Brief aan de raad Ontwikkelingen rondom de Wet maatschappelijke ondersteuning

Postadres Gemeente Nijmegen

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

Contactpersoon Ilse Stoekenbroek i.stoekenbroek@nijmegen.nl

4 oktober 2022 Ontwikkelingen rondom de Wet maatschappelijke ondersteuning

Ons kenmerk E22.001772

Geachte leden van de raad, Met deze brief willen wij u informeren over de gevolgen van een aantal maatschappelijke ontwikkelingen op de ondersteuning die wij vanuit de gemeente organiseren voor inwoners die dat nodig hebben. Bijvoorbeeld hulp bij het huishouden, een hulpmiddel, begeleiding, of het regelen van opvang. Dit is geregeld in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Door deze ondersteuning kunnen Nijmegenaren langer thuis blijven wonen en deel blijven nemen aan de maatschappij. We nemen u in deze brief mee in de maatregelen die we nemen om goede ondersteuning te kunnen blijven bieden aan de inwoners die dit nodig hebben. Gevolgen maatschappelijke ontwikkelingen op de ondersteuning Het tekort aan menskracht is voelbaar in de hele samenleving. De krappe arbeidsmarkt heeft ook invloed op de ondersteuning die wij bieden vanuit de Wmo. Daarnaast is er sprake van een hoger ziekteverzuim dan gebruikelijk. Hierdoor is het lastig om voldoende professionals te vinden die de ondersteuningsvragen van onze inwoners behandelen. Op dit moment moet men bijvoorbeeld in de meeste gevallen ongeveer 2 tot 4 maanden wachten op een gesprek met een Wmo-consulent voor hulp bij het huishouden, hulpmiddelen, trapliften en woningaanpassing. Tenzij er sprake is van spoed.

Onze aanbieders voor hulp bij het huishouden, hulpmiddelen, vervoer en onze zorginstellingen voor maatschappelijke opvang geven aan dat het steeds lastiger wordt om voldoende professionals te vinden. Hierdoor moeten inwoners bijvoorbeeld langer wachten tot de huishoudelijke hulp start, kan er niet altijd vervanging worden geregeld, duurt het langer voordat een hulpmiddel wordt geleverd of wordt gerepareerd. Het kan het zijn dat een taxi te laat komt of dat er geen vervoer mogelijk is op het gewenste moment. Normaal gesproken werken we met dezelfde chauffeurs bij het vervoer van jongeren, zodat ze vertrouwde gezichten zien. Helaas kunnen we deze garantie op dit moment niet geven. Daarbij is er al langer sprake van een wereldwijd te kort aan grondstoffen, dus ook aan onderdelen en hulpmiddelen, waardoor men langer moet wachten. De inflatie en de hoge energieprijzen zorgen ervoor dat steeds meer Nijmegenaren in de knel komen. Dit kan ertoe leiden dat meer mensen dak of thuisloos worden en een beroep

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 4

moeten doen op onze maatschappelijke opvang. Aan de andere kant zorgen de krapte op de woningmarkt en de hoge energieprijzen ervoor dat mensen niet kunnen uitstromen van de door ons geboden maatschappelijke opvang of van beschermd wonen naar een eigen woning. De effecten van de vergrijzing worden steeds duidelijker merkbaar. De potentiële beroepsbevolking neemt af wat leidt tot (meer) krapte op de arbeidsmarkt. Aan de andere kant zal de vraag naar ondersteuning door de vergrijzing toenemen. Onze oudere inwoners maken vaker gebruik van bijvoorbeeld de hulp bij het huishouden of een hulpmiddel. Daarnaast zien we de afgelopen jaren dat steeds vaker een beroep wordt gedaan op de gemeente voor ondersteuning. Maatregelen We hebben een aantal maatregelen genomen die ervoor zorgen dat we op korte termijn de benodigde ondersteuning kunnen blijven bieden aan onze inwoners. Deze zetten we hieronder per ondersteuningsvorm voor u op een rij: Toegang via de Wmo-consulenten Naast de inzet van extra consulenten zijn we bezig om onze processen efficiënter in te richten, zodat de wachttijden afnemen. We hadden al een spoedprocedure voor inwoners die nu ondersteuning nodig hebben. Voor bepaalde groepen hebben we een verkort proces ingericht, bijvoorbeeld bij de vraag naar hulp bij het huishouden door inwoners van 75 jaar en ouder of bij de vraag naar vervoerspas.

Ouderenadviseurs ontlasten de Wmoconsulenten doordat zij ook ondersteuningsvragen voor hulp bij het huishouden behandelen. Normaal gesproken gaat de Wmo-consulent opnieuw in gesprek met de inwoners wanneer een indicatie (de concrete invulling van de ondersteuning) afloopt. We hebben ervoor gekozen om een aantal indicaties zonder tussenkomst van de consulent (‘ambtshalve’) te verlengen, zodat de ondersteuning door kan blijven lopen en de consulenten nieuwe ondersteuningsvragen kunnen behandelen. We blijven streven naar een wachttijd van maximaal 6 weken. Hulp bij het huishouden We hebben aanvullende afspraken gemaakt met onze aanbieders van hulp bij het huishouden gezien de ontwikkelingen. Bijvoorbeeld dat zij binnen twee weken contact opnemen met de inwoner en een indicatie geven van de wachttijd. Andere maatregelen die we nu nemen is dat we inwoners goed informeren over de situatie en dat we een moreel appel doen op financieel zelfredzame inwoners om de hulp zelf te organiseren. We zijn aanvullende maatregelen aan het onderzoeken, waaronder een aanscherping van het indicatie- en herindicatiebeleid en een centrale was- en strijkservice. Het contract met onze aanbieders loopt af per 1 januari 2024.

De uitdaging om de hulp bij het huishouden beschikbaar en betaalbaar te houden op lange termijn nemen we mee in het nog te vormen beleid voor de aanbesteding die in 2023 zal gaan lopen. Wij komen in december bij uw raad terug met het richtinggevende beleid en normering voor de aanbesteding. Voorafgaand worden leden van uw raad uitgenodigd worden om mee te denken over dit beleid, middels plenaire gesprekstafels op 17 oktober waarbij alle

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 4

belanghebbenden gevraagd worden om mee te denken over de toekomst van de hulp bij het huishouden. Hulpmiddelen Naar aanleiding van toenemende signalen hebben we onze leverancier de opdracht gegeven om een verbetertraject op te starten. Een belangrijk aandachtspunt is de communicatie richting inwoners over het proces van hun aanvraag van een hulpmiddel. We blijven het goed monitoren en we blijven in gesprek met de leverancier. Ons uitgangspunt is dat we tot op zekere hoogte begrip hebben voor de omstandigheden maar tegelijkertijd verwachten dat de communicatie richting onze inwoners juist dan op orde is. Trapliften en woningaanpassingen Het is niet nodig om maatregelen te nemen op de trapliften, omdat er weinig tot geen leveringsproblemen spelen bij onze leverancier. Hetzelfde geldt voor woningaanpassingen. Er zijn op dit moment geen wachttijden bij onze bouwkundigen. Bij simpele aanpassingen is er geen sprake van vertraging. Problemen bij externe partners kan zorgen voor vertragingen bij meer complexe aanpassingen, maar daar is nu ook geen sprake van. Doelgroepenvervoer De planning van ritten is belangrijk voor een efficiënte uitvoering. We adviseren onze reizigers daarom om tijdig ritten in te boeken om zo veel mogelijk mensen te kunnen vervoeren.

Sinds de krapte in het vervoer informeren we onze reizigers via de Brug, de website en de nieuwsbrief van AVAN (onze vervoerder) over de problemen in het vervoer. Buurtteams volwassenen en begeleiding Nijmegenaren die ambulante begeleiding nodig hebben, vaak mensen met een verstandelijke of psychische beperking, worden steeds vaker door professionals van de Buurtteams zelf geholpen in plaats van dat ze doorverwezen worden naar een aanbieder. Dit is goed nieuws, dit hadden we namelijk voor ogen bij de opzet van de Buurtteams volwassenen. De Buurtteams blijven groeien en het lukt tot op heden om de capaciteit uit te breiden. Dit komt bijvoorbeeld door samenwerking met de HAN en de positieve reclame over de nieuwe manier van werken. Omdat het aantal cliënten bij de aanbieders van begeleiding steeds verder zal afnemen, is het vooral belangrijk om te zorgen dat de Buurtteams aantrekkelijk blijven als werkgever. We verwachten dat de krapte ook bij de Buurtteams kan gaan knellen en denken aan aanvullende maatregelen zoals het meer inzetten van gekwalificeerde mbo-ers en collectieve vormen van begeleiding i.p.v. individuele begeleiding. Maatschappelijke opvang en beschermd wonen We zijn in overleg met onze partners over of het nodig is om maatregelen te nemen.

Gemeenten, zorginstellingen en woningcorporaties maken goede afspraken over specifieke toewijzing van (sociale) huurwoningen in de hele regio om de uitstroom van beschermd wonen naar een eigen woning te bevorderen.

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 4

Vervolg De maatregelen die we nu nemen in reactie op maatschappelijke ontwikkelingen zoals de krapte op de arbeidsmarkt helpen om ondersteuning aan inwoners te blijven bieden op de korte termijn. We verwachten dat het voor de lange termijn nodig is om aanvullende maatregelen te nemen en keuzes te maken. Wij blijven u meenemen en betrekken u bij de te maken keuzes. Mogelijk roept deze brief vragen bij u op. Wij zijn altijd bereid om een informatiebijeenkomst te organiseren. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

mr. drs. A.H. van Hout gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 4