Brief aan de raad Beantwoording motie ‘Deelvervoer haalbaar en betaalbaar’
Tekst van het document
Postadres Gemeente Nijmegen
Aan de gemeenteraad van Nijmegen
Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl
Datum Onderwerp
Contactpersoon Titia Bijma t.bijma@nijmegen.nl T 024 – 329 0629656056
5 december 2023 Beantwoording motie ‘Deelvervoer haalbaar en betaalbaar’
Ons kenmerk D231141014
Geachte leden van de raad, Op 7 juni jongstleden is door uw raad een motie aangenomen om te onderzoeken of het mogelijk is om deelmobiliteit ook voor mensen met een laag inkomen haalbaar en betaalbaar te maken. In deze brief wordt onze eerste verkenning toegelicht en wordt een vervolgaanpak beschreven om het gebruik van deelvervoer (financieel) toegankelijker te maken voor deze groep Nijmegenaren. Achtergrond Sinds oktober 2022 is er een aanbod van deelfietsen en deelscooters in Nijmegen beschikbaar. In het huidige systeem heeft de gemeente geen directe invloed op de propositie van de deeltweewielers. Dat betekent dat de markt zelf de prijs voor het gebruik van een deelscooter of deelfiets kan bepalen. Op dit moment bedragen de prijzen € 0,22 p/min voor een elektrische fiets van Bolt en € 0,33 p/min voor een elektrische scooter van Check of Felyx. Bij de scooters wordt ook een starttarief van € 1,00 gevraagd. Bij aankomst parkeert men het voertuig en wordt de rit afgesloten. Er wordt dus alleen betaald tijdens het daadwerkelijk rijden. Als voorbeeld: een rit van station Dukenburg naar het centrum van Nijmegen kost per keer dus zo’n € 4,50 op een Bolt-fiets en ongeveer € 7,00 op een scooter van Check of Felyx. Dit lijkt voor de groep Nijmegenaren met een laag inkomen helaas niet toegankelijk genoeg om regelmatig gebruik van te kunnen maken.
Bij de vergunningverlening aan aanbieders hiervan heeft de inzet voor mensen met een laag inkomen meegewogen. Zo kwam Bolt met een voorstel om via de Meedoenregeling (zie verderop toegelicht) een goedkoop abonnement aan deze groep Nijmegenaren te bieden. Zij zouden dan voor € 20 per maand onbeperkt van hun fietsen gebruik kunnen maken. In de afgelopen maanden is een eerste verkenning gedaan om deze doelgroep met een ander tarief te laten reizen. Busvoordeelabonnement In Nijmegen bestaat het busvoordeelabonnement, waarmee inwoners met een laag inkomen voor € 15 per jaar buiten spitstijden gebruik kunnen maken van de stadslijnen in Nijmegen. Een aanvraag hiervoor verloopt via de gemeente. Indien aan de voorwaarden
Gemeente Nijmegen
Pagina 1 van 3
wordt voldaan, kan men het abonnement bij het Breng-loket op de persoonlijke ovchipkaart laten zetten. Omdat deelscooters en –fietsen alleen via de app van aanbieders te gebruiken zijn en hierbij geen ov-chipkaart aan te pas komt, is het niet mogelijk om deze systemen te combineren. Meedoenregeling Voor Nijmegenaren met een laag inkomen wordt een tegoed van € 150,- per jaar beschikbaar gesteld dat uitgegeven kan worden aan allerlei verschillende activiteiten en cursussen. Ondernemers kunnen deze via vergoedingen.nijmegen.nl aanbieden. De ontvanger krijgt bij aankoop een QR-code die ter plaatse getoond kan worden. In de apps van aanbieders van deeltweewielers kunnen kortingscodes ingevoerd worden, deze zijn generiek (voor iedereen beschikbaar) of persoonlijk. Met Bolt is het proces doorlopen om te kijken of via deze regeling persoonlijke codes verstuurd konden worden aan mensen die hier hun Meedoentegoed aan willen uitgeven. Helaas bleek dit vanwege de verschillende systemen zoveel handmatig werk op te leveren (aanmaken en versturen van persoonlijke codes) dat dit niet uitvoerbaar werd geacht. Mogelijkheden aanbieders Bij aanbieders is het alleen mogelijk om een (generieke) kortingscode voor inwoners met een laag inkomen aan te maken. In dit proces zouden mensen expliciet toestemming moeten geven dat ze voldoen aan de voorwaarden.
Om hierop te kunnen controleren, is echter wel gegevensverstrekking nodig. Middels steekproeven zouden documenten van mensen dan gecontroleerd kunnen worden. Deze werkwijze wordt zo ook gehanteerd voor het busvoordeelabonnement en de meedoenregeling. Hiervoor zou een proef kunnen worden opgezet, waarbij de (privacy)afspraken contractueel worden vastgelegd. Omdat deze generieke code bij de aanbieders van deelvervoer voor iedereen te gebruiken is (in tegenstelling tot busvoordeelabonnement en meedoenregeling), is deze methode enorm fraudegevoelig. Daarnaast wordt de komende tijd gewerkt aan de nieuwe Armoede Agenda, waarin het huidige netwerk aan regelingen tegen het licht wordt gehouden. Uw raad heeft hiertoe de motie “Van armoedebeleid naar maatwerk in bestaanszekerheid” aangenomen. Hierin wordt het college opgeroepen scenario’s uit te werken voor de inrichting van een vereenvoudigd beleid voor inkomensondersteuning dat meer ruimte biedt voor de menselijke maat. Nóg een extra regeling sluit niet aan op de ambitie van de motie. Behoeften van inwoners Het is bovendien de vraag of een abonnement van zo’n € 20,- per maand, zoals Bolt eerder heeft voorgesteld, voor mensen met een laag inkomen wel aantrekkelijk is. Voor inwoners die elke maand geld tekortkomen is € 20 euro per maand een groot bedrag. De kans is groot dat ze dit niet kunnen missen.
Mogelijk zijn er nog andere barrières zijn die ervoor zorgen dat het gebruik niet aantrekkelijk is. Ons voorstel is daarom om de behoeften van deze doelgroep beter in zicht te krijgen, onder andere door deze vragen aan de Cliëntenraad participatiewet Nijmegen voor te leggen, en daarna dit verder vorm te geven.
Gemeente Nijmegen
Pagina 2 van 3
Met een fiets doe je mee Een eigen fiets kan bijvoorbeeld een goede oplossing zijn. Daarom hebben we in 2023 het Huis van Compassie ondersteund in hun fietsproject ‘Met een fiets doe je mee’. Dit jaar hebben ze meer dan 200 fietsen opgeknapt en verstrekt aan mensen met een laag inkomen. Deze mensen kunnen ook bij hen terugkomen voor een onderhoudsbeurt. Het voorstel van het Huis van Compassie voor 2024 is om dit aantal fietsen verder uit te breiden naar 600 en ondertussen in het onderhoud te blijven voorzien. 150 hiervan zouden bestemd zijn voor mensen die een beroep doen op de Bijzondere Bijstand voor een fiets. De subsidie hiervoor wordt in december in het college behandeld. Vervoersongelijkheid We zien de nood om mobiliteit voor mensen met een laag inkomen toegankelijk te maken. Het betreft niet alleen noodzakelijke verplaatsingen naar het werk of de dokter, maar ook reizen naar andere activiteiten binnen en buiten de stad, zodat mensen actief deel kunnen nemen aan de samenleving. (Financieel) toegankelijk deelvervoer kan hier deels in voorzien. In de versnelling van de mobiliteitstransitie is vervoersongelijkheid als thema opgenomen. Op korte termijn zal hiervoor een verkenning starten om de verschillende doelgroepen, knelpunten die hen belemmeren en passende maatregelen in beeld te brengen.
De voorgestelde aanpak om behoeften van inwoners met een laag inkomen aan deelvervoer beter in zicht te krijgen sluit hier naadloos op aan en wordt hierin opgenomen. Op deze manier gaan we in 2024 werk maken van betaalbaar deelvervoer, juist voor lage inkomens. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen
A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris
H.M.F. Bruls burgemeester
Gemeente Nijmegen
Pagina 3 van 3