Brief aan de raad Beleidsregels gemeentelijke opvang ontheemden Oekraïne gemeente Nijmegen 2025

Postadres Gemeente Nijmegen

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

Contactgegevens nijmegen.nl/contact

30 september 2025 Beleidsregels ontheemden Oekraïne

Ons kenmerk E25.002135

Geachte leden van de raad, Op 30 september 2025 hebben wij de beleidsregels gemeentelijke opvang ontheemden Oekraïne 2025 vastgesteld. Deze beleidsregels zullen op 1 oktober 2025 in werking treden. In deze brief informeren wij u over de achtergrond en de keuzes die zijn gemaakt. Context Op 1 oktober 2025 wijzigt de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) op een aantal punten. Deze wijzigingen hebben invloed op de huidige beleidsregels, waardoor deze op een aantal punten gewijzigd zijn. Het gaat om de volgende wijzigingen: • Verhoging van de eigen bijdrage; • 115% norm en gedeeltelijk in rekening brengen van de eigen bijdrage. De zelfredzaamheid en de participatie van ontheemden in Nederland wordt vergroot. Per 1 juli 2024 is in de RooO een eigen bijdrage ingeregeld voor meerderjarige ontheemden indien zij inkomsten hebben. Per 1 oktober 2025 wordt de eigen bijdrage voor de exploitatiekosten1 verhoogd van een bedrag van € 105,00 naar € 244,22 per meerderjarige ontheemde met inkomsten per maand, tot een maximum van € 210,00 naar € 488,44 per gezin. Landelijk wordt de verhoging ingevoerd vanuit het oogpunt van het vergroten van de zelfredzaamheid en participatie van ontheemden en het meer gelijkstellen van de plichten van ontheemden met die van asielzoekers.

Tegelijkertijd is bij de vaststelling van het verhoogde bedrag rekening gehouden met de bestaanszekerheid van ontheemden en moet werken blijven lonen.

Hieronder vallen de kosten die gemeenten maken voor voorzieningen die op locatie worden aangeboden. Het gaat om kosten voor gas, water en energie en locatiebegeleiding. Het bedrag dat aan de ontheemde wordt doorberekend is lager dan het gemiddelde bedrag dat per gemeentelijke opvanglocatie aan kosten wordt gemaakt. 1

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 3

Door de mogelijkheid van het bieden van maatwerk worden verschillen verkleind. Gelijktijdig met de verhoging van de eigen bijdrage wordt landelijk ook een 115%-norm ingevoerd. Door de verhoging van de eigen bijdrage, de 115%-norm en de huidige regeling waarin de eigen bijdrage alleen volledig of helemaal niet geheven kan worden, ontstaat voor een groep ontheemden grote verschillen in inkomsten. Het gaat om de ontheemden die meer verdienen dan 115% van het leefgeld, maar minder dan 115% van het leefgeld plus de eigen bijdrage. Deze personen houden, omdat zij geen eigen bijdrage hoeven te betalen, meer van hun inkomen over dan ontheemden die nét meer verdienen dan 115% van het leefgeld plus de eigen bijdrage (en die dus wel een eigen bijdrage moeten betalen). Om t de verschillen tussen deze groepen te verkleinen wordt het mogelijk om de eigen bijdrage ook deels (naar rato) te innen. Het blijft mogelijk om in individuele gevallen af te zien van het heffen van de eigen bijdrage. De mogelijkheid voor het bieden van maatwerk geldt in de toekomst mogelijk ook voor de eigen bijdrage voor catering. Gelet op recente berichtgeving rondom de catering op schepen onderzoeken we of en hoe dit vormgegeven kan worden. Op korte termijn is dit vanwege contractuele verplichtingen niet mogelijk.

Stimuleren om te blijven werken Vanwege bovengenoemde verhoging van de eigen bijdrage is het wenselijk om in de huidige systematiek omtrent het intrekken van leefgeld en het in rekening brengen van de eigen bijdrage twee wijzigingen door te voeren. Allereerst wordt een 115%-norm ingevoerd zowel ten aanzien van het intrekken van leefgeld alsmede ten aanzien van het heffen van de eigen bijdrage. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (hierna: VNG) had al eerder het hanteren van een dergelijke norm als advies aan gemeenten meegegeven. Om te bewerkstelligen dat alle gemeenten ditzelfde uitgangspunt hanteren bij toepassing van de RooO wordt middels deze wijziging deze norm geëxpliciteerd in de RooO. Hierdoor wordt eventuele ongelijkheid die zich zou kunnen voordoen tussen ontheemden in diverse gemeenten voorkomen. Daarnaast wordt hiermee geborgd dat werken blijft lonen, temeer nu de eigen bijdrage wordt verhoogd. De uitvoering brengt extra kosten met zich mee Voor de implementatie en de invoering van de gedeeltelijke eigen bijdrage verwachten we extra capaciteit nodig te hebben. Het gaat om communicatie richting ontheemden, herinventariseren en/of her-beoordelen welke ontheemde eigen bijdrage-plichtig is, hierover besluiten te nemen, beschikkingen sturen en facturen sturen.

Het Ministerie van Asiel en Migratie blijft in gesprek met de VNG en gemeenten om de uitvoeringslast en de uitvoeringskosten van de uitvoering van de eigen bijdrage in de RooO te monitoren, om indien nodig tijdig bij te sturen indien deze afwijken van de huidige verwachtingen. De uitvoeringskosten die met het organiseren en innen van de eigen bijdrage gepaard gaan zullen aan gemeenten ook bij een verhoogde bijdrage worden vergoed. Het vergoeden van uitvoeringskosten is reeds in de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne (BooO) geregeld via de normbedragen GOO en POO. Indien de normbedragen niet voldoende dekking bieden, kan de gemeente een beroep doen op de

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 3

uitzonderingsbepaling in de BooO op basis waarvan de werkelijk gemaakte kosten worden vergoed. Informatie naar ontheemden Aan alle ontheemden die leefgeld ontvangen of een eigen bijdrage betalen is een informatiebrief gestuurd over de verhoging van de eigen bijdrage en de 115%-norm. In november ontvangen de ontheemden die een eigen bijdrage ontvangen de eerste beschikking met hierin de nieuwe bedragen. Bovendien hebben klantmanagers die de regeling uitvoeren maandelijks een spreekuur op 3 van onze opvanglocaties. Bewoners kunnen daar terecht voor vragen over leefgeld of de eigen bijdrage. Deze spreekuren staan nog voor heel 2025 gepland. Als bewoners in de tussentijd vragen hebben zijn de klantmanagers ook per mail bereikbaar. Momenteel zien we bij het betalen van de eigen bijdrage geen moeilijkheden. We verwachten dat de verhoging van de eigen bijdrage ook in de toekomst voor weinig problemen zal zorgen. De betaalbaarheid van de eigen bijdrage voor ontheemden en de impact van de verhoging blijven we monitoren. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 3