Brochure participatie ruimtelijk domein

Samen bouwen aan onze stad, hoe doe je dat? Plant u werkzaamheden, bouwprojecten, of veranderingen die invloed hebben op de buurt en anderen? Hier leest u hoe u de buurt en andere belanghebbenden betrekt in een participatieproces.

nijmegen.nl

Bent u van plan om veranderingen aan te brengen aan uw huis, tuin of ­omgeving? De gemeente Nijmegen vindt het belangrijk dat u dit deelt met de directe o­ mgeving en anderen die mogelijk een belang hebben bij de verandering. Met i­ngang van 1 januari 2024 is er een nieuwe wet (Omgevingswet) die aangeeft dat dit o­ verleg essentieel is. Maar hoe pakt u dat aan? Waarom is overleg zo belangrijk? • • • •

zijn al goedgekeurd door de gemeenteraad of het college. Het is belangrijk om te weten welke ruimte er is voor inbreng en ­welke zaken al definitief zijn voordat u begint met partici­ peren.

U informeert uw buren en anderen over de komende ver­ anderingen. Lokale kennis en ervaring kunnen waardevolle inzichten en suggesties opleveren. U krijgt de kans om uw plannen aan te passen voordat ze definitief worden. Het draagt bij aan goede relaties met alle betrokkenen.

Is het plan ingewikkeld, zijn er veel belang­ hebbenden of zijn de belangen bij uw plan groot?

Denkt u aan een grotere verbouwing, zoals een schuur of ­dakkapel? Onderzoek dan eerst of een vergunning vereist is. Bij de aanvraag hiervan is het goed om aan te geven hoe het overleg met de buren is verlopen en hoe zij erover ­denken. Door tijdig te communiceren met uw buren en ­an­dere betrok­ kenen, voorkomt u verrassingen. Zo’n gesprek kan verhel­ derend werken en potentiële problemen voorkomen. Een buurman die bijvoorbeeld meer schaduw in zijn tuin kan verwachten door uw bouwplannen, zal dit graag vroegtijdig willen weten. Zelfs als een vergunning niet nodig is, is het raadzaam het gesprek aan te gaan.

Samenwerken voor een beter Nijmegen We zijn overtuigd van de meerwaarde van samenwerken. Of u nu een kleine aanpassing overweegt of een omvangrijk bouw­ project voor ogen hebt, de betrokkenheid van de omgeving is heel belangrijk. Natuurlijk kunnen niet alle wensen vervuld worden, en soms worden er besluiten genomen die niet voor iedereen ideaal zijn. Maar door in het participatieproces open met elkaar in gesprek te gaan , krijgen we duidelijkheid over ieders belangen en kan dat in de besluitvorming worden afge­ wogen. Maak participatie niet te ingewikkeld en zorg vooral dat u in gesprek bent en blijft met belanghebbenden!

Een stap verder met de gemeente

Bent u van plan om iets groots te ondernemen dat mogelijk de huidige gemeenteregels overschrijdt? Misschien moet het omgevingsplan worden aangepast of is uw plan erg gevoelig in een buurt. We leggen u graag uit hoe u dit aanpakt. Bedenk bij de start van uw plan wat nog kan worden gewij­ zigd en wat al vaststaat. Met andere woorden, waarover kan geparticipeerd worden en waarover niet? Open en duidelijke communicatie is hierbij cruciaal. Zorg ervoor dat iedereen kan begrijpen wat er gaat gebeuren en welke veranderingen mogelijk komen in de omgeving. Wees proactief in het betrek­ ken van belanghebbenden, inclusief mensen met een speci­ fieke beperking (bijvoorbeeld fysiek, visueel of auditief) om duidelijk te krijgen hoe ook die betrokken kunnen raken bij uw plannen. Maak de participatie toegankelijk voor eenieder die mee wil doen. Wees eerlijk over het participatieproces en houd goede ver­ slagen bij. Dit zorgt voor duidelijkheid en vertrouwen in het proces. Als u de stappen in deze handreiking zorgvuldig volgt, verloopt uw participatieproces netjes en worden belangheb­ benden op een eerlijke en inclusieve manier betrokken bij uw initiatief.

Wanneer informeren en wanneer participeren? Door vroeg contact te leggen met belanghebbenden wordt participatie daadwerkelijk waardevol:

Controleer altijd of uw initiatief binnen de geldende regels valt. Vooraf overleggen met de gemeente kan hierbij helpen. Vanaf 1 januari 2024 kunt u een ‘verzoek tot vooroverleg’ indienen via www.nijmegen.nl. Hierin kunt u samen met de gemeente kijken naar de haalbaarheid en afstemming van uw plannen. Tijdens uw gesprekken met de gemeente zult u de r­ ichtlijnen leren kennen die voortkomen uit de omgevingsvisie, omge­ vingsprogramma’s en gemeentelijk beleid. Deze richtlijnen

2

1. Informeren: Het is altijd belangrijk om belanghebbenden en omwonenden tijdig op de hoogte te stellen van uw plannen, zodat ze weten wat er staat te gebeuren. 2. Participeren: Dit doet u wanneer er nog ruimte is om rekening te houden met de belangen van de omgeving en anderen. Dat kan op elk moment in het proces plaats­ vinden.

Inwoners zijn actief betrokken bij de plannen van het stationsgebied

Aandachtspunten in ieder participatieproces Begin vroeg met participeren Hoe eerder u belanghebbenden erbij betrekt, hoe ­soepeler latere participatie verloopt, omdat u zo voortbouwt op opge­ bouwde relaties en resultaten. Als u belanghebbenden vanaf het begin goed betrekt, zult u daar later de vruchten van ­plukken.

Wees open en eerlijk, ook over wat niet kan Met een participatieproces worden belangen opgehaald zodat een goede afweging gemaakt kan worden. houdt er rekening mee dat belanghebbenden verwachting hebben van een participatieproces. Niet alles kan en geef daar vroeg­ tijdig inzicht in, participeren is niet ‘je zin krijgen’!

Zet meerdere participatiemiddelen in Denk aan: • Het gebruik van nijmegen.mijnwijkplan.nl • Andere websites of sociale media • Organiseer teken- of brainstormsessies • Voer samen met belanghebbenden onderzoeken uit of stel samen onderzoeksvragen op • Richt een klankbordgroep of andere meedenkgroepen op • Creëer een loket op locatie die mensen kunnen bezoeken • Schrijf een prijsvraag uit • Enquêteer of gebruik een koffiekar om in de buurt op te halen

Dit zijn slechts enkele suggesties; er zijn nog tal van andere mogelijkheden. Door een heldere beschrijving van het partici­ patieproces op te nemen in uw plan, weten alle betrokkenen wat ze kunnen verwachten en welke rol ze kunnen spelen.

Wees flexibel De input van belanghebbenden kan soms leiden tot wijzigin­ gen in het participatieplan. Denk bijvoorbeeld aan extra bijeenkomsten over specifieke onderwerpen. Zorg ervoor dat uw participatieplan flexibel is, zodat er ruimte is voor dit soort aanpassingen en het plan niet onveranderlijk is. C ­ ommuniceer bij veranderingen wel altijd goed met iedereen!

Tenslotte •

Geen inwoner van onze stad is hetzelfde. Nijmegen kiest ervoor om informatie te geven in begrijpelijke taal (taal­ niveau B1). Een tekst op dit niveau, wordt begrepen door veel inwoners. We verwachten van u dat u ook begrijpelijk communiceert over uw plan. Zorg voor een keuze van middelen zodat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen. Niet iedereen kan in een zaaltje komen met een rolstoel, niet iedereen kan even goed zien of horen. Leg uit hoe u daar rekening mee houdt. Houd rekening met de wet rondom het bewaken van ­privacy bij uw participatieplan en de verslagen. U mag bijvoorbeeld geen gegevens ophalen, delen of openbaar maken.

•

•

3

Stappen participatieproces

Begin de verkenning zo vroeg mogelijk! Dat leidt tot een beter plan. Volg deze stappen voor een goed participatieproces. WAT IS HET IDEE OF PLAN? VRAAG EEN VOOROVERLEG AAN BIJ DE GEMEENTE

GA IN GESPREK MET BELANGHEBBENDEN EN MAAK EEN VERSLAG

MAAK EEN WANNEER BETREKT?

...

?

PLAN

Plaats uw idee of plan op nijmegen.mijnwijkplan.nl

Plaats uw verslag op nijmegen.mijnwijkplan.nl VERSLAG

+ – IDEE FASE STAP

1

VERKENNENDE FASE

2

STAP

IDEE INITIATIEF

1

5

• Hoe wordt gedacht dat de plannen hen zullen beïn­ vloeden? Begrijp de impact van uw ideeën. • Zijn er slimme suggesties en briljante ideeën? Luister naar hun inzichten. • Wat voor problemen worden voorzien als de plannen realiteit worden? Identificeer mogelijke zorgen. • Wat verwachting men van de samenwerking? Begrijp wat men hoopt te bereiken. • Wil iemand een actieve rol spelen? Ontdek welke ­bijdrage geleverd kan worden. • Hoe kan men het participatieproces ondersteunen? Geef mensen de kans om je te helpen.

Heeft u een bouw- of veranderplan in Nijmegen? Beschrijf dit kort of, als het al meer vorm heeft gekre­ gen, in meer detail. Neem vervolgens contact op met de gemeente voor informatie over mogelijkheden en regels.

2

Dien uw ‘verzoek tot vooroverleg’ in via www.nijmegen.nl. Past uw initiatief binnen het ­bestaande omgevingsplan? Als dat niet het geval is, zoeken we samen naar oplossingen. Deel uw idee of plan op nijmegen.mijnwijkplan.nl zodat iedereen vanaf het begin op de hoogte is van uw initiatief.

VERSLAG VAN DE GESPREKKEN

5

VASTSTELLEN BELANGHEBBENDEN

Breng in kaart wie de belanghebbenden zijn bij uw plan. Denk hierbij aan buurtbewoners, wijkraad, belan­ gengroepen en de gemeente. Overweeg ook andere relevante partijen zoals toekomstige bewoners of lokale bedrijven. Ga al gesprekken aan om een goed beeld te krijgen van wie er belangen hebben bij uw plan.

BESPREKEN MET BELANGHEBBENDEN

4

4

VERVOLG 4 | BESPREKEN MET BELANGHEBBENDEN

VOOROVERLEG

3

3

PARTICIP

Neem de tijd om te praten met iedereen die betrokken is bij uw plannen! Stel vragen om erachter te komen: • Wat is voor hen echt belangrijk? Probeer hun priori­ teiten te begrijpen.

Bij stap 5 maakt u een samenvatting met het volgende overzicht: • Wat is er geleerd en verzameld. • Wie er allemaal betrokken zijn. • Wat belangrijk wordt gevonden door wie. • Hoe de plannen de buurt beïnvloeden. • Welke hinder of problemen er verwacht worden. • Slimme ideeën en alternatieven die zijn besproken. • De stappen die nu gezet gaan worden. Probeer zo eerlijk mogelijk te zijn over ieders ­belangen en de effecten. Als iemand bijvoorbeeld klaagt over parkeer­ problemen, kunt u overwegen om parkeer­metingen te doen om te begrijpen wat er echt aan de hand is. Deel dit verslag geanonimiseerd op ­nijmegen.mijnwijkplan.nl

4

STAP

N PLAN HOE EN R JE MENSEN ?

MAAK EEN VERSLAG VAN HET PARTICIPATIEPROCES

LEVER HET VERSLAG AAN EN REALISEER NA BEROEP EN BEZWAAR UW PLAN

VERSLAG

VERSLAG

Plaats uw plan op nijmegen.mijnwijkplan.nl

STAP

!

Plaats uw verslag op nijmegen.mijnwijkplan.nl

!

7

PATIEPLAN FASE

UITVOERINGSFASE

6

STAP

8

BESLUITVORMINGSFASE

9

STAP

OPSTELLEN PARTICIPATIEPLAN

VERSLAG VAN DE PARTICIPATIE

6

9

• • •

•

•

De verkennende fase is nu afgerond. Zorg ervoor dat alle betrokken mensen en hun wensen serieus worden genomen. In het participatieplan zet u deze belangrijke zaken: Waarom doet u dit project? Wat wil u ermee bereiken? Waarom is het belangrijk dat mensen meedoen en wat wil u bereiken met hun inbreng? Wat zijn de regels en grenzen die moeten worden gevolgd? Dit komt voort uit de omgevingsvisie, omge­ vingsprogramma’s, ander gemeentelijk beleid en ­budget. Hoeveel ruimte is er voor betrokkenen om het plan aan te passen? Deel het overzicht van wie er allemaal betrokken zijn, wat zij belangrijk vinden, waar ze problemen mee ­kunnen krijgen door het plan, en wat de impact is. Leg ook heel duidelijk uit welke stappen u gaat nemen, zodat iedereen weet wat er gaat gebeuren, wat er van hen wordt verwacht, en wanneer ze kunnen meedoen.

BESLUITVORMING

10

8

Lever het participatieverslag aan bij de besluitvorming. Of het nu gaat om een vergunningaanvraag of een ander besluit.

RESULTAAT

11

Plaats het participatieplan op nijmegen.mijnwijkplan.nl

UITVOEREN PARTICIPATIEPLAN

Vat samen wat er is bereikt en hoe de input van belang­ hebbenden is verwerkt. Laat zien op welke manieren uw plan is verbeterd dankzij hun bijdragen.

Plaats het verslag op nijmegen.mijnwijkplan.nl

PUBLICEREN PARTICIPATIEPLAN

7

10 11 12

Het participatietraject kan verschillende resultaten ­ ebben. Soms eindigt het in een vergunningaanvraag h voor een specifiek project. Maar meestal begint partici­ patie al in een eerder stadium, bijvoorbeeld bij het opstellen van plannen, visies, of programma’s. Dit is dan het resultaat.

START REALISATIE

12

Voer de geplande acties uit en update deze indien nodig.

5

Nadat de beslissing is genomen, bestaat nog steeds de kans op formele bezwaren. Als u een goed participatie­ traject hebt doorlopen, kunt u veel bezwaren al in een vroeg stadium oplossen en voorkomen dat er juridische procedures nodig zijn. Maar let op, dit betekent niet dat er nooit bezwaren zullen zijn. Als de formele procedure eenmaal is afgerond, kunt u beginnen met de uitvoering van uw plan!

Bespreken plannen Kinder­dorp Neerbosch met b ­ ewoners, bedrijven, onderwijs- en zorginstellingen

Uitgave Gemeente Nijmegen Korte Nieuwstraat 6, 6511 PP Nijmegen

November 2023