Brief aan de raad Voortgangsbrief stationsgebied

Postadres Gemeente Nijmegen WM00 Postbus 9105

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

20 december 2022 voortgangsbrief stationsgebied

Contactpersoon Marjo van Ginneken m.van.ginneken@nijmegen.nl T 024 – 329 26 40

Geachte leden van de raad,

Ons kenmerk D221049216

De grote, complexe opgaven in het stationsgebied, de samenhang tussen de ongeveer 28 verschillende deelprojecten en de hoeveelheid en diversiteit van de stakeholders maken een integrale aanpak noodzakelijk. Daarbij is het van belang om te blijven sturen op hoofddoelen van het project: • Bijdragen aan het verminderen van de woningnood • Zorgen voor een betere bereikbaarheid en toegankelijkheid • Intensivering van het ruimtegebruik • Bijdragen aan de doelstellingen voor duurzaamheid en circulariteit Met deze voortgangsbrief houden we uw raad - tussen de formele besluitmomenten door op de hoogte van de diverse ontwikkelingen in het gebied. ‘

1. Gebiedsvisie

Markt

Op dit moment werken we aan een gebiedsvisie voor het gehele stationsgebied. De huidige ontwikkelingsvisie Nijmegen Centraal van 2012 sluit inmiddels onvoldoende aan bij de huidige scope en plankaart en de daarmee samenhangende opgaven in het stationsgebied. Dit document biedt kaders voor o.a. een stedenbouwkundig plan en een ambitiedocument. Dit ambitiedocument beschrijft de gemeentelijke ambities van de locatie, zoals bouwvolumes en -massa, het woningprogramma, mobiliteit, groenvoorzieningen en hittestress.

2. Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Nijmegen en Westentree Tegen het Tracébesluit zijn drie beroepschriften ingediend. Deze zijn in behandeling bij de Raad van State. ProRail heeft op verzoek van de Raad van State, samen met het Ministerie van I&W, een reactie voorbereid op de zorgen die in de beroepschriften zijn geuit. Het is nog niet bekend wanneer hierover een zitting wordt gehouden en wanneer de uitspraak wordt verwacht. De werkgroep spoorwegemplacement (vertegenwoordiging van bewoners rondom het Riddderspoor) heeft op 20 oktober weer overleg gevoerd met ProRail en de gemeente. In dit overleg is de planning van de nog in te dienen omgevingsvergunning milieu besproken. Ook zijn de onderdelen van de aanvraag besproken, waaronder de milieuvergunningplichtige activiteiten die gaan plaatsvinden. De veranderingsaanvraag zal naar verwachting uiterlijk begin 2023 ingediend worden. Een belangrijk onderdeel is het

Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Brief

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 7

geluidsonderzoek dat verder wordt uitgewerkt. De proceduretijd vanaf het moment van indienen is gemiddeld 6 maanden voordat er een definitief besluit ligt. Tegen dit besluit kan beroep worden ingediend bij de Raad van State. De deelnemers van de werkgroep worden op de hoogte gehouden van de vorderingen. Uiterlijk begin 2023 komt er een vervolgoverleg. Naar verwachting start in 2024 de voorbereiding van de bouw en de planning is dat het project in 2028 gereed zal zijn. Alle informatie staat op www.platformparticipatie.nl/phsnijmegen en www.prorail.nl/nijmegen/tracebesluit.

3. Centrumzijde

Verkenning Centrumzijde Station Nijmegen Samen met de projectpartners provincie Gelderland, ProRail en NS Stations zijn we als gemeente aan de slag met de verkenning van centrumzijde station Nijmegen. Binnen deze verkenning vallen beide busstations aan de centrumzijde, de stationshal, de fietsenstalling, de noord-zuid fietsroute, het voorplein en de looproutes tussen stad en station tot aan de Van Schaeck Mathonsingel. Op dit moment is de projectorganisatie bezig met het in de breedte onderzoeken van oplossingen voor de opgaven in het gebied, samen met diverse specialisten van de projectpartners. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan het betrekken van de omgeving bij de verkenning. Daarvoor is een participatieplan geschreven, dat binnenkort wordt gepubliceerd. We beschrijven in het participatieplan dat we de omgeving op een proactieve en transparante manier gaan betrekken. Dit doen we op een aantal momenten in het proces het komende jaar. Tijdens het participatieproces staat het raadplegen en informeren van de omgeving centraal. We vragen de mening van de belanghebbenden over de oplossingsrichtingen die uit het onderzoek van de projectorganisatie komen. Hun waardering van de voorgestelde oplossingsrichtingen wordt meegegeven in de besluitvorming over het uiteindelijke voorkeursalternatief.

Door de omgeving op deze manier te betrekken, verbeteren we de inhoudelijke kwaliteit van besluiten en verbeteren we de betrokkenheid van de omgeving bij besluitvorming. De startbijeenkomst is de eerste bijeenkomst in het participatieproces en is voor iedereen toegankelijk. Deze zal plaatsvinden op 16 januari 2023.

4. Centrumkwartier

Het Centrumkwartier betreft de vastgoedontwikkelingen aan de centrumzijde van het station. Het gaat daarbij om de locaties van Metterswane, het voormalig Chinese restaurant aan de Van Schaeck Mathonsingel, het politiebureau, het belastingkantoor en twee locaties aan het Keizer Karelplein, namelijk de schouwburg (renovatie en herinrichting), en het Randstadgebouw. Omdat woningcorporatie Talis ook gaat ontwikkelen aan de Van Schaeck Mathonsingel/ Vondelstraat zijn ook die locaties toegevoegd aan de scopekaart van het stationsgebied. Op deze manier zorgen we ervoor dat al die verschillende ontwikkelingen in gezamenlijkheid kunnen worden bezien, en sturen we op samenhang en integrale afweging. Op dit moment wordt op basis van een cultuurhistorische analyse ambtelijk gewerkt aan het opstellen van een ontwikkelingsperspectief voor het (beschermde) Keizer Karelplein. Randstad-gebouw/Talislocatie Op 25 oktober jl. ondertekenden woningcorporatie Talis en Hendriks Ontwikkeling B.V. een overeenkomst voor de (her)ontwikkeling van de Van Schaeck Mathonsingel in het

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 7

stationsgebied van Nijmegen. Daarmee is een belangrijke volgende stap gezet naar een groot aantal nieuwe en betaalbare woningen in het centrum van Nijmegen. De ondertekening van de overeenkomst is een belangrijke volgende stap naar de ontwikkeling en realisatie van een groot aantal betaalbare en sociale huurwoningen aan de Van Schaeck Mathonsingel. Ook het naastgelegen kantoorgebouw aan Keizer Karelplein 32 (Randstadgebouw) maakt onderdeel uit van de plannen. In totaal gaat het over ongeveer 450 woningen voor een brede doelgroep. Eind volgend jaar is er naar verwachting meer duidelijkheid over het totale programma, waarna er een start kan worden gemaakt met de concrete bouwplannen. Een bijkomend doel is het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte. Het stationsgebied moet een aantrekkelijke en levendige zone worden die het station met de binnenstad verbindt en de relatie versterkt. Om deze dynamische sfeer te verhogen, komt er een gevarieerd woningaanbod. Bij de ontwikkeling van de woningen wordt specifiek gekeken naar de wensen en behoeften van doelgroepen die zeer mobiel zijn en veelvuldig gebruik maken van het openbaar vervoer en deelmobiliteit. In de plinten op begane grondniveau is straks bijvoorbeeld ruimte voor winkels, horeca en cultuur. Zodra er meer duidelijk is, wordt de omgevingsdialoog met omwonenden, belanghebbenden en andere geïnteresseerden opgestart.

Voor de overige vastgoedontwikkelingen in het Centrumkwartier zijn op dit moment geen relevante ontwikkelingen te melden.

5. Westerkwartier

Voor het Westerkwartier wordt een klankbordgroep voor bewoners en belanghebbenden opgericht. Waar mogelijk willen we belanghebbenden zo vroeg mogelijk betrekken om binnen projecten mee te denken, mee te praten en waar mogelijk, mee te doen. Een klankbordgroep is een groep mensen die meedenkt, adviseert, agendeert en de bewegingen van een project volgt. Daarnaast stelt een klankbordgroep kritische vragen over keuzes die gemaakt worden en geeft advies. Op de bijeenkomsten van de klankbordgroep worden wanneer relevant de volgende projecten geagendeerd, zodat bewoners en belanghebbenden zelf kunnen kiezen wanneer zij willen aanschuiven. Westentree De nieuwe stationsentree aan de westzijde krijgt een verhoogd plein met daaronder een nieuwe overdekte fietsenstalling (3.000 plekken). Ook komen er een bushalte en een Kiss & Ride plek. De westkant van het station moet makkelijk te vinden en goed bereikbaar zijn, ook voor mindervaliden. De nieuwe entree moet passen bij de rest van het station en de hoogteverschillen op een passende manier oplossen. De westkant krijgt verschillende verdiepingen: de perrontunnel, een hoger gelegen stationsplein en de toegang vanaf de Tunnelweg. Er komt een aparte ingang voor voetgangers en reizigers vanuit de bus en een aparte ingang voor fietsers. Waar staan we nu? Voor realisatie van de Westentree is het bestemmingsplan herzien door de gemeente.

Uw raad heeft dit bestemmingsplan op 9 maart 2022 gewijzigd vastgesteld. Hiertegen zijn beroepen aangetekend, wat betekent dat een Raad van State-behandeling volgt. ProRail heeft het ontwerp voor de Westentree en de fietsenstalling uitgewerkt. Bij de ontwerpen voor de Westentree wordt rekening gehouden met de toegankelijkheid voor mensen met een beperking, zowel in de definitieve als tijdelijke situatie. Zo komen er een lift en een hellingbaan voor voetgangers die het hoogteverschil overbrugt vanaf de Fresiastraat tot op het voorplein van de Westentree.

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 7

Voor het voorplein en de aansluitende openbare ruimte is een schetsontwerp gemaakt. Dit schetsontwerp is op 20 oktober 2022 toegelicht aan bewoners en belanghebbenden uit de omgeving en die konden daarbij ideeën inbrengen voor aanpassing. Deze ideeën worden de komende tijd beoordeeld en eventueel verwerkt. Wanneer zaken niet kunnen worden verwerkt, geven we dat met argumenten aan. Bij het ontwerp voor de openbare ruimte speelt ook de motie Hellingbahnhof (9 maart 2022) een rol. Onderzocht is of een hellingbaan langs de Tunnelweg kan worden gerealiseerd die uitkomt in de Westentree. Een tussenstand van dit onderzoek is inmiddels besproken met de belangenverenigingen, en met ProRail. Het resultaat daarvan is op 20 december 2022 teruggekoppeld aan uw raad (eind 2022). Op verzoek van de lokale belangenverenigingen wordt tevens een overleg georganiseerd over ontwerpprincipes voor stations, tussen de gemeente Nijmegen, ProRail en de lokale en landelijke belangenverenigingen. Naar verwachting vindt dit begin 2023 plaats. Voor de uitvoering van de Westentree wordt begin 2023 een realisatie overeenkomst gesloten tussen de gemeente Nijmegen en ProRail. De aanbesteding voor PHS/Westentree start ProRail ook begin 2023. Ter voorbereiding op de realisatie die in 2025 start wordt de bodem nader onderzocht op vervuiling, niet gesprongen explosieven en archeologie.

Voor dit onderzoek is een deel van de huidige fietsenstalling aan de westzijde afgezet. Voormalige UWV – locatie De locatie van het voormalige-UWV gebouw nabij de nieuwe Westentree is in eigendom bij de Van Herk groep. De Van Herk groep wil in samenwerking met de gemeente komen tot een nieuwbouwontwikkeling van een intensief programma met een mix aan functies op het gebied van wonen en werken. Er komen ca. 460 huurwoningen in een mix van studentenwoningen, middeldure huur, sociale huur en vrije sector, waarvan 65% in het betaalbare segment. Daarnaast zorgt het programma voor levendigheid aan het nieuwe stationsplein en de Tunnelweg met een hotel, horeca, een paar kleine winkels en gedeelde werkruimtes. Gezien de beperkte beschikbare ruimte, bouwen we zoveel mogelijk in de hoogte. Voorstel is om een bouwhoogte aan te houden van ca. 70 meter ten opzichte van het aangrenzende maaiveld en zo aan te haken bij andere hoogtes aan de oostkant van het station. Verder laten we de bouwhoogte richting Koninginnelaan geleidelijk aflopen, zodat sprake is van een passende aansluiting op de aanwezige laagbouw. Bij de ontwikkeling schenken we extra aandacht aan de aansluiting op de openbare ruimte en de omgeving, en aan de invulling van een groene binnentuin, groen op daken en waar mogelijk gevels.

Waar staan we nu? Op 23 november 2021 heeft ons college het ambitiedocument voor de integrale ontwikkeling van de voormalige UWV-locatie vastgesteld. Momenteel werken we de voorwaarden uit het ambitiedocument en aanvullende afspraken uit in een overeenkomst met de ontwikkelaar, die we naar verwachting januari 2023 sluiten. Daarnaast werken we het ontwerpbestemmingsplan uit dat nodig is om deze ontwikkeling mogelijk te maken. Dit ontwerpbestemmingsplan moet nog worden vastgesteld. De verwachting is dat we het plan begin 2023 kunnen vrijgeven voor zienswijzen. We hebben hierover al een eerste informatieavond voor de buurt georganiseerd op 20 oktober 2022. Rondom de vrijgave voor zienswijzen organiseren wij opnieuw een uitgebreide bewonersavond over de procedure en inhoud van het bestemmingsplan en het ontwerp voor de ontwikkeling. Aansluitend op het bodemonderzoek ter plaatse van de nieuwe Westentree zal het bodemonderzoek aan de kant van de Fresiastraat starten en onder de open ruimtes van het voormalige UWV-gebouw. De sloop van het voormalige UWV-gebouw is zowel afhankelijk van het sluiten van de overeenkomst tussen de Van Herk groep en de gemeente als van het bestemmingsplan en is nu voorzien in 2023/2024.

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 7

P+R/Vissers locatie We weten nog niet precies wat hier komt, maar voor de ontwikkeling van deze locatie gaan we uit van de omgevingsvisie “Nijmegen stad in beweging”. Daarin wordt aangegeven dat de stad rond het station wordt verdicht met wonen, werken, onderwijs en dienstverlening. De hoogte en dichtheid van de bebouwing onderzoeken we nog. Door de combinatie met het vervoerknooppunt wordt voor het verkeer de nadruk gelegd op fiets- en OV-gebruik. Daarnaast wil de gemeente bij de ontwikkeling ruimte maken voor de groene corridor. Waar staan we nu? De gemeente is gestart met het maken van een ambitiedocument. Met een ambitiedocument geeft de gemeente aan wat ze met een bepaald gebied voor ogen heeft. Dit gaat in op ruimtelijke, programmatische, participatie- en planvormingskaders. Bij het opstellen van het ambitiedocument is participatie vanaf de beginfase mogelijk. Begin 2023 organiseren we een eerste participatiemoment om de ideeën van bewoners en belanghebbenden voor de ontwikkeling van de locatie te horen. Ook de klankbordgroep Westerkwartier en de belangenorganisaties worden actief betrokken bij het opstellen van de plannen. En uiteraard worden ook de eigenaren van Vissers Meubelen, de NS (eigenaar van de P+R locatie) en ProRail intensief betrokken bij het ambitiedocument dat naar verwachting medio 2023 wordt vastgesteld.

Er is nog niet bekend wanneer de uitvoering start van de bouw start. Naar verwachting is dit in 2027. Hezelpoort Nijmegen wil de locatie aan de Voorstadslaan (Hezelpoort) in ontwikkeling nemen ten behoeve van woningen, waarvan een groot deel betaalbaar (studentenwoningen, sociale woningen en middeldure huurwoningen) en een (openbare) parkeergarage voor o.a. fietsen (300 plaatsen) en auto’s (573 plaatsen) en een commerciële plint. Het doel is hier een unieke en duurzame woon-, werk- en parkeergelegenheid te creëren op het scharnierpunt tussen het Waalfront, het Stationsgebied en het centrum van Nijmegen, met speciale aandacht voor circulair bouwen en klimaatadaptatie. Waar staan we nu? De gemeente is oktober 2021 gestart met een openbare Europese aanbesteding middels een concurrentiegerichte dialoog. Doel is een ontwikkelaar te vinden die in opdracht van de gemeente de Hezelpoort ontwikkelt en realiseert. De dialoog is met vier partijen gevoerd van februari tot juli 2022. Daarna hebben drie gegadigde partijen in oktober 2022 een inschrijving gedaan. Deze inschrijvingen zijn beoordeeld, uw raad heeft de financiële kaders aangepast, en het college van B&W heeft in december 2022 gegund. Groene Corridor De Groene Corridor wordt in de omgevingsvisie en visie voor de stationsomgeving benoemd als wens om een lang gerekte parkzone te ontwikkelen.

Vooral in het stationsgebied zijn er aan de westzijde veel groene stukken die niet toegankelijk zijn. De potentie om hier kwalitatief groen voor klimaatadaptatie en ruimte voor recreatie te bieden wordt breed gezien. Waar staan we nu? In september 2022 is een kwartiermaker gestart om een visie en plan van aanpak te maken voor de Groene Corridor. Hier zijn medewerkers uit verschillende disciplines (groen, cultuur, beheer) bij betrokken. Er is ook gesproken met bewoners en bewonersgroepen, zoals de Vrienden van de Groene Corridor en de Werkgroep Spooremplacement. Er is gekozen om bewonersparticipatie vanaf 2023 op te pakken, zodra vanuit de gemeente een visie in grote lijnen is opgesteld, en bepaald is wat het doel is van de participatie.

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 7

Voor de kerst wordt er een visie opgeleverd en een plan van aanpak. In 2023 wordt de Groene Corridor een project, om de realisatie gefaseerd en in samenhang met de andere projecten in het gebied uit te voeren. Vijfknoop – Krayenhofflaan Aan de westzijde van het station ligt in het midden als spin in het web de verkeerskundige Vijfknoop. Deze knoop vormt de aansluiting tussen de Tunnelweg, Marialaan, Koninginnelaan, Tweede Oude Heselaan en de Krayenhofflaan. Om nu en straks in de toekomst de doorstroming van al het verkeer te kunnen garanderen wordt deze Vijfknoop opnieuw ingericht. De verkeerskundige Vijfknoop wordt heringericht om de doorstroming voor autoverkeer te bevorderen, de toegankelijkheid van het openbaar vervoer te garanderen en het fietsverkeer vanaf de toekomstige fietsstraten aan de Koninginnelaan en Krayenhofflaan van en naar de nieuwe fietsenstalling bij de westentree van het station te verbeteren. De Krayenhofflaan wordt heringericht tot fietsstraat. Hierbij worden kansen om het gebied klimaatadaptatief in te richten onderzocht en zo veel mogelijk meegenomen. Waar staan we nu? In de zomer van 2022 heeft bureau Goudappel extra onderzoek uitgevoerd om de eerdere onderzoeken te actualiseren. Wij hebben dit gedaan naar aanleiding van de zorgen die waren geuit door de ondernemers en bewoners in het gebied.

Uit dit onderzoek bleek dat de telcijfers die eerder gehanteerd waren niet juist waren. Ook uit een herbeoordeling bleek de noodzaak om de Vijfknoop te herinrichten tot het schetsontwerp (zoals beschreven in de raadsbrief van 17 mei 2022. De Krayenhofflaan is aangemerkt als voorkeursalternatief voor de fietsstraat aan de noordelijke zijde. Meerdere verkeersmaatregelen zijn mogelijk om deze fietsstraat rustig te houden (minder dan 2.500 motorvoertuigen per etmaal). De resultaten van dit onderzoek zijn aan de bewoners van het gebied gepresenteerd op 28 september 2022 tijdens een informatieavond. Uit deze gesprekken tijdens deze avond bleek dat er vooral over de te nemen verkeersmaatregelen zorgen bestonden in de wijk. Door deze maatregelen kan in rustige straten zoals de Sperwerstraat meer verkeer optreden. Op 18 oktober 2022 heeft het college een besluit genomen over de herinrichting van de Vijfknoop en de herinrichting van de Krayenhofflaan tot fietsstraat. Ook is vastgesteld dat er verkeersmaatregelen nodig zijn om de fietsstraat rustig te houden. De komende maanden voeren we samen met de bewoners onderzoek uit naar de effecten en het draagvlak tussen de verschillende varianten zodat we in het voorjaar 2023 hier een besluit over kunnen nemen. Vanaf het voorjaar 2022 loopt de aanbestedingsprocedure voor dit project. Half december 2022 wordt de procedure afgerond.

Dit betekent dat gemeente vanaf januari 2023 samen met een aannemer de ontwerpen voor dit project gaat uitwerken, een BLVC-plan (Bereikbaarheid-Leefbaarheid-Veiligheid-Communicatie) gaat opstellen en de uitvoering gaat voorbereiden. We richten ons bij de uitvoering op de zomer van 2024. Afsluiting tunnelingang Tijdens de Politieke Avond van 28 september 2022 heeft uw raad unaniem de motie “Laat dit een spoorslag zijn. Een bereikbare entree van het station aan de westzijde” aanvaard. In die motie roept u ons college op om opnieuw met ProRail en NS in overleg te treden over openstelling. Wij zijn in gesprek met deze partijen over de mogelijkheden. Op 14 december 2022 heeft een raadsdelegatie een werkbezoek gebracht aan het station, waarbij ProRail en NS een toelichting hebben gegeven op de veiligheidsvraagstukken die aan hun besluit tot sluiting ten grondslag liggen.

Gemeente Nijmegen

Pagina 6 van 7

6. Omgevingsmanagement en participatie Terugblik Dag van het Stationsgebied Op donderdag 22 september 2022 vond de eerste Dag van Stationsgebied plaats op de Van Schaeck Mathonsingel. Op deze dag liet de gemeente samen met ProRail, NS, de provincie, ontwikkelaars en veel andere partijen zien wat er allemaal in het stationsgebied te gebeuren staat de komende jaren. De positieve ‘vibe’ die werd gecreëerd door de opzet van het evenement was ook in de themapaviljoens voelbaar. Onderwerpen als klimaat & groen, reizen van de toekomst, stadsleven & wonen en leefbaar verbouwen kwamen aan de orde. Naast het informeren van de bezoekers, hebben we hen ook actief gevraagd naar wensen, ideeen en inspiratie voor het gebied. Waar mogelijk krijgen die een plekje in de verschillende deelprojecten. Het evenement trok ongeveer 1000 bezoekers: reizigers, studenten, bewoners actief in wijkverenigingen, direct omwonenden en ook veel bewoners uit verschillende delen van de stad. Men was enthousiast en oprecht geïnteresseerd in de ontwikkelingen en ook zorgen werden gedeeld. Aanpassingen aan het verkeer, veiligheid en toegankelijkheid (nu en in de toekomst) en de wens voor een groener stationsgebied waren veel terugkerende thema's.

Kalender participatie 2022/2023 16 januari 2023: startbijeenkomst verkenningsfase voor de centrumzijde Januari 2023: informatieavond ontwerp-bestemmingsplan voormalig UWV-gebouw Januari 2023: bijeenkomst verkeer Westerkwartier Naast deze grotere openbare bijeenkomsten zijn er ook enkele kleine bewonersbijeenkomsten waarvoor heel gericht de directe omgeving wordt uitgenodigd. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 7 van 7