het regionaal Verkeersmanagementnetwerk en het structureel, compleet en kwalitatief hoogwaardig digitaal beschikbaar stellen van wegkenmerken en ITS-gegevenstypen. Samengevat Verbonden regio heeft volgens de primaire begroting in 2025 € 5.1.2f te besteden. Ook zijn er nog middelen beschikbaar (€ 5.1.2f ) die in 2024 in verplichtingen zijn vastgelegd. Uit deze middelen is de vordering op gemeente ten bedrage van € 5.1.2f bekostigd waardoor een overschot van € 5.1.2f blijft. In 2025 is € 5.1.2f in verplichtingen vastgelegd.
1.3.6 Circulaire regio Circulair bouwen en infra Project Circulaire GWW Dit project is gebaseerd op een uitvoeringsprogramma voor 2020-2025 en in 2025 volgens plan uitgevoerd. Het accent in dit programma ligt op het praktisch ondersteunen van gemeenten om projecten in de openbare ruimte circulair aan te besteden. Hiervoor worden kennistafels ontwikkeld, praktijkbijeenkomsten en workshops georganiseerd en gemeenten de mogelijkheid geboden gebruik te maken van de digitale grondstoffenbank Duspot. In onze regio ondertekenden 13 gemeenten nu ook het Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen. Het project is geévalueerd en er is een nieuw uitvoeringsplan gemaakt voor de periode 2026-2030, waarmee het bestuurlijk platform akkoord is. Hierin verschuift het accent van kennis delen naar het ondersteunen van gemeenten bij het maken van circulaire impact met GWW uitvoeringsprojecten. Het project Circulaire GWW is integraal onderdeel van Regio Deal project Toekomstbestendig Bouwen.
16
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
Programma Conceptueel Circulair Bouwen 2023-2030 Ook het programma CCB is integraal onderdeel van Regio Deal-project Toekomstbestendig Bouwen. Het programmateam voor het Regio Deal-project is in de loop van 2025 op sterkte gebracht en vrijwel alle activiteiten en bouwstenen kregen in 2025 invulling. Er zijn werkbezoeken georganiseerd naar projecten en initiatieven, waarbij wordt ingezet op conceptueel circulair bouwen (CCB). Er is gewerkt aan het uitwerken van CCB ambities in een handelingsperspectief én het instrumentarium voor CCB is uitgebreid en toegepast. Regio Deal-project Toekomstbestendig Bouwen In oktober 2024 is het projectvoorstel Toekomstbestendig Bouwen ingediend. Het hierboven genoemde project Circulaire GWW en het programma CCB zijn hierin geintegreerd. De Rijksbijdrage van € 5.1.2f en een aanvullende bijdrage van € 5.1.2f van provincie Gelderland zijn in december 2024 officieel toegekend, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024. Samen met cofinanciering van de GMR (dekking vanuit inwonerbijdrage) en de regiogemeenten is de totale begroting van € 5.1.2f gedekt voor de periode 2024 t/m 2027. Het organiseren van het projectconsortium heeft langer geduurd dan voorzien. Daardoor is het programmateam pas in de loop van 2025 op sterkte gebracht en kregen vervolgens de (meeste) activiteiten invulling.
De voor dit speerpunt beschikbare inwonerbijdrage is volledig besteed aan personele lasten van projectleiders en de deelprogrammamanager. Grondstoffen en ketens We ondersteunen gemeenten bij het circulair inkopen van producten en diensten en zorgen voor uitwisseling van kennis en ervaringen. In het noorden en zuiden van de regio zijn twee intervisiegroepen gestart en nu samengevoegd. Deze komt vier keer per jaar bij elkaar, voor het uitwisselen van kennis en vragen.
We stimuleren ontwikkeling van productieketens/reststromen in de regio. De focus ligt op twee ketens per jaar. We werken aan het stimuleren van een regionaal circulair textielecosysteem. Daarin trekken we op met lokale partners en het Europese Engage4Bio project. We zijn daarnaast betrokken bij de verkenning hoe we een rol kunnen pakken in het opschalen van het circulaire verfrecyclingpilot. Daarnaast is er ingezet op het voorbereiden en organiseren en leiden van praktijkbijeenkomsten. Het jaarevent ‘Samen op weg naar een circulaire topregio’ stond het meest centraal. Ruim 200 bestuurders en medewerkers van gemeenten, collega-overheden, bedrijven en studenten namen deel aan het event. Naast een plenair gedeelte organiseerden we tien verschillende workshops met thema’s vanuit de speerpunten. Tijdens het circulaire jaarevent trapten we gezamenlijk de Check Friday campagne af. Een campagne waarbij we samen met dertien gemeenten, drie onderwijsinstellingen en diverse stichtingen en ondernemers een positief tegengeluid lieten horen in aanloop naar Black Friday. De GMR heeft hierin een initi€rende, organiserende en faciliterende rol. Vanuit de betrokkenheid bij het Regio Deal-project Circulaire topregio Arnhem-Nijmegen nemen we deel aan de adviescommissie. In dit project wordt in een triple helix-verband samengewerkt aan de versterking van de circulaire economie in onze regio.
De voor dit speerpunt gereserveerde inwonerbijdrage is volledig benut, met name voor de speerpuntcodrdinator en de lasten van het jaarevent. Water en klimaatadaptie In dit speerpunt werken we vanuit een verbindende en aanjagende rol in een groter geheel van partijen die elk vanuit hun rol en expertise ook hun bijdragen leveren. Met name in de DPRA regio’s (Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie) werken gemeenten en waterschappen aan een
17
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen e Jaarstukken 2025 8 april 2026
klimaatbestendige en water-robuuste regio. In onze rol bewaken we het overzicht in de bijdragen van triple helix partijen en GMR-opgaven, ondersteunen we om het thema water en bodem sturend goed op de bestuurlijke agenda krijgen) en jagen we innovaties en investeringen aan met bijvoorbeeld het Europese project Pathways2Resilience. In 2025 hebben we als volgt invulling gegeven aan dit speerpunt: . De werkwijze ‘water en bodem sturend’ uit de Achterhoek/Liemers is als voorbeeld gebruikt en geintroduceerd in de GMR als een manier van werken. Met de uitdaging die er ligt als gevolg van een meer versnipperd landschap binnen de GMR met drie waterschappen en zes werkregio’s en 17 gemeenten. Een bestuurlijke bijeenkomst in september 2025 heeft geleid tot het initiatief om een zogenaamde integratietafel op 5 februari 2026 te organiseren voor gemeentebestuurders uit alle vijf opgaven en een vertegenwoordiging van waterschappen en provincie. Als mede-uitvoerder met het Pathways2Resilience project. Dit project helpt ons maatregelen in beeld te krijgen om klimaatadaptief te worden. Hiervoor is gezamenlijk met het Soil Valley consortium een subsidie van € 5.1.2f verworven voor de periode oktober 2024-maart 2026.