Brief aan de raad Kwartaalbrief toegang Wmo en Buurtteams J&G

Postadres Gemeente Nijmegen MO40 Postbus 9105

Aan de raad van de gemeente Nijmegen

6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

30 mei 2023 Kwartaalbrief toegang Wmo en Buurtteams J&G

Contactpersoon Robbert Moorman r1.moorman@nijmegen.nl T 024 – 329

Geachte leden van de raad,

Ons kenmerk E23.001373

Met deze brief informeren wij u over de uitvoering van toegang tot de ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in het eerste kwartaal van dit jaar. Dit naar aanleiding van de gespreksronde van 7 december 2022 van uw raad waarin wethouder Visser met u afsprak om uw raad ieder kwartaal te informeren. Uw specifieke aandacht had hierbij het op tijd kunnen leveren van de gevraagde ondersteuning. Ook willen wij u middels deze brief informeren over ontwikkelingen in en rondom de gemeentelijke toegang tot de Jeugdwet - de Buurtteams Jeugd en Gezin - in het eerste kwartaal. Eind 2022 ontving u een brief over de Wmo (kenmerk: E22.001772) waarin wij u meenamen in een aantal relevante maatschappelijke ontwikkelingen – zoals krapte op arbeidsmarkt – dat van invloed is op de ondersteuning die wij vanuit de gemeente organiseren. In deze brief nemen we u mee in de stappen die wij sindsdien gezet hebben. De highlights van deze brief zijn: • De Buurtteams Volwassenen hebben een korte wachttijd tot het eerste gesprek en zijn daarmee goed toegankelijk. Buurtteams Volwassenen begeleiden weer meer inwoners zelf dan laatste kwartaal 2022. • De aanbieders specialistische begeleiding jeugd en volwassenen hebben een brief ontvangen over het budgetplafond voor dit jaar.

Met het instellen van budgetplafonds kan beter geprioriteerd worden op het realiseren van de beweging naar laagdrempelige kwalitatieve begeleiding dichtbij door de Buurtteams. • De wachttijd bij de Wmo consulenten neemt door ondernomen verbeteracties af. • De gemiddelde wachttijd voor de start van de zorg vanuit beschermd wonen neemt in het eerste kwartaal toe. Onderzocht wordt wat de oorzaken zijn en welke maatregelen genomen kunnen worden. • Woensdag 31 mei organiseren we een informatiebijeenkomst voor uw gemeenteraad over toegang tot de ondersteuning in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in het eerste kwartaal als aanvulling op deze brief. • De Buurtteams Jeugd en Gezin hebben een korte wachttijd tot het eerste gesprek en zijn daarmee goed toegankelijk. Het zelf bieden van begeleiding gaat minder snel dan

Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Brief

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 5

•

bij de Buurtteams Jeugd en Gezin. Om deze beweging te stimuleren zijn, net als bij de Wmo, budgetplafonds geïntroduceerd. Voor de Buurtteams Jeugd en Gezin wordt in het najaar een informatiebijeenkomst georganiseerd. In deze bijeenkomst zal teruggeblikt worden op 2023 en vooruit worden gekeken op 2024.

Inrichting toegang Wmo Nijmegen Gemeenten zijn verantwoordelijk om mensen die niet zelfredzaam zijn te ondersteunen om zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Dit staat in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Qua diensten gaat het onder andere om: • Hulp bij het huishouden, bewegen in en rondom huis, en vervoer; • Begeleiding en dagbesteding; • Een plaats in een beschermde woonomgeving; • Opvang in geval van huiselijk geweld en mensen die dakloos zijn. Iedere gemeente organiseert de toegang tot ondersteuning op zijn eigen manier. De gemeente Nijmegen heeft drie toegangspunten Wmo-hulp: de Buurtteams, de GGD Gelderland Zuid en de Wmo-consulenten bij de gemeente. Daarnaast zijn er voorzieningen waar een inwoner zonder indicatie – dus zonder beschikking via één van de toegangspunten - gebruik van kan maken. Voorbeelden zijn dagbesteding voor volwassenen en ouderen en informatie, advies en lichte ondersteuning voor ouderen. De website Vraaghulp Nijmegen helpt inwoners de juiste plek te vinden. Hieronder lichten we per toegangspunt toe wat de stand van zaken is in het eerste kwartaal van dit jaar. Buurtteams Volwassenen Wat doen de Buurtteams Volwassenen? De buurtteams bieden een laagdrempelige en toegankelijke eerstelijns basisvoorziening voor de inwoners van Nijmegen.

Hulp en ondersteuning die direct beschikbaar is voor volwassenen, zonder indicaties, zonder wachttijden, in de eigen buurt. In sommige gevallen kan specialistische begeleiding door een aanbieder ingezet worden. Stand van zaken Q1 2023 Het jaar 2022 was het startjaar voor de Buurtteams Volwassenen en daarmee een jaar van transitie naar het nieuwe model. Het bleek een succesvol eerste uitvoeringsjaar. In december 2022 zagen we een daling van 39% van aantal indicaties voor specialistische begeleiding door een aanbieder. Dit betekent dat de Buurtteams erin zijn geslaagd om steeds meer cliënten zelf te begeleiden. Bedoeling is dat dit goede resultaat zich in 2023 voortzet in een trend waarin steeds meer cliënten door de Buurteams zelf begeleid gaan worden. In het eerste kwartaal waren er in totaal 658 nieuwe aanmeldingen bij de Buurteams. De gemiddelde wachttijd tot de start van begeleiding voor de Buurtteams Volwassenen was Nijmegen-breed 13,87 dagen. De dienstverlening van de Buurtteams blijft daarmee binnen de gestelde normtijd van 14 dagen. Het percentage cliënten dat door de Buurtteams zelf wordt begeleid is in het eerste kwartaal weer wat verder toegenomen. Begeleiding voor kwetsbare inwoner is kortom laagdrempelig, tijdig en dichtbij beschikbaar.

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 5

Om de verdere substitutie van geïndiceerde begeleiding naar indicatievrije basishulp door de Buurtteams Volwassenen te ondersteunen is voor 2023 een deel van het beschikbare budget voor begeleiding verschoven naar de Buurtteams. Mede om te zorgen dat zorgaanbieders zich kunnen voorbereiden op deze verschuiving en om hen te stimuleren om binnen het resterende budget de juiste prioriteiten te stellen, hebben we dit verdeeld in budgetplafonds per aanbieder. We hebben de aanbieders van specialistische begeleiding begin april hierover geïnformeerd en organiseerden begin mei een bijeenkomst met hen. Wmo-consulenten Wat doet het Wmo-loket? Voor hulp om zelfredzaam te zijn in, om en buitenshuis - kan de inwoner zich melden bij de gemeente Nijmegen (bijvoorbeeld hulp bij het huishouden, hulpmiddelen, woningaanpassingen en/of vervoersmiddelen). Na de aanmelding krijgt de inwoner een uitnodiging voor een gesprek met een Wmo-consulent. De Wmo-consulent kijkt dan samen met de inwoner wat de juiste oplossing is en of de gemeente hierbij kan ondersteunen. Als dit een Wmo-maatwerkvoorziening is, dan ontvangt de inwoner een Wmo-beschikking. De inwoner kan kiezen om deze hulp te ontvangen via een door de gemeente gecontracteerde aanbieder (zorg in natura) of via een persoonsgebonden budget (Pgb).

Stand van zaken Q1 2023 In onze vorige brief gaven we aan dat we - onder meer vanwege krapte op de arbeidsmarkt - hulp niet altijd tijdig kunnen inzetten. We hebben daarom een set aan maatregelen ingezet om de doorlooptijd voor de behandeling door ons Wmo-loket terug te brengen. Zo zijn we bezig om onze processen efficiënter in te richten, zetten we extra Wmo-consulenten in en hebben we voor urgente vragen een verkorte procedures ingericht. Cruciale urgente hulp is zodoende altijd tijdig beschikbaar en daarnaast krikken we het algehele niveau van dienstverlening stap voor stap verder omhoog. De ingezette maatregelen sorteren positieve effecten die zichtbaar zijn in het eerste kwartaal van dit jaar. In het eerste kwartaal van dit jaar zien we dat het aantal wachtenden is afgenomen ten opzichte van de metingen over het tweede halfjaar van 2022 en dat de consulenten op de meetmomenten van het eerste kwartaal meer vragen in behandeling hebben. De komende maanden zetten we in op het continueren van deze opgaande lijn. Wmo via de GGD Wat doet de GGD? GGD Gelderland-Zuid (Toegang Beschermd Wonen) beoordeelt voor het Rijk van Nijmegen en Rivierenland de toegang tot Beschermd Thuis/Beschermd Wonen. Ook beoordeelt de GGD - Centrale Toegang Maatschappelijke Opvang - voor het Rijk van Nijmegen en Rivierenland de toegang tot maatschappelijke opvang.

Stand van zaken Q1 2023

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 5

Over het eerste kwartaal van 2023 kan over het algemeen gesteld worden dat cliënten binnen de gestelde normtijd van ongeveer 4-6 weken na aanmelding (tijd is nodig voor het completeren van de benodigde informatie) een (eerste) gesprek voor nader onderzoek met de adviseur van de Toegang Beschermd Wonen krijgen. Binnen 2-4 weken ontvangen cliënten vervolgens een indicatie beschermd wonen / beschermd thuis of een afwijzing. Cliënten die een indicatie voor Beschermd Wonen (intramuraal) hebben maar waarvoor nog geen huisvesting beschikbaar is, kunnen overbruggingszorg ontvangen van de instelling waarvoor ze wachten. Daarnaast koopt de gemeente soms extra plekken in of sluit maatwerkovereenkomsten met niet gecontracteerde aanbieders. Het aantal cliënten met een nog onverzilverde indicatie is 64. De gemiddelde wachttijd (gemeten naar de duur van overbruggingszorg) loopt op naar 479 dagen, als gevolg van een recentelijke stijging van het aantal aanmeldingen en een tekort aan beschermd wonen plekken en huisvesting voor uitstroom. De gemeente onderzoekt nu op welke wijze de wachttijd kan worden teruggedrongen. Voor de centrale toegang maatschappelijk opvang geldt dat de aanvragen binnen gestelde normtijd van 1-2 dagen zijn behandeld. Bij de vrij toegankelijke eerste lijn van opvangvoorzieningen kon men in bijna alle gevallen direct terecht met een richtlijn maximaal drie maanden.

Als er geen plek is in de eerste opvang, dan kan iemand dagelijks informeren of er een plek vrij is gekomen of rondvraag doen in of buiten de regio. Wanneer iemand het advies voor een maatwerkvoorziening kreeg dan was er niet altijd direct plek. Voor gezinnen die het advies maatwerkvoorziening krijgen (crisisopvang) is er altijd plek of bij Crisisopvang IrisZorg of anders bij alternatieve zorgaanbieders. Informatiebijeenkomst Wmo Als een inwoner na gesprek met Buurtteam, Wmo-consulent of GGD een beschikking heeft gekregen voor een individuele voorziening dan wordt er een zorgaanbieder ingeschakeld die de gevraagde dienst of het gevraagde product te leveren. In de meeste gevallen kan dit op korte termijn en in sommige gevallen is er een wachttijd. Dit kan zijn omdat een bepaald product of dienst - tijdelijk - niet of in mindere mate beschikbaar is. Een andere reden voor wachttijd kan zijn dat een inwoner er zelf voor kiest om de beschikking pas op een later moment te verzilveren. De context waarbinnen deze diensten of producten geleverd worden is hierbij belangrijk. We willen u hierover nader informeren tijdens een bijeenkomst over de Wmo die we in afstemming met de griffie voor u willen organiseren op 31 mei aanstaande.

Buurtteams Jeugd en Gezin Wat doen de Buurtteams Jeugd en Gezin? De Buurtteams Jeugd en Gezin (BJG) vormen, net als de Buurtteams Volwassenen, een laagdrempelige en toegankelijke eerstelijns basisvoorziening voor de inwoners van Nijmegen. BJG verleent in de nabijheid van gezinnen basishulp zonder indicatie. Indien nodig kan BJG verwijzen naar aanvullende hulp, zoals bijvoorbeeld de jeugd-GGZ of zorg voor jeugdigen met een verstandelijke beperking.

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 5

Budgetplafonds De substitutie van geïndiceerde begeleiding naar indicatievrije basishulp verloopt minder snel als bij de Buurtteams Volwassenen. BJG helpt op dit moment een derde van de cliënten zonder verwijzing. Tegelijkertijd zien we de betaalbaarheid van de geïndiceerde begeleiding in het gedrang komen: het aantal cliënten dat begeleiding krijgt van zorgaanbieders en de kosten daarvan nemen toe. Tussen 2018 en 2022 gaat het om een toename van een derde in het aantal cliënten en om een verdubbeling van de kosten tot € 9,5 miljoen afgelopen jaar. Deze situatie vraagt om maatregelen. In het lumpsumbudget 2023 voor BJG hebben we bijvoorbeeld een lagere caseload (1 op 13 gezinnen) mogelijk gemaakt, zodat gezinswerkers voldoende tijd hebben om zelf begeleiding te bieden. Om de overgang van begeleiding naar BJG te faciliteren, hebben we - zoals aangekondigd in onze brief ‘Terugblik 2022 en vooruitblik 2023 Buurtteams’ van medio december 2022 - voor een specifiek aantal aanbieders ‘harde’ budgetplafonds vastgesteld voor 2023. Daarbij is gekeken naar welke vormen van begeleiding op dit moment zonder indicatie zijn uit te voeren door de gezinswerkers van BJG. Anders dan bij de Wmo omvat begeleiding in het jeugddomein een veelheid aan zorgvormen die niet allemaal door BJG zijn over te nemen.

De plafonds zijn opgelegd aan aanbieders die begeleiding verzorgen gerelateerd aan de jeugd-GGZ. Een hard plafond betekent dat een begeleidingspartij geen cliënten meer mag aannemen wanneer het financiële plafond is overschreden. Stand van zaken Q1 2023 In het eerste kwartaal van 2023 waren er 471 aanmeldingen bij BJG. De gemiddelde wachttijd tot de start van het traject was 11 dagen. 63% van de aangemelde gezinnen kon binnen veertien dagen terecht voor een kwalitatief intakegesprek. De toegankelijkheid van BJG is momenteel daarmee hoog. In het najaar zal een bijeenkomst worden georganiseerd met de Buurtteams Jeugd en Gezin waarin we terug zullen blikken op 2023 en vooruit zullen kijken op 2024. We gaan ervan uit dat we u voor nu voldoende geïnformeerd te hebben en nodigen u van harte uit om via de bijeenkomst nader te laten informeren. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 5