Brief aan Erfgoedvereniging Heemschut beschermingsverzoek voor de tien ronde paviljoens in Kinderdorp Neerbosch

Postadres Gemeente Nijmegen RO10 Postbus 9105

Erfgoedvereniging Heemschut t.a.v. de heer K. Loeff Nieuwezijds Kolk 28 1012 PV AMSTERDAM

6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

8 maart 2022 Beschermingsverzoek paviljoens Kinderdorp Neerbosch

Contactpersoon Mayke Haaksman m.haaksman@nijmegen.nl T 024 – 329 9048

Geachte heer Loeff,

Ons kenmerk D220112066

Op 24 juni 2021 hebben wij u geïnformeerd over hoe wij om willen gaan met uw verzoek tot bescherming van de paviljoens van Kinderdorp Neerbosch (Scherpenkampweg 29, 31, 49, 51, 53, 68, 70, 72, 74 en 76 ) als gemeentelijk monument van 23 april 2021. Middels deze brief informeren wij u over de stappen die wij hebben gevolgd en over hoe we om willen gaan met uw beschermingsverzoek.

Bijlage(n)

Belangen paviljoens Met betrekking tot de paviljoens van Kinderdorp Neerbosch spelen verschillende belangen. Voor de gemeente Nijmegen maken de paviljoens deel uit van de geschiedenis van Kinderdorp Neerbosch. Het Kinderdorp is een unieke locatie, waar al meer dan 1,5 eeuw zorg aan kinderen wordt verleend. Eerst als wezenzorg, vanaf de jaren ’60 van de twintigste eeuw als jeugdzorg. De functie die het gebied nu grotendeels nog steeds heeft. De functie van het gebied en de bijbehorende bebouwing en stedenbouwkundige structuren en groen hebben daarom cultuurhistorische waarden. Wij vinden het belangrijk dat zowel het materiële cultureel erfgoed, onder andere de gebouwen, als het immateriële erfgoed, de functie, zo goed mogelijk voor de toekomst behouden kan blijven. Vanuit dit vertrekpunt hebben we het afgelopen jaar gesprekken gevoerd met Parnassia, de eigenaar van een cluster van vijf paviljoens in Kinderdorp. Parnassia levert op een deel van het terrein van Kinderdorp Neerbosch zorg aan kwetsbare jongeren. Vanwege de druk op de jeugdzorg is er momenteel dringende behoefte om 12 extra patiënten te kunnen huisvesten. De paviljoens uit de jaren ’60 van de twintigste eeuw voldoen echter niet meer aan de hedendaagse eisen voor jeugdzorg. Zo bieden de ronde paviljoens geen direct overzicht over de gang met aangrenzende kamers, hebben de

Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Brief

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 3

kamers geen eigen badkamer, zijn de ruimtes vanwege de hoogteverschillen slecht toegankelijk voor mindervaliden en de paviljoens zijn te klein voor het benodigde programma van 12 patiëntenkamers en ondersteunde functies, zoals rustruimten en dagbehandelingsruimten. Met name de beperkte omvang van de paviljoens en het niet kunnen voldoen aan de eisen van veiligheid en overzichtelijkheid zijn voor Parnassia grote belemmeringen om de paviljoens te kunnen hergebruiken. De afgelopen maanden hebben we onderzocht of het mogelijk is om een nieuw gebouw met extra patiëntenkamers elders in Kinderdorp een plek te geven. Dit bleek niet mogelijk te zijn, omdat het voor een goede zorgverlening nodig is dat de nieuwe paviljoens in de buurt liggen van de overige gebouwen van Parnassia. Dit mede voor uitwisseling van personeel bij noodsituaties. Daarnaast neemt het realiseren van nieuwbouw op een andere locatie veel tijd in beslag, onder andere vanwege aankoop van de grond en eventuele bestemmingsplanwijzigingen. Vanwege de acute behoefte aan zorgplekken heeft Parnassia deze tijd niet. Gelet op de urgentie van een nieuw zorggebouw waar 12 patiënten kunnen worden gehuisvest en vanwege de reeds goedgekeurde sloopmelding, willen we medewerking verlenen aan de sloop van 2 paviljoens.

Omdat wij ook staan voor behoud van het materiële cultureel erfgoed hebben we met Parnassia afgesproken dat zij met Stichting van ’t Lindenhout in gesprek gaan over verkoop van één van de vijf paviljoens aan de Stichting ten behoeve van het museum. Dit paviljoen zal hiermee als museum bewaard kunnen blijven en het verhaal van de omslag van wezenzorg naar jeugdzorg in de tweede helft van de twintigste eeuw kunnen vertellen. Het voornemen is om in elk geval dit paviljoen voor te gaan dragen voor bescherming. Over de overige twee paviljoens in eigendom van Parnassia zijn we nog in gesprek en onderzoeken we de mogelijkheden. Wij vinden het belangrijk dat de jeugdzorgfunctie in Kinderdorp gecontinueerd kan worden. Deze functie past bij de geschiedenis van het gebied. Net zoals in de jaren ’60 van de twintigste eeuw vraagt de jeugdzorg ook nu weer om een ander type gebouw. Een nieuw gebouw past daarom in de historische gelaagdheid van Kinderdorp. We vinden het hierbij evenwel van belang dat de nieuwbouw een goede ruimtelijke inpassing krijgt, passend binnen de stedenbouwkundige structuur van het gebied. De komende tijd gaan wij samen met Parnassia een plan uitwerken. Tot slot gaan wij aan de slag met het maken van een integraal ontwikkelplan voor Kinderdorp Neerbosch. Een onderdeel van het plan is de omgang met het erfgoed.

Een voorstel voor de bescherming van de cultuurhistorische waarden van Kinderdorp, als uitwerking van de Erfgoedstrategie, zal daarom deel uitmaken van het ontwikkelplan. Hierbij zullen wij ook een afweging maken voor de andere paviljoens in Kinderdorp.

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 3

Wij betrekken de Erfgoedvereniging Heemschut graag bij dit proces. Een voorstel met betrekking tot het ontwikkelplan en een beschermingsvoorstel zullen wij te zijner tijd ter besluitvorming aan de raad voorleggen. We vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

mr. drs. A.H. van Hout gemeentesecretaris

drs. H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 3