Brief d.d. 21 februari 2022 van de Fietsersbond inzake WOB verzoek met betrekking tot planvorming station en stationsgebied

Inhoud 1. Inleiding & Uitgangspunten

5

2. Ambities & Bouwstenen

13

3. Referentieontwerp Westzijde

31

4. Ruimtelijk functioneel ontwerp Oostzijde

21

4

1. Inleiding & Uitgangspunten 5

6

Geschiedenis

1880

1894

1894

1940

1954

1967

1970

2001

2016

Een weerbarstige plek in de stad Gelegen op een oude stuwwal, heeft station Nijmegen te allen tijde een complexe positie net buiten de stad gehad. Ook de ontwikkeling van Nijmegen West heeft oorspronkelijk ruim afstand gehouden van het station. De aanleg van de tunnelweg heeft aanwezige barrières en obstakels om stad en station hecht met elkaar te verbinden, verder vergroot.

Transformatie van de Singel Na een periode waarin de voetganger steeds meer in de verdrukking is gekomen tussen toenemend verkeer van auto, bus en fiets, is door de aanleg van de Esplanade op de Schaeck Mathonsingel een omslag gekomen: binnen de mogelijkheden van de bestaande situatie, is zoveel mogelijk een ruimte gecreëerd voor de voetganger.

Continue gebiedsontwikkeling In de afgelopen jaren is de ontwikkeling van hoogwaardig vastgoed rondom het station goed op gang gekomen. Het ROC, het politiebureau, Poppodium Doornroosje en het woningbouwensemble Spoorstraat zijn gerealiseerde voorbeelden hiervan. De transformatie van Metterswaene staat in de steigers, en ook andere vastgoedeigenaren zijn met de gemeente in gesprek over hun herontwikkelingsplannen. Zo komt er steeds meer actief en gemengd stedelijk programma in het stationsgebied.

10

Stationsgebied nu Het stationsgebied wordt door vele gebruikers als onoverzichtelijk, kil, technisch en “gevoeld onveilig” omschreven. Voor de voetganger is het beeld verwarrend en weinig uitnodigend. Dit beeld is ook naar voren gekomen in het onderzoek “Voetgangers in de stationsomgeving van Nijmegen (2012, Molster). In de werksessies is stilgestaan bij een gedeelde en concrete definitie van probleemstelling en ontwerpopgave. Een vijftal concrete knelpunten staan bovenaan de lijst: 1. Geen stationsgebied aan Westzijde 2. Onvoldoende intuïtieve oriëntatie 3. Barrières en kruisende stromen 4. Onveilig oversteken en een onduidelijke aanlooproute 5. Verrommeling en leegstand van belangrijke delen van het monumentale gebouwensemble

11

12

2. Ambities & Bouwstenen 13

20

3. Referentieontwerp Westzijde 21

Een stationsgebied voor Nijmegen West Stationsgebied in balans

De voetganger op één

Duurzaam & veilig

De transformatie van het stationsgebied is een strategische opgave die zich in meerdere stappen zal voltooien. De nieuwe entree van Westzijde is de eerste en belangrijkste stap hiervan. Naast het concrete belang van de nieuwe entree voor Nijmegen West en voor de implementatie van PHS, wordt door de nieuwe entree ook de Oostzijde ontlast. Dit brengt balans in het stationsgebied, en het maakt een verbouwing aan Oostzijde eenvoudiger.

Door het hoogteverschil tussen de stationspassage en de het omringend maaiveld, betreedt de reiziger het stationsgebied vanuit de trein in een balkonsituatie. Hier wordt een helder en overzichtelijk ontvangstdomein vormgegeven met duidelijk overzicht naar alle richtingen en “ketenvoorzieningen”. Het Stationsplein zelf, en daarmee het omgevingsdomein, ligt iets lager, op een tussenniveau op halve hoogte tussen Tunnelweg en stationsbalkon.

De het huidige kruispunt Marialaan - Koninginnelaan is overbelast door de zes richtingen die erop afgewikkeld worden. Een standaard turborotonde iets verder naar de tunnelweg, gecombineerd met het samenvoegen van een aantal nevenstromen daar net voor, creërt een duurzaam veilige oplossing, zonder aantasting van beeldbepalende bebouwing in de wijk. De huidige P&R wordt veel beter bereikbaar op zijn huidige plek. Op het stationsplein zelf komt een goed bereikbare lus voor Kiss&Ride.

Integrale gebiedsontwikkeling Doordat een aantal kavels rondom het station op termijn beschikbaar komen voor herontwikkeling, bestaat de kans om op termijn een echt stationsgebied te creëren, met voorzijden naar het station en ruimte voor strategisch programma. Het stationsontwerp kan los van deze ontwikkelingen geïmplementeerd worden, de gebiedsontwikkeling kan haar eigen tempo aanhouden.

Nieuwe hoofdfietsverbindingen De nieuwe hoofdfietsroute kruist de Tunnelweg op een iets lager niveau dan de Stationspassage, en gaat vervolgens onder het stationsbalkon door. Dat is comfortabel voor de fietser, voorkomt kruisende stromen met de voetganger en zorgt er tevens voor dat er een elegante nieuwe en groene tunnelmond gemaakt wordt.

23

Een impuls voor Nijmegen West Met het nieuwe Stationsgebied krijgt Nijmegen West, naast een comfortabele toegang naar de trein, een aantrekkelijk verblijfsgebied met ruimte voor grootstedelijk programma.

Impressies

Overzicht over het nieuwe stationsgebied en de nieuwe ontwikkelingen: Terwijl naar het station toe een natuurlijke plek voor een landmarkgebouw met voorkanten naar het stationsplein ontstaat, sluiten de nieuwe gebouwen aan de andere kant qua schaal en maat naadloos aan op de bestaande wijken.

Zicht op het kruispunt van hoofdroutes voor voetganger, auto en fietser. Vanuit alle richtingen is de lift goed zichtbaar en bereikbaar.

28

Zicht vanuit de Marialaan. Het hele stationsgebied is goed herkenbaar. Het ventilatiegebouw wordt meegenomen in de transformatie, als een baken van het station.

30

4. Ruimtelijk functioneel ontwerp Oostzijde 31

Rode lopers naar trein en stad Ruimtelijk raamwerk

Een groen en actief stationsplein

Na de realisatie van het de nieuwe stationsentree West komt de transformatie van de Oostzijde aan de orde. Dit is een strategische opgave die naast de herinrichting van het plein ook vergt dat de Stationshal en de fietsenstallingen fundamenteel worden aangepakt. De programmatische en budgettaire kaders zijn echter nog niet compleet. Om concrete uitgangspunten te geven aan de lopende transformatie van vastgoed, openbare ruimte en stationsfuncties, is een ruimtelijk functioneel raamwerk opgesteld. Dit gaat uit van een reeks herkenbare hoofdroutes, die vloeiend en direct vanuit de stad over het stationsplein naar de nieuwe stationshal lopen, waar men direct door kan lopen naar de perrontunnel en de trein. Het ruimtelijk raamwerk is gebaseerd op een proces van trechteren en ontwerpend onderzoek en stelt de contouren van een grondplan vast. Hierbij zijn nog geen harde keuzes gemaakt over de bouwkundige inrichting van de nieuwe stationshal, of de inrichting van de fietsenstalling. Hierin is ruimte voor nadere uitwerking.

De routes voor de reizigers worden vormgegeven als rode lopers. Maar de belangrijkste “rode lopers” van de stad naar de trein zijn in werkelijkheid groene lopers: De groene Schaeck Mathonsingel, alsmede de verder vergroende Hustinxstraat, lopen als het ware door op het Stationsplein. Aan zuidzijde van het plein, in het verlengde van de Schaeck Mathonsingel, ontstaat een nieuw verblijfsplein bovenop de toekomstige fietsenstalling. Dit nieuw verblijfsgebied ademt flair en ambiance van de Singel temidden van het historische decor van het stationsensemble.

Het plein opschonen In de huidige situatie is het plein als het ware in de knoop door hinderlijke kruisende stromen van bussen, taxi, K&R, fietser, laden en lossen en de tijdelijke fietsenstalling. Het nieuwe nevenontvangstdomein aan Westzijde vermindert de huidige drukte en maakt het mogelijk om het plein grondig op te schonen. Hinderlijke functies zoals de tijdelijke fietsenstalling worden ondergronds opgelost en kruisende stromen verminderd, bijvoorbeeld door de ingangen naar de fietsenstallingen voor het plein te situeren.

33

40