Brief aan de raad Reactie op de brief van de auditcommissie over de Stadsrekening 2022

Postadres Gemeente Nijmegen

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

Contactpersoon Ellen van de Waterbeemd e.van.de.waterbeemd@nijmegen.nl T 024 – 329 98 34

6 juni 2023 Reactie op de brief van de auditcommissie over de stadsrekening 2022

Ons kenmerk E23.001421

Geachte leden van de raad, In deze brief reageren wij op de adviesbrief van de auditcommissie over de Stadsrekening 2022. We willen de auditcommissie bedanken voor de wederom uitvoerige beoordeling van de Stadsrekening met de daarbij opgesomde verbeter- en adviespunten. Wij zijn als college er juist ook op gericht om waar zaken beter kunnen, deze ook vorm te geven. In de adviesbrief benoemt de auditcommissie de volgende samengevatte adviespunten: 1.

2.

3.

4.

Nota Grondbeleid De auditcommissie adviseert om vaart te maken met de nieuwe nota Grondbeleid en voortgangsrapportages op de gebiedsontwikkelingen. Ambities en doelen a) De auditcommissie beveelt de gemeenteraad aan om met het college het gesprek te voeren over prioritering in ambities en de te maken keuzes. Dit heeft in grote mate te maken met de realisatiekracht van onze gemeente. b) Tevens adviseert de auditcommissie om gedurende het jaar in de Voortgangsmonitoren inhoudelijk te rapporteren over de voortgang in ambities en doelen. c) De auditcommissie wil graag met college en raad in gesprek over de noodzaak om de ambities en doelen scherper te formuleren. Verbonden Partijen De auditcommissie is van mening dat de informatievoorziening Verbonden Partijen voor verbetering vatbaar is. Programmateksten a) De leesbaarheid en verantwoording van teksten is grosso modo verbeterd. b) Rapportages over indicatoren zijn verbeterd. c) Financiële verantwoording zegt in veel gevallen onvoldoende over de inhoudelijke oorzaken.

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 6

Hieronder gaan we in op elk adviespunt. 1.

Nota Grondbeleid De auditcommissie adviseert om vaart te maken met de nieuwe nota Grondbeleid en voortgangsrapportages op de gebiedsontwikkelingen. We zijn het met de auditcommissie eens dat we vaart moeten maken met de nieuwe nota Grondbeleid. Zeker nu het zeker is dat de Omgevingswet op 1 januari 2024 wordt ingevoerd. Ook het verwerken van het Didamarrest en de doorontwikkeling van de tussentijdse rapportages over de gebiedsontwikkelingen, dragen bij aan het verder actualiseren van de nota voor het einde van dit jaar. Daarin gaan we ook in op een nota Bovenwijkse Voorzieningen. Voor de zomerperiode willen wij de startnotitie en de belangrijkste onderwerpen voor de actualisatie van de nota Grondbeleid met de Auditcommissie bespreken. We willen voor het einde van 2023 de nieuwe nota gereed hebben. Onderdeel van de startnotitie en de nieuwe nota is een voorstel hoe we met het VGP en de tussenrapportages om willen gaan in relatie tot de gemeentelijke P&C-cyclus. Tussentijdse rapportages De afgelopen maanden hebben we regelmatig gesproken over de ontwikkelingen op de planexploitaties in het kader van het vaststellen van de Voortgangsrapportage Grote Projecten (VGP) 2023.

In aansluiting op de motie van de raad “Houd koers! Voor alle ambities” (van 5 april 2023) hebben we voor het Koersdocument de mogelijke sturingsmogelijkheden, gericht op het beperken van financiële tekorten op de planexploitaties nader uitgewerkt en op haalbaarheid verkend. Onze focus lag op de vier grote planexploitaties: Winkelsteeg Kanaalzone, Stationsgebied, Waalfront en Waalsprong. Naast het inzichtelijk maken van deze (financiële) mogelijkheden hebben we gewerkt aan een overzicht van de tussentijdse voortgang op de belangrijkste gebiedsontwikkelingen: de tussenrapportages van drie gebiedsontwikkelingen Winkelsteeg Kanaalzone, Stationsgebied en Waalsprong. De tussenrapportage Waalfront is nog afhankelijk van de aandeelhoudersvergadering OB Waalfront. In de brief van de Auditcommissie van 16 mei 2022 vraagt de Auditcommissie om een periodieke informatie-uitwisseling over de vier grote planexploitaties op planning, inhoudelijke resultaten, juridische, financiële en fiscale risico’s en verantwoording op de voortgang van de subsidies. We sluiten in de informatievoorziening aan bij de tussentijdse voortgangsrapportage van het Stationsgebied die we met de Auditcommissie op 23 november 2022 hebben besproken. Dit doen we aan de hand van een model met stoplichtaanduiding. Deze informatie volgt na de behandeling in de collegevergadering van 6 juni.

Het is goed om met de Auditcommissie te bespreken of de tussenrapportages voldoen aan de vraag of de raad haar controlerende taak hiermee kan waarmaken.

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 6

Wettelijke eisen paragraaf Grondbeleid Bij de analyse van de paragrafen concludeert de Auditcommissie dat bij de paragraaf Grondbeleid aan geen enkele minimuminformatie-eisen wordt voldaan. Wij nemen u graag mee aan de hand van de onderstaande tabel waarin we aangeven waar de verschillende onderdelen in de Stadsrekening te vinden zijn. Bij de volgende jaarrekening zullen we proberen om alle onderdelen bij elkaar te brengen zodat dit onderdeel zelfstandig leesbaar wordt. De paragraaf grondbeleid bevat ten

Waar te vinden in de Stadsrekening 2022

minste: a)

Een visie op het grondbeleid in relatie tot

In de Stadsrekening wordt gestart met het onderdeel

de realisatie van de doelstellingen van de

Visie. In dit onderdeel wordt verwezen naar de

programma’s die zijn opgenomen in de

Omgevingsvisie. In de tweede alinea wordt verwezen

Stadsbegroting.

naar de doelstellingen zoals die in het coalitieakkoord 2018-2022 zijn vastgesteld.

b)

Een aanduiding van de wijze waarop de

In het onderdeel “uitvoering grondbeleid” van de

provincie onderscheidenlijk gemeente het

paragraaf grondbeleid wordt aangegeven wat de

grondbeleid uitvoert.

maatschappelijke effecten van grondbeleid zijn. Een verwijzing naar de nota grondbeleid 2018, plus de toevoeging dat “…we niet alleen uitgaan van faciliterend grondbeleid, maar ook kiezen voor een actieve, ontwikkelende en daarmee risicodragende rol van de gemeente….”.

c)

Een actuele prognose van de te

Het verloopoverzicht met daarin de verwachte

verwachten resultaten van de totale

eindresultaten staat achteraan in de paragraaf. De

grondexploitatie.

verwachte resultaten van de toekomstige winstgevende planexploitaties staan in het tweede overzicht. De verwachte resultaten van de verliesgevende planexploitaties staan in het overzicht van de voorzieningen.

d)

Een onderbouwing van de geraamde

De onderbouwing van de winstneming is opgenomen in

winstneming.

het onderdeel grondslagen. In de webversie bij het onderdeel jaarrekening/ grondslagen/ baten en lasten, grondexploitaties in het boekwerk op blz. 255.

e)

De beleidsuitgangspunten omtrent de

De beleidsuitgangspunten omtrent reserves en risico

reserves voor grondzaken in relatie tot de

zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen.

risico’s van de grondzaken.

2.

Ambities en doelen a) Prioritering in ambities en de te maken keuzes met het oog op de realisatiekracht van onze gemeente. De auditcommissie maakt uit de programmaverantwoording op dat onze realisatiekracht afneemt. Het batig saldo op programma’s bedraagt 34 miljoen euro. Volgens de auditcommissie wordt dit saldo grotendeels verklaard doordat we als stad de vastgestelde ambities niet allemaal hebben kunnen uitvoeren.

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 6

Voor een deel herkent het college deze conclusie. Maar voor een deel ligt de oorzaak in het feit dat we van het Rijk vanuit de bijstelling gemeentefonds 14,7 miljoen euro, vanuit de decembercirculaire 1,8 miljoen euro en voor aardgasvrije wijken nog eens 2,4 miljoen euro hebben ontvangen die niet meer tot uitgaven konden leiden. Daarnaast hebben we 9 miljoen euro voor de energietoeslag minima ontvangen die bestemd was voor 2023. Voor al deze middelen geldt dat ze in 2023 beschikbaar zijn. Het college herkent zeker de noodzaak tot prioriteren van ambities. In onze uitvoeringskracht lopen we tegen grenzen aan. Naast alle reguliere en wettelijke taken plus onze ambities uit het coalitieakkoord, is in de afgelopen jaren een groot beroep op de organisatie gedaan. Bij het Koersdocument, in aanloop naar de Stadsbegroting 2024, zal het college een aantal uitgangspunten formuleren die als basis voor het debat met de gemeenteraad zullen dienen. Het college onderkent tevens de noodzaak om te onderzoeken hoe realistisch de investeringsagenda is. Bij de oplading van de Stadsbegroting 2024 zullen we beoordelen of de geraamde investeringen kunnen worden aangepast dan wel doorgeschoven naar latere jaren. We nemen het advies van de auditcommissie om samen met de gemeenteraad duidelijke keuzes te maken in welke ambities en doelstellingen we voorrang willen geven, graag over. b)

Rapporteren over voortgang in ambities en doelen De auditcommissie stelt dat de Voortgangsmonitoren een uitsluitend financieel karakter hebben. En adviseert om hierin ook de afwijkingen op de uitvoering van de Stadsbegroting en een uiteenzetting over de bijstelling van het beleid op te nemen. We herkennen het beeld dat de Voortgangsmonitoren voornamelijk financieel van aard zijn. We verwijzen hierbij echter graag naar het Initiatiefvoorstel van uw raad van juni 2014 waarin is besloten tot een aantal wijzigingen in de P&C-cyclus. Een van de wijzigingen is dat we met ingang van 2015 de tussentijdse verantwoording toespitsen op de financiële afwijkingen.

c)

Scherper formuleren van doelen en ambities Het college onderkent de noodzaak om de ambities en doelen scherper te formuleren. En wil hierover graag met de auditcommissie in gesprek. Overigens zal de Raad (naar alle waarschijnlijkheid voor de zomer 2023) met indicatoren komen. Voor de Stadsbegroting 2024-2027 zullen we de doelenboom (ambities, doelen, activiteiten) actualiseren voor de onderdelen waar dit nodig is. Voor een meer fundamenteel gesprek over hoe we onze beleidsambities en doelen kunnen koppelen aan geld en daarmee de stuurinformatie verder te

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 6

verbeteren, is meer tijd nodig. Daarom stellen we voor om dit proces na de zomer 2023 te starten met oog op invoering in de Stadsbegroting 2025. 3.

Verbonden partijen Onze reactie spitsen we graag toe op de drie hoofdonderwerpen die door de auditcommissie zijn onderscheiden.

4.

a)

Op de portal ontbreekt de nodige informatie Het klopt dat we hier achterstallig onderhoud hebben. We zijn bezig de specifieke kaders te actualiseren en verwachten dit in 2024 af te kunnen ronden. We zullen daarbij ook verwijzingen maken naar informatie die door verbonden partijen zelf via websites beschikbaar wordt gesteld. In dat verband zullen wij ook per verbonden partij onderzoeken in hoeverre de informatievoorziening kan worden verbeterd die zij zelf verzorgen via hun website.

b)

Stukken uit de P&C-cyclus van de verbonden partijen ontbreken op de portal Ieder jaar ontvangen wij van de verbonden partijen informatie zoals in april de begrotingen en jaarrekeningen en in november de kaderbrieven. Deze stukken bieden wij aan uw raad aan zodat u een compleet beeld krijgt van de stand van zaken bij de verbonden partij en hierover een zienswijze kunt geven. Bij het desbetreffende raadsvoorstel zit alle relevante informatie die tevens is terug te vinden via het iBabs RIS informatiesysteem (www.nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl). Omdat we de stelregel hanteren dat we informatie op een centrale plek vastleggen, gaan we onderzoeken in hoeverre vanuit de portal per verbonden partij een relatie is te leggen met het informatiesysteem iBabs. En als dat niet mogelijk is, op welke wijze hier dan in kan worden voorzien.

c)

Evaluatie en actualisatie van de kadenota verbonden partijen We bereiden een raadsvoorstel voor waarin we het aspect informatievoorziening ook onder de aandacht brengen. We verwachten dit jaar nog het raadsvoorstel ter bespreking en besluitvorming aan uw raad voor te kunnen leggen.

Programmateksten a) Betere teksten Het college is verheugd dat de auditcommissie van mening is dat er grote verbeteringen te zien zijn bij een groot aantal programma’s als het gaat om de beantwoording op de vragen ‘Wat hebben we bereikt’ en ‘Wat hebben we ervoor gedaan’. Dit geldt nog niet voor alle programma’s en tevens is de constatering dat de formulering in de Stadsbegroting mede bepalend is voor een juiste reflectie in de Stadsrekening. We zullen hier extra aandacht aan besteden bij de oplading van de nieuwe Stadsbegroting en ook bij de Stadsrekening 2023.

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 6

b)

Indicatoren De auditcommissie vindt de rapportage over de indicatoren over het algemeen verbeterd. Uw raad is aan de slag met het benoemen van nieuwe indicatoren die de effectiviteit van het gevoerde beleid aantoonbaar kunnen maken. Dit zal bij de volgende Stadsrekening al zichtbaar kunnen zijn.

c)

Financiële verantwoording De auditcommissie is van mening dat de toelichting op afwijkingen van lasten en baten teveel een beschrijving van de getoonde verschillen is in plaats van een toelichting op de oorzaken. In de Stadrekening 2023 is een financiële toelichting gegeven op ambities en doelen. En niet meer op taakvelden. De eerder gemaakte constatering dat de ambities, doelen en activiteiten niet altijd even concreet zijn, zorgt er ook voor dat een financiële toelichting die zich richt op inhoudelijke afwijkingen, vaak lastig is. Als de verbeterslag in de doelenboom heeft plaatsgevonden, zal dit leiden tot een meer inhoudelijke financiële verklaring van de verschillen in lasten en baten.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 6 van 6