Brief aan de raad m.b.t. bestuurlijk overleg met vakbonden over motie ‘Nijmegen voor 14’
Tekst van het document
Postadres Gemeente Nijmegen
Aan de gemeenteraad van Nijmegen
Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl
Datum Betreft
Contactpersoon Laurien van der Feer l.feer@nijmegen.nl T 024 – 329 90 40
28 april 2021 Terugkoppeling bestuurlijk overleg met vakbonden over motie ‘Nijmegen voor 14’
Geachte leden van de raad,
Ons kenmerk E21.000923
Op 31 maart jl. heeft er, conform de oproep in de motie ‘Voor 14’ van 3 maart jl., een bestuurlijk overleg met de vakbonden plaatsgevonden over de (on)mogelijkheden om het minimumloon voor medewerkers van gemeente Nijmegen op te trekken naar € 14 per uur. Met deze brief informeren we u over dit overleg.
Bijlage(n) Bijgevoegd: Nee
Voorafgaand aan het overleg is aan de vakbonden in het Lokaal Overleg (LO) gevraagd om op papier te zetten waarom zij (anders dan gemeente Nijmegen) denken dat het wel mogelijk is om, in afwijking van de cao, lokaal een hoger minimumloon te hanteren, vooruitlopend op een eventuele verhoging van het wettelijk minimumloon. Ook is aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) gevraagd om te kijken naar de argumenten van de gemeente en die van de vakbonden. Vervolgens zijn we met elkaar in overleg gegaan. Zoals bekend zien de vakbonden graag dat gemeente Nijmegen haar medewerkers die het betreft (inclusief payrollers), minimaal € 14 per uur uitbetaalt in plaats van het wettelijk minimumloon. In het overleg hebben we aangegeven dat we begrip hiervoor hebben, want ook wij ondersteunen het streven naar een hoger wettelijk minimumloon. Zoals eerder aangegeven zijn we daarom ook bereid om als (gezamenlijke) gemeente(n) daar landelijk aandacht voor te blijven vragen. Daarnaast zien we dat recente ontwikkelingen er naar verwachting voor gaan zorgen dat een verhoging van het wettelijk minimumloon op relatief korte termijn voor alle Nederlandse werknemers een feit wordt.
Vlak voorafgaand aan het overleg werd bijvoorbeeld duidelijk dat er op Europees niveau nieuwe wetgeving in de maak is voor een hoger minimumloon voor heel Europa over uiterlijk twee jaar, dat volgens initiatiefnemer Agnes Jongerius voor Nederland neerkomt op € 14 per uur. Dat is mooi nieuws. Op die manier wordt het voor alle medewerkers geregeld en niet alleen die van gemeente Nijmegen. Overigens zagen we eerder ook al duidelijke signalen dat de landelijke politiek dit onderwerp wil oppakken. De vakbonden willen echter niet wachten op Den Haag of Europa en het minimumloon alvast lokaal verhogen.
Gemeente Nijmegen
Pagina 1 van 3
Voorafgaand aan en tijdens het overleg met de vakbonden zijn voor ons geen nieuwe argumenten, inzichten of feiten op tafel gekomen die een praktische uitvoering mogelijk maken van de wens van de vakbonden om als individuele gemeente een hoger minimumloon te hanteren, vooruitlopend op de genoemde ontwikkelingen. Zowel de vakbonden als gemeente Nijmegen zijn het erover eens dat zij niet gaan over het verhogen van het wettelijk minimumloon. Ook zijn zij het erover eens dat de Cao Gemeenten (Cao) een standaardkarakter heeft. Dat betekent dat er in beginsel niet van mag worden afgeweken, ook al zou je dat willen: niet ten nadele, maar ook niet ten gunste van de werknemer. De vakbonden hebben in hun notitie echter aangegeven de grenzen op te willen zoeken van de Cao en het cao-recht, bijvoorbeeld door medewerkers extra periodieken toe te kennen, op individueel niveau af te wijken via de hardheidsclausule in de Cao of (zoals zij vooral hebben benadrukt in het overleg) de functiewaardering aan te passen, al dan niet via bijvoorbeeld het toevoegen van taken en verantwoordelijkheden. Ons inziens zijn de afwijkingsmogelijkheden die genoemd worden door de vakbonden echter niet uitlegbaar en toepasbaar voor het lokaal verhogen van het minimumloon. Zie ook onze brief aan u van 23 februari jl. In de aanloop naar het overleg hebben wij hier nogmaals goed naar gekeken en laten kijken.
VNG is het met ons eens. Wij vatten hierna kort samen waarom er juridisch, technisch en praktisch geen mogelijkheden zijn om alleen voor gemeente Nijmegen het minimum uurloon op te trekken naar € 14: De Cao staat niet toe om een medewerker, los van het functioneren, een extra periodiek toe te kennen en ook niet meerdere extra periodieken (wat in een aantal gevallen wel nodig zou zijn om de verhoging te realiseren). De hardheidsclausule is niet bedoeld voor regelruimte op lokaal niveau, maar voor individuele gevallen, waarin toepassing van de cao leidt tot een onevenredig nadeel; de wettelijke norm en de overeengekomen normen in hoofdstuk 3 Cao kunnen niet als zodanig worden gezien, ook niet in combinatie met de norm van goed werkgeverschap. Het anders waarderen van (de desbetreffende) functies, eventueel via aanpassing van de conversietabel, zou gevolgen hebben voor het hele functie- en loongebouw (dat raakt uit balans) en staat op gespannen voet met de bedoeling van het door veel gemeenten gehanteerde functiewaarderingssysteem HR21 (gelijkheid, rechtvaardigheid en bevorderen van samenwerking en mobiliteit). Een aanpassing moet dus in VNG-verband en is niet op korte termijn te organiseren.
Tot slot hebben we op eigen initiatief nog de optie onderzocht om de betreffende medewerkers tijdelijk extra te belonen, bijvoorbeeld via een eenmalige bonus ter overbrugging totdat het minimum uurloon op landelijk of Europees niveau is opgetrokken. Het systeem van toeslagen en vergoedingen in de Cao biedt hier echter geen ruimte voor. Gelet op deze onmogelijkheden zien wij een algemene landelijke verhoging, waar wij als gemeente(n) zoals gezegd ook om vragen, nog steeds als de meest kansrijke en stabiele manier om dit goed te regelen. Deze route biedt voor iedereen gelijke kansen, voorkomt nieuwe onderlinge verschillen, brengt gemeenten niet in financiële problemen en heeft een stevig wettelijk fundament. Op die manier zijn alle werknemers in Nederland en Nijmegen zeker van hun recht op een goed minimumsalaris. Met alle recente ontwikkelingen krijgt die route nu ook echt concreet vorm en is het eigenlijk vreemd om ongelijkheid te creëren
Gemeente Nijmegen
Pagina 2 van 3
(zowel binnen als buiten de organisatie) door daar nu in Nijmegen (voor relatief korte tijd) op vooruit te lopen. In het overleg met de vakbonden hebben wij dan ook aangeboden om juist samen als werkgever en vakbonden een helder signaal af te geven richting Den Haag. De vakbonden zijn vooralsnog niet op dit aanbod ingegaan. Al met al eindigde het overleg met de constatering dat we van mening verschillen over wat er juridisch mogelijk is en dat we niet tot afspraken zijn gekomen om samen op te trekken. Er wordt een vervolgafspraak gepland over met name de wens om gezamenlijk op te trekken richting Den Haag. Desgevraagd gaven de vakbonden overigens nog aan dat zij gemeente Nijmegen een goede werkgever te vinden. Als gemeente vinden we het belangrijk om dit met elkaar te blijven uitstralen en samen verder te blijven werken. Juist voor alle medewerkers die zoveel waardevol werk doen voor Nijmegen en de regio. Hopende u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen
mr. drs. A.H. van Hout Gemeentesecretaris
drs. H.M.F. Bruls Burgemeester
Gemeente Nijmegen
Pagina 3 van 3