Broerstraat 51

Gemeentelijke Monumentenlijst Register van beschermde monumenten krachtens de Nijmeegse Erfgoedverordening

Plaatselijke aanduiding monument

Broerstraat 51

Aanwijzingsbesluit

n.t.b

ID-code

3331

Redengevende omschrijving van het monument

INLEIDING Na de vaststelling van het wederopbouwplan voor Nijmegen in 1950, begon de herbouw van de binnenstad in 1955 in het commerciële hart uit het plan: de winkelloop Broerstraat - Burchtstraat en Plein 1944. Veel bedrijven keerden terug op dezelfde plaats als voor de oorlog. Enkele percelen werden samengevoegd. In het wederopbouwplan is het vooroorlogse, licht gebogen tracé van de Broerstraat aangehouden. De straat is iets verbreed. De voorgevels samen vormen de buitenzijden van gesloten bouwblokken met daarachter gelegen expeditiehoven: een ruimtelijke oplossing om het winkelpubliek ruim baan te geven aan de voorkant en de bevoorrading te regelen aan de achterkant. W.J.Gerretsen, de supervisor, hanteerde per straat eenheid in schaal. Ook pakte hij de panden pandsgewijs aan. De panden variëren daardoor in vorm, kleur en materiaal. En in het straatbeeld ligt de nadruk op de ritmiek en continuïteit van de gevelwand. De architectuur is daaraan dienstbaar. Door de pandsgewijze aanpak sluit de wederopbouwarchitectuur aan op de vooroorlogse bebouwing. In de jaren vijftig ontwikkelde zich een mengvorm van traditionalistische en modernistische architectuur. Van de woonwinkels en warenhuizen zijn de meeste oorspronkelijke puien verdwenen door de dynamiek in de detailhandel. TYPERING VAN HET MONUMENT Winkel met bovenwoningen ontworpen in 1949-1950 door J.G. Deur en C.

Pouderoyen uit Nijmegen. Het pand markeert door zijn breedte en hoogte de hoek Broerstraat-Pauwelstraat. Het is in traditionalistische en eclectische bouwstijl opgetrokken met roodbruine bakstenen, natuursteen elementen en een kenmerkend lessenaars dak. Een kenmerkende natuurstenen luifel en fries met baksteenaccenten en bovenlichten begrensd de winkelpui van de bovenbouw. De luifel verspringt boven de winkelentree die hierdoor wordt gemarkeerd. De opbouw telt drie vensterassen met twee onderste identieke, samengestelde vensterlagen en een afwijkende beëindigende vensterlaag. In de samengestelde lagen bevinden zich aan de zijden twee gekoppelde vensteropeningen met stalen/aluminium kozijnen. Daar tussenin twee gekoppelde lagere vensters in houten kozijnen met snijwerk. De bovenste vensterlaag bestaat uit zes kleinere vensters. Decoratieve natuurstenen banden tussen de bovenste vensters en het houten dak overstek met geprofileerde klossen in Chaletstijl geven de geveltop nadruk. Aan de Pauwelstraat bevindt zich op de hoek een hoog en smal geveldeel met twee balkons dat verspringt naar een lager rechter geveldeel. Samen vier vensterassen bevattend. Voor het overige zijn opbouw, compositie, materialisatie en decoratie identiek aan de gevel aan de Broerstraat. Behalve het

blad 1 van 3

Adres.doc

Gemeentelijke Monumentenlijst

Vervolgvel 1

meanderende verloop van de gevelbeëindiging: een motief gelijk aan dat van de luifelverspringingen. Aan de rechter zijde bevindt zich de woningentree: een met forse natuursteenblokken omlijste houten entree met bovenlicht. Enige schade in het metselwerk aan de Pauwelstraat.

WAARDERING Broerstraat 51 maakt stedenbouwkundig onderdeel uit van het wederopbouwplan van de Nijmeegse binnenstad en is hier een expressie van. Stedebouwkundige waarde door de hoogtemarkering van de hoek. Ensemblewaarde vanwege de in hoogte oplopende reeks in de gevelwand. En vanwege de ritmiek in de reeks die wordt veroorzaakt door de variatie in vensteropeningen en de afwisseling in traditionele en moderne bouwtrant. Er is sprake van ontwerpkwaliteit van de gevels vanwege het lessenaars dak, de verspringende luifel en de gevelbeëindiging aan de Pauwelstraat die bijzondere architectonische elementen vormen in een bijzondere stilistische mengvorm. Het beeldbepalende karakter van het pand is onvervangbaar in relatie tot de context van de Nijmeegse binnenstad.

Bronnen: Atlas van de wederopbouw, Nederland 1940-1965. Ontwerpen aan land en stad, A. Blom (red), nai 010 uitgevers, 2013 Rapport Wederopbouw Nijmegen centrum. Deel 1: inventarisatie, 2003 Rapport Wederopbouw Nijmegen centrum. Deel 2: waardering en beleid, 2005

[einde omschrijving] Kadastrale tenaamstelling Kadastrale aanduiding Gemeente: Sectie: Nummer(s):

gegevens december 2021

Nijmegen C 7113

foto’s op vervolgblad

blad 2 van 3

Adres.doc

Gemeentelijke Monumentenlijst

Vervolgvel 2

blad 3 van 3

Adres.doc

'

I; i

0 0

7

11

1/ / I

0

/

I

,

0

fo

0 0 705 0

I

I

'O

Monumentenregister Nij megen Broerstraat 51, ID-code 3331

2022-02-08 0

5

Schaal 1:350 \%

2,,4$ Ni° 'ymegen y

10m