C7 d.d. 13 april 2022 van de Groene Metropoolregio inzake Aanbieden jaarstukken 2021 Groene Metropoolregio

Versie AB, 30 maart 2022 Inhoudsopgave

Voorwoord ........................................................................................................................... 4 1. Jaarverslag ...................................................................................................................... 5 1.1. Inleiding ............................................................................................................................................ 5 1.2. Programmaverantwoording Regiobureau ........................................................................................ 5 1.2.1 Regio-organisatie .................................................................................................................... 5 1.2.2 Regiobureau ............................................................................................................................ 6 1.2.3 Profilering, positionering en lobby ........................................................................................... 6 1.2.4 Ontmoeting en communicatie ................................................................................................. 7 1.2.5 Verantwoording rekeningresultaat en resultaatsbestemming. ................................................ 8 1.2.6 The Economic Board ...............................................................................................................

9 1.2.7 Beleidsindicatoren ................................................................................................................... 9 1.2.9 Wat heeft het regiobureau gekost? ....................................................................................... 10 1.3. Programmaverantwoording opgaven - regionale agenda .............................................................. 10 1.3.1 Verbonden regio .................................................................................................................... 10 1.3.2 Productieve regio .................................................................................................................. 12 1.3.3 Circulaire regio ...................................................................................................................... 13 1.3.4 Ontspannen regio .................................................................................................................. 16 1.3.5 Groene groeiregio ................................................................................................................. 16 1.3.6 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................... 18 1.4 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ..................................................................................

19 1.4.1 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ........................................................................ 19 1.4.2 Vennootschapsbelasting ....................................................................................................... 19

2. Paragrafen.......................................................................................................................19 2.1 Risicobeheersing en weerstandsvermogen .................................................................................... 19 2.2 Financiering ..................................................................................................................................... 21 2.3 Bedrijfsvoering................................................................................................................................. 22

3. Jaarrekening ...................................................................................................................24 3.1 Staat van baten en lasten ............................................................................................................... 25 3.2 Toelichting op de staat van baten en lasten ................................................................................... 27 3.3 Balans per 31 december 2021 ........................................................................................................ 33 3.4 Grondslagen voor waardering- en resultaatbepaling ...................................................................... 33 3.5 Publicatie wet normering topinkomens ........................................................................................... 40

4. Kerngegevens .................................................................................................................45

2 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Bijlage 1 Bestuurlijke opgaveteams op 31-12-2021 ..............................................................................................46 Bijlage 2 Controleverklaring ..............................................................................................47

3 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Voorwoord Hierbij bieden wij u de jaarstukken aan van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, de versterkte regionale samenwerking van 18 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De indeling van de jaarstukken volgt de opgavegerichte samenwerking: 5 integrale opgaven naast de verantwoording van de regioorganisatie. Het eerste jaar, 2021, stond in het teken van de opbouw van de regio-organisatie. In dit opbouwjaar is veel werk verricht en heeft de organisatie vorm gekregen. Het opgestelde bedrijfsplan bleek een goede basis. Maar werkenderwijs werd ook duidelijk dat andere accenten nodig zijn om de regionale samenwerking effectief te kunnen ondersteunen, zoals investeringen in bedrijfsvoering en personeelszaken. Tegelijkertijd is in de 5 integrale opgaven, in 2021 veelal met beperkte middelen, gewerkt aan de opbouw van de organisatie van de opgave en oplading van de speerpunten binnen de opgave. Uit de jaarrekening blijkt dat de daadwerkelijke baten en lasten over 2021 van de Groene Metropoolregio respectievelijk € 3.406.702 en € 3.075.690 bedragen. Dat levert een voordelig resultaat van € 331.012 op. Dit bedrag is volledig gerealiseerd door het regiobureau.

Bestemming resultaat We stellen voor om € 100.000 toe te voegen aan de algemene reserve (conform artikel 31 lid 8 van de gemeenschappelijk regeling) en € 231.012 toe te voegen aan een te vormen bestemmingsreserve. En daarmee niet, naar rato, terug te storten aan de deelnemende gemeenten. Omdat in 2020 het besluitvormingsproces vertraging heeft opgelopen, startten we in 2021 later dan in de begroting 2021 was voorzien. Door deze vertraging moeten we de opbouw van de organisatie in 2022 afmaken. En deze bestemmingsreserve stelt de regio in staat om uitvoering te geven aan initiatieven die na de vaststelling van de regionale agenda 2022 (juli 2021) zijn ontstaan binnen de opgaven maar passen binnen deze agenda. Voorbeelden hiervan zijn de position paper logistiek, het groen-blauw raamwerk en kwartiermaker voor circulair bouwen. Met de middelen uit de bestemmingsreserve zijn we in staat de positieve energie die binnen de regio en bij partners over deze onderwerpen is ontstaan, vast te houden.

Elst, maart 2022 Dagelijks bestuur Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

4 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

1. Jaarverslag 1.1. Inleiding Dit is het eerste jaarverslag van de versterkte samenwerking in de regio Arnhem-Nijmegen. De gezamenlijke ambitie van de 18 deelnemende gemeenten is als volgt verwoord in de visie: • We positioneren ons als dé groene metropoolregio van Nederland, • We profileren ons als dé (inter-)nationale circulaire topregio 2050, • We werken samen aan de ontspannen groeiregio in balans. Op grond van artikel 31 van de gemeenschappelijke regeling legt de Groene Metropoolregio verantwoording af over het algemene deel, het regiobureau, en de realisatie van de 5 integrale opgaven. Voor het jaar 2021 is een begroting door het algemeen bestuur vastgesteld (februari 2021). Deze summiere begroting voor het regiobureau voldeed niet aan de BBV-richtlijnen. De vijf opgaven werkten in 2021 elk met een eigen begroting waarvoor de benodigde middelen bij de gemeenten werden gecollecteerd dan wel van samenwerkingspartners werden ontvangen. De vijf opgavebegrotingen waren niet opgenomen in de begroting 2021 Groene Metropoolregio. Door de deelnemende gemeenten zijn via de inwonerbijdrage de middelen voor het regiobureau bijeengebracht. De inwonerbijdrage is vastgesteld op € 2,50. Maar door de bijdrage van de provincie Gelderland groot € 600.000 bedroeg de inwonerbijdrage voor 2021 € 1,73. De provinciale bijdrage is ook voor 2022 toegezegd.

1.2. Programmaverantwoording Regiobureau 1.2.1 Regio-organisatie

5 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

In het bedrijfsplan, dat door de Stuurgroep Regionale Samenwerking, in september 2020 is aangeboden aan de gemeenten, is de regio-organisatie helder beschreven. In 2021 zijn het regiobestuur (algemeen en dagelijks bestuur), netwerkdirectie (18 gemeentesecretarissen), regioagendacommissie (40 raadsleden) en regiocoördinatorenoverleg gestart. Deze gremia komen inmiddels via een vast ritme bijeen, ondersteund door het regiobureau. In een informele bijeenkomst heeft het algemeen bestuur in het vierde kwartaal teruggekeken op de eerste 9 maanden van de regionale samenwerking en haar rol hierbij. In dit overleg is besloten af te zien van de evaluatie-opdracht die in de gemeenschappelijke regeling is opgenomen (artikel 36.2). De conclusies van dit overleg zijn vastgelegd in een voortgangsbrief aan de deelnemende gemeenten. Iedere opgave heeft in 2021 haar organisatiestructuur opgebouwd. Het bestuurlijk opgaveteam (BOT), bestaande uit een bestuurlijk opdrachtgever en een beperkt aantal bestuurders uit de 18 colleges, vormt het centrale hart van de opgave. Het BOT wordt bijgestaan door een ambtelijk opdrachtgever en de opgavemanager. Procesondersteuning wordt verzorgd door een procesondersteuner. Op onze website is informatie beschikbaar over de structuur van de opgaven.

1.2.2 Regiobureau Uitgangspunt van de versterkte samenwerking is de regionale agenda 2022 en een regiobureau dat deze samenwerking faciliteert. Het regiobureau is een netwerkorganisatie bij uitstek. Gekozen is voor een compact regiobureau. In 2021 zijn de functies op het regiobureau ingevuld en vastgelegd in een functiehuis. De opdracht voor 2021 is hiermee afgerond. De doorontwikkeling en verdere optimalisering van formatie en bedrijfsprocessen vraagt aandacht in 2022. Door de provincie Gelderland is in 2020 een subsidie toegekend van € 520.000 voor de extra kosten voor de opbouw van de nieuwe regio-organisatie. De subsidie mocht ook in 2021 worden ingezet vanwege de ontstane vertraging in de besluitvorming over de versterkte regionale samenwerking. In het derde kwartaal van 2021 heeft de definitieve subsidievaststelling plaatsgevonden. Met ingang van september 2021 heeft het regiobureau haar eigen kantoor in Elst kunnen betrekken.

1.2.3 Profilering, positionering en lobby 2021 stond in het teken van het doorontwikkelen van de lobbyagenda met de nieuwe regionale opgaven richting het Rijk en Brussel. Bovendien is ook de gezamenlijke wens opgepakt om de samenwerking met Duitse partners in regionaal verband te versterken. Vanwege corona zijn veel public affairs-activiteiten afgelopen jaar digitaal georganiseerd. Dit leidt tot minder kosten maar ook minder effect, bijvoorbeeld in EU-projecten waar de regio zelf bij betrokken is. Naast directe betrokkenheid bij EU-projecten, zorgen de Europese activiteiten ook indirect voor meer regionale ontwikkeling met behulp van EU-fondsen. De regio is zelf betrokken bij aanvragen maar pleit ook voor de goede aansluiting van EU-fondsen bij het profiel van de regio. Ook zorgen we voor goede Europese partners. Resultaat Rijk In 2021 is de lobbyagenda richting het Rijk ontwikkeld, gepresenteerd en deels uitgevoerd. Voor de ontwikkeling is gewerkt aan een quickscan ‘Haagse zichtbaarheid’, interviews en het komen tot lobbydoelen en -plannen. Omwille van dit ontwikkeltraject is ervoor gekozen de Public Affairs-adviseur voor Den Haag pas na de zomer te laten starten, wat kosten heeft bespaard.

Enkele highlights Rijk In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen zijn meerdere bijeenkomsten met kandidaat-Tweede Kamerleden georganiseerd, zoals in januari op het thema energie/RES/Connectr. Ook is er samen met een grote alliantie ingezet op plannen van het nieuwe kabinet op de A12-spoorcorridor. Dit heeft 6 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

geleid tot Kamervragen en een breed aangenomen motie. Daarnaast heeft de regio actief contact gezocht met Kamerleden over het initiatief ‘groen in en om de stad’. Dit heeft ertoe geleid dat in het MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) ook afspraken over groen en landschap komen, wat het Verstedelijkingsakkoord dichterbij brengt. De integrale lobbyagenda wordt gebruikt voor inzet van alle opgaven voor het in 2022 af te sluiten Verstedelijkingsakkoord. En is inzet bij Kamerdebatten over bijvoorbeeld de BZK- begroting, wonen, landschap en verstedelijking. Resultaat Bureau Brussel Met digitale aanwezigheid heeft de regio onverminderd ingezet op Europese profilering, positionering en projecten met name over circulair, energy, duurzame mobiliteit en health. Een klein aantal Europese projecten is goedgekeurd, beperkter door het opstartjaar van de nieuwe EU programmaperiode en beperktere samenwerkingskansen in Brussel door de coronamaatregelen. Enkele resultaten: • De verbetering van de A12 spoorcorridor voor personenvervoer is onder de aandacht gebracht van de Europese Commissie, die deze verbetervoorstellen steunt. • We zijn als regio, via de gemeente Arnhem, lid geworden In het Europees waterstofnetwerk. De regio is betrokken bij projectvoorstellen om de waterstofeconomie te versnellen.

• De profilering als circulaire topregio gaat onverminderd door en er is een project goedgekeurd dat bijdraagt aan het circulair bouwen van station Nijmegen. • Intensiveren van de betrokkenheid bij het Europese Health netwerk heeft geresulteerd in de toekenning van een project ‘Topfit’, samen met Papendal en Ziekenhuis Rijnstate. Resultaat Duitsland In april is een adviseur Public Affairs begonnen, die zich richt op de relatie met Duitsland. De samenwerking met Duitse partners is in regionaal verband nog in een ontwikkelfase. De eerste gesprekken met Duitse regioverbanden, Euregio en provincie zijn gevoerd. Dit o.a. met zicht op de nieuwe INTERREG periode die in 2022 van start gaat en kansen voor projectontwikkeling biedt.

1.2.4 Ontmoeting en communicatie Op 16 april 2021 stonden we stil bij de start van de Groene Metropoolregio tijdens een, noodgedwongen, online evenement. In een gevarieerd programma kwam het beste van de regio aan bod. De vijf opgaven werden uitgelicht in een korte film en tijdens gesprekken met bestuurders. Ontmoeting is een belangrijk thema bij de versterkte regionale samenwerking. De coronabeperkingen hebben de ontmoetingen het afgelopen jaar niet eenvoudig gemaakt. We hebben moeten zoeken naar een goed digitaal format voor de Regio Overleg(t) en Regio Ontmoet (de frequente bestuurlijke overlegplatforms). Ontmoeting is de eerste stap naar betrokkenheid. Het regiobureau heeft de verschillende regionale ontmoetingen en vergadermomenten actief onder de aandacht gebracht van bestuurders en ambtelijke ondersteuning, met daarbij de nadrukkelijke uitnodiging aan alle collegeleden om deel te nemen aan de regionale activiteiten. De verbinding met elkaar en de regionale opgaven kent vele facetten. Het werken met integrale opgaven maakt dat de opgaven vaak portefeuille-overstijgend zijn. Het contact en de betrokkenheid van alle collegeleden, dus niet alleen de portefeuillehouders, bij de regionale ambitie en opgaven is daarom essentieel. Door het algemeen bestuur is in september 2021 een Informatieprotocol vastgesteld.

Hierin is vastgelegd welke informatie de gemeenten kunnen verwachten van het regiobureau en vanuit de vijf opgaven.

7 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Naast de lancering van de eigen website is in 2021 regelmatig de digitale nieuwsbrief van de Groene Metropoolregio verschenen. In deze nieuwsbrief berichten we over actuele zaken vanuit de opgaven en de regionale samenwerking tussen achttien gemeenten.

1.2.5 Verantwoording rekeningresultaat en resultaatsbestemming. Uit de jaarrekening blijkt dat over 2021 er een voordelig resultaat is van € 331.012. Dit positieve resultaat is tot stand gekomen in het 1e jaar van de nieuwe regionale samenwerking dat in het teken stond van de opbouw van de regio-organisatie en het regiobureau. Hoewel het bedrijfsplan en de begroting 2021 met zorg zijn opgesteld, geeft een opbouwjaar toch de nodige onzekerheden. Daarnaast had ook de COVID-19 crisis effect. De crisis zorgde er in 2020 voor dat de besluitvorming door de 18 gemeenten een aantal maanden werd vertraagd. Dit had tot gevolg dat de opbouw van de samenwerking later kon starten dan oorspronkelijk gepland (en begroot). Deze vertraging had vooral op de post personeelskosten een positief effect. Daarnaast werden fysieke ontmoetingen noodgedwongen omgezet in digitale ontmoetingen. In de tussenrapportage 2021 werd rekening gehouden met een overschot van ca. € 100.000. Deze prognose was gebaseerd op een administratieve organisatie die enerzijds volop in ontwikkeling was en anderzijds voor de actuele cijfers afhankelijk was van derden. Daarmee kon aan dit tussenresultaat niet al te veel waarde worden gehecht. Dit heeft ertoe geleid dat in de tweede helft van 2021 uiterst terughoudend is omgegaan met het doen van uitgaven.

Opgemerkt wordt dat het rekeningresultaat uitsluitend betrekking heeft op het (programma) regiobureau. Het resultaat van de vijf opgaven over 2021 blijft in de opgaven en wordt meegenomen naar 2022. Voorgesteld wordt van het voordelig resultaat groot € 331.012 een bedrag van € 100.000 toe te voegen aan de algemene reserve (conform art. 31 lid 8 van de gemeenschappelijke regeling) en € 231.012 in 2022 toe te voegen aan een te vormen bestemmingsreserve na verwerking van het voorstel resultaatbestemming. En af te zien van, naar rato, terugstorten van de inwonerbijdrage aan de deelnemende gemeenten. Met de te vormen bestemmingsreserve willen we in 2022 extra inzet plegen op: Optimalisering regiobureau op gebied van communicatie, bedrijfsvoering en administratieve organisatie (ca. € 100.000) Zoals gemeld is de opbouw van de regio-organisatie en regiobureau later gestart. Deze vertraagde start heeft er mede toe geleid dat 2021 kon worden afgesloten met een positief rekeningresultaat maar ook tot gevolg dat er in 2022 nog enkele stappen gezet moeten worden om de bedrijfsprocessen en bezetting van het regiobureau te optimaliseren. Deze uitgaven konden niet worden voorzien in de begroting 2022 van het regiobureau die juli 2021 is vastgesteld. Het bedrijfsplan van de Groene Metropoolregio blijft hierbij het vertrekpunt. -

Versnellen speerpunten binnen de opgaven: Position Paper Logistiek, Groen-blauw raamwerk, Kwartiermaker circulair bouwen. In juli 2021 is de regionale agenda 2022 vastgesteld. In 2021 en begin 2022 is door de opgaveteams vol overgave gewerkt aan de speerpunten van de opgaven. Naar nu blijkt zijn er een aantal projecten binnen de regionale agenda 2022 in een stroomversnelling terecht gekomen. Deze projecten kunnen op veel enthousiasme rekenen van de bestuurlijke opgave teams, de bestuurlijk platforms én van betrokken partners. Binnen de opgavenbegrotingen 2022 zijn onvoldoende middelen opgenomen om de gewenste versnelling te faciliteren. Met de inzet van het rekeningresultaat is het mogelijk de energie die nu in deze projecten zit vast te houden. Het alternatief is deze projecten op te nemen in de regionale agenda 2023-2025. Dat betekent de nodige vertraging en onzekerheid of partners dan nog 8 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

willen of kunnen bijdragen. Het benutten van het rekeningoverschot 2021 heeft ook tot gevolg dat deze bedragen niet opgenomen hoeven te worden in de opgavebijdrage 2023. Bijkomend voordeel is ook dat een grotere inzet vanuit de samenwerkende gemeenten in 2022, door de actuele afspraak met de provincie Gelderland, leidt tot een grotere provinciale bijdrage. Bij de definitieve vaststelling van de jaarrekening 2021 in juli 2022 wordt het algemeen bestuur een onderbouwd voorstel voor de inzet van de € 231.012 voorgelegd.

1.2.6 The Economic Board De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is op grond van de regeling bevoegd subsidie te verlenen aan The Economic Board (TEB). Deze bevoegdheid is een voortzetting van de subsidiering zoals die onder het Gemeenschappelijk Orgaan, door de gemeente Arnhem, plaatsvond. Veertien gemeenten hebben besloten de subsidiering aan TEB voor de periode 2021-2025 voort te zetten. De subsidie wordt jaarlijks bij een subsidiebesluit verleend op basis van een aanvraag en wordt in twee termijnen uitbetaald. De verantwoording van de subsidie vindt plaats voor 1 april van het daaropvolgende jaar door het aanbieden van een jaarrekening, jaarverslag en een goedgekeurde controleverklaring van de accountant, op basis waarvan de vaststelling van de subsidie volgt.

1.2.7 Beleidsindicatoren 1. Formatie De begrote formatie is volgens het bedrijfsplan 2021 11,6 fte. In 2021 is deze formatie grotendeels ingehuurd en pas vanaf 1 september 2021 is personeel in dienst van de Groene Metropoolregio gekomen. 2. Bezetting De werkelijke bezetting op 1 januari 2021 was 0,0 fte, op 31-12-2021 2,78 fte. 3. Externe inhuur Tijdens de opbouwfase is, zoals onder punt 1 genoemd, een groot gedeelte van de formatie ingehuurd bij gemeenten en provincie. Totaal van deze inhuur voor het regiobureau bedroeg 10,4 fte. Deze medewerkers zijn, op een enkele uitzondering na, per 1 januari 2022 in dienst van de Groene Metropoolregio gekomen. Uitgangspunt in het bedrijfsplan is dat de kosten van de opgavemanagers (4,8 fte) opgenomen worden in de begroting van de opgave. Voor het opbouwjaar 2021 is hierop een uitzondering gemaakt en zijn de kosten van vier van de vijf opgaven ten laste van het regiobureau geboekt. Alleen de Verbonden regio heeft de salariskosten van de opgavemanager binnen de opgave geboekt. Deze opgave is al gestart in de tijd van het Gemeenschappelijk Orgaan en kent al langer een eigen begroting. Binnen de opgaven wordt gebruik gemaakt van speerpuntcoördinatoren. Dit is in de regel een medewerker van een deelnemende gemeente die zich parttime inzet voor de Groene Metropoolregio.

In 2021 had de Groene Metropoolregio zelf nog geen contracten met deze speerpuntcoördinatoren die in de loop van het opbouwjaar zijn aangesteld. Vanaf 2022 worden er voor de speerpuntcoördinatoren detacheringscontracten afgesloten met diverse gemeenten. De kosten zijn opgenomen in de opgavebegroting 2022, die onderdeel is van de begroting van de Groene Metropoolregio.

9 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Een aantal processen lopen door in 2022 (denk aan de Zuid- en Westflank Nijmegen, A12 corridor, Verkenningen rondom Fietsen en verkeersveiligheid, de lobby rondom spoor). Ook zijn er een aantal projecten die vanwege COVID-19 zijn getemporiseerd (hub Zevenaar-Oost, A50-aanpak). Sommige projecten zijn achtergebleven qua financiële uitgaven. Enerzijds doordat we pas in de loop van 2021 de benodigde capaciteit hebben weten in te vullen, anderzijds doordat er nog geen definitieve financiële afspraken met onze partners (o.a. Rijkswaterstaat, provincie Gelderland) zijn gemaakt over een financiële bijdrage. Dit speelt met name bij de A12 Liemers en de gebiedsgerichte aanpak A325. Zo hebben we bijvoorbeeld wel veel tijd en energie gestoken in de lobby van een robuuste spoorcorridor A12 en de goederenroutering Oost-Nederland. Maar heeft dit tot minder financiële uitgaven geleid dan vooraf ingeschat. Bij het speerpunt Slim & Schoon Onderweg hebben we gewacht met het uitvoeren van het project logistiek, totdat de position paper logistiek gereed is. Deze is begin 2022 in concept opgeleverd, waardoor vertraging in de uitvoering is ontstaan. Ook de mobiliteitsconsequenties rondom de Verstedelijkingsstrategie waren een belangrijk thema in 2021. In 2021 hebben we niet alleen de samenwerking tussen de gemeenten versterkt, maar ook met onze partners (Rijk, provincie en bedrijfsleven).

Dit heeft er soms toe geleid dat we als regio niet alleen staan voor een financiële bijdrage aan bijvoorbeeld een verkenning. Onder andere bij het opstellen van het multimodaal model heeft de provincie Gelderland het voortouw genomen en financiert de regio een deel van de kosten. De benodigde capaciteit en bedrijfsvoering is grotendeels verplicht. Het betreft hier het contract met de opgavemanager en de ondersteuning voor o.a. de bedrijfsvoering, maar ook de contracten met de 5 speerpuntcoördinatoren. Het niet bestede budget komt doordat de speerpuntcoördinator hubs en knooppunten pas eind 2021 is begonnen. Wij hebben in 2021 de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN) gevraagd om een position paper logistiek te schrijven. Speerpunt 1 Gebiedsgerichte corridors: Wij hebben Goudappel opdracht gegeven de Zuidflank van Nijmegen te onderzoeken. Verder zijn wij opdrachtgever geweest voor het opstellen van het multimodaal netwerkmanagementkader (verkeersmanagement) en hebben wij kosten gemaakt in het kader van de lobby A12 spoorcorridor. Ook hebben wij bijgedragen aan een studie naar de problematiek van het spoorwegemplacement Arnhem. Speerpunt 2 Aantrekkelijk fietsnetwerk: Veel aandacht hebben wij in 2021 geschonken aan het opstellen van de regionale agenda van potentiële projecten en de relatie met het Nationaal/provinciaal Toekomstbeeld Fiets.

Verder is in 2021 opdracht verleend aan bureau van Uum om de Westflankroute tussen Nijmegen-Elst en Arnhem te positioneren in een breder perspectief en toe te werken naar een mogelijke investeringsbeslissing. Eind 2021 is opdracht verleend om de snelle fietsroute tussen Arnhem-Huissen te verkennen. Speerpunt 3 Hubs en Knooppunten: In het eerste kwartaal van 2021 publiceerden we onze strategische agenda ‘Mobiliteitshubs in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Naar een regionaal netwerk van hubs.’ De gemeente Arnhem stelt een raadsvisie voor hubs op. Om eventuele investeringsbeslissingen mogelijk te maken is door de regio opdracht verleend aan het bureau MLG om voor drie locaties alvast een nadere verkenning uit te voeren: IPKW, Arnhem-Noord en Gelredome. Deze verkenning is in het vierde kwartaal gestart.

11 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Speerpunt 4 Duurzame Mobiliteit en Gedrag – programma Slim & Schoon Onderweg: Het programma S&SO is een programma in partnership met provincie Gelderland, Ministerie, RWS en het bedrijfsleven. Vanuit het Mobiliteitsfonds leveren wij het programmamanagement en dragen wij bij aan een paar projecten. We hebben in 2021 twee campagnes in het kader van ‘Zo Werkt Het’ gevoerd. We hebben de werkgeversaanpak geïntensiveerd en hanteren sinds dit jaar een meer gebiedsgewijze aanpak. Een belangrijke actie was de fietschallenge voor bedrijven en werknemers langs de A12corridor. Verder hebben we twee logistieke makelaars aangesteld, ieder voor twee dagen in de week. Zij hielpen bedrijven bij de verduurzaming van het wagenpark en bij het verminderen van het aantal kilometers. Ook hielpen zij de overheden bij de Zero Emissiezones en het verschonen van bedrijventerreinen. We hebben in 2021 het bureau Empaction opdracht gegeven om een strategie te maken voor de opschaling van deelmobiliteit in de regio Arnhem-Nijmegen. Speerpunt 5 Verkeersveiligheid: 2021 stond in het teken van het opstellen van onze meerjarige agenda van potentiële projecten verkeersveiligheid. Wij hebben hiervoor in 2021 opdracht verleend aan BVA om ons hierbij te ondersteunen. Begin december zijn de gemeenten akkoord gegaan met de meerjaren agenda verkeersveiligheid.

De Groene Metropoolregio heeft begin 2021 een risicoanalysetool ontwikkeld die gemeentelijk wegbeheerders helpt beoordelen of de maximumsnelheid op hun wegen verlaagd zou kunnen worden van 50 km/u naar 30 km/u en met welke prioriteit. Daarnaast hebben wij de veiligheid op schoolroutes voor fietsers onderzocht. Uiteindelijk hebben we in 2021 een onderuitputting van ongeveer 8% (€ 95.000). Dit bedrag wordt toegevoegd aan de middelen voor 2022.

1.3.2 Productieve regio In 2021 is gestart met de opgave Productieve regio. Voor deze opgave zijn de volgende ambities gedefinieerd in de regionale agenda 2022: het helpen van het MKB in crisistijd, het stimuleren van ondernemerschap, het versterken van het innovatieve vermogen en de positie van bedrijven, verhoging van de productiviteit van bedrijven, stijging van werkgelegenheid, een wendbare arbeidsmarkt en het binnenhalen van externe gelden om te investeren in onze economie. Daarvoor zijn vijf speerpunten geformuleerd: • Stimuleren ondernemerschap MKB • Human Capital (Onderwijs en Arbeidsmarkt) • Doorontwikkeling Health Hightech & Energy • Versterking van duurzame logistiek • Toekomstbestendige werklocaties In 2021 is een start gemaakt met de uitvoering van de speerpunten. Vanuit de Productieve regio zijn in 2021 alleen kosten gemaakt voor de uitvoering van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW). De afspraken hiervoor zijn in het voormalige portefeuillehoudersoverleg Economie gemaakt. De gemeente Arnhem was daarbij verantwoordelijk voor de administratieve afwikkeling en verdeling van de kosten tussen de gemeenten. Dat betekent dat het saldo van RPW per 31 december 2021 niet is opgenomen in deze financiële verantwoording van de GMR. Het resterend saldo van € 18.000 wordt in 2022 ingezet.

Minimaal één keer in de vier jaar moet er een nieuw RPW worden vastgesteld, met monitoring in de tussenjaren. In mei 2021 is een gewijzigd RPW vastgesteld door Gedeputeerde Staten. In 2021 is de vrijgekomen ontwikkelingsruimte voor regionale bedrijventerreinen en XXL logistiek gedeeltelijk verdeeld over de ingediende plannen door gemeenten. Dit was de zgn. eerste tranche. Er zijn een vijftal adviezen uitgebracht vanuit het Intergemeentelijk Overleg Werklocaties (IOW) waar het gaat om verzoeken om uitbreiding van bedrijventerreinen in de regio. Deze adviezen zijn overgenomen. Verder is een plan van aanpak gemaakt voor de vergroening van bestaande werklocaties.

12 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Om de circulariteit van bouw(projecten) te kunnen wegen hebben Madaster, Volantis en C2C Expolab in opdracht van de partners van de Woondeal in 2021 een ‘Circulaire Impactladder’ gemaakt. Met de ladder kunnen partijen concreet bepalen hoe circulair woningbouwplannen zijn. Woningbouw wordt ‘gescoord’ op maximaal hergebruik en minimale CO2-uitstoot. Gecombineerd hiermee geeft de ladder praktische handvatten voor implementatie in elke fase van het bouwproces. De ontwikkelkosten zijn gedragen door de partners van de Woondeal. In 2022 implementeren we deze ladder in de hele regio, ook ondersteund door het aanbieden van een leergang ‘circulair en conceptueel bouwen’ én door een projectmanager voor conceptuele circulaire bouwprojecten in te zetten. Voor de realisatie van onze circulaire ambities in de bouw en infrastructuur is de beschikbaarheid van voldoende menskracht met de juiste kennis en kunde een belangrijke, misschien wel doorslaggevende, factor. Om bij te dragen aan het opleiden van deze cruciale menskracht zijn we in 2021 aangehaakt bij ontwikkelingen rondom het kenniscentrum circulaire bouw (KCCB) en het initiatief tot een breed regionaal technisch opleidingscentrum (VIA-t). Speerpunt 2 Grondstoffen en Ketens In 2021 is een werkgroep samengesteld die een startnotitie heeft opgesteld.

De werkgroep bestaat uit twee bestuurders van de gemeenten Rheden en Heumen, ambtelijke vertegenwoordiging vanuit de gemeenten Arnhem, Duiven, Nijmegen en Rheden en de opgavemanager en ondersteuning. In de startnotitie zijn de doelen, resultaten, planning en middelen voor de middellange termijn en specifiek voor 2022 uitgewerkt. Er is initiatief genomen om een Circulaire Raad en uitvoeringsorganisatie voor de regio Arnhem in te richten, naar voorbeeld van de Circulaire Raad in het Rijk van Nijmegen. We dragen bij aan een helder ecosysteem met duidelijke rollen voor partijen die bijdragen aan het vraagstuk. De Groene Metropoolregio houdt het overzicht en draagt vanuit de overheidsrol bij met regie, ruimtelijke inpassing, draagvlak, inkoop en kennisdeling onder 16 gemeenten. The Economic Board (TEB) legt met het Lifeport Circular Lab de verbinding met onderwijs, onderzoek en innovatie. De provincie Gelderland is partner via het gezamenlijke Bestuursakkoord. Samen met andere partners zoals KIEMT en VNO/NCW zorgen voor afstemming in en positionering van Oost Nederland. Speerpunt 3 Water en klimaatadaptatie In 2021 is een werkgroep samengesteld die een programma voor de middellange termijn heeft opgesteld. Kennis delen, initiatieven ondersteunen en versterken, en meerwaarde creëren bovenop hetgeen dat al elders in de regio gebeurd zijn hierin de belangrijkste ankerpunten.

De werkgroep bestaat uit twee bestuurders van de gemeenten Doesburg en Berg en Dal, ambtelijke vertegenwoordiging vanuit de gemeenten Arnhem, Nijmegen, Doesburg, Berg en Dal, vanuit de provincie Gelderland en de opgavemanager en ondersteuning. Eind 2021 is ook een speerpuntcoördinator water- en klimaatadaptatie geworven. Om de speerpuntcoördinator een vliegende start te geven, zijn voorbereidingen getroffen voor een kennissessie. Naast kennisdeling naar de deelnemers, moet de kennissessie ook richting geven aan de werkzaamheden van de Groene Metropoolregio. Speerpunt 4 Transitie naar duurzame energie De 16 deelnemende gemeenten, provincie en waterschappen hebben in 2021 de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) vastgesteld. De projectorganisatie is vernieuwd met het oog op de volgende fase RES2.0 en is ingebed in de Groene Metropoolorganisatie. Er is een start gemaakt met het opstellen van een Uitvoeringsplan (UVP) voor de RES 2.0. We hebben de MER commissie advies gevraagd over de MER (voortoets plan-MER RES) en we hebben de voorbereidingen getroffen voor een plan MER voor de RES. We hebben bij de provincie subsidie aangevraagd, aanvullend op een extra bijdrage vanuit het Rijk in 2021 voor het opstarten van de RES 2.0.

14 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

1.3.4 Ontspannen regio In 2021 is de Groene Metropoolregio gestart met de opgave Ontspannen regio. Voor deze opgave zijn de ambities gedefinieerd in de regionale agenda 2022. Met de inzet op vier speerpunten willen wij groei in verstedelijking, mobiliteit en economie in balans houden en brengen, met een ontspannen leefklimaat. De vier speerpunten zijn: • Duurzaam toerisme • Bruisende binnensteden, krachtige kernen • Groen-blauw raamwerk • Sterke culturele infrastructuur Vanuit de begroting van het bedrijfsbureau is, conform het bedrijfsplan, de opgavemanager (0.9 fte) en een procesondersteuner (0,4 fte) bekostigd. In de werkgroepen hebben verschillende ambtenaren van gemeenten deelgenomen om input te leveren vanuit hun gemeente. Er is in 2021 nog niet gewerkt met speerpuntcoördinatoren, omdat hiervoor nog geen budget was. Met de beschikbare capaciteit en budget van de provincie is gewerkt aan het maken van de regionale agenda voor Ontspannen regio voor 2022 en is een begin gemaakt met de uitvoering van de speerpunten. Dit heeft de volgende resultaten opgeleverd: a. Handelingskader voor particuliere verhuur. b. Inventarisatie recreatieve routenetwerk Arnhem-Nijmegen, in samenwerking met Verbonden regio. c. Opdracht voor het maken van een toeristisch profiel o.b.v. belevingsgebieden (verhaallijnen) en eerste uitvoering daarvan (oplevering september 2022). d.

Opdracht voor het maken van een analyse en toekomstbeeld Bruisende binnensteden, krachtige kernen en eerste uitvoering daarvan (oplevering september 2022). e. Opdracht voor het maken van een groen-blauw raamwerk (oplevering september 2022) en eerste uitvoering daarvan. f. Kader voor de uitvoering van het Transformatievoorstel cultuur ter voorbereiding op de subsidieaanvraag bij de provincie voor € 1,3 miljoen. Voor dit project is de gemeente Arnhem penvoerder. Ook zijn er contacten gelegd en is een netwerk opgebouwd met verschillende belangrijke partners, zoals Visit Arnhem-Nijmegen, culturele instellingen, Cultuur Oost, centrummanagers, de provincie etc.

1.3.5 Groene groeiregio Speerpunt 1 Woningbouwversnelling De gemeente Arnhem voerde de kassiersfunctie uit voor het procesgeld Woondeal in 2020 en 2021. In 2022 wordt de overdracht van procesgelden naar de Groene Metropoolregio afgerond. Het resterende bedrag (€ 765.769) wordt dan overgeboekt van Arnhem naar de Groene Metropoolregio. De verantwoording van de bestede gelden in 2022 en verder wordt door de Groene Metropoolregio opgepakt. Onderstaande cijfers over 2021 hebben betrekking op de Woondealgelden die in beheer waren bij de gemeente Arnhem en zijn daarmee niet in de jaarrekening opgenomen. In totaal is bij de Woondeal € 1.119.834 miljoen aan procesgeld toegevoegd (Rijksbijdrage € 619.834, provinciale middelen € 500.000). In 2020 is hiervan €110.890 uitgegeven. In 2021 is in totaal € 243.175 uitgegeven aan onderstaande activiteiten. Deze gelden worden naar de verstrekkende partners (Rijk, Provincie Gelderland) verantwoord. Deze bedragen zijn gegaan naar inhuur van extern advies zoals bijvoorbeeld communicatie, woonadvies, stikstof, arbeidsmigranten.

16 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

In 2022 wordt een substantieel bedrag uitgegeven o.a. voor inhuur procesmanagement Woondeal, de flexpool etc. Dit bedrag zal naar verwachting ca. € 650.000 - € 700.000 zijn (begroot). Daarmee komt uitputting van het procesgeld Woondeal in zicht. Met partners wordt in 2022 het gesprek gevoerd over mogelijke nieuwe financiën in relatie tot de evaluatie van de Woondeals die vanuit het Rijk wordt opgepakt. De kosten voor de procesondersteuner en Woningmarktmonitor zijn in 2021 door Groene Metropoolregio betaald. Activiteiten Woondeal 2021 In de regio hebben we vier nieuwe projecten kunnen toevoegen aan de lijst Woningbouwimpuls (Wbi) projecten. Dit brengt het totaal op bijna 5.000 woningen die versneld gerealiseerd worden. De tempotafel Versnellen en continuïteit stond in 2021 in het teken van inventarisatie en agendasetting voor urgentie. Op basis van de monitor zijn nieuwe planningskaarten ontwikkeld. Daarbij zijn kansen voor versnelling in beeld gebracht. Met individuele gemeenten en marktpartijen is gesproken hoe tot versnelling en continuïteit gekomen kan worden. Uit de monitor bleek welk percentage van de plannen uit betaalbare woningen bestaat. In 2021 is de regionale flexpool voorbereid die in januari 2022 is gestart. Met extra inzet/expertise kunnen specifieke knelpunten in woningbouw worden opgelost bij gemeenten.

Een consortium van drie bureaus is bezig met afronding van de Circulaire impactladder (zie ook paragraaf 1.3.3). Deze ladder is toepasbaar als screenings- en toetsingsinstrument bij circulariteit in woningbouw. Hiermee dragen we bij aan het terugdringen van het gebruik van primaire grondstoffenverbruik (herkomst) én het vergroten van het aandeel herbruikbare materialen. Zo dragen we bij aan reductie van CO2uitstoot. Vanuit de Woondeal is conceptueel en circulair bouwen in 2021 ook ingezet op de eerste stap: stimuleren en kennisdelen. Tijdens (digitale) bijeenkomsten van onze kennistafel deelden we ervaringen aan de hand van goede voorbeelden. Tegelijkertijd verbreden we kennisdeling met een kennisbank op de website van de Groene Metropoolregio. Deze is nu in opbouw. Daarmee komt de nadruk te liggen op implementatie en toepassing. Om daarvoor scherp te krijgen waar wij vanuit de Woondeal ondersteuning kunnen bieden, hebben wij met enkele ontwikkelaars, corporaties en kennisbureaus gesprekken gehouden. In 2022 gaat een kwartiermaker hiermee aan de slag. Onder aanvoering van een extern projectleider werken wij toe naar een regionaal beleidskader voor huisvesting internationale medewerkers. Het afgelopen jaar heeft samen met alle gemeenten en betrokkenen in het veld een regionale verkenning plaatsgevonden.

Om uitvoering te geven aan het regionaal beleidsplan zijn bouwstenen voor een meerjarig uitvoeringsplan opgesteld. In februari 2022 wordt het beleidskader ter vaststelling aan de gemeenten aangeboden. Er is een advies opgesteld over de huisvesting van bijzondere doelgroepen (ouderen, kwetsbaren) in 2021, met daarbij advies over de rol van de regio hierin. Aan de hand van het advies worden vervolgstappen gezet in 2022. Voor de stikstofaanpak is een projectregisseur ingezet die, met de Woondeal als vertrekpunt, de regionale strategie uitwerkt om zo tot afspraken te komen in de regio en met provincie Gelderland. De opgave richt zich op het inzichtelijk krijgen van de stikstofopgave in relatie tot de Verstedelijkingsstrategie en het ontwikkelen van een regionaal netwerk. In 2022 wordt de rapportage afgerond en verder gebouwd aan een kennisnetwerk op dit thema.

17 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

In de Woondeal is afgesproken dat de provincie de inzet van een doorstroommakelaar onderzoekt. Dit heeft geleid tot inzet van twee verhuiscoaches in Gelderland. Eind 2021 hebben gemeente Nijmegen, woningcorporaties Talis, Portaal en Woonwaarts, stichting Sterker en provincie Gelderland een samenwerkingsovereenkomst ondertekend over de inzet van de verhuiscoach. Op bestuurlijk en ambtelijk niveau zijn in het najaar gesprekken gevoerd om de samenwerking met de achttien verenigde woningcorporaties in de regio (Woonkr8) te versterken. De Woondeal is primair een samenwerking tussen overheden, maar partijen als de corporaties geven daar uitvoering aan. Er is uitgesproken om in 2022 de samenwerking met concrete thema’s verder te laten groeien. Speerpunt 2 Verbinden ruimtelijke opgaven Verstedelijkingsstrategie ANF In het najaar van 2021 is het eerste deel van de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley vastgesteld. Gemeenteraden in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Regio Foodvalley stelden toen het Verstedelijkingsconcept vast, voorbereid door de Groene Metropoolregio. Ook Provinciale Staten van Gelderland en Utrecht stemden in. Dit Verstedelijkingsconcept bevat het perspectief voor de Groene Metropoolregio en de ontwerpprincipes voor de vier bouwstenen Wonen, Mobiliteit, Leefomgeving en Economie.

Ook is in overleg met het Rijk dit eerste deel vastgesteld als inhoudelijke basis voor verdere samenwerking in de Groene Metropoolregio. Samen met Foodvalley, provincies en het Rijk werken we door aan een Verstedelijkingsakkoord dat medio 2022 gereed moet zijn. Werken met de op hoofdlijnen geformuleerde strategie vraagt nu inzoomen. Dit concretiseren vindt plaats in gebiedsuitwerkingen in acht verschillende deelgebieden. De versnellingslocaties uit de Woondeal vormen daarin een bouwsteen. Als eerste stap in deze gebiedsuitwerkingen zijn nu opgavebeschrijvingen opgesteld in 2021. Dit zijn onderzoeksagenda’s per deelgebied die nader uitgewerkt worden in 2022. De regio Arnhem-Nijmegen heeft in 2020 € 50.000 bijgedragen in de proceskosten (betaald door de voorloper van de huidige Groene Metropoolregio). In 2021 heeft de regio € 60.000 bijgedragen in de proceskosten, waarvoor een extra inwonerbijdrage van 7.6 cent is gevraagd aan de regiogemeenten in het najaar. Arnhem en Nijmegen droegen direct bij aan de Verstedelijkingsstrategie en hebben daarom aangegeven niet dubbel te willen betalen. De Groene Metropoolregio heeft besloten dit bedrag (ca. € 25.000) niet in rekening te brengen bij Arnhem en Nijmegen en ten laste te brengen van de begroting Groene Groeiregio 2022. De verwerking van deze extra bijdrage is in de administratie van de gemeente Arnhem verwerkt.

1.3.6 Wat heeft het gekost?

Verbonden regio Lasten Baten Saldo Circulaire regio Lasten Baten Saldo Ontspannen regio Lasten Baten Saldo Groene groeiregio Lasten Baten Saldo

Begroting 2021 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

-

-

-

94.918 94.918 -

-94.918 -94.918 -

-

-

197.762 197.762 -

-197.762 -197.762 -

-

-

6.413 6.413 -

-6.413 -6.413 -

-

-

97.391 97.391 -

-97.391 -97.391 -

-

-

-

18 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Realisatie 2021 Resultaat 2021 EUR EUR

vangen biedt de gemeenschappelijke regeling volgens art 31, lid 8 de mogelijkheid een reserve van € 100.000 te vormen. Ad 2. Risico's voortvloeiend uit het beleid van een hogere overheid; Het risico dat de deelnemende gemeenten niet aan hun betalingsverplichtingen voldoen wordt zeer klein geacht. Daarnaast is in de gemeenschappelijke regeling in artikel 29, lid 6 vast gelegd dat gemeenten er zorg voor dragen dat het samenwerkingsverband te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan al haar verplichtingen jegens derden te kunnen voldoen. Het gemiddelde risico bedraagt gemiddeld bij achttien deelnemende gemeenten € 350.000 conform begroting 2023. Ad 3. Risico's voortvloeiend uit de samenwerking met andere gemeenten en instanties; Gesteld ad 1 en ad 2 en de flexibele inzet van adviseurs, kan het achterwege blijven van financiering van gemeenten, provincie en andere instanties opgevangen worden door het af laten vloeien van deze flexibele inzet. In de begroting 2023 is € 1.3 mio aan toegezegde subsidie van provincie en Rijk opgenomen. Er is een zeer laag risico dat deze gelden niet betaald worden, mocht dit wel het geval zijn dan zullen projecten on-hold gezet worden en stroomt de flexibele inzet per direct uit. Ad 4. Risico's voortvloeiend uit het doen/nalaten van derden; De risico’s worden beperkt door het hanteren van onze eigen inkoopvoorwaarden.

Maximale risico volgens het verplichtingenregister aanvang 2022 bedroeg op dat moment € 75.000 voor een leverancier. Ad 5. Risico's voortvloeiend uit voor de regio niet te beïnvloeden/autonome ontwikkelingen. Het resultaat van de Cao-onderhandelingen en prijsstijgingen werken door in het jaarresultaat. Op het jaarresultaat 2021 heeft dit een beperkt effect. De recente Cao-stijging van 3% geldt met ingang van 1 december 2021; bij een loonsom van € 1.4 mio betekent dit een risico dat lager ligt dan € 10.000. Overige verzekerde risico's De Groene Metropoolregio heeft de kantoorinboedel verzekerd tegen brand en diefstal. Voor het personeel is een aansprakelijkheids- en ongevallenverzekering afgesloten. De aansprakelijkheid van bestuurders in Groene Metropoolregio is afgedekt door de verzekering van de gemeente voor de betreffende bestuurder. Overzicht reserves 2021 Op grond van de gemeenschappelijke regeling mag de algemene reserve € 100.000 zijn. We hebben een rekeningresultaat van € 331.012 en stellen voor om de algemene reserve te vullen en voor het overige bedrag een bestemmingsreserve te vormen. De bestemming van het rekeningresultaat/reserves ziet er als volgt uit: Naam reserve/ voorziening:

Doel/ functie:

Maximum hoogte:

Algemene reserve

Deze algemene reserve (inclusief gerealiseerd resultaat) dient als buffer om onvoorziene omstandigheden in de exploitatie op te vangen.

€ 100.000

Bestemmingsreserve Het doel hiervan is om in 2022 extra inzet te plegen op: - optimalisatie regiobureau * communicatie * bedrijfsvoering, administratieve organisatie - versnellen opgaven * integrale aanpak logistiek * groen/blauw raamwerk * kwartiermaker circulair bouwen

€ 231.012

20 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Financieringspositie Er is een rekening-courant overeenkomst met de Rabobank dat een tegoed heeft van € 1.198.935. De Groene Metropoolregio kent geen langlopende financieringsmiddelen. Rente-risiconorm Om het herfinancieringsrisico voor de samenwerkingsverbanden te beperken is een norm ingesteld waaraan de samenwerkingsverbanden worden getoetst: de rente-risiconorm. De rente-risiconorm is voor de Groene Metropoolregio niet van toepassing aangezien er geen externe langdurige financieringen zijn afgesloten. Geldstromenbeheer De Groene Metropoolregio is verplicht liquiditeitsoverschotten af te storten bij het Rijk. Op 31 december 2021 liep de aanvraag voor schatkistbankieren bij het ministerie van Financiën.

2.3 Bedrijfsvoering Artikel 14 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht de Groene Metropoolregio om in elk geval de stand van zaken en de voornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering weer te geven. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de vijf opgaven te realiseren. Hierbij staat het belang van een rechtmatig, doelmatig en doeltreffend beleid en beheer voor op. De organisatie is volop in opbouw en zal voortbouwend op de resultaten uit 2021 zich komende jaren verder professionaliseren. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor een adequate bedrijfsvoering, het algemeen bestuur heeft een hierbij een kaderstellende en controlerende taak. De directeur is tekeningsbevoegd en heeft mandaat om verplichtingen aan te gaan en om opdracht tot betaling te geven. COVID-19 In 2021 zat Nederland midden in de ‘coronacrisis”. Dit heeft ook gevolgen voor de Groene Metropoolregio gehad. Doordat veel werkzaamheden vanuit huis moesten worden uitgevoerd door nieuwe medewerkers van het regiobureau die elkaar alleen digitaal kenden, heeft de crisis haar weerslag gehad op het tempo waarin de organisatie kon worden opgebouwd. Het heeft ongeveer een half jaar langer geduurd dan gepland voordat de personele bezetting volgens bedrijfsplan compleet was.

Daarnaast bleek het lastig fysieke bijeenkomsten te organiseren of bij te wonen. Digitaal konden sommige evenementen wel doorgaan, maar de ambitie om in te zetten op kennismaking en ontmoeting kon niet worden gehaald. Ook de opbouw van de opgave-organisatie liep om dezelfde reden enige vertraging op. Ook de werkzaamheden van het team Public Affairs werden gedomineerd door digitale ontmoetingen in plaats van aanwezigheid ter plaatse. Geconcludeerd kan worden dat de crisis bijgedragen heeft aan het positieve rekeningresultaat van het regiobureau over 2021.

Personeelszaken en automatisering Voor uitbesteden van de salarisadministratie en het personeelsbeleid waren er eind 2021 besprekingen met de gemeente Nijmegen over het afsluiten van een dienstverleningsovereenkomst. Voor de automatisering is in 2021 een contract afgesloten met een externe serviceprovider. Archief

22 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

De archiefwerkzaamheden waren eind van het verslagjaar nog niet formeel belegd. In het nieuwe boekjaar worden met de gemeente Nijmegen gesprekken gevoerd om deze werkzaamheden (bewaren, ontsluiten, beschikbaar) aan de dienstverleningsovereenkomst toe te voegen. Verbonden partijen De Groene Metropoolregio heeft geen verbonden partijen, zoals bedoeld in de BBV-voorschriften. Schatkistbankieren De Groene Metropoolregio heeft geen schatkistbankieren faciliteit, per 31 december 2021 liep de aanvraag voor deze faciliteit bij het ministerie van Financiën.

Financiën Planning & control en administratie Naast de reguliere werkzaamheden uit de planning en controlcyclus en het (laten) voeren van de financiële administratie zijn werkzaamheden verricht voor de vijf opgaven. In het 4e kwartaal is gestart met overdracht van de financiële middelen voor de opgaven naar de Groene Metropoolregio. BTW compensatiefonds De zogenaamde transparante c.q. doorschuif BTW kan door de Groene Metropoolregio aan de deelnemende gemeenten worden gefactureerd. Deze gemeenten kunnen deze facturen vervolgens bij het zogenaamde btw-compensatiefonds verhalen. In dit verslagjaar is deze BTW buiten de exploitatie verantwoord. De overige paragrafen BBV zijn niet van toepassing op de Groene Metropoolregio.

23 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

3. Jaarrekening In dit hoofdstuk treft u de volgende financiële overzichten aan: -

Staat van baten en lasten Toelichting op de staat van baten en lasten Incidentele en structurele baten en lasten Analyse begrotingsonrechtmatigheid Balans per 31 december 2021 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de posten van de jaarrekening Specificaties balans per 31 december 2021 Niet in de balans opgenomen verplichtingen Publicatie Wet normering topinkomens Taakvelden

24 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

3.2 Toelichting op de staat van baten en lasten De baten en lasten over 2021 bedragen respectievelijk € 3.406.702 en €3.075.690. Het verschil in de baten en lasten resulteert in een voordelig resultaat vóór bestemming van € 331.012.

Programma regiobureau De baten en lasten over 2021 op het regiobureau bedragen respectievelijk € 3.010.218 en € 2.679.206. Op de baten is € 42.138 minder ontvangen dan begroot. De kosten van de PFO-secretarissen GO Arnhem-Nijmegen 1e kwartaal 2021 zijn door de GO genomen en niet met de Groene Metropoolregio verrekend. Op de lasten van het regiobureau is een positieve afwijking gerealiseerd ten opzichte van de begroting. Er is € 373.150 minder uitgegeven dan begroot.

Regiobureau Programma Regiobureau Lasten management strategisch advies lobby, positionering en profilering overhead overige personeelskosten organisatiekosten regiobureau communicatie en voorbereiding opgaven economic board Saldo lasten Regiobureau Baten b jdrage deelnemende gemeenten subsidie van de provincie economic board Saldo baten Regiobureau Saldo Regiobureau Reserves toevoeging Reserves onttrekking Totaal mutaties in reserves Resultaat Regiobureau

Begroting 2021 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

Realisatie 2021 Resultaat 2021 EUR EUR

635.333 240.000 320.000 70.000 40.000 197.000 852.667 697.356 3.052.356

-

635.333 240.000 320.000 70.000 40.000 197.000 852.667 697.356 3.052.356

518.891 282.465 153.237 206.142 17.055 120.607 683.453 697.356 2.679.206

116.442 -42.465 166.763 -136.142 22.945 76.393 169.214 373.150

1.357.000 998.000 697.356 3.052.356 -

-

1.357.000 998.000 697.356 3.052.356 -

1.357.000 955.862 697.356 3.010.218 -331.012 -331.012

42.138 42.138 331.012 331.012

De afwijking van het regiobureau ten opzichte van de begroting bestaat verder uit een fors overschot op de lobby- en communicatiekosten. Dit overschot is, zoals al eerder aangegeven, een gevolg van de COVID 19 crisis. Management en organisatie Het overschot is met name een gevolg van de latere instroom van personeel, waaronder procesondersteuners. Strategisch advies Het tekort is te wijten aan hogere kosten voor interim controllers. Daarnaast is er in het bedrijfsplan en begroting geen rekening gehouden met de kosten van een secretaris voor de regioagendacommissie. Lobby, positionering en profilering (Public Affairs) Bij Public Affairs is er ook sprake van een latere instroom van medewerkers. Dit heeft geleid tot een overschot op de begroting.

27 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Overhead In de begroting is er onvoldoende rekening gehouden met de inzet van ondersteunende diensten. Een informatiemanager, P&O adviseur en een jurist zijn allen voor circa 0,2 FTE begroot, terwijl er veel meer inzet noodzakelijk is geweest in de opstartfase. Voorbeelden hiervan zijn: - Werven personeel - Opstellen verordeningen en regelingen - Inrichten administratieve organisatie - Opzetten digitale werkomgeving en inrichten werkplekken. De eerste 9 maanden van 2021 is grotendeels gebruik gemaakt van de ondersteuning van de gemeente Arnhem, dit als voortzetting van het gastheerschap van het Gemeenschappelijke Orgaan. Inzet van veel eigen diensten is 1 september 2021 pas gestart en is een huurcontract afgesloten voor het regiobureau in Elst. Onderdeel van dit contract is een huurvrije periode van 4 maanden.

Programma opgaven De opgaven zijn begroot bij de gemeente Arnhem en de gemeente Nijmegen. Vanaf 1 september valt een deel van de realisatie in de administratie van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Omdat de opgaven niet begroot zijn bij de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is er geen begroting opgenomen voor de opgaven. Voor de opgaven zijn door de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen circa € 396.000 aan lasten gerealiseerd. Deze lasten worden gefinancierd vanuit subsidies die door de deelnemende gemeenten worden verstrekt. In onderstaande tabellen is per opgave uiteengezet welke lasten voor welke opgaven zijn gemaakt. De productieve opgave ontbreekt in de staat van baten en lasten (3.1) omdat deze opgave in 2021 geen kosten heeft gemaakt die in de administratie van de Groene Metropoolregio zijn opgenomen. Om deze reden treft u hieronder ook geen specificatie van de opgave aan. Verbonden regio Programma Verbonden regio Lasten algemeen gebiedsgerichte corridoraanpak mobiliteitshubs en knooppunten Saldo lasten Verbonden regio Baten b jdrage uit subsidies Saldo baten Verbonden regio Saldo Verbonden regio Reserves toevoeging Reserves onttrekking Totaal mutaties in reserves Resultaat Verbonden regio

Begroting 2021 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

-

-

-

74.574 7.800 12.544 94.918

-74.574 -7.800 -12.544 -94.918

-

-

-

94.918 94.918 -

-94.918 -94.918 -

28 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Realisatie 2021 Resultaat 2021 EUR EUR

Circulaire regio Programma Circulaire regio Lasten algemeen transitie naar duurzame energie Saldo lasten Circulaire regio Baten b jdrage uit subsidies Saldo baten Circulaire regio Saldo Circulaire regio Reserves toevoeging Reserves onttrekking Totaal mutaties in reserves Resultaat Circulaire regio

Ontspannen regio Programma Ontspannen regio Lasten bruisende binnensteden, krachtige kernen Saldo lasten Ontspannen regio Baten b jdrage uit subsidies Saldo baten Ontspannen regio Saldo Ontspannen regio Reserves toevoeging Reserves onttrekking Totaal mutaties in reserves Resultaat Ontspannen regio

Groene groeiregio Programma Groene groeiregio Lasten versnellingsopgave woningbouw uitwerking verstedel jkingsstrategie Saldo lasten Groene groeiregio Baten b jdrage uit subsidies Saldo baten Groene groeiregio Saldo Groene groeiregio Reserves toevoeging Reserves onttrekking Totaal mutaties in reserves Resultaat Groene groeiregio

Begroting 2021 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

-

-

-

61.139 136.623 197.762

-61.139 -136.623 -197.762

-

-

-

197.762 197.762 -

-197.762 -197.762 -

Begroting 2021 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

-

-

-

6.413 6.413

-6.413 -6.413

-

-

-

6.413 6.413 -

-6.413 -6.413 -

Begroting 2021 EUR

Wijziging begroting EUR

Begroting gewijzigd EUR

-

-

-

47.804 49.587 97.391

-47.804 -49.587 -97.391

-

-

-

97.391 97.391 -

-97.391 -97.391 -

Realisatie 2021 Resultaat 2021 EUR EUR

Realisatie 2021 Resultaat 2021 EUR EUR

Realisatie 2021 Resultaat 2021 EUR EUR

Onvoorzien In 2021 zijn er geen middelen aangewend voor onvoorzien (zowel op het regiobureau als op de opgaven).

29 | Jaarstukken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2022 | versie AB 30 maart 2022

Incidentele en structurele baten en lasten

Regiobureau Programma Regiobureau Lasten management en organisatie strategisch advies lobby, positionering en profilering overhead overige personeelskosten organisatiekosten regiobureau communicatie en voorbereiding opgaven The Economic Board

Realisatie 2021 EUR

Incidenteel EUR

Structureel EUR

518.891 282.465 153.237 206.142 17.055 120.607

17.055 17.199

518.891 282.465 153.237 206.142 103.408

683.453 697.356

426.327 -

257.126 697.356

Lasten

2.679.206

460.581

2.218.625

Baten bijdrage deelnemende gemeenten subsidie van de provincie The Economic Board