Brief aan de raad Beleid en raadsbrief flitsbezorging

Postadres Gemeente Nijmegen

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

Contactpersoon Kristiaan Laumen k.laumen@nijmegen.nl T 024 – 329 30 26

1 november 2022 Beleid en raadsbrief flitsbezorging

Ons kenmerk D220975720

Geachte leden van de raad, Met deze brief informeren we u over het onderwerp flitsbezorging. We nodigen u uit om met ons in gesprek te gaan over het beleid ten aanzien van flitsbezorgdiensten. Opbouw brief Met deze brief gaan we eerst in op de aanleiding, schetsen we de achtergrond en actualiteiten, beschrijven we de kijk van het college op flitsbezorgdiensten en sluiten we af met een vervolgvoorstel. Aanleiding Flitsbezorging van boodschappen is met een opmars bezig. In Nijmegen zijn verschillende vestigingen van flitsbezorgdiensten. Flitsbezorgers passen binnen de trend om steeds meer online te winkelen. Daarnaast voorzien ze in de economische behoefte van bepaalde consumentengroepen. De activiteiten van flitsbezorgdiensten kunnen echter ook overlast veroorzaken. Ook in Nijmegen zijn er klachten binnengekomen over flitsbezorgdiensten die gevestigd zijn in het centrum. Op dit moment lopen er twee handhavingszaken tegen flitsbezorgers in verband met vestiging in strijd met het bestemmingsplan (bedrijfsactiviteiten, die niet zijn genoemd in de Staat van bedrijfsactiviteiten). Inmiddels heeft een flitsbezorgdienst een aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend voor een afwijking van de gebruiksregels. Bij beantwoording van schriftelijke vragen hebben wij u al geïnformeerd over flitsbezorging in Nijmegen1. In die brief zijn we ook ingegaan op arbeidsomstandigheden.

In deze brief ligt de focus op het ruimtelijk beleid. Achtergrond en actualiteiten 1

Zie hiervoor brief d.d. 27 juni 2022 met kenmerk D220613900

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 5

We gaan in deze brief in op een aantal achtergrondthema’s en actuele thema’s. Wat zijn flitsbezorgdiensten met dark stores? Een flitsbezorgdienst is een bedrijf dat producten (dagelijkse boodschappen) snel aan huis bezorgt (vaak binnen 10 minuten) nadat deze online zijn besteld. De bezorging vindt plaats vanuit een ‘geblindeerde ruimte’ (dark store). Een dark store is geen supermarkt, maar feitelijk een magazijn waaruit producten geleverd worden. Dark stores danken hun naam aan de vaak afgeplakte ramen. Actief in Nijmegen In Nijmegen zijn drie flitsbezorgers actief, zowel in de binnenstad als daarbuiten. Probleemstelling Door de vestiging van flitsbezorgers en de aard van hun activiteiten worden op diverse locaties overlast ervaren. Door deze overlast komen veel gemeenten in actie tegen flitsbezorgers. Het thema flitsbezorging gaat veelal over ruimtelijke inpassing én mobiliteit. Omwonenden ervaren overlast van flitsbezorgdiensten met dark stores, die zich vanwege de korte bezorgtijden graag in het centrum of in woonwijken vestigen. Bezorgers veroorzaken onveilige verkeerssituaties door de snelheid waarmee ze de goederen op hun e-bikes of e-scooters bezorgen. Verder is er overlast door het rondhangen tussen het bezorgen van bestellingen door.

De dark stores worden verschillende keren per dag door leveranciers bevoorraad (vanaf 6:00 uur in de ochtend tot laat in de avond, begin van de nacht). Deze overlast vindt ook plaats buiten de gebruikelijke winkeltijden. De APV (Algemeen plaatselijke verordening) en de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) bieden mogelijkheden tot handhaving bij constatering van een overtreding. Handhaving vindt op dit moment plaats vanwege strijdig gebruik met het bestemmingsplan (Wabo). Bestemmingsplandiscussie Flitsbezorging is een relatief nieuw fenomeen dat planologisch gezien nog niet gedefinieerd is. Jurisprudentie over flitsbezorging ontwikkelt zich nog. Het zou binnen diverse bestemmingen kunnen vallen zoals detailhandel, bedrijven, dienstverlening, opslag en distributie. Dit is afhankelijk hoe een gemeente deze bestemmingen nader definieert. Ons college is van mening dat de activiteit flitsbezorgdienst planologisch gezien niet valt onder het begrip detailhandel, maar moet worden gezien als magazijn/opslag annex distributiebedrijf. Er is echter nog geen nadere uitwerking hiervan in de SBI-codes/ staat van bedrijfsactiviteiten. Bij vestiging van een flitsbezorgdienst dient het bedrijf een omgevingsvergunning aan te vragen vanwege strijdig gebruik met het bestemmingsplan.

Beleid andere gemeenten

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 5

Gemeenten worstelen met hoe zij met flitsbezorgers en dark stores om moeten gaan. Flitsbezorgdiensten kunnen zich vestigen op onwenselijke locaties en dat zorgt voor overlast. Daarom is ruimtelijke planologische regulering nodig. Veel gemeenten kiezen ervoor om flitsbezorging tegen te gaan met een voorbereidingsbesluit. Zo’n besluit is een verklaring van de raad dat een bestemmingsplan voor een gebied wordt voorbereid. Ongewenste ontwikkelingen kunnen zo worden tegengegaan. Uiteindelijk moet een bestemmingsplan of omgevingsplan worden vastgesteld. Een ander voorbeeld is de gemeente Arnhem waar een beleidslijn voor flitsbezorging door het college is vormgegeven. Winkeltijden Omdat we van mening zijn dat flitsbezorgdiensten niet onder detailhandel vallen is de Winkeltijdenwet en de Verordening Winkeltijden Nijmegen niet van toepassing. Uitspraak Rechtbank Gelderland De gemeente heeft, volgens de voorzieningenrechter, terecht handhavend opgetreden tegen een flitsbezorgdienst in het centrum van Nijmegen. In het kort spreekt de voorzieningenrechter uit2 dat flitsbezorging in strijd is met het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan laat detailhandel toe en bedrijfsactiviteiten, die genoemd worden op de Staat van bedrijfsactiviteiten. Volgens de rechtbank is bij flitsbezorging geen sprake van detailhandel. De click & collect service is niet verboden volgens het bestemmingsplan.

Dit wordt wel gezien als een detailhandelsactiviteit. Visie van het college op flitsbezorgdiensten Hieronder volgt de visie van het college op flitsbezorgdiensten. We volgen verschillende ontwikkelingen met betrekking tot flitsbezorging op de voet. We constateren dat op dit moment de juridische mogelijkheden nog niet geheel duidelijk zijn. Jurisprudentie ontwikkelt zich nog. Wel kunnen we op hoofdlijnen onze visie over flitsbezorging met u delen. Deze visie kunt u meenemen in uw afweging bij de richting die u wil bepalen. Uiteindelijk bent u als raad aan zet om kaders te bepalen voor flitsbezorgdiensten. Deze diensten voorzien in een economische behoefte van de consument. Een totaalverbod op flitsbezorgdiensten vinden we ongewenst, want ze voorzien in een behoefte. We willen dan ook ruimte geven aan dit economisch nieuwe fenomeen, maar willen de overlast zoveel mogelijk beperken. Het gaat vooralsnog om een beperkt aantal flitsbezorgdiensten. Het is voornamelijk van belang om per locatie goed te beoordelen of een flitsbezorgdienst past binnen een goede ruimtelijke ordening. Zo kunnen eventuele nadelige effecten zoals overlast op voorhand te voorkomen. Flitsbezorgdiensten passen niet in de binnenstad. Voor meer informatie zie uitspraak ECLI:NL:RBGEL:2022:4194: https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBGEL:2022:4194 2

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 5

Volgens de omgevingsvisie transformeert de binnenstad naar een plek van ontmoeten. Het hart van onze stad is een levendige plek waar ruimte gegeven wordt aan wonen, werken, bezoeken, winkelen, ontspannen en ontmoeten. In 2022 zijn we samen met ondernemers, bewoners en bezoekers gestart met de uitvoering van het Actieplan Binnenstad. Doel hiervan is de binnenstad het kloppend hart te laten blijven van onze stad als belangrijke werklocatie en vestigingsplaatsfactor. Onze stad groeit en we zien daarmee ook de drukte in de binnenstad toenemen. We zoeken daarbij naar evenwicht tussen levendigheid en leefbaarheid. Flitsbezorgers hebben een negatief effect op de openbare ruimte, uitstraling van winkelstraten, leefbaarheid en verkeersveiligheid. Flitsbezorgdiensten dragen niet bij aan ontmoeting in de binnenstad. De panden zijn namelijk niet toegankelijk voor winkelend publiek. Daarnaast past de uitstraling van de panden, met dichtgeplakte ramen, niet in het kernwinkelgebied. De hinder en overlast van o.a. de frequente verkeersbewegingen en geluidsoverlast door wachtende bezorgers dragen niet bij aan de verkeersveiligheid en leefbaarheid van het stadscentrum. Potentieel kansrijke locaties. Vaak is sprake van frequente verkeersbewegingen (bevoorrading en bezorgers) en geluidsoverlast in de late en nachtelijke uren. Deze activiteit past daarom ook niet zonder meer in een woonwijk.

Aan uitvalswegen zien we in beginsel ruimte voor flitsbezorgdiensten. Vaak worden uitvalswegen al goed gebruikt. De verkeersbewegingen van flitsbezorgdiensten vallen daarmee weg tegen de al bestaande verkeersbewegingen. Het is daarom op voorhand niet te verwachten dat bewoners meer overlast ervaren als gevolg van flitsbezorgdiensten. Wellicht zijn ook sommige bedrijventerreinen geschikt voor de vestiging van flitsbezorgdiensten. Daarnaast is het potentieel kansrijk om verschillende vormen van distributie te koppelen. Kanttekeningen In Nijmegen zijn al veel bezorgdiensten actief. Omdat in Nijmegen al veel andere bezorgdiensten actief zijn, roept dit de vraag op waarom specifiek voor flitsbezorgdiensten beleid wordt gemaakt. We zijn eerder deze brief al ingegaan op het belang van regulering. Daarbij is aangegeven dat het van belang is om het beleid voornamelijk te richten op het voorkomen van ongewenste effecten. Juridisch nog niet uitgekristalliseerd. Flitsbezorging is een relatief nieuw fenomeen. De juridische (on)mogelijkheden om flitsbezorging te reguleren zijn nog in ontwikkeling. Beleid ten aanzien van flitsbezorging zal aangepast moeten worden op deze juridische ontwikkelingen.

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 5

Visie op hoofdlijnen. De geschetste visie in de brief is op hoofdlijnen en op basis van ervaringen in de praktijk. Bij het uitwerken van concreet beleid zal specifieker naar de (on)mogelijkheden van regulering van flitsbezorging gekeken moeten worden, waarbij ook de specifieke kenmerken van locaties meegewogen worden. Vervolg We gaan graag met u in gesprek over de inhoud van deze brief. Uw input, samen met onze ervaringen tot nu toe, worden verwerkt in een vervolgstap. Wij komen hier na het gesprek met u op terug. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

mr. drs. A.H. van Hout gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 5