Brief aan de raad Wensen en bedenkingen Ambitiedocument Kanaalzone-Zuid en Wvg Winkelsteeg

Postadres Gemeente Nijmegen

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

Contactpersoon Ewald van Petersen e.van.petersen@nijmegen.nl T 024 – 329 2602

23 februari 2021 Ambitiedocument Kanaalzone-Zuid

Geachte leden van de raad,

Ons kenmerk D210670533

Graag informeren wij u over de stand van zaken van de planontwikkeling van de gebieden rond het zuidelijk deel van het Maas-Waalkanaal middels het bijgevoegd Ambitiedocument Kanaalzone- Zuid en deze brief.

Bijlage(n) Bijgevoegd: Ja

Om richting te geven aan de ontwikkelingen in dit gebied zijn wij voornemens het Ambitiedocument Kanaalzone-Zuid vast te stellen. Dit Ambitiedocument zien wij als een belangrijke stap in de doorontwikkeling van onze stad eendachtig de Omgevingsvisie 20202040 zoals deze is vastgesteld door uw raad. Vanwege dit belang vragen wij uw raad om wensen en bedenkingen in de zin van de artikelen 160 en 169 Gemeentewet uit te brengen op dit Ambitiedocument. Ook willen wij u nader informeren over hoe wij om willen gaan met aanbiedingen van eigenaren van percelen in het noordelijk deel van Winkelsteeg. Aanleiding Recent stelde uw raad de Omgevingsvisie 2020-2040 vast. In de Omgevingsvisie zijn richtinggevende besluiten genomen over de ontwikkeling van onze Stad. Eén van die besluiten betrof de ontwikkeling van de zogeheten zuidelijke Kanaalzone. Het gebied aan weerszijden van het Maas-Waalkanaal ten zuiden van de Neerbosscheweg, hierna te noemen Kanaalzone-Zuid. In het Ambitiedocument Kanaalzone-Zuid worden de ambities en aandachtspunten die van belang zijn voor de ontwikkeling van dit nieuwe woon-, werk- en verblijfsgebied uiteengezet. Het gaat zowel om fysiek-ruimtelijke kwesties als sociaal, economische en maatschappelijke opgaven. Dialoog De basis van het Ambitiedocument startte niet op de tekentafel, maar aan de gesprekstafel.

Via een constructieve dialoog met diverse belanghebbenden en belangstellenden hebben zich in de loop van 2020 en 2021 steeds duidelijker de contouren afgetekend van dit Ambitiedocument.

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 6

Het gehele planvoorbereidingsproces met belanghebbenden zoals bedrijven, bewoners en andere betrokkenen en belangstellenden, met meerdere fysieke en digitale bijeenkomsten, in groepsverband en individueel, is waardevol geweest. Het heeft op inspirerende wijze mede richting gegeven aan de toekomstige functionele invulling en ruimtelijke structurering van de Kanaalzone-Zuid. Startend met een open inventarisatie van kansen, zorgen en ideeën zijn centrale thema’s benoemd met dilemma’s of nadere onderzoeksopdrachten. Op die thema’s zijn de mogelijke scenario’s in beeld gebracht die na een volgende dialoogronde hebben geleid tot keuzes. Zo ziet men kansen voor een kwaliteitsslag in Winkelsteeg en een betere verbinding met Dukenburg. Omliggende wijken moeten hiervan kunnen meeprofiteren. Het kanaal biedt kansen en ruimte voor (meer) levendigheid in de omliggende wijken. Hiervoor zijn wel betere verbindingen nodig. De noodzaak voor gevarieerde woningbouw wordt onderkend. Niet alleen voor starters maar ook voor ouderen. Groen in het gebied is en blijft ook in de toekomst belangrijk. Zowel bewoners en belanghebbenden als marktpartijen hebben de keuzes en richting voor Kanaalzone-ontwikkeling goed ontvangen. Uiteraard zijn er wel vragen en zorgen.

Deze spelen vooral in deelgebied Winkelsteeg waar de transformatie van een bedrijventerrein naar een gemengd werk-woongebied logischerwijs tot vragen en/of zorgen leidt bij zittende ondernemers. In de nog af te ronden ontwikkelvisie Winkelsteeg zal nader worden ingegaan op de gestelde vragen en zorgen. Ook zijn er nog de nodige zaken in de Kanaalzone-Zuid die de komende periode verdere aandacht, onderzoek en uitwerking vragen. De hoofdlijnen voor de komende jaren zijn verwoord in hoofdstuk 4.3 van het Ambitiedocument. Begrenzing Kanaalzone-Zuid Impact van het Maas-Waalkanaal Meer dan 100 jaar geleden waren in het gebied van de Kanaalzone-Zuid de landgoederen Duckenburg, De Winckelsteegh en De Hulsen en de dorpen Hatert en Neerbosch gelegen. Het aanleggen van het Maas-Waalkanaal heeft deze landschappelijke structuren letterlijk doorsneden en opgedeeld. De opgaven binnen de Kanaalzone-Zuid waar we nu voor staan zijn verbonden met de komst van het kanaal en de ontwikkelingen die volgden. De ontwikkeling van het gebied Winkelsteeg als bedrijventerrein kwam in de jaren ‘50 op gang met de komst van Philips. Vanaf de jaren ‘60 werden de woonwijken ten westen van het Maas- Waalkanaal ontwikkeld. Deze wijken zijn kinderen van hun tijd. Een tijd waarin wonen en werken gescheiden van elkaar werd gerealiseerd en wijken vaak in zichzelf gekeerd waren.

Vandaag de dag is de Kanaalzone-Zuid een plek waar veel mensen werken

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 6

en met plezier wonen. Ook zijn er opgaven die aangepakt moeten worden. Het gaat dan om zowel opgaven van sociaal, economisch en maatschappelijke als fysieke aard zoals de herstructurering van het deels extensief benutte, bestaande bedrijventerrein Winkelsteeg. Visie op de Kanaalzone De hoofdlijn van het Ambitiedocument is om in de Kanaalzone-Zuid het optimisme waarmee de verschillende wijken en het bedrijventerrein ooit zijn ontwikkeld, weer voelbaar te maken: een vitaal stadsdeel dat ècht onderdeel is van Nijmegen. Dit toekomstbeeld van de Kanaalzone-Zuid kan gevat worden in drie kernwaarden: Verbonden, Dynamisch en Gezond. Deze zijn leidend voor de toekomstige ontwikkeling van de Kanaalzone-zuid.

Elke wijk binnen de Kanaalzone-Zuid heeft zijn eigen uitdagingen en behoeft dus een eigen aanpak. Tegelijkertijd signaleren we de noodzaak voor een integrale, overkoepelende visie om effectief invulling te geven aan de opgaven en vertalen we deze kernwaarden in de volgende perspectieven: Economisch perspectief, Sociale en gezonde wijken en Aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgebieden. Vanuit het economisch perspectief richten we ons op het versterken van de samenhangende economische brandpunten in de Kanaalzone (winkelcentrum Dukenburg, Meijhorst 60e straat en Winkelsteeg), het stimuleren en versterken van activiteiten en ontmoeting op plekken in de wijken en het creëren van meer werkgelegenheid (van praktisch geschoolden tot hoger opgeleiden), en begeleiding van mensen naar de arbeidsmarkt. Winkelsteeg heeft hierin een belangrijke rol, ook voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. We zien nadrukkelijk kansen om meer van de centrale ligging Winkelsteeg te profiteren en kansen te bieden voor de sterke sectoren die reeds aanwezig zijn zoals het cluster Health en High Tech. De inzet rondom sociale en gezonde wijken richten we op de doorstroming op de woningmarkt. Door toevoeging van gevarieerdere woningbouw in de wijken krijgen bewoners de kans om door te schuiven. In Dukenburg bijvoorbeeld zijn veel nieuwe woningen voorzien.

Winkelsteeg moet naast het versterken van de economische potentie ook ruimte bieden aan een divers spectrum aan woonprogramma dat niet alleen invulling geeft aan de woningvraag maar ook flexibiliteit biedt om in de omliggende wijken te differentiëren. Nieuwe woonmilieus brengen ook nieuwe doelgroepen naar de Kanaalzone. Afstemming tussen gemeente en corporaties over het woningaanbod in de Kanaalzone-

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 6

zone is daarin belangrijk. Ook blijven we inzetten op een gerichte wijkaanpak die waar nodig wordt aangescherpt, en kijken we naar het perspectief op de huisvesting van maatschappelijke functies in de wijken. De ruime, groene opzet is één van de kwaliteiten van de Kanaalzone-Zuid. Met het oog op aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgebieden willen we dit groen toegankelijker, functioneler en interessanter te maken, zowel voor mens als natuur. Met nieuwe uitnodigende plekken kan het kanaal onderdeel gaan uitmaken van het dagelijks leven van bewoners en werknemers in het gebied. Het verbeteren van de fiets- en voetgangersverbindingen is hierin van groot belang. Tenslotte liggen er kansen op lokaal in de wijken de openbare ruimte te verbeteren door werk met werk te maken met de werkzaamheden in het kader van het aardgasvrij maken van de wijken.

Indicatieve plankaart Kanaalzone-Zuid Actieve rol van de gemeente De Kanaalzone-Zuid is een groot gebied wat zeker de komende 15 jaar nodig heeft om in zijn geheel tot realisatie te komen. De gemeente zal hierin ook een actieve rol moeten spelen om de gewenste doelen te behalen. Dit gaat zowel om het oppakken van sociaal, economische en maatschappelijk opgaven in de woonbuurten als ook de (gefaseerde) transformatie van bijvoorbeeld het gebied Winkelsteeg tot een aantrekkelijk gebied voor werken en wonen. Per gebied of per opgave zal worden bezien hoe de gemeente haar rol het beste kan invullen.

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 6

Rol van de raad Het raamwerk zoals in het Ambitiedocument Kanaalzone-Zuid is beschreven, zal uitgewerkt worden in visiedocumenten en vertaald worden in bestemmingsplannen. De bestemmingsplannen zullen gelijk oplopen met de voorbereidingen van de marktbenadering en de planuitwerking in verschillende deelgebieden. Dit betreft zowel particuliere ontwikkelingen (zoals de voormalige ROC-locatie in Zwanenveld) als ontwikkelingen waarin de gemeente het voortouw neemt (zoals de 500 tijdelijke woningen op de NDW21). Met de vaststelling van bestemmingsplannen door uw raad ontstaat er een planologische basis voor de nieuwe ontwikkelingen in Kanaalzone-Zuid. Ook zal in ieder geval voor het gebied Winkelsteeg een grondexploitatie ter besluitvorming worden aangeboden als handelingskader voor deze ontwikkeling. Winkelsteeg-visie en Wvg Winkelsteeg is in de Omgevingsvisie 2020-2040 aangewezen als het gebied in KanaalzoneZuid dat gaat transformeren van een werkgebied naar een werk-woongebied. Dit betekent dat de toekomstige bestemming in Winkelsteeg afwijkt van het huidige gebruik. In maart 2020 zijn voorkeursrechten op grond van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) gevestigd op de percelen gelegen binnen het gebied Winkelsteeg.

Voor de ontwikkeling van Winkelsteeg en de versterking van de economische functies in het gebied is het van belang dat de in Winkelsteeg gevestigde ondernemers – zodra het kan – perspectief wordt geboden of transformatie naar een werk-woongebied voor hun locatie/omgeving) aan de orde is. Ondernemers krijgen hierdoor duidelijkheid en zicht op wat de transformatie van Winkelsteeg voor hen meer concreet betekent. Op basis van verkenningen en gesprekken met bedrijven constateren wij dat we voor een gedeelte van Winkelsteeg meer duidelijkheid kunnen geven. Het betreft het gedeelte ten noorden van de St. Teunismolenweg (zie onderstaande afbeelding).

Gebied ten noorden van de st. Teunismolenweg

Winkelsteeg is een dermate groot gebied dat ontwikkeling ervan niet in één stap gaat; de transformatie vindt in delen, gefaseerd plaats. Transformatie naar een werk-woongebied is in het gedeelte van Winkelsteeg ten noorden van de St. Teunismolenweg voorlopig niet aan de orde. Voor dit gebied, ten noorden van de St. Teunismolenweg, komt daarnaast uit

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 6

de gesprekken met bedrijven en de verkenningen ten behoeve van de visievorming Winkelsteeg het beeld naar voren dat dit deel van Winkelsteeg voorlopig haar werkkarakter behoudt. Voor zover van belang ten aanzien van de Wvg betekent dit dat in ieder geval voor de duur van de huidige Wvg-periode (tot november 2023) geen transformatie plaats zal vinden. Wij gaan daarom in het geval dat eigenaren ons eigendom aanbieden in het gebied ten noorden van de St. Teunismolenweg, in beginsel niet (meer) tot aankoop hiervan over. Eigenaren zijn vervolgens vrij gedurende een periode van drie jaar hun om vastgoed te verkopen. Na een eventuele verkoop aan een derde herleeft het voorkeursrecht wel weer. Uiteraard betekent dit voor het gebied ten noorden van de St. Teunismolenweg niet dat de gemeente geen actieve rol zal nemen bij de ontwikkeling van dit deel van Winkelsteeg. Wij zijn voornemens een kwartiermaker aan te stellen om dit deel zich qua economisch perspectief verder en versneld te laten ontwikkelen. Deze kwartiermaker kan de ondernemers in dit deel van Winkelsteeg begeleiden bij groei of ontwikkeling. Daarnaast kan het in de toekomst nog steeds voorkomen dat de gemeente toch grond aankoopt en/of zittende bedrijven faciliteert bij transformatie of groei.

Vervolg Nadat uw raad de gevraagde wensen en bedenkingen eventueel heeft uitgebracht zullen wij het Ambitiedocument afronden en vaststellen. Voor de zomer bieden wij u vervolgens de ontwikkelvisie voor Winkelsteeg aan. Tegelijkertijd leggen wij uw raad dan ter vaststelling een grondexploitatie voor Winkelsteeg voor, en zal uw raad kunnen besluiten over de grondbeleidsrol van de gemeente bij de verschillende (deel)opgaven binnen Winkelsteeg, mede in relatie tot de gevestigde voorkeursrechten op grond van de Wet voorkeursrecht gemeenten.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

mr. drs. A.H. van Hout gemeentesecretaris

drs. H.M.F. Bruls burgemeester

Bijlage: 1)

Concept-Ambitiedocument Kanaalzone-Zuid

Gemeente Nijmegen

Pagina 6 van 6