Brief aan de raad Onderzoek toegankelijkheid brug Waalhaven

Postadres Gemeente Nijmegen

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

Contactpersoon Marie Louise Verschure m.verschure@nijmegen.nl T 024 – 329 97 29

1 februari 2022 Onderzoek toegankelijkheid brug Waalhaven

Geachte leden van de raad,

Ons kenmerk D220059104

Op 22 september 2021 heeft uw raad een motie aangenomen met de titel Yes, we can. In de motie werd het College opgeroepen om de mogelijkheden te onderzoeken de brug over de Waalhaven toegankelijk te maken voor mensen met een functiebeperking met bijvoorbeeld een plateaulift. In deze brief informeert het College u over de uitkomsten van dit onderzoek. De lopende aanbesteding is conform motie gepauzeerd tot nader order.

Bijlage(n) Bijgevoegd: Ja

De brug over de Waalhaven is onderdeel van inrichtingsplan Waalkwartier en is ook volgens het College en gebiedsontwikkelpartner BPD een essentieel onderdeel van de gebiedsontwikkeling Waalfront. De brug maakt onderdeel uit van de route langs de Waal vanaf Ooijpoort langs Waalfront en NYMA. De brug is ontworpen conform het Handboek Toegankelijkheid. Daarnaast zorgt de brug in de toekomst voor spreiding van voetgangers richting Binnenstad die nu alleen gebruik kunnen maken van de krappe Hezelpoort. Het College begrijpt de teleurstelling over het niet toegankelijk zijn van deze brug voor mensen met een functiebeperking. De inrichting van het gebied gebeurt door Ontwikkelbedrijf Waalfront. De uitgangspunten hiervoor zijn opgenomen in bestemmingsplannen, grondexploitaties en het inrichtingsplan Waalkwartier. Voor de brug is een subsidie verkregen van de provincie Gelderland. De subsidieverstrekker is geïnformeerd over het lopende onderzoek. De subsidietermijn is verlengd tot 31-12-2023. In het politieke debat in september 2021 is ook gesproken over het mogelijk niet aanleggen van de brug als deze niet toegankelijk wordt voor mensen met een functiebeperking. Indien gekozen wordt voor het niet aanleggen van de brug komen wij als gemeente onze afspraken jegens partners als BPD en provincie maar ook jegens inwoners die de brug wel op prijs stellen, niet na.

Daarnaast levert het niet aanleggen van de brug geen geld op, maar kost de gemeente 400.000 euro, waar nu geen rekening mee is gehouden.

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 5

Opzet onderzoek Het onderzoek bestaat uit een aantal onderdelen: schetsen van de brug met liften, onderzoek of aan de landtong zijde een oplossing zonder lift mogelijk is, advies over beeldkwaliteit, reactie van stakeholders en financiële consequenties. Schetsontwerp NEY brug met liften (Bijlage 1 Schetsontwerp NEY incl. raming) NEY heeft een globaal schetsontwerp gemaakt dat is opgesteld met als doel om een kostenraming te kunnen maken. NEY heeft alleen datgeen geraamd waar zij als ontwerpers zicht op hebben, dat wil zeggen de hoeveelheden materiaal, de bouwkosten en de ontwerpkosten. De prijzen uit de raming zijn dus een grove indicatie. Omdat er tussen de oude en de nieuwe variant een toename in de bouwkosten en ontwerpkosten van 61% op treedt, 1,8 mln geactualiseerde raming brug zonder liften en 2,9 mln met liften ligt het in de lijn der verwachtingen dat ook de projectkosten met een soortgelijk percentage zullen toenemen. In de raming zijn alle eenheidsprijzen geïndexeerd naar december 2021, ook die van het oude ontwerp zonder de liften, zodat er een goede vergelijking gemaakt kan worden. De bouwkosten van het oude ontwerp vallen nu hoger uit dan 15 maanden geleden. De totale kosten volgen hieronder in het onderdeel Financiën van het onderzoek.

Landtongzijde voetgangersbrug Waalfront: Op basis van de tekening van KCAP wordt door NEY en partners geconstateerd dat een hellingbaan aan de landtongzijde niet inpasbaar is. Er wordt dringend geadviseerd om de optie voor een hellingbaan te schrappen aangezien deze ruimtelijk op geen enkele manier inpasbaar is. Ook niet als met varianten met wokkels of lussen. Deze vragen nog steeds een ruimtebeslag dat op de landtong met het huidige ruimtegebruik voor hulpdiensten niet beschikbaar is. Deze conclusie is gebaseerd op de voorwaarden zoals opgenomen in “Handboek Nijmegen toegankelijk” uit november 2016. Een hellingbaan zou conform de voorwaarden in het handboek een lengte van 140 meter krijgen, een talud dat hiervoor nodig zou zijn, doorkruist het volledige inrichtingsplan van de landtong. Ter vergelijking, dit is bijna 2 keer zo lang als de lengte van het huidige ontwerp met de twee trappen dat van aanlanding tot aanlanding 72 meter lang is. Op de onderstaande afbeelding is deze lengte schematisch in het rood ingetekend op de kaart van KCAP, inclusief het steilste talud (1:1,5) dat zonder versterking aan te leggen is. In het groen.

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 5

Liftvoorziening plateaulift Voor het toepassen van een liftvoorziening als een plateaulift is aan NEY gevraagd om de mogelijkheden uit te zoeken. NEY wijst het toepassen van plateauliften af, zowel binnen het huidige ontwerp als bij een aangepast ontwerp. Plateauliften zijn onderhoudsgevoelig en voor het overbruggen van een hoogteverschil van 5 meter worden deze niet toegepast. Door de mechanische voorziening in de openbare ruimte is de veiligheid van de medegebruikers een aandachtspunt (bekneld raken of van achteren aangereden worden door het plateau). Daarnaast adviseert NEY dat een aangepast ontwerp met een vaste verticale lift wel toepasbaar is. Er dienen in het ontwerp twee liften te worden voorzien aan weerszijde van de havenmond. Uitkomsten gesprekken stakeholders Gesprekken met stakeholders heeft digitaal plaatsgevonden op woensdagavond 15 december 2021 en 10 januari 2022. Tijdens deze gesprekken waren de volgende stakeholders aanwezig: • Bewoners van de Waalbanddijk; • Bewoner van de woonboot; • Vertegenwoordiger Schuttevaer Z O N; • Vertegenwoordigers van het zelfregiecentrum Nijmegen (ZRN); • Vertegenwoordiger van de VVE; • Vertegenwoordiger van de hoofdvereniging van de handelskade; • Vertegenwoordigers Bankoh De meerderheid van de stakeholders geven aan dat het eerste ontwerp prachtig was en dat het tweede ontwerp ruimtelijk niet wenselijk is binnen het gebied.

Ze benoemen dat het tweede ontwerp met de liftschachten het beeld verstoort, leidt tot waardevermindering van hun pand, verstoring van de ingang bij het appartementencomplex en inkijk in de

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 5

woningen. Daarnaast hebben diverse vertegenwoordigers van de Handelskade aangegeven indien het tweede ontwerp verder wordt voortgezet dat men zal procederen. De stakeholders benoemen dat hun voorkeur uitgaat naar het optimaliseren van de wandelroute rond de haven zodat iedereen van de haven kan genieten. Het Zelfregie Centrum Nijmegen geeft aan juist blij te zijn met het tweede ontwerp en geeft daarnaast aan dat alleen het optimaliseren van een wandelroute rond de haven een optimale oplossing zou zijn voor iedereen. Uitkomsten beeldkwaliteit-bespreking Ruimtelijk Kwaliteitsteam Waalfront & West: Op 14 december heeft het overleg met de Ruimtelijk Kwaliteits Team Waalfront & West (RKT) plaatsgevonden. Dit kwaliteitsteam heeft de functie van commissie Welstand voor het gebied Waalfront tot en met de voormalige energiecentrale Engie. Het RKT heeft een negatief advies uitgebracht. Het RKT geeft aan dat het eerste ontwerp een kwalitatief hoogwaardig ontwerp was. Het tweede ontwerp is ruimtelijk niet wenselijk en sociaal onveilig. Het blokkeert looproutes en er is weinig ruimte op de Handelskade voor een goede afwikkeling van een lift. Ook de hellingbaan aan de andere oever is wegens de enorme lengte niet haalbaar. Het eerste ontwerp kon op grote waardering van de RKT rekenen. De commissie begrijpt de aanleiding voor het onderzoek maar ziet ook de onwenselijkheid van dit ontwerp.

De commissie brengt op basis van de bovengenoemde argumenten een negatief advies uit op het getoonde ontwerp van de brug met liften. Beheer van de liften Bekeken vanuit beheer en onderhoud dient rekening te houden met de volgende randvoorwaarden bij het toepassen van een lift:  De lift moet goed bestand zijn tegen de weersinvloeden (o.a. elektrische onderdelen goed afgeschermd tegen vocht en materialen geen invloed van vocht);  Dient hufterproof te zijn, waardoor storingen en reparaties worden voorkomen;  Veilig in gebruik;  Onderdelen die universeel zijn en nog lang worden nageleverd. >10 -15 jaar  Door meerdere partijen kan worden onderhouden. Een lift in de openbare ruimte brengt hoge beheerskosten met zich mee, voorbeeld is de lift bij de Veerpoorttrappen die circa 8-12 keer per jaar buiten gebruik is in verband met vandalisme. Niet alleen brengt dit kosten met zich mee, de brug is op zo’n moment ook niet toegankelijk met de lift. Op deze momenten vormt de lift wel een obstakel op de kade maar draagt niet bij aan de toegankelijkheid van de brug. Financiën De extra kosten die het toevoegen van liften aan de brug met zich mee brengt zijn bouwkosten, plankosten, liften, en beheerskosten.

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 5

De totale geïndexeerde kosten voor een brug zonder liften bedragen 2,5 mln euro. De totale kosten voor een brug met liften bedragen 3,6 mln euro. Dus ruim een miljoen duurder met liften, daar komen de extra structurele beheers- en onderhoudskosten bij. Hierbij is nog geen rekening gehouden met mogelijke vertragingen en claims vanuit de nog te volgen ruimtelijke procedures. Het beheer en onderhoud is hier voor één jaar in meegenomen. Deze kosten liggen rond de 10.000 euro per jaar. Dit is zonder storings/vandalisme meldingen, die op basis van ervaringen elders met liften in de openbare ruimte ook tussen de 5.000 en 10.000 euro per jaar bedragen. De totale kosten voor de brug bedragen 2,5 mln euro. De provincie subsidieert hiervan 1 miljoen euro. Bij het niet bouwen van de brug blijft 1,5 mln euro in de grex Waalfront over, waar de gemaakte kosten à 300.000 euro nog vanaf gaan, dus 1,2 mln totaal. Die maakt dat de gezamenlijke nu fors negatieve grex 1,2 mln positiever wordt, daarvan kan de helft 600.000 euro als positief resultaat voor de gemeente worden beschouwd. Echter de gemeente moet 1 mln meer aan subsidiegarantie bijdragen aan de grex omdat de subsidie vanuit de provincie vervalt. Netto voor de gemeente een verlies van 400.000 euro.

Hierbij zijn mogelijke aanpassingen die gedaan moeten worden aan het inrichtingsplan landtong nog niet meegenomen, en is met BPD nog geen overeenstemming over de afhandeling van de reeds gemaakte kosten. Het niet bouwen van de brug kost de gemeente dus geld en er valt geen geld vrij om bijvoorbeeld de route rondom de Waalhaven beter toegankelijk te maken. Het College bespreekt de uitkomsten van het onderzoek met haar mede-aandeelhouder in Ontwikkelbedrijf Waalfront BPD in de volgende algemene vergadering van aandeelhouders. Hierna wordt positie bepaald en komen wij bij de raad terug met een voorstel.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

mr. drs. A.H. van Hout gemeentesecretaris

drs. H.M.F. Bruls burgemeester

Bijlagen: Schetsontwerp NEY brug met liften NEY toelichting lift voorziening Verslag RKT 14 december 2021 voetgangersbrug Waalhaven Verslag avond bewoners en stakeholders 14 december 2021 Verslag middag bewoners en stakeholders 10 januari 2022

Motie SPN, PvdA - Yes, we can!

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 5