Brief aan de raad Ambitiedocument “Kinderdorp Neerbosch (Verborgen parel aan de rand van Nijmegen)”

Postadres Gemeente Nijmegen

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

Contactpersoon Frank Engelen f.engelen@nijmegen.nl

11 juli 2023 Ambitiedocument Kinderdorp Neerbosch

Ons kenmerk D230660214

Geachte leden van de raad, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen heeft op 11 juli het Ambitiedocument “Kinderdorp Neerbosch; Verborgen parel aan de rand van Nijmegen” vastgesteld. Met deze brief informeren wij u over de totstandkoming en de inhoud van het ambitiedocument.

Bijlage(n) Bijgevoegd: Ja

Aanleiding Uw raad heeft op 22 december 2021 ingestemd met de gewijzigde planexploitatie G144 Kinderdorp Neerbosch. Hiermee werd de weg vrijgemaakt om de gronden van Plegt-Vos over te nemen. De driepartijen overeenkomst tussen de Lindenhoutstichting, Plegt-Vos en de gemeente kon hiermee ontbonden worden. De gemeente heeft hierdoor de herontwikkeling van Kinderdorp Neerbosch zelf ter hand genomen. Het Kinderdorp Neerbosch is een uniek stukje Nijmegen met een lange en bijzondere geschiedenis. Ondanks de bijzondere geschiedenis kennen lang niet alle Nijmegenaren het gebied. Gekenmerkt door de historie, het vele groen, de ruimte en het haast dorpse karakter. Het Kinderdorp is daarmee een ‘verborgen parel’ aan de rand van Nijmegen. Het Kinderdorp is door de jaren heen continu in ontwikkeling geweest. De focus verschoof van de opvang van weeskinderen naar de zorg in maatschappelijke instellingen. In het verleden zijn er naast de maatschappelijke instellingen woningen en kleinschalige bedrijvigheid toegevoegd aan het gebied. De afgelopen decennia was de toekomst voor het Kinderdorp onduidelijk en heeft de openbare ruimte, in privaat eigendom van een stichting en later ontwikkelaar, weinig aandacht gekregen. Het resultaat hiervan is dat er sprake is van achterstallig onderhoud. Bovendien is er onzekerheid bij bewoners, instellingen en bedrijven over de toekomst van het Kinderdorp.

Om deze duidelijkheid wel te verschaffen heeft uw raad gevraagd om een integraal ontwikkelplan. Integraal ontwikkelplan De doelstellingen van het integrale ontwikkelplan zijn enerzijds gebaseerd op het verkennen van de ontwikkelmogelijkheden die kunnen leiden tot een sluitende

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 5

grondexploitatie en anderzijds gericht op het verbeteren van wat er al is door beheer van de openbare ruimte, het uitvoeren van achterstallig onderhoud en het beschermen van de aanwezige cultuurhistorie. Daarom is gekozen het integrale ontwikkelplan vorm te geven door verschillende producten en projecten. Zo richt het ambitiedocument zich op de ontwikkelopgave binnen de vastgestelde planexploitatie. De openbare ruimte en het achterstallige onderhoud krijgen een impuls vanuit de ‘vernieuwingsgolf openbare ruimte’. Er komt tevens een beschermingstraject voor de bescherming van de aanwezige cultuurhistorische waarden. Er is afstemming tussen de verschillende producten en projecten. Ambitiedocument De gemeente heeft na overname de regie op de ontwikkeling en staat aan het roer om te sturen op haar inhoudelijke ambities en het maken van de integrale belangenafweging. Om die afweging goed te kunnen maken en de ambities ook vanuit de buurt mee te nemen is eerst een Ambitiedocument opgesteld. Het ambitiedocument geeft richting aan de planologische procedure als volgende stap om de herontwikkeling mogelijk te maken. De gemeentelijke kosten, opgenomen in de grondexploitatie, kunnen worden terugverdiend uit de verkoop van de woningen, de te herbestemmen bedrijfs- en woningbouwkavels en bestaand onroerend goed.

In het ambitiedocument wordt het vastgestelde ruimtelijk beleid van gemeente Nijmegen vertaald naar het niveau van een concrete herontwikkeling. Hierbij wordt duidelijk gemaakt op welke wijze de voorziene herontwikkeling bijdraagt aan de ruimtelijke en maatschappelijke ambities van Nijmegen en de wens van uw raad voor een kostenneutrale ontwikkeling. Het ambitiedocument geeft richting aan de ontwikkelmogelijkheden van het gebied. Hierbij houden we rekening met de lokale belangen van bewoners, instellingen en bedrijven maar ook met de maatschappelijke belangen van de stad als geheel. De uitgevoerde gebiedsanalyse, waardenstelling en ambities leveren, gezamenlijk met de input uit het participatietraject, de volgende centrale uitgangspunten op voor de ontwikkeling van Kinderdorp Neerbosch; ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

De rijke historie centraal Behouden en versterken van het dorpse karakter Passende programmering Behouden en versterken van groen, natuur en duurzaamheid Nastreven kostenneutrale ontwikkeling

Door de historie centraal te stellen behouden en versterken we Kinderdorp Neerbosch als ‘Cultuurhistorische Hotspot’, zoals aangegeven in de Omgevingsvisie. Door nieuwe bebouwing te concentreren rond de kern van het dorp blijft er een groene zone rond het dorp over die ingezet kan worden voor stadslandbouw, waterberging, natuurontwikkeling en duurzaamheid. Bovendien behouden we op deze wijze het dorpse karakter van het gebied en houden we zoveel mogelijk afstand tot de bronnen voor geur en geluidshinder.

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 5

Door de programmering te focussen op het collectieve en maatschappelijke sluiten we aan op de historie van het gebied als wezen inrichting en later jeugdzorg. Met het toevoegen van betaalbare woningen dragen we bij aan het stadsbrede tekort aan dit type woningen. Door het toevoegen van duurdere woningen is het mogelijk het project kostenneutraal uit te voeren, conform uw opdracht. In het ambitiedocument kunt u het resultaat zien van de integrale belangenafweging tussen de verschillende belangen en uitgangspunten die ten grondslag liggen aan dit document. Participatieproces Vooruitlopend op het inmiddels vastgestelde participatiebeleid zijn partijen in de omgeving (bewoners, instellingen en bedrijven) het afgelopen jaar nauw betrokken geweest bij het opstellen van het ambitiedocument. In het bijgevoegde participatieprocesplan kunt u lezen hoe we het participatieproces hebben vormgegeven. Belanghebbenden konden in diverse sessies aangeven welke waarden zij aan het gebied toekennen, welke aandachtspunten zij zien en welke plekken zij geschikt vinden voor ontwikkelingen. Leden van de klankbordgroep zijn positief over het feit dat zij al vroeg in het proces betrokken zijn. Zij gaven aan dat hun inbreng serieus is genomen en het projectteam goed beargumenteerde waarom iets wel of niet mogelijk is.

Ook zijn er daadwerkelijk aanpassingen gedaan naar aanleiding van feedback van de klankbordgroep: de plek voor de nieuwe sporthal is verplaatst naar de entree, het gemiddeld aantal toe te voegen woningen is verminderd gedurende het traject, het weiland naast de begraafplaats heeft een andere functie invulling gekregen, de ontsluiting van de vlek voor betaalbare woningen is aangepast en onderzocht wordt of KION verplaatst kan worden naar de entree zodat het aantal verkeersbewegingen het gebied in en uit kan worden beperkt en de voetprint van het woongebouw in lijn met de kerk is meer in lijn met de historische voetprint. Ondanks dat, is de meerderheid van de omgevingspartijen minder positief over de intensiteit van de bouwplannen in het gebied. Bewoners, ARN en TPN-West hebben schriftelijk gereageerd op de eindversie van het Ambitiedocument. Daarin wordt onder meer aangegeven dat zij niet blij zijn met het aantal toe te voegen woningen en de daarbij horende activiteiten, zoals verkeersbewegingen. De ARN ziet het toevoegen van woningen als een bedreiging voor de toekomstige ambities die er zijn. De reacties van de omgeving en de reactie van het college daarop zijn terug te vinden in de bijlage*. Niet op alle zorgen die er leven in de buurt kan nu een reactie worden gegeven. Dit omdat nog niet alles duidelijk is of bepaalde onderzoeken nog ontbreken.

Dit volgt in een later stadium als het ambitiedocument verder wordt uitgewerkt naar een concreet inrichtingsplan (openbare ruimte) en een omgevingsplan. Daarin worden de belanghebbenden actief betrokken. Kanttekeningen Nieuwe woningen toevoegen in een milieu belast gebied Het Kinderdorp Neerbosch is een mooi, rustig, groen en cultuurhistorisch waardevol gebied. Dat neemt echter niet weg dat het gebied vanuit verschillende windrichtingen

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 5

onder druk staat qua milieubelasting en dat de bewoners hinder ervaren van deze belasting. Kinderdorp Neerbosch wordt namelijk omringd door industrie (TPN west), de ARN, de waterzuivering, de snelweg en sinds een aantal jaren de zandwinning van Boskalis. Bij het opstellen van dit ambitiedocument is expliciet rekening gehouden met deze potentiële milieuhinder. Door de ontwikkellocaties relatief geconcentreerd in en rond de kern van het dorp te positioneren blijft er ruimte over voor een groenzone rond het dorp. Deze zone biedt niet alleen kansen voor natuurontwikkeling en stadslandbouw maar zorgt er ook voor dat er voldoende afstand tot de bedrijven op TPN-West en de ARN & Waterzuivering behouden blijft. In de gebiedsvisie TPN-West is een duidelijke keuze gemaakt voor het behoud van zware industrie in het gebied. De ontwikkelplannen die voorgesteld worden in dit document respecteren deze keuzes. Daarom is het uitgangspunt dat er rekening gehouden wordt met de huidige bedrijfsactiviteiten van omliggende bedrijven, zoals de ARN, TPN-West en agrarische bedrijven. Door de gemaakte keuzes verwachten we dat de grenswaarden voor milieuhinder niet overschreden zullen worden en het huidige functioneren van omliggende bedrijven niet dusdanig wordt belemmerd.

Aanvullend onderzoek naar diverse milieuaspecten zal, gedurende de aanpassing van het omgevingsplan, moeten uitwijzen dat het toevoegen van woningen op deze locatie inderdaad mogelijk is. Als uit nader onderzoek blijkt dat de milieubelasting voor de toekomstige ontwikkelingen te hoog is of het huidige functioneren van omliggende bedrijven dusdanig wordt belemmerd, dan zullen de plannen opnieuw afgewogen moeten worden. Het is dus goed mogelijk dat het definitieve omgevingsplan er anders uit komt te zien dan we nu voorzien. Ook als blijkt dat aan de voorwaarden voldaan wordt, blijft het toevoegen van woningen in een milieu belast gebied een complex en gevoelig onderwerp. In het geval van Kinderdorp Neerbosch staan er veel positieve waarden tegenover de potentiele hinder; zoals een prachtige groene en historische leefomgeving. Wij adviseren om nieuwe inwoners van het gebied van te voren te wijzen op de aanwezige milieu belasting van het gebied. Dit doen we niet alleen om overlast voor nieuwe bewoners te minimaliseren maar ook om klachten richting bedrijven te voorkomen. Bedrijven die gebruik maken van de milieuruimte die hen is toegewezen. Eventuele uitbreiding van de milieuruimte van naburige bedrijven kan op gespannen voet staan met de ontwikkelingen in dit ambitiedocument.

Ambitiedocument is vroeg in het proces, vervolgonderzoeken noodzakelijk Een ambitiedocument geeft richting aan de toekomstige ontwikkeling van een gebied, passend binnen de Omgevingsvisie. Het is een richtinggevend document maar niet in beton gegoten. Hierbij is rekening gehouden met de gevoeligheid van dit gebied als het gaat om milieu en het huidig functioneren van omliggende bedrijven. We erkennen de waarde van de bedrijven en ook de toekomstige ambities die we gezamenlijk hebben. Daarnaast hebben we een opdracht van de raad om een integraal ontwikkelplan te maken met een bredere belangenafweging. Een aantal belangrijke onderzoeken die nodig zijn om een omgevingsplan vast te kunnen stellen moeten nog uitgevoerd worden zodra meer bekend is over de toekomstige bouwplannen. Uiteraard betekent dit dat er nieuwe

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 5

informatie beschikbaar kan komen waardoor de uitgangspunten van dit ambitiedocument op sommige aspecten bijgesteld moet worden ten tijde van vaststelling van het omgevingsplan. Vervolg Na vaststelling van dit ambitiedocument liggen de belangrijkste ambities en uitgangspunten voor de toekomstige ontwikkeling van Kinderdorp Neerbosch vast. Na vaststelling van dit document zullen er nadere onderzoeken moeten worden uitgevoerd en bouwplannen worden ontwikkeld conform de uitgangspunten van dit ambitiedocument. Bovendien zal het omgevingsplan (verwachting is dat de omgevingswet al in werking is) aangepast moeten worden zodat de ontwikkelingen ook juridisch mogelijk worden gemaakt. Dit omgevingsplan zal te zijner tijd door uw raad moeten worden vastgesteld en maakt het verlenen van omgevingsvergunningen voor de definitieve bouwplannen mogelijk. Tot slot gaat de gemeente ook verder met de vernieuwingsgolf voor de openbare ruimte en de beschermingsprocedure voor het historische erfgoed. Voor meer gedetailleerde informatie verwijzen wij u graag naar het bijgevoegde ambitiedocument. Hoogachtend,

A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Bijlagen: 1. Ambitiedocument 2. Participatieprocesplan 3. Participatieverslag 4. Reactie omwonenden, ARN en TPN-West

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 5