C1 d.d. 28 maart 2024 van GGD Gelderland Zuid over Concept jaarrekening GGD 2023
Tekst van het document
BBB
GGD Gelderland Zuid
De raden van de gemeenten die participeren in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid
ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2654/MP uw kenmerk: datum: 28 maart 2024 Concept Jaarrekening GGD 2023 onderwerp:
Directie afdeling: contactpersoon: Moniek Pieters (088) 144 7102 doorkiesnummer: e-mail: GGDdirectie@aqdqelderlandzuid.nl
Geachte Raad, Overeenkomstig artikel 33 lid 1 van de gemeenschappelijke regeling GGD Gelderland-Zuid, stuurt het Dagelijks Bestuur u hierbij het concept jaarverslag en jaarrekening 2023 van GGD Gelderland-Zuid. In het inhoudelijk jaarverslag 2023 wordt toegelicht welke activiteiten GGD Gelderland-Zuid in 2023 op het terrein van de publieke gezondheidzorg heeft ondernomen en welke resultaten ze daarbij heeft geboekt. Dit jaar bestaat het jaarverslag uit een publieks- en een bestuursversie. Beide zijn bijgevoegd. De bijgevoegde jaarrekening 2023 toont de baten en lasten van 2023 van GGD Gelderland-Zuid. De controlerend accountant heeft aangegeven een getrouwheidsoordeel af te geven, conform de Gemeente- en Provinciewet. Dit getrouwheidsoordeel ziet ook toe op de rechtmatigheidsverantwoording. De accountantsverklaring van de jaarrekening kon helaas nog niet worden opgenomen in de bijgevoegde jaarrekening 2023; de accountsverklaring wordt z.s.m. nagezonden. Inmiddels zijn de stukken ook aangeboden aan de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen Regio Nijmegen. De Adviesfunctie zal haar advies over deze jaarstukken eind april uitbrengen. Onderstaand treft u het resultaat aan van de jaarrekening 2023 en een (korte) verklaring van het resultaat. Corona
Op 30 juni 2023 is een einde gekomen aan de activiteiten in het kader van de meerkostenregeling coronabestrijding. Vanaf deze datum is het geven van COVID-19 vaccinaties een onderdeel geworden van de reguliere activiteiten van de GGD. Deze activiteiten worden bekostigd middels een specifieke uitkering (SPUK) die per halfjaar wordt toegekend. De omvang van de meerkostenregeling in 2023 bedroeg € 3.600.000.
Centraal postadres
Hoofd vestigingen
6501 BC Nijmegen www.ggdgelderlandzuid.nl
Regio Nijmegen (Nijmegen)
info@ggdgelderlandzuid.nl
Rivierenland (Tiel)
Bezoekadres Regio Nijmegen Groenewoudseweg 275 6524 TV Nijmegen T: (088) 144 71 44 F: (024) 322 69 80
Xl50\
/9001\
CHKZ\ BIC /SWIFT: RABONL2U IBAN: NL56.RABO.030.73.24.826 BTW: NL8003.34.930.B01 KvK: 09212724
datum: 28 maart 2024 ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2654/MP pagina 2 van 7
Resultaat: € 260.000
De gewijzigde begroting 2023 was niet sluitend, enerzijds vanwege de index die altijd is gebaseerd op jaarT-2 en anderzijds omdat het Algemeen Bestuur besloten heeft (dd. 07.09.2023) om de indexering van materiële kosten in 2023 uit de algemene reserve te betalen. Het begroot resultaat was € 967.000 negatief. In de gewijzigde begroting is wel de CAO-verhoging in 2023 opgenomen. In 2023 heeft de GGD naast kostenverhogingen ook een aantal meevallers gehad die ten tijde van de begroting nog niet bekend waren, in totaal € 1.125.000 (zie onder). Het resultaat in 2023 bedraagt, mede dankzij deze meevallers, € 260.000 positief. Met dit resultaat is de hoogte van de algemene reserve hoger dan de benodigde streefwaarde. Er wordt voorgesteld aan het Algemeen Bestuur om het positieve resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Inclusief de genoemde € 260.000 komt de algemene reserve uit op € 2.480.000. De algemene reserve is daarmee 163% (was 93%) van de streefwaarde en dekt 76% (was 48%) van de gekwantificeerde risico's af. In de financiële spelregels is opgenomen dat indien de algemene reserve hoger is dan de streefwaarde, het meerdere teruggestort wordt naar de gemeenten. De algemene reserve overstijgt na toevoeging van het resultaat de streefwaarde met € 799.000.
De terugbetaling van dit bedrag wordt verdeeld op basis van de inwoneraantallen in de begroting 2023 (zie tabel onderaan in deze brief). Het resultaat is in 2023 positiever uitgevallen dan begroot. Hier liggen een aantal oorzaken aan ten grondslag, waaronder de volgende incidentele onderwerpen: ■ Personeelslasten: mutatie voorziening niet-actieven € 92.000 voordeel € 215.000 voordeel * Afschrijvingslasten: uitstel nieuwbouw € 190.000 voordeel * Post onvoorzien: niet ingezet ■ Rentebaten: niet begrote rentebaten € 628.000 voordeel Saldo incidentele voordelen
€ 1.125.000
voordeel
Begroot 2023
-967.000
Incidentele voordelen
1.125.000
Incidentele toename opbrengsten (bijv. inhaalcohorten HPV, vluchtelingen Oekraïne, meerkosten regeling corona) Incidentele toename kosten (= extra personeel/materieel t.b.v. uitvoering taken)
8.812.000
Structurele toename opbrengsten (COVID19-vaccinaties, pandemische paraatheid en uitbreiding Centrale toegang BW&MO) Structurele toename kosten (= extra personeel/materieel t.b.v. COVID19-vaccinaties, pandemische paraatheid en uitbreiding Centrale toegang BW&MO) Resultaat 2023
-8.710.000
4.032.000
-4.032.000
260.000
De bovengenoemde incidentele voordelen (van in totaal € 1.125.000) zorgen ervoor dat vrijwel alle uniforme taken van de GGD eindigen met een positief resultaat. ■ Veilig Thuis: in 2023 was sprake van minder dienstverlening in verband met een hoog ziekteverzuim van gemiddeld 10%. Het resultaat in 2023 is, mede dankzij bovenstaande meevallers, positief (€ 470.000). Hiervan is € 377.000 in de egalisatiereserve VT gestort1.
1 Conform de nieuwe begrotingssystematiek voor Veilig Thuis (formatiebegroting).
datum: 28 maart 2024 ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2654/MP pagina 3 van 7
■
Bijzondere Zorg (BZ): Ook in 2023 zijn de trajecten BZ toegenomen (zie onderstaande tabel). De overschrijding van de kosten voor het opvangen van deze groei in de trajecten bedraagt € 41.000. Bovengenoemde incidentele voordelen zorgen ervoor dat het resultaat 2023 van BZ licht positief is (€ 14.000). 2018
2019
2020
2021
2022
2023
Consultatie en advies
245
229
325
787
948
1021
Bijzondere Zorg-trajecten incl. trajectregie
497
810
1.117
624
569
508
Totaal
742 1.039
1.442 1.411
1.517
1.529
Uniforme trajecten MBZ
■ ■
■
« ■
JGZ: Ook JGZ kent in 2023 een hoog ziekteverzuim. Door bovengenoemde incidentele voordelen is het resultaat van JGZ inclusief facultatieve taken licht positief (€ 16.000). Gezond Leven (GL): in 2023 was de vraag naar facultatieve dienstverlening op het gebied van preventie fors hoger. Naast bovengenoemde voordelen is het resultaat ook positiever door de hogere bezettingsgraad van de medewerkers door de extra taken (€ 210.000). AGZ: In 2023 heeft de GGD ter voorbereiding op een volgende pandemie een bijdrage van het Rijk ontvangen. Door krapte op de arbeidsmarkt is invulling van alle functies voor deze activiteit moeilijk gebleken. Daarom is er ook inzet vanuit de bezetting van infectieziektebestrijding hiervoor ingezet. In 2024 wordt de bijdrage ter voorbereiding op een pandemie nogmaals versterkt. Intussen is de personele bezetting op orde. Het resultaat Forensische geneeskunde is € 212.000 negatief. De regionale samenwerking heeft tot gevolg dat de betaling van artsen op basis van ZZP-contracten gelijk getrokken moest worden met de andere regio's. Inclusief de facultatieve taken is het resultaat van AGZ in 2023 € 92.000 negatief. Het resultaat op overige taken bedraagt € 18.000. Over activiteiten in het boekjaar 2022 moet € 9.000 vennootschapsbelasting (VpB) worden afgedragen.
Tussenrapportage
Het verschil tussen de prognose in de tweede tussenrapportage t/m augustus 20232 (€ 588.000 negatief) en de jaarrekening (€ 260.000) bedraagt € 848.000. Ten tijde van de tweede tussenrapportage verwachtte de GGD nog veel incidentele kosten voor ICT (o.a. licenties) en inhuur derden. Deze kosten zijn uiteindelijke lager dan eerder verwacht. Acquisitie
De GGD heeft de opdracht om een 'ondernemende GGD' te zijn. Dit vertaalt de GGD door ontwikkelingen goed te volgen, uitdagingen op te pakken en te innoveren op zowel de inhoud van het werk als op de aanpak. Hierdoor kan de GGD de gemeenten op een eigentijdse manier blijven ondersteunen. Deze opstelling, waarbij de GGD veel samenwerkt met netwerkpartners, leidt er tevens toe dat we goed op de hoogte zijn van subsidiemogelijkheden bij het Rijk en gezondheidsfondsen die worden benut ten behoeve van gemeenten. In de begroting 2023 is een acquisitiedoelstelling van € 340.000 opgenomen. De realisatie is € 1.288.000. De acquisitie-doelstelling 2023 is daarmee ruimschoots behaald. Risico's
In bijlage 1 is een tabel opgenomen van de 10 grootste risico's voor GGD Gelderland-Zuid. Deze tabel is identiek aan de risico-tabel, die is opgenomen in de concept Programmabegroting 2025. Wij raden u aan om voor de risico's een bedrag op te nemen in de risicoparagraaf van de begroting van uw gemeente.
2 De tussenrapportage t/m augustus 2022 heeft u op 11 oktober 2023 toegestuurd gekregen.
datum: 28 maart 2024 ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2654/MP pagina 4 van 7
Proces
Wij verzoeken u de behandeling van de jaarstukken 2023 in april/mei te plannen en uw zienswijze liefst vóór 5 juni 20243 aan het Algemeen Bestuur kenbaar te maken. De zienswijzen worden door het Algemeen Bestuur betrokken bij de behandeling en vaststelling van de Jaarrekening 2023 in de vergadering van 4 juli 2024. De GGD verzorgt op maandagavond 15 april een toelichting op de concept jaarstukken 2023 en de concept begroting 2025. Deze bijeenkomst voor de raden wordt georganiseerd door de griffie van gemeente Nijmegen in het stadhuis van Nijmegen. De gegeven toelichting op de concept jaarstukken 2023 en de concept begroting 2025 wordt opgenomen en vanaf 16 april beschikbaar gesteld via Vergaderingen Nijmegen - iBabs Publieksportaal (bestuurliikeinformatie.nl'). Daarnaast verzorgt de GGD op 16 april een toelichting op de concept jaarrekening 2023 en concept begroting 2025 voor het RAO en de financieel ambtenaren. Tot slot laten wij u weten dat de GGD graag bereid is om in uw raad of in een raadscommissie nadere toelichting te geven op de concept jaarstukken 2023. U kunt hiervoor contact opnemen met het directiesecretariaat van de GGD (zie pag. 1 voor de contactgegevens).
Bijlagen:
1. De grootste risico's voor GGD Gelderland-Zuid 2. Verdeling terugbetaling aan gemeenten 3. Concept Jaarverslag 2023 publieksversie 4. Concept Jaarverslag 2023 bestuursversie 5. Concept Jaarrekening 2023.
3 Op deze manier kan het Dagelijks Bestuur in de vergadering van 13 juni 2024 uw zienswijze bespreken en hiermee de vergadering van het Algemeen Bestuur van 4 juli voorbereiden. Mocht de raad 5 juni niet halen voor de zienswijze, dan is het verzoek om z.s.m. na 5 juni de zienswijze in te dienen bij de GGD. In uiterste geval kan de raad de zienswijze meegeven aan het betreffende AB-lid t.b.v. besluitvorming in het AB van 4 juli 2024.
datum: 28 maart 2024 ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2654/MP pagina 5 van 7
Bijlage 1: De grootste risico's voor GGD Gelderland-Zuid betreffen: Nr
Risico en omschrijving
1
Cao wijzigingen
Het betreft hier de stijgingen van de CAO die hoger kunnen uitpakken dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. In de begroting is reeds gerekend met een hogere indexatie dan door de adviescommissie is aangegeven. 2
750
0,5
■ Tijdig het gesprek voeren met gemeenten ■ Bij vacatureruimte afwegen of invulling noodzakelijk is.
750 X
525
0,7
■ Tijdig bespreken met gemeenten (procesvoorstel is reeds voorgelegd aan het AB) ■ Kwaliteitseisen verlagen ■ Uitstellen of afzien van aanschaf/inhuur.
750 X
375
0,5
• Extra acquisities ■ Alert zijn op subsidie mogelijkheden ■ Werken met flexibele schil ■ Strenger sturen op contractafspraken ■ Tijdig signaleren en acties ondernemen
700 X
350
0,5
* Opvangen met (duurdere) inhuur ■ Verhogen bewustwording binnen de organisatie • Aanwezigheid van CISO, FG en PO en uitbreiding functioneel beheer • Tactisch- en strategisch plan om te voldoen aan wet- en regelgeving ■ Continuïteitsplan ■ Back-up en restore ■ Verwerkersovereenkomsten en contracten conform inkoopvoorwaarden GGD ■ Ketensamenwerking • Prospectieve risicoanalyses
Epidemie
Kosten van uitval en andere of extra inzet van personeel, waardoor taken tijdelijk niet worden uitgevoerd of extra moet worden ingehuurd. Het betreft dan het risico op de kosten die niet worden vergoed door derden. 6
X
Cybercriminaliteit/beveiligingsincident
Beveiligingsincident is een inbreuk op de beveiliging, waarbij de beschikbaarheid, de integriteit of de vertrouwelijkheid van informatie (en persoonsgegevens) in gevaar is of kan komen. Een beveiligingsincident kan ook onbewust worden veroorzaakt. Dit kan leiden tot boetes en imagoschade. Cybercriminaliteit kan een oorzaak en een gevolg daarvan zijn en brengt risico’s op bedrijfscontinuïteit, losgeldeisen, valse betalingsverzoeken, etc. met zich mee. De GGD is NEN gecertificeerd. Hiermee is de basis van de beveiliging op orde, maar het risico blijft aanwezig.
5
1.500
Beheersmaatregelen
(Fluctuaties in) Inkomsten
Dit risico bestaat uit meerdere onderdelen. Zo is het onzeker of er voldoende wordt gecompenseerd voor bevolkingsgroei, of er voldoende subsidies worden binnengehaald, of gemeenten bezuinigingstaakstellingen opleggen, of de vraag naar reizigersvaccinacties weer op niveau komt, etc. 4
Risico bedrag x € 1000
Prijsstijgingen
Het betreft hier de verwachte stijgingen van o.a. inkoop, onderhoud, inhuur, die boven de indexcijfers uitkomen die door de adviescommissie zijn meegegeven en zijn opgenomen in de begroting 2023 en 2024. Het risico is dat de gemeenten onvoldoende compenseren om dit op te vangen. 3
Bedrag x kans
375 X
187,5
0,5
• Continuïteitsplan eigen organisatie > Dit risico hoort bij de primaire taak van de organisatie en wordt daarom geaccepteerd
(Toekomst) Veilig thuis
Er is nog geen uitsluitsel over het toekomstscenario gezins- en jeugdbescherming 'samen voor kind en gezin’ als vervolg op de contouren zoals geschetst in de Kamerbrief Perspectief voor de Jeugd. Er zullen regionale veiligheidsteams komen vanuit een nieuwe publiekrechtelijke organisatie. Dit heeft naar verwachting consequenties voor de organisatorische inbedding van Veilig Thuis. Verder is nog niet duidelijk hoe de nieuwe financieringssystematiek eruit komt te zien. Ook zijn er schommelingen in de instroom en meldingen.
375 X
0,5
187,5
■ Implementeren adviezen werkgroep begrotings systematiek Veilig Thuis
datum: 28 maart 2024 ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2654/MP pagina 6 van 7
7
Omgevingswet
De invoering Omgevingswet kan leiden tot een veranderde vraag, waardoor er hoger/ander geschoold personeel nodig is, nieuwe software en een toename in (complexere) aanvragen.
8
112,5
375 X
112,5
0,3
■ Nieuwe arbodienstverlener ■ Actief arbobeleid • Training omgaan met agressie en geweld
Arbeidsmarktkrapte
Door vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt en toenemende taken wordt het steeds moeilijker goed gekwalificeerd personeel op (op korte termijn) aan te trekken. Dit geldt voor bijna alle taken, maar bij de beschikbaarheid van forensische artsen en vertrouwensartsen (VT) is dit het grootste probleem. Hierdoor kan de 24/7 beschikbaarheid van een vertrouwensarts niet worden gegarandeerd op Gelders niveau. 10
X
0,3
* Trainingen/opleidingen personeel * Projectorganisatie ingericht * Actueel houden van de opgedane kennis ■ Participatie in landelijke overleggen ■ Volgen van de landelijke ontwikkelingen
Ziekteverzuim & arbo
Het risico van langdurig ziekteverzuim is aanwezig en daarmee de kans op relatief dure vervanging van personeel. Een aantal functies hebben te maken met extra risico's van verbale of fysieke agressie. 9
375
375
112,5
X
0,3
■ Positionering als aantrekkelijke werkgever ■ Opvangen met (duurdere) inhuur ■ Hoger loon betalen ‘ Samenwerking met VRGWI (forensische artsen) « Gezonde balans privé/werk
Niet naleven van wet- en regelgeving
De GGD dient te voldoen aan diverse wetten en verordeningen. Het bewust of onbewust overtreden van wet- en regelgeving kan mogelijk schadeclaims of boetes tot gevolg hebben.
375 X
112,5
0,3
Totaal van de 10 grootste risico’s (noodzakelijke risicocapaciteit GGD) Overige (noodzakelijke risicocapaciteit)
2.825
Totale noodzakelijke risicocapaciteit
3.214
389
• Personeel bewust maken van wet- en regelgeving van hun vakgebied. • Taakafbakening, waar is de GGD van en waarvan ook niet.
datum: 28 maart 2024 ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2654/MP pagina 7 van 7
Bijlage 2: Verdeling terugbetaling aan gemeenten Aandeel overdekking algemene reserve €799.000
Gemeente
Inwoners
Berg en Dal
35.000
€
49.263
Beuningen
26.354
€
37.094
Buren
27.190
€
38.270
Culemborg
29.394
€
41.372
Druten
19.000
€
26.743
Heumen
16.523
€
23.256
Maasdriel
25.571
€
35.991
Neder-Betuwe
24.988
€
35.171
Nijmegen
178.750
€
251.592
Tiel
42.150
€
59.327
West Betuwe
51.834
€
72.957
West Maas en Waal
19.700
€
27.728
Wijchen
41.225
€
58.025
Zaltbommel
29.990
€
42.211
567.669
e
799.000
Totaal
Peildatum 1-1-2022, conform verdeling begroting 2023
GGD Gelderland-Zuid Jaarstukken 2023
Jaarverslag 2023
39
Inhoudsopgave 4.
Paragrafen ............................................................................................................................. 43
4.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 43
4.1.1 Algemene reserve .................................................................................................................. 43 4.1.2 Risico’s .................................................................................................................................. 44 4.1.3 Kengetallen............................................................................................................................ 46 4.2
Onderhoud kapitaalgoederen................................................................................................. 47
4.3
Financiering ........................................................................................................................... 48
4.4
Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 50
4.4.1 Openbaarheidsparagraaf ....................................................................................................... 50 4.4.2 Arbo ....................................................................................................................................... 50 4.4.3 Communicatie ........................................................................................................................ 50 4.4.4 Informatiemanagement ......................................................................................................... 51 4.4.5 Kwaliteit ................................................................................................................................ 52 4.4.6 Juridisch advies ..................................................................................................................... 53 4.4.7 Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 54 4.4.8 Samenstelling personeelsbestand.......................................................................................... 56 4.5
Verbonden partijen ................................................................................................................ 56
5.
Jaarrekening .......................................................................................................................... 58
5.1
Balans per 31 december 2023................................................................................................ 58
5.2
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ............................ 60
5.2.1 Grondslagen van resultaatbepaling ....................................................................................... 61 5.2.2 Grondslagen van waardering ................................................................................................. 61 5.2.3 Activa .................................................................................................................................... 61 5.2.4 Passiva .................................................................................................................................. 62 5.2.5 Rechtmatigheidsverantwoording ........................................................................................... 63 5.3
Toelichting op de balans ........................................................................................................ 64
5.4
Toelichting baten en lasten .................................................................................................... 73
5.5
Rechtmatigheidsverantwoordinganalyse en begrotingsrechtmatigheid ................................. 80
5.5.1 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid ............................................... 80 5.6
Specifieke uitkeringen (SiSa) ................................................................................................ 82
5.7
Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen (WNT) ......................................................... 85
5.8
Taakvelden ............................................................................................................................ 87
5.9
Opgave meerkosten corona 2023 .......................................................................................... 89
5.10
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ........................................................... 90
6.
Bijlagen ................................................................................................................................. 92
6.1
Begrotingswijzigingen ........................................................................................................... 92
6.2
Geplande en gerealiseerde investeringen .............................................................................. 93
6.3
Afname Mook en Middelaar .................................................................................................... 95
6.4
Afrekening huisvesting locaties Jeugdgezondheidszorg ........................................................ 96
6.5
Organogram GGD Gelderland-Zuid ......................................................................................... 97
6.6
Bijdrage per gemeenten gespecificeerd ................................................................................. 98
6.7
Thematabel resultaat GGD 2023 ...........................................................................................101
6.8
Dienstenoverzicht Veilig Thuis ..............................................................................................102
Jaarverslag 2023
40
6.9
Beleidsindicatoren ................................................................................................................103
6.10
Overzichten naar thema’s .....................................................................................................104
6.11
Verantwoording subsidies op basis van voorschotten...........................................................108
6.12
Bestuur en vaststelling jaarrekening ....................................................................................109
7.
Verklaring van afkortingen ...................................................................................................111
Jaarverslag 2023
41
4 Paragrafen
Jaarverslag 2023
42
4.
Paragrafen
4.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Elk jaar worden bij de verschillende organisatieonderdelen de risico’s in kaart gebracht. Deze risico’s zijn als volgt gerubriceerd en gewaardeerd: ▪ in de begroting en jaarrekening wordt een cijfermatige samenvatting van de risicoinventarisatie opgenomen met de berekening van het weerstandsvermogen (zie paragraaf 4.1.2 Risico’s); ▪ bij het uitbrengen van de financiële rapportages (begroting, jaarrekening en de tussentijdse cijfers) worden nieuwe of verdwenen risico’s als mutatie gemeld in de paragraaf Risico’s; ▪ de frequentie van de rapportage over risico’s wordt groter als daar aanleiding voor is; ▪ voor de omvang van de algemene reserve wordt de streefwaarde gehanteerd op basis van een aantal uitgangspunten. Deze zijn in de tabel hieronder opgenomen. De jaarrekening is met inachtneming van bovenstaand beleid opgesteld. Berekening streefwaarde Algemene reserve (bedragen x € 1.000,-
Aantal medewerkers (in dienst)
477
Opgenomen gelden (leningen)
13.875
Totale lasten *
52.107
Totale baten (excl.inwonersbijdrage en factuurbijdrage uniforme taken) *
22.761
* o.b.v. realisatie 2023 Bedrag per medewerker
€ 1.000
477
Percentage over opgenomen gelden (leningen)
0,5%
69
Percentage totale lasten
1,0%
521
Percentage over totale baten
3,0%
Streefwaarde Algemene reserve
4.1.1
683 1.681
Algemene reserve
In onderstaande tabel is het verloop van de algemene reserve in 2023 weergegeven. Bij de gepresenteerde cijfers wordt ervan uitgegaan dat de voorstellen voor bestemming van het resultaat 2023 door het Algemeen Bestuur worden overgenomen. In de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 wordt een geactualiseerd meerjarig beeld van de algemene reserve geschetst. De GGD realiseerde in 2023 een positief resultaat van € 260.000,-. Indien positieve resultaten worden behaald, geldt als uitgangspunt dat een toevoeging plaatsvindt aan de algemene reserve tot de bestuurlijk vastgestelde streefwaarde. Door toevoeging van het positieve resultaat aan de algemene reserve wordt de bestuurlijk vastgestelde streefwaarde bereikt. Dit betekent dat er conform afspraak o.b.v. inwonerbijdrage een bedrag van € 799.000,- wordt terugbetaald. Omvang algemene reserve
Realisatie
(bedragen *€ 1.000,-)
2023
Algemene reserve begin boekjaar
2.220
Resultaat 2023
260
Algemene reserve einde boekjaar
2.480
De benodigde weerstandscapaciteit is het resultaat van de gewogen risicocapaciteit van de geïnventariseerde risico’s (zie paragraaf 4.1.2). De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de algemene reserve.
Jaarverslag 2023
43
Het weerstandsvermogen is de mate waarin de benodigde capaciteit wordt gedekt door de beschikbare capaciteit. Zoals uit tabel in paragraaf 4.1.2 blijkt, is het weerstandsvermogen ontoereikend om de risico’s af te dekken. Naarmate de gecalculeerde risico’s zich voordoen zullen hiervoor extra bezuinigingsmaatregelen moeten worden getroffen of wordt de bijdrage van gemeenten hoger. Benodigde weerstandscapaciteit
Realisatie
(bedragen *€ 1.000,-)
2023
Totaal noodzakelijke weerstandscapaciteit na weging (zie hieronder)
3.214
Totaal beschikbare weerstandscapaciteit einde boekjaar
2.480
Mate waarin de capaciteit de risico's kan afdekken (=weerstandsvermogen)
77%
4.1.2
Risico’s
In onderstaande tabel is een samenvatting van de risico’s met financiële omvang opgenomen. Bij de bepaling van de noodzakelijke risicocapaciteit is rekening gehouden met de weging van de verwachtingswaarde van de kans dat de risico’s zich voordoen. Benodigde weerstandscapaciteit
Verwachte Benodigde financiële weerstandsgevolgen capaciteit
(bedragen *€ 1.000,-) Nieuwe wet- en regelgeving en politiek bestuurlijke risico's
1.700
395
575
243
Economische risico's
3.000
1.650
Middelen, organisatie medewerkers en efficiëncy
2.355
927
7.630
3.214
Maatschappelijke risico's
Alle risico’s zijn opnieuw beoordeeld en de waarde en de kans dat ze zich voordoen daarop aangepast. Om een concreter beeld te geven van de risico’s die de GGD GZ loopt, staan in onderstaande tabel de tien grootste risico’s. De grootste risico’s betreffen: Nr. Risico en omschrijving 1
2
3
Bedrag Kans Risicobedrag Beheersmaatregelen
CAO Het betreft hier de verwachte stijgingen door een nieuwe CAO die boven de indexcijfers uitkomen die door de adviescommissie zijn meegegeven en zijn opgenomen in de begroting 2023 en 2024. Het risico is dat de gemeenten onvoldoende compenseren om dit op te vangen. Prijsstijgingen Het betreft hier de verwachte stijgingen van o.a.inkoop, onderhoud, inhuur, die boven de indexcijfers uitkomen die door de adviescommissie zijn meegegeven en zijn opgenomen in de begroting 2023 en 2024. Het risico is dat de gemeenten onvoldoende compenseren om dit op te vangen. Inkomsten en fluctuaties in inkomsten Dit risico bestaat uit meerdere onderdelen. Zo is het onzeker of er voldoende wordt gecompenseerd voor bevolkingsgroei, of er voldoende subsidies worden binnengehaald, of gemeenten bezuinigingstaakstellingen opleggen, of de vraag naar reizigersvaccinacties weer op niveau komt, etc..
1.500.000 50%
€
750.000 * Tijdig het gesprek voeren met gemeenten * Bij vacatureruimte afwegen of invulling noodzakelijk is
750.000 70%
€
525.000 * Tijdig bespreken met gemeenten (procesvoorstel is reeds voorgelegd aan het AB) * Kwaliteitseisen verlagen * Uitstellen of afzien van aanschaf/inhuur
750.000 50%
€
375.000 * Extra aquisitie * Alert zijn op subsidie mogelijkheden * Werken met flexibele schil * Strenger sturen op contract afspraken * Tijdig signaleren en actie ondernemen
Jaarverslag 2023
44
Nr. Risico en omschrijving 4
Bedrag
Beveiligingsincident is een inbreuk op de beveiliging, waarbij de beschikbaarheid, de integriteit of de vertrouwelijkheid van informatie (en persoonsgegevens) in gevaar is of kan komen. Een beveiligingsincident kan ook onbewust worden veroorzaakt. Dit kan leiden tot boetes en imagoschade. Cybercriminaliteit kan een oorzaak en een gevolg daarvan zijn en brengt risico’s op bedrijfscontinuïteit, losgeldeisen, valse betalingsverzoeken, etc. met zich mee. De GGD is NEN gecertificeerd. Hiermee is de basis van de beveiliging op orde, maar het risico blijft aanwezig.
5
7
(toekomst) Veilig Thuis Er is nog geen uitsluitsel over het toekomstscenario gezins- en jeugdbescherming ‘samen voor kind en gezin’ als vervolg op de contouren zoals geschetst in de Kamerbrief Perspectief voor de Jeugd. Er zullen regionale veiligheidsteams komen vanuit een nieuwe publiekrechtelijke organisatie. Dit heeft naar verwachting consequenties voor de organisatorische inbedding van Veilig Thuis. Verder is nog niet duidelijk hoe de nieuwe financieringssystematiek eruit komt te zien. Ook zijn er schommelingen in de instroom en meldingen.
350.000 * Opvangen met (duurdere) inhuur * Verhogen bewustwording binnen de organisatie * Aanwezigheid CISO, FG en PO en uitbreiding functioneel beheer * Tactisch- en strategisch plan om te voldoen aan wet- en regelgeving * Continuïteitsplan * Back up en restore * Verwerkersovereenkomsten en contracten conform inkoopvoorwaarden GGD * Ketensamenwerking * Prospectieve risico-analyse
375.000 50%
€
187.500 * Continuiteitsplan eigen organisatie * Dit risico hoort bij de primaire taak van de organisatie en wordt daarom geaccepteerd
375.000 50%
€
187.500 *Implementeren adviezen werkgroep begrotingssystematiek Veilig Thuis
375.000 30%
€
112.500 * Trainingen / opleidingen personeel * Projectorganisatie ingericht * Actueel houden van opgedane kennis * Participatie in landelijke overleggen * Volgen van de landelijke ontwikkelingen
375.000 30%
€
112.500 * Nieuwe arbodienstverlener * Actief arbobeleid * Training omgaan met agressie en geweld
375.000 30%
€
112.500 * Opvangen met (duurdere) inhuur * Hoger loon betalen * Positionering als aantrekkelijke werkgever * Samenwerking met VGGM * Gezonde balans privé/werk
Ziekteverzuim & arbo Het risico van langdurig ziekteverzuim is aanwezig en daarmee de kans op relatief dure vervanging van personeel. Een aantal functies hebben te maken met extra risico's van verbale of fysieke agressie.
9
€
Omgevingswet De invoering Omgevingswet kan leiden tot een veranderde vraag, waardoor er hoger/ander geschoold personeel nodig is, nieuwe software en een toename in (complexere) aanvragen.
8
700.000 50%
Epidemie Kosten van uitval en andere of extra inzet van personeel, waardoor taken tijdelijk niet worden uitgevoerd of extra moet worden ingehuurd. Het betreft dan het risico op de kosten die niet worden vergoed door derden.
6
Kans Risicobedrag Beheersmaatregelen
Cybercriminaliteit en beveiligingsincidenten
Arbeidsmarktkrapte Door vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt en toenemende taken wordt het steeds moeilijker goed gekwalificeerd personeel (op korte termijn) aan te trekken. Dit geldt voor bijna alle taken, maar bij de beschikbaarheid van forensische artsen en vertrouwensartsen (VT) is dit het grootste probleem.Hierdoor kan de 24/7 beschikbaarheid van een vertrouwensarts niet worden gegarandeerd op Gelders niveau.
Jaarverslag 2023
45
Nr. Risico en omschrijving 10 Niet naleven van de Wet en Regelgeving De GGD dient te voldoen aan diverse wetten en verordeningen. Het bewust of onbewust overtreden van wet- en regelgeving kan mogelijk schadeclaims of boetes tot gevolg hebben.
Bedrag Kans Risicobedrag Beheersmaatregelen 375.000 30%
€
112.500 * Personeel bewust maken van wet en regelgeving van hun vakgebied * Taakafbakening waar is de GGD van en waarvan ook niet
Totaal van de 10 grootste risico's (noodzakelijke risicocapaciteit)
€ 2.825.000
Overige (noodzakelijke risicocapaciteit)
€
Totale noodzakelijke risicocapaciteit
€ 3.214.000
389.000
Frauderisico analyse In 2021 heeft de GGD beleid opgesteld over het voorkomen van fraude en is een frauderisicoanalyse uitgevoerd. De analyse wordt periodiek geactualiseerd en is betrokken bij het risicomanagement. In de jaarrekening 2023 komt dit onderdeel terug bij de rechtmatigheidsverklaring via het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik.
4.1.3
Kengetallen
Onderstaande kengetallen zijn opgenomen conform Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De kengetallen zijn berekend zoals aangegeven in de Ministeriële Regeling juli 2015. Kengetallen
Realisatie
Begroting
2023
2023
Realisatie 2022
Netto schuldquote
13,5%
31,1%
-1,4%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
13,5%
31,1%
-1,4%
Solvabiliteitsratio
7,8
6,6
8,2
Structurele exploitatieruimte
1,2
0,0
0,8
De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de GGD ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Door vertraging in de nieuwbouw zijn veel minder uitgaven gedaan in 2023 waardoor er veel minder schuld is dan in de begroting is aangenomen. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de GGD in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat volgens artikel 42 BBV uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Hierdoor ontstaat inzicht in de structurele exploitatieruimte.
Jaarverslag 2023
46
4.2
Onderhoud kapitaalgoederen
Materiële vaste activa Activeren en afschrijven Conform het BBV worden alle materiële vaste activa geïnvesteerd. Investeringen worden lineair afgeschreven vanaf 1 juli van het jaar van ingebruikname. Als uitgangspunt voor het activeren geldt dat dit plaatsvindt vanaf € 10.000,- per object. Investeringen in gebouwen De GGD had ultimo 2023 één pand in eigendom (locatie Tiel). Het hoofdgebouw in Nijmegen en de consultatiebureaus worden gehuurd door de GGD. Investeringen in gebouwen die geen eigendom van de GGD zijn, komen voor rekening van de betreffende verhuurder. Investeringen in gebouwen die eigendom zijn van de GGD, worden bij de GGD geactiveerd. De kapitaallasten zijn opgenomen in de begroting. Investeringen in overige kapitaalgoederen Ten aanzien van de investeringen in overige kapitaalgoederen (inventaris en installaties, automatisering, vervoersmiddelen en materiaal) hanteert de GGD een meerjarig investeringsplan welke periodiek wordt geactualiseerd. In de begroting is een constant bedrag opgenomen voor kapitaallasten gebaseerd op de verwachte kapitaallasten van het betreffende begrotingsjaar. De werkelijke kapitaallasten fluctueren. Meerjarig wordt gestuurd op een sluitende investeringsbegroting. Dit laatste staat onder druk vanwege de inflatie en additionele duurzaamheidseisen waardoor prijzen verder oplopen.
Onderhoud Onderhoud gebouwen en installaties Op basis van het onderhoudsplan (MJOP) wordt jaarlijks het onderhoud uitgevoerd. Het huidige hoofdkantoor aan de Groenewoudseweg wordt minimaal onderhouden (alleen hoogstnoodzakelijke onderhoudswerkzaamheden). Uitgangspunten beleid ▪ Het MJOP wordt jaarlijks geactualiseerd en een keer in de vijf jaar volledig herzien door een externe partij. In 2023 is de herziening opgestart, de resultaten zijn medio 2024 bekend. ▪ De GGD middelt de lasten van het onderhoud over een periode van 10 jaar. ▪ Voor het meten en bewaken van de onderhoudsstaat hanteren wij de landelijke NEN‐norm 2767 (Nederlands Normalisatie‐instituut) voor gebouwen. Het onderhoud vertoont in absolute zin, als gevolg van werkelijk uit te voeren onderhoud, in de verschillende jaren fluctuaties. Via de voorziening MJOP vertoont de feitelijke belasting van de begroting een stabiel beeld. De kosten voor het beheer en onderhoud van de gehuurde panden zijn voor rekening en risico van de gemeenten of externe partijen. De GGD draagt bij in de servicelasten.
Onderhoud materieel Het onderhoud van materieel wordt grotendeels in eigen beheer uitgevoerd of uitbesteed via de afdeling Vastgoed & Facilitymanagement van de VRGZ.
Jaarverslag 2023
47
4.3
Financiering
Risicobeheer Het is de GGD niet toegestaan om leningen te verstrekken en rente en aflossing van leningen te garanderen. Financieringsportefeuille De hoeveelheid geld die nodig is voor de uitvoering van de verschillende taken van de organisatie wordt beheerd door de treasuryfunctie. Werkwijze, taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in het treasurystatuut. Dit statuut is op 27 juni 2019 door het Algemeen Bestuur (AB) vastgesteld. De GGD voert een risicomijdend beleid en voldeed in 2023 aan wet- en regelgeving. Voor de GGD geldt het schatkistbankieren voor decentrale overheden. Dit houdt in dat tegoeden worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Hierdoor zal de Nederlandse Staat minder geld hoeven lenen op de financiële markten en zal de staatsschuld dalen. In 2020 heeft de GGD een lening aangetrokken ter financiering van het nieuw te bouwen pand in Nijmegen. In onderstaand renteschema worden de rentelasten, de toerekening aan taakvelden en het renteresultaat weergegeven. (bedragen *€ 1.000,-)
Realisatie
Begroting
Realisatie
a. De externe rentelasten over korte en lange financiering
2023 95
2023 126
2022 106
b. De externe rentebaten
-633
0
0
Totaal door te rekenen externe rente c. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend
-539 0
126 0
106 0
0
0
0
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
-539
126
106
d1. Rente over eigen vermogen
Saldo door te rekenen externe rente (a+b+c)
0
0
0
d2. Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)
0
0
0
-539
126
106
-539
126
106
0
0
0
De aan taakvelden toe te rekenen rente e. De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente f. Renteresultaat op het taakveld treasury
Jaarverslag 2023
48
Kasgeldlimiet Het Ministerie van Financiën geeft aan welk bedrag mag worden gefinancierd met kortlopende geldleningen: de kasgeldlimiet. Als de kasgeldlimiet structureel wordt overschreden moet de kortlopende schuld worden omgezet in een langlopende schuld. In 2023 is de GGD in alle kwartalen binnen de limiet gebleven. Kasgeldlimiet (bedragen *€ 1.000,-) Omvang begroting per 1-1-2023 (=grondslag)
40.816
In procenten van de grondslag
8,20%
Toegestane kasgeldlimiet
3.347 1e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
4e kwartaal
Totaal netto vlottende schuld
14.065
9.196
3.451
4.135
Toegestane kasgeldlimiet
3.347
3.347
3.347
3.347
17.412
12.543
6.798
7.482
Ruimte
Renterisiconorm Om ongewenste financiële gevolgen van rentewijzigingen te beperken geeft het ministerie ook een renterisiconorm aan. Deze renterisiconorm geeft de omvang van de schuld weer die in een jaar maximaal voor renteconversie in aanmerking mag komen. De uitkomst hiervan mag niet overschreden worden zodat een spreiding van de opgenomen leningen, looptijden en rente-aanpassingsdata en een eventueel hieruit voortvloeiende rentewijziging ontstaat. In 2023 bleef de GGD binnen de norm van de Wet Fido1. Renterisiconorm (bedragen * € 1.000,-)
2023
1 Renteherziening op lening o/g
0
2 Betaalde aflossingen
375
3 Renterisico (1+2)
375
4 Begrotingstotaal 2022
52.107
Bij Min. Regeling vastgestelde %
20%
5 Renterisiconorm
10.421
Toets renterisiconorm (5-3) 6 Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
1
10.046
Wet Financiering decentrale overheden
Jaarverslag 2023
49
4.4
Bedrijfsvoering
4.4.1
Openbaarheidsparagraaf
In 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Op basis van de Woo dienen bestuursorganen in hun jaarverslag en begroting een openbaarheidsparagraaf op te nemen. Deze openbaarheidsparagraaf beschrijft op hoofdlijnen de activiteiten die zijn uitgevoerd in het kader van de Woo. Anonimiseringstool GGD Gelderland-Zuid heeft in 2023 een anonimiseringsstool aangeschaft. Met deze tool kunnen documenten voorafgaand aan openbaarmaking worden geanonimiseerd. Het anonimiseren van documenten gebeurt gedeeltelijk automatisch. Dit vergemakkelijkt de afhandeling van Wooverzoeken en het openbaar maken van documenten. Woo-index GGD Gelderland-Zuid heeft de organisatiegegevens en de gegevens van de Woo-contactpersonen toegevoegd aan de Woo-index. De Woo-index is onderdeel van het Register van Overheidsorganisaties (ROO) en is de centrale landelijke plek voor alle verwijzingen naar Wooinformatie. In de Woo-index wordt ook verwezen naar specifieke informatiecategorieën van GGD Gelderland-Zuid en waar deze documenten te vinden zijn. Woo-verzoeken In 2023 ontving GGD Gelderland-Zuid één Woo-verzoek. Het verzoek is binnen de wettelijke termijn afgehandeld.
4.4.2
Arbo
Veiligheid voor medewerkers De Risico-Inventarisatie en –Evaluatie (RI&E van GGD Gelderland-Zuid is actueel. Het plan van aanpak wordt door de Arbocommissie gemonitord. De openbare ruimte en de daarop aansluitende spreekkamers zijn aangepast waardoor de veiligheid van de medewerkers is verbeterd. Gezonde, fitte en vitale medewerkers Medewerkers met fysieke klachten hebben na een werkplekonderzoek aanpassingen gekregen voor een Arbo-verantwoorde inrichting van hun (thuis-)werkplek. Vanuit het Project Samen Gezond Werken zijn door het jaar heen en in de Vitaliteitsweek activiteiten georganiseerd om aandacht te geven aan de (fysieke en mentale) vitaliteit van de medewerkers. De Vitaliteitsweek wordt georganiseerd in samenwerking met het netwerk groen gezond en in beweging Nijmegen. Er is een nieuwe Arbodienst aangesteld. Bevorderen van het welzijn van medewerkers De organisatie van BHV op de consultatiebureaus is verbeterd. Een alarmeringsapp is aangeschaft. Met behulp van de app kan een medewerker in een noodsituatie hulp inroepen. Denk aan een situatie zoals een risicovol gesprek met een cliënt, ondersteuning van eerste hulp bij een cliënt, een huisbezoek, bedrijfshulpverlening of de veiligheid van een receptionist.
4.4.3
Communicatie
Sinds corona wordt er meer thuisgewerkt. Team Communicatie draagt bij om medewerkers verbonden en betrokken bij de organisatie te houden. Bijvoorbeeld door aantrekkelijke berichten op intranet. Wij maakten dit jaar 23 goed bekeken vlogs waarin onze directeur met medewerkers in gesprek gaat over een taak of project. Ook adviseerden en ondersteunden wij bij uiteenlopende Jaarverslag 2023
50
projecten en taken, intern en met samenwerkingspartners. Bijvoorbeeld onze jeugdgezondheidszorg bij het samenwerkingsproject met het Radboudumc rondom het sneller signaleren van een postpartum depressie bij pas bevallen vrouwen. En bij de invoering van de GroeiGids app en website voor ouders. Nieuwe digitoegankelijke websites Begin april gingen twee nieuwe websites de lucht in: de GGD website (178.552 unieke bezoekers) en de Veilig Thuis website (dit jaar 6881 unieke bezoekers). Ook zijn de verschillende projectwebsites vernieuwd. Nieuw is ‘Gezondheid in cijfers’; deze website toont gegevens over de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van inwoners uit de regio. Al onze websites voldoen qua techniek en content (teksten, video’s en documenten) aan de landelijke regelgeving rondom digitale toegankelijkheid. Meerjarenstrategie In de meerjarenstrategie is afgesproken dat de GGD werkt vanuit twee leidende principes. En extra aandacht besteedt aan vier strategische thema’s. In ons online magazine laten wij met verhalen zien hoe wij hieraan werken. Ook dit jaar zijn deze nieuwe verhalen via onze website, socialmediakanalen en ons intranet breed gedeeld. Wij ondersteunden bij de interne communicatie over het actualiseren van de huidige meerjarenstrategie naar de meerjarenstrategie 2024-2027.
Ontwikkeling en inzet communicatiemiddelen In verband met nieuwe wetgeving zijn we dit jaar overgestapt op een andere nieuwsbriefmodule: La Posta. Er is een uitgebreide social-mediakalender ontwikkeld met input vanuit alle afdelingen. Wij plaatsten in 2023 vaker berichten op Instagram (ruim 70.000 mensen bereikt), Facebook (185.000 mensen bereikt) en LinkedIn (ruim 250.000 mensen bereikt). Het team voerde dit jaar regelmatig social-mediacampagnes om berichten bij specifieke doelgroepen onder de aandacht te brengen. Bijvoorbeeld voor de HPV-inhaalcampagne onder jongvolwassenen, de regiotour voor de corona herhaalprik (begin 2023) en de corona vaccinatiecampagne in het najaar.
4.4.4
Informatiemanagement
Wettelijke eisen informatieprocessen De certificering voor NEN7510 is behouden gebleven. Logging conform NEN7513 is intern geborgd en met leveranciers van EPD’s zijn resultaatafspraken gemaakt dat ze uiterlijk Q4 2024 voldoen. Voor alle applicaties waarvoor we zelf een contract hebben zijn resultaatafspraken gemaakt met de leveranciers dat ze uiterlijk Q4 2024 voldoen aan de archiefwet- en regelgeving. De Wegiz (Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg), Wdo (Wet digitale overheid) en Wmebv (Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer) zijn landelijk uitgesteld. Gedeeltelijke implementatie wordt verwacht in 2024. Efficiënter inrichten informatieprocessen Een pilot voor het automatiseren van het registratieproces JGZ – Vluchtelingen, is gestart in december 2023 en loopt nog tot eind Q2 2024. Daarnaast is er een duurzame en schaalbare dataoplossing geïmplementeerd waar BZ (Bijzondere zorg) en OI&A (Onderzoek Informatie & Advies) al mee werken. Datagedreven GGD Data uit de gezondheidsmonitoren worden op verschillende geografische deelniveaus aangeboden via gezondheidincijfers.ggdgelderlandzuid.nl. Het zijn publiek toegankelijke inzichten in de vorm van geaggregeerde data. Daarnaast worden structureel verantwoordingsrapportages (Centrale Toegang en Veilig Thuis) gedeeld met beleidsmedewerkers van gemeenten.
Toekomstbestendige cliëntapplicaties Alle cliëntapplicaties zijn in 2023 getoetst. Applicaties die voldoen (BZ, deels AGZ) blijven behouden. De leverancier van de JGZ-applicatie gaat haar platform in 2024-2025 moderniseren.
Jaarverslag 2023
51
Gedeelde regie met VRGZ In 2023 is gewerkt aan een jaarplan bedrijfsvoering in intensieve samenwerking tussen de VRGZ en GGD. Vanaf 2024 wordt dit jaarplan bedrijfsvoering gevolgd om resultaatafspraken te realiseren.
Digivaardigheid gebruikers Realisatie van de e-Learning is uitgesteld wegens herprioritering. In 2024 wordt dit alsnog opgepakt. Het verbeteren van de digivaardigheid en weerbaarheid tegen incidenten hebben we wel ingevuld via diverse communicatiekanalen en afdelingsbijeenkomsten.
4.4.5
Kwaliteit
Kwaliteitsmanagementsysteem GGD Gelderland-Zuid heeft een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) dat op basis van het HKZ (Harmonisatie Kwaliteit Zorginstellingen)abr 2019 en NEN7510 normenkader gecertificeerd is. Door middel van periodiek uitgevoerde managementreviews, directiebeoordeling en in- en externe audits is continu zicht op het functioneren van het KMS. De externe HKZ-audit is succesvol verlopen. Er is sprake van een effectief en gedragen kwaliteitsmanagementsysteem dat voldoet aan de kwaliteitspijlers van de GGD, HKZ 2019 en NEN 7510. Mede door de livegang van het kwaliteitsinformatiepunt (KIP) zijn managers en medewerkers met bijzondere kwaliteitstaken nog beter in staat om laagdrempelig actuele data uit het KMS te generen en hierop te sturen. Onderdeel van KIP is een documentenmodule waarin de kritische processen, met bijbehorende risicoanalyse en werkinstructies, actueel en gebruiksvriendelijk door medewerkers te raadplegen zijn. Melding ter verbetering (MTV) Medewerkers worden door de MTV-functionarissen, management en aandachtfunctionarissen kwaliteit gestimuleerd om incidenten te melden via de zogenaamde Melding Ter Verbetering procedure. Meldingen worden besproken in de GGD-brede MTV-commissie en geanalyseerd op verbeterkansen. Via dashboards is er continu zicht op het aantal, de aard en trends van de meldingen op team-, afdeling- en GGD-niveau.
Er was een toename in het aantal meldingen incident cliënten en melding incident medewerkers. Totaal zijn in 2023 283 meldingen gedaan (in 2022 waren dat er 228). Een voorbeeld van een doorgevoerde verbetering naar aanleiding van agressiemeldingen is de aanschaf van een nieuw persoonsalarmeringssysteem. GGD medewerkers kunnen dit bij huisbezoeken en op een GGD-locatie gebruiken.
Jaarverslag 2023
52
Cliëntervaring GGD-breed is op diverse afdelingen de cliëntervaring in beeld gebracht via cliëntervaringsonderzoek. Bijzondere zorg (Meldpunt Bijzondere zorg en Toegang beschermd Wonen) en team Reizigersvaccinatie hebben hierbij samengewerkt met externe partij Onderzoekdoen.nl. Onderzoeksresultaten gaven goed inzicht in hoe cliënten de zorg-, en dienstverlening ervaren en hebben geleid tot verbeteracties. Klachten De klachtenfunctionarissen ontving 56 klachten (52 in 2022) Van deze klachten zijn er twee behandeld door de onafhankelijke klachtencommissie.
4.4.6
Juridisch advies
Juridische Zaken heeft in 2023 relevante wet- en regelgeving voorbereid en geïmplementeerd. Denk aan de Woo (Wet open overheid), Wgr (Wet gemeenschappelijke regelingen), Wpg (Wet publieke gezondheid) en Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. De beleidsregels openbaarmaking Wmo-toezicht zijn geactualiseerd en Juridische Zaken heeft de organisatie vertegenwoordigd in juridische procedures. Daarnaast zijn medewerkers ad hoc geadviseerd in casussen. Dat ging bijvoorbeeld over patiëntenrechten, gegevensdeling, dossiervoering, klachten en gezagskwesties. Ook zijn diverse contracten, dienstverleningsovereenkomsten en samenwerkingsovereenkomsten opgesteld.
Jaarverslag 2023
53
4.4.7 Bedrijfsvoering In de loop van 2023 is de relatie tussen Veiligheidsregio en GGD doorontwikkeld. Hierbij is, naast een betere betrokkenheid van de sector Bedrijfsvoering bij de (meer)jarenplannen van de GGD, ingestoken op een betere definitie van de door de sector Bedrijfsvoering geboden diensten en de daarmee samenhangende kosten. Interne beheersing In 2023 zijn grote stappen gezet in de ontwikkeling van het proces om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording. Hiervoor is op basis van een risicoanalyse een intern controleplan opgesteld, zijn de verordeningen aangepast en zijn interne controlewerkzaamheden uitgevoerd en vastgelegd. Hiermee hebben we de randvoorwaarden om een goed onderbouwde rechtmatigheidsverantwoording op te stellen. De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in paragraaf 5.5. Op basis van de interne controles, de interim controle door de accountant en de IT-audit is vastgesteld dat de interne beheersing van de financiële processen op orde is. De aandachtspunten uit de rapportages zijn onderhanden of worden verder opgepakt in 2024. Belangrijkste aandachtspunt hierbij is de rechtmatigheid omtrent inkopen. Voor het verbeteren van de inkoopfuncties is een verbeterplan opgesteld. De uitvoering loopt conform planning. Vastgoed In 2023 is de nieuwbouw van het hoofdkantoor gestart.
Het hoofdkantoor wordt een duurzaam gebouw, dat optimaal aansluit bij de behoeften van de cliënten, medewerkers en partners van GGD Gelderland-Zuid. Het nieuwe hoofdkantoor wordt een gezond en transparant pand; een gebouw dat de organisatie optimaal faciliteert voor nu en in de toekomst. Wetenschappelijk onderzoek heeft bewezen wat de effecten zijn van bepaalde ingrepen in een gebouw op gezondheid, productiviteit, vitaliteit en welzijn. Veel van deze wensen en eisen zijn in het ontwerp toegepast. In 2023 zijn afspraken gemaakt over het aangrenzende parkeerterrein. Dit is nu eigendom van de GGD en het naastgelegen bowlingcentrum. De behoefte aan parkeerruimte van beide partijen is groot, maar wel op verschillende momenten. Door deze samenwerking kan op een effectieve wijze gebruik gemaakt worden van de beschikbare ruimte voor parkeren. JGZ-locaties De consultatiebureaulocaties in Beuningen en Molkenboer hebben in het laatste kwartaal nieuwe huisvesting gekregen. De ontwikkelingen voor Wijchen zijn ver gevorderd en in Opheusden is geconstateerd dat de huidige huisvesting niet voldoet. Dit krijgt een vervolg in 2024. HRM Er waren in 2023 91 vacatures, waarvan tien voor (team)managementfuncties. Afgelopen jaar is een aantal wijzigingen doorgevoerd in de aansturing van de organisatie.
Dat gebeurde op basis van de uitkomsten van de verkenning over optimalisatie van de managementstructuur. Daarnaast is er gewerkt aan een Inspirerend Kader. Ook zijn eerste stappen gezet op de strategische HR-thema’s leiderschap, vitaliteit & verzuim en personeelsplanning. De aanbesteding voor een nieuwe arbodienstverlener is uitgevoerd en afgerond. De onderwerpen uit het cao-akkoord zijn uitgewerkt en ingericht in de systemen (o.a. verhoging van de salarissen, verhogen bovenwettelijke verlofuren, nieuwe afspraken over betaald ouderschapsverlof, vervallen derde ziektejaar, tegemoetkoming aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekering). In AFAS is een aparte salarisadministratie ingericht voor de GGD. Rechtmatigheid Het Dagelijks Bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.
Jaarverslag 2023
54
Er zijn in 2023 geen afwijkingen geconstateerd boven de rapportagegrens (80% van het grensbedrag, zie paragraaf 5.2.5). De over- en onderschrijdingen van de kosten zijn, voor zover voorzien, in de tussentijdse financiële rapportages gemeld aan het Algemeen Bestuur dat hiermee heeft ingestemd. Deze vallen binnen het bestaande beleid en de reguliere bedrijfsuitoefening waardoor de begrotingsonrechtmatigheid als acceptabel is aangemerkt (zie tabel in paragraaf 5.2.5).
Jaarverslag 2023
55
4.4.8
Samenstelling personeelsbestand
In onderstaande tabel zijn een aantal gegevens opgenomen over de opbouw van het personeelsbestand.
Aantal medewerkers GGD2
2023
2022
2021
2020
AFAS
AFAS
Ultimo
Ultimo
450
455
4644 460
Aantal medewerkers in dienst (excl. corona stagiaires en inhuur)
477
Aantal medewerkers coronabestrijding
211
3467
1.018
494
Totaal medewerkers GGD
688
927
1.468
949
FTE in dienst
372
358
347
347
FTE inhuur
14
33
12
34
Aantal FTE
Overige indicatoren Gemiddelde leeftijd
45,6
46,44
46,56
46,70
10,81 88,98 0,20
11,09 88,70 0,22
10,22 89,78
10,99 90,01
6,46
7,97
7,17
Verhouding (%) Man Vrouw Non-binair Ziekteverzuim (%)
4.5
6,32
Verbonden partijen
De GGD werkt samen met Veiligheidsregio Gelderland-Zuid op het gebied van bedrijfsvoering. Er is geen sprake van een verbonden partij in die zin dat de GGD risico’s draagt die door de andere partij worden veroorzaakt. Wel zijn er kosten gemoeid met het eventueel verbreken van het samenwerkingsverband.
2
iedereen die van de GGD een loonstrook ontvangt (excl. niet-betaalde stagiaires)
Jaarverslag 2023
56
5 Jaarrekening Dagelijks Bestuur d.d. 21 maart 2023
Jaarverslag 2023
57
5.
Jaarrekening
5.1
Balans per 31 december 2023
ACTIVA (bedragen x € 1.000,-)
31-12-2023
31-12-2022
Vaste Activa Materiële vaste activa
11.815
3.106 11.815
3.106
Vlottende activa Vlottende activa Voorraden Voorraden
108
81 108
81
Uitzetting met rentetypische looptijd < 1 jaar Openbare lichamen Rijk Openbare lichamen Gemeenten
189
231
2.310
943
Openbare lichamen Overige
752
331
Uitzettingen Rijks schatkist
15.443
18.411
Overige vorderingen
82
347 18.775
20.262
Liquide middelen Kassaldi
5
8
Banksaldi
58
51 63
59
Overlopende activa Nog te ontvangen subsidies Rijk
290
536
Nog te ontvangen subsidies gemeenten
123
127
Overige nog te ontvangen bedragen
914
Totaal
Jaarrekening 2023
593 1.327
1.256
32.088
24.764
58
PASSIVA (bedragen x € 1.000,-)
31-12-2023
31-12-2022
Vaste Passiva Eigen vermogen Algemene reserve
2.220
1.696
Bestemde reserve frictiekosten huisvesting
287
327
Bestemde reserve VT
377
0
Gerealiseerd resultaat
260
524 3.144
2.547
Voorzieningen Voorzieningen verplichtingen, verliezen, risico's
1.508
1.332
161
253
Voorzieningen ter egalisering van kosten
1.669
1.585
Langlopende schulden Schuld met rentetypische looptijd > 1 jaar Langlopende schulden
13.875
14.250 13.875
14.250
Vlottende passiva Netto vlottende schuld met rentetypische looptijd < 1 jaar Crediteuren
2.835
2.145
Overige schulden
3.179
2.987 6.014
5.133
Overlopende passiva Overige nog te betalen bedragen
1.317
541
Overige vooruit ontvangen bedragen
6.070
708 7.387
1.249
32.088
24.764
Gewaarborgde leningen
0
0
Garantiestelling
0
0
Totaal
Jaarrekening 2023
59
5.2
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar
De primaire begroting 2023 is op 30 juni 2022 door het Algemeen Bestuur goedgekeurd. Op 7 september 2023 is de begrotingswijziging zoals deze wordt gepresenteerd in deze jaarrekening goedgekeurd.
Realisatie
Gewijzigde begroting
Primaire begroting
Realisatie
2023
2023
2023
2022
Bijdrage deelnemende gemeenten
27.028
27.028
25.449
25.184
Bijdrage deelnemende gemeenten o.b.v. facturen
2.924
2.904
2.832
2.807
Subsidies Rijk
10.122
2.169
2.169
32.512
Subsidies Gemeenten
6.392
4.730
4.409
5.049
Overige opbrengsten
6.246
2.678
2.586
3.568
Acquisitiedoelstelling
0
340
340
0
52.713
39.849
37.784
69.119
Personeelskosten
37.830
30.376
28.290
49.157
Huisvestingskosten
2.862
1.843
1.823
3.345
Kantoormiddelen
102
190
188
146
Medische kosten
1.297
887
887
1.511
Communicatieapparatuur
1.834
1.634
1.544
2.115
Vervoermiddelen
68
33
33
75
Afschrijvingen
397
612
612
532
Algemene kosten
4.733
1.970
1.886
8.945
Inkoop ondersteunende diensten VRGZ
3.484
3.119
2.851
2.755
Bijdrage aan interne dienstverlening
0
0
0
0
Voorlichting
38
25
25
25
-539
126
126
50
52.107
40.816
38.265
68.654
605
-967
-481
465
Toevoegingen reserves
-377
0
0
0
Onttrekkingen reserves
40
0
0
59
268
-967
-481
524
8
0
0
0
260
-967
-481
524
bedragen x € 1.000,Baten
Totaal baten Lasten
Rentebaten en -lasten Totaal lasten
Totaal saldo van baten en lasten Reserves
Resultaat voor vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Resultaat na vennootschapsbelasting
Jaarrekening 2023
60
Grondslagen van resultaatbepaling en waardering De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft. Het overzicht van baten en lasten van de GGD omvat het totaal van alle activiteiten die de GGD heeft uitgevoerd. De cijfers worden nader gepresenteerd en toegelicht in het overzicht baten en lasten. Voor de GGD geldt de vennootschapsbelastingplicht (vpb) voor overheidsinstellingen. Jaarlijks verzorgt de GGD in samenwerking met een belastingadviseur de vpb-aangifte.
5.2.1
Grondslagen van resultaatbepaling
De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. De lasten worden bepaald op basis van historische kosten met inachtneming van de vermelde grondslagen van waardering van activa en passiva en toegerekend aan het verslagjaar waarop ze betrekking hebben. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Aangezien het niet is toegestaan voorzieningen te vormen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Voor jaarlijks terugkerende arbeid gerelateerde kosten zonder (naar verwachting) een jaarlijks vergelijkbaar volume is een verplichting opgenomen.
5.2.2
Grondslagen van waardering
Alle activa en passiva zijn gewaardeerd tegen nominale waarde tenzij anders is vermeld. De belangrijkste posten worden hieronder nader toegelicht.
5.2.3
Activa
Materiële vaste activa met economisch nut Onder materiële vaste activa worden activa verstaan die bedoeld zijn om de bedrijfsuitoefening duurzaam te dienen. De materiële vaste activa (met een aanschafwaarde > € 10.000,-) worden gewaardeerd tegen aanschaffingsprijs of vervaardigingskosten verminderd met een lineaire afschrijving gebaseerd op economische levensduur of tegen lagere bedrijfswaarde. Indien de GGD investeringsbijdragen van derden ontvangt wordt dit expliciet toegelicht. Investeringen die volledig zijn afgeschreven maar nog wel in eigendom zijn, worden middels desinvestering overgebracht naar de staat van eigendommen. De bouw van het nieuwbouwpand is in volle gang. Het ligt nu in de lijn der verwachting dat de nieuwbouw eind 2024 of begin 2025 gereed zal zijn. Het huidige hoofdkantoor aan de Groenewoudseweg zal worden gesloopt. Als gevolg hiervan is de levensduur van de gedane investeringen verkort tot 2023. Daarom is in de jaarrekening 2019 een schattingswijziging met betrekking tot de levensduur van de activa doorgevoerd. In deze jaarrekening is rekening gehouden met deze verkorte levensduur (een zogeheten schattingswijziging).