Brief aan de GGD met zienswijze kaderbrief 2023

Postadres Gemeente Nijmegen MO10 Postbus 9105

GGD Gelderland Zuid Dagelijks Bestuur GGD t.a.v. mevrouw M. Pieters Postbus 1120 6501 BC NIJMEGEN

6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Betreft

Contactpersoon Yvonne Blijdorp y.blijdorp@nijmegen.nl T 024 – 329 25 77

Kaderbrief begroting GGD 2023

Geachte mevrouw Pieters,

Ons kenmerk E21.002574

Wij hebben uw kaderbrief betreffende de begroting 2023 van de GGD Gelderland Zuid GGD/DIR/2021/2425/MP) ontvangen. Wij danken u voor deze vooruitblik en kaders voor 2023. De gemeenteraad van Nijmegen is bevoegd om haar zienswijze over deze kaderbrief begroting van een Gemeenschappelijke Regeling kenbaar te maken. Middels deze brief brengen wij onze zienswijze hierover uit.

Uw kenmerk (GGD/DIR/2021/2425//MP) Uw brief van 14 Oktober 2021

Onze zienswijze ten aanzien van de GGD-begroting 2023 luidt in hoofdlijnen: Wij verzoeken de GGD de consequenties op de toekomstige omvang, organisatie en financiering van infectieziektebestrijding transparant in de conceptbegroting 2023 op te nemen. Indien het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) landelijk wijzigt staan wij positief ten opzichte van een eventuele uitbreiding van het RVP, binnen de financiële tegemoetkoming die wij hiervoor van het Rijk ontvangen. Wij stellen voor om voor de taken rondom de Omgevingswet in 2023 geen structurele bijdrage in de uniforme begroting op te nemen. Wij wachten het proces van regionalisering omtrent de forensische geneeskunde af; Voor Veilig Thuis verwachten wij dat de GGD voor 2023 reële aantallen diensten begroot, met een correctie van de gemaakte inhaalslag in 2021. Daarnaast verwachten wij dat de resultaten van het traject met TOC Resultant bestendigd worden binnen de organisatie, er beperkte wachtlijsten zijn en dat de wettelijke termijnen voor minimaal 80% worden behaald. Wij gaan akkoord met het toevoegen van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) aan het uniforme takenpakket van de GGD met de daarbij behorende middelen vanaf 2023. Een eventuele uitbreiding van capaciteit voor Wmo Toezicht dient transparant onderbouwd in de conceptbegroting 2023 opgenomen te worden.

Voor data-gestuurd werken zijn wij positief over een uitbreiding van de programmabegroting 2023 daar waar het huidige dienstenaanbod van de GGD er mee wordt ondersteund. Voor bredere data verzameling wachten wij eerst de resultaten van de AB GGD opdracht “terugdringen Jeugdzorg gebruik” af.

Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Brief

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 7

-

-

-

Wij staan positief tegenover een ophoging van de begroting 2023 voor het aanstellen van een concerncontroller (samen met de Veiligheidsregio Gelderland Zuid) mits het takenpakket en de doelen vooraf expliciet kenbaar zijn gemaakt. Wij handhaven onze eerder geformuleerde zienswijze ten aanzien van de informatieveiligheid. Dit betekent voor 2023 geen verdere uitbreiding dan hetgeen reeds vanaf 2022 in de begroting is opgenomen. Wij stemmen in met de 3% besparingen die worden verwerkt in de begroting 2023. Wij nemen kennis van de geschetste risico’s en financiële uitgangspunten voor 2023. Specifiek willen wij benoemen dat wij een hoge Algemene Reserve bij Gemeenschappelijke Regelingen niet noodzakelijk vinden.

Verder verzoeken wij de GGD Gelderland Zuid: voor de implementatie van het Prenataal Huisbezoek een brede groep van professionals te betrekken en de lessen vanuit Kansrijke Start hierin te betrekken; zich bij het terugdringen van het Jeugdzorg gebruik te beperken tot haar kerntaken. De uitvoering van de Jeugdwet is immers de verantwoordelijkheid van de afzonderlijke gemeenten in Gelderland Zuid. De GGD-GZ kan sec vanuit de uitvoering van haar kerntaken advies uitbrengen over zorg en ondersteuning die raken aan de uitvoering van de Jeugdwet; op de hoogte gebracht te worden van de resultaten van de doorlichting van het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg; De aanbevelingen uit het evaluatierapport Wvggz actief op te pakken; een begrotingswijziging 2022 Bijzondere Zorg met eventuele doorwerking naar verdere jaren voor te bereiden welke tevens inzicht biedt in de optimalisatie van de processtappen bij het Meldpunt Bijzondere Zorg. Daarnaast verzoeken wij de GGD bij de voorbereiding van deze begrotingswijziging de eventuele correcte aantallen diensten van Veilig Thuis (door correctie van de wachtlijsten) en daarmee vrij gekomen middelen, mee te wegen. om met ons in gesprek te gaan over het begrotingsaandeel op factuurbasis en de taakstelling op dit onderdeel. Wij lichten onze zienswijze hieronder verder toe. 1.

Inhoudelijke ontwikkelingen Vooropgesteld zijn wij content met een GGD die zich blijkt ontwikkelen en zich aanpast aan de context waarin zij werkzaam is. Wij willen als raad goede afwegingen kunnen maken ten aanzien van maatschappelijke ontwikkelingen, knelpunten die zich voordoen, eerder gekozen speerpunten, leidende principes en eventuele nieuwe ambities van de GGD Gelderland Zuid. Via deze kaderbrief nemen wij kennis van diverse nieuwe ontwikkelingen maar missen wij op sommige onderdelen voortgang op/ kennis over reeds ingezette ontwikkelingen en de wijze waarop de GGD deze bestendigt binnen haar organisatie (vorming van gemeenteteams, netwerkaanpak, resultaten Veilig Thuis etc.). Een zorgvuldige afweging wordt hierdoor bemoeilijkt. Daar komt bij dat in maart 2022 lokale gemeenteraadsverkiezingen gehouden worden en een nieuw coalitieakkoord zal worden vastgesteld, mogelijk met andere kaders. Ten aanzien van de geschetste ambities van de GGD voor 2023 en verder zullen wij, al dan niet ingegeven door financiële grenzen, keuzes maken en prioriteiten stellen binnen de kaders die reeds door ons zijn vastgesteld.

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 7

Wettelijke taken GGD

Infectieziektebestrijding

Wij spreken onze waardering uit voor de GGD Gelderland Zuid over haar werk ten behoeve van de bestrijding van het coronavirus. Wij verzoeken de GGD ons actief op de hoogte te brengen van onderzoeken naar de aanpak en organisatie van de coronabestrijding en eventuele consequenties op de toekomstige omvang, organisatie en financiering van infectieziektebestrijding transparant in de conceptbegroting op te nemen. Jeugd Wij zijn positief over de wetswijziging “Prenataal huisbezoek JGZ” welke het mogelijk maakt tijdige hulp en ondersteuning te bieden na signalering door een professional. Wij verzoeken de GGD goede afspraken te maken met de professionals om deze nieuwe taak zorgvuldig uit te voeren en de geleerde lessen uit ons lokale programma Kansrijke Start hierin mee te nemen. Dit zijn wat ons betreft niet alleen professionals binnen de geboortezorg maar ook die binnen onze Buurtteams Jeugd&Gezin en Volwassenen etc. Ook een hoge vaccinatiegraad onder kinderen vinden wij in het kader van een goede gezonde start belangrijk. Mocht het Rijksvaccinatie Programma (RVP) ook in 2023 aangevuld dan wel gewijzigd worden, verwachten wij hier middels de conceptbegroting van op de hoogte te worden gebracht. Wij merken hierbij op dat de Rijksmiddelen die wij voor deze taak ontvangen kaderstellend zijn.

Wij delen de zorg van de GGD (en het AB GGD in het bijzonder) rond het toenemende gebruik van zorg door de jeugd. Het terugdringen van jeugdzorg is dan ook wenselijk daar waar in een vroeg stadium bijgestuurd en genormaliseerd kan worden. De uitvoering van de Jeugdwet is echter de verantwoordelijkheid van de afzonderlijke gemeenten in Gelderland Zuid. De samenwerkende gemeenten in Jeugdhulpregio Nijmegen voeren de regionale regie over de uitvoering van de Jeugdwet. Vanwege de complexiteit van de sturing op de uitvoering van de jeugdwet willen wij voorkomen dat er onduidelijkheid ontstaat over wie waarvoor verantwoordelijk is. De GGD Gelderland Zuid is verantwoordelijk voor de uitvoering van haar kerntaken en kan advies uitbrengen vanuit haar kerntaken die raken aan de uitvoering van de Jeugdwet. Besluitvorming over de uitvoering van de Jeugdwet is aan de colleges van de afzonderlijke gemeenten en vindt niet plaats in het Algemeen Bestuur van de GGD Gelderland Zuid. Tot slot beschrijft de GGD in haar kaderbrief dat zij het landelijk professioneel kader voor de JGZ de komende jaren mogelijk wil herijken. De daarbij gewenste focus op rendement voor kind én gezin vinden wij positief. Wij vinden het echter prematuur om in dit stadium reeds te denken in termen van financiële consequenties.

Resultaten van de bevindingen, voor- en nadelen van een andere werkwijze zullen vooralsnog eerst afgewogen moeten worden. Pas dan kan een afweging gemaakt worden van de meerwaarde van een eventuele nieuwe werkwijze t.o.v. daarmee gepaard gaande meerkosten. Invoering Omgevingswet Op dit moment verkennen wij wat de invoering van de Omgevingswet precies voor ons betekent en welke diensten wij in dit kader van de GGD mogelijk aanvullend zullen vragen. Gezien het tijdstip waarop de begroting 2023 wordt opgesteld en aangeboden (voorjaar 2022) en het tijdstip van invoering van de Omgevingswet (juli 2022) vinden wij het te vroeg om in de begroting 2023 van de GGD een extra /structurele begrotingspost op te nemen voor nieuwe/ uitbreiding van werkzaamheden door de Omgevingswet. Wij stellen voor om de jaren 2022 en 2023 te gebruiken om werkenderwijs (met onderliggende a-structurele middelen en afspraken) te verkennen wat nodig is.

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 7

Forensische Geneeskunde Wij wachten het proces van regionalisering omtrent de forensische geneeskunde af. Wij gaan er, zoals de GGD eerder heeft uitgesproken, van uit dat eventuele uitvoeringsplannen geen financiële consequenties hebben voor de GGD Gelderland Zuid.

Wettelijke taken beleidsmatig belegd bij de GGD Veilig Thuis In 2021 is door Veilig Thuis een inhaalslag gemaakt om wachtlijsten weg te werken. Vanaf 2022 en 2023 zullen de begroting en de kwartaalrapportages dan inzicht geven in reële aantallen. Deze zullen naar onze verwachting lager zijn dan de aantallen diensten in 2021 omdat er immers geen “vertroebeling” meer is door wachtlijsten. Om die reden verwachten wij dat de GGD voor 2023 reële aantallen begroot (dus met correctie van de inhaalslag) en niet zonder meer de realisatiecijfers van 2021 doortrekt naar verdere jaren. Wij hebben kennisgenomen van ontwikkelingen rondom de jeugd zoals “Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming”, “Toekomsttuinen” en “de Gelderse Verbeteragenda Jeugd”. Wij zijn ons er van bewust dat deze ontwikkelingen in meer of mindere mate hun effect zullen hebben op de huidige organisatie Veilig Thuis. Wij wensen gedurende het traject actief geïnformeerd te worden. Voor de meer korte termijn vinden wij het belangrijk dat de resultaten van het traject met TOC Resultant bestendigd worden binnen Veilig Thuis, er geen wachtlijsten meer zijn en dat de wettelijke termijnen voor minimaal 80% worden behaald. Wet verplichte ggz (Wvggz) Wij hebben recent de evaluatie over de uitvoering van de Wvggz in Gelderland Zuid ontvangen.

Wij onderschrijven het voorstel van de GGD om vanaf 2023 de middelen voor de uitvoering van haar taken binnen de Wvggz op te nemen in de uniforme begroting van de GGD. Wij vragen via deze weg wel inzet van de GGD om de aanbevelingen in het rapport t.a.v. de samenwerking en werkprocessen actief op te pakken. Wmo – Toezicht Wij hebben als raad op dit moment (nog) geen kennisgenomen van het evaluatietraject “Toezicht Wmo”. Wij geven de GGD een aantal kaders mee die voor ons van belang zijn. Wij vinden dat zorgvuldige inkoop (aan de voorkant), contractbeheer en handhaving door gemeenten in samenhang met Wmo Toezicht bekeken en gevolgd moet worden. Wij verwachten dat de GGD een eventuele uitbreiding van capaciteit transparant onderbouwt in haar conceptbegroting 2023.

Facultatief belegd bij de GGD Bijzondere Zorg Wij vinden het aannemelijk dat door de regionale Sluitende Aanpak Verwarde Personen én de lancering van het Landelijk Meldpunt Zorgwekkend gedrag leiden tot een toename van het aantal meldingen en dus ook (zorg)trajecten bij de GGD omdat hierdoor “de drempel” verlaagd is. Het toenemend aantal politiemeldingen bevreemdt ons echter daar de politiemeldingen (eerst via het Routeeroverleg en sinds medio 2019 door VT zelf) al eerder “uitgeselecteerd” werden als zijnde “geen VT-meldingen” en direct naar het Meldpunt Bijzondere Zorg gingen. Daar het om een zeer kwetsbare doelgroep gaat vinden wij kwaliteit van dienstverlening en beperkte wachttijden belangrijk. Snelle overdracht naar ons lokale Buurtteam, een behandelaar of begeleider zijn dan ook essentiële stappen in dit proces. Wij ontvangen

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 7

graag een meer specifieke duiding ten aanzien van deze ontwikkeling bij het meldpunt. Vooralsnog zien wij, mits goed onderbouwd, een begrotingswijziging 2022 tegemoet met een toelichting op de processtappen om kwaliteit van zorg te garanderen. Wij verzoeken de GGD bij de voorbereiding van deze begrotingswijziging de correcte aantallen diensten bij Veilig Thuis (door correctie van de wachtlijsten) mee te wegen. Centrale Toegang Maatschappelijke Opvang Conform ons besluit over regionale samenwerking Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang worden de hiervoor benodigde middelen niet opgenomen in de uniforme begroting van de GGD maar nemen wij dit facultatief af als centrumgemeente voor de hele regio Gelderland Zuid. Het college van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen heeft inmiddels een subsidie verleend aan de GGD voor deze taak voor de periode t/m 2022.

Overige ontwikkelingen Data en informatie gestuurd werken De GGD wenst met een bredere data-analyse tot onderbouwde beleidsaanbevelingen en handelingsperspectieven te komen. De dashboards en monitors voor de (interne) organisatie van Veilig Thuis, Bijzondere Zorg en het recent ingericht Centrale Toegang Maatschappelijke Opvang vinden wij positieve ontwikkeling waarbij beschikbare data gericht wordt geanalyseerd en gebruikt om (intern) te sturen dan wel (extern) te adviseren. Wij plaatsen echter kanttekeningen bij de brede insteek die de GGD ons schetst en de rol die zij daarin voor zichzelf ziet. Als Nijmegen nemen wij inmiddels deel aan de zogenaamde Arrangementenmonitor. Een monitor waar data over gebruik van Jeugdzorg, Wmo, Participatiewet, Zorgverzekeringswet, Wet Langdurige Zorg, Werkloosheidswet etc. op wijkniveau worden gepresenteerd. De monitor combineert dit met data van CBS, GGD en demografische ontwikkelingen.1 Om die reden vinden wij een brede rol voor de GGD ten aanzien van dataverzameling en analyse (in de breedte in het sociaal domein) dan ook niet direct noodzakelijk. Samengevat is onze zienswijze dat wij het data-gestuurd werken ten behoeve van de interne organisatie van de GGD (met data van de GGD zelf) zouden willen continueren. Een passend voorstel voor ophoging van de begroting 2023 zien wij tegemoet.

Ten aanzien van het breder verzamelen van data (ook bij externe partijen) verzoeken wij u de uitwerking van de opdracht van het AB GGD eerst af te wachten alvorens de GGD-begroting voor dit onderdeel structureel op te hogen. Wij kunnen dan eerst een afweging maken tussen de resultaten van deze opdracht en datgene wat de Arrangementenmonitor ons reeds biedt. Concerncontroller In de kaderbrief 20222 heeft u reeds melding van een wijzigingen in het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten (BBV) vanaf 2022. De GGD maakt in uw brief van 2023 niet expliciet waarom de effecten van deze wijziging niet reeds in de begroting 2022 zijn verwerkt. Indien de concerncontroller sec wordt aangesteld om een rechtmatigheidsverklaring op te stellen, is ons inziens een beperkte parttime aanstelling voldoende. Uw lijkt echter voornemens tevens uw bedrijfsprocessen te willen verbeteren en de administratie en interne beheersing aan te willen passen. We verwachten in de begrotingswijziging 2022 e.v. een heldere onderbouwing van wat enerzijds noodzakelijk en anderzijds wenselijk is m.b.t. deze nieuw in te vullen functie.

1 Arrangementenmonitor2019.pdf

2 Brief 13 oktober 2020, kenmerk GGD/DIR/2020/2330/MP

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 7

Informatieveiligheid In onze zienswijze over de conceptbegroting 2022 hebben wij het belang van informatieveiligheid reeds kenbaar gemaakt. Wij hebben voor 2022 het advies van de Adviesfunctie gevolgd door deels in te stemmen met een uitzetting van middelen voor deze taak voor de aanstelling van een Chief Information Security Officer (CISO). Hiermee voldoet de GGD aan haar wettelijke verplichtingen. Wij handhaven vooralsnog onze zienswijze zoals wij die voor het jaar 2022 hebben kenbaar gemaakt en in de begroting is verwerkt. 2. Financiële uitgangspunten voor 2023 Ons uitgangspunt is dat de middelen die wij in het gemeentefonds of anderszins ontvangen voor taken die door de GGD worden uitgevoerd, niet uitsluitend leidend zullen zijn bij de beoordeling van de begroting. Wij maken voor onze gemeentelijke begroting allereerst een integrale afweging. Vervolgens maken we een afweging tussen enerzijds de reële kosten voor de uitvoering van GGD-taken en anderzijds de bestuurlijke keuzes die op deze taken worden gemaakt. Loon en prijscompensatie Ten tijde van het schrijven van deze zienswijze is de BRN-index voor de diverse Gemeenschappelijke Regelingen 2022 nog niet vastgesteld. Wij wachten vooralsnog het advies van de Adviesfunctie Rijk van Nijmegen voor 2023 af en gaan er van uit dat de indexering uit de BRN richtlijnen gevolgd wordt in de conceptbegroting.

Besparingen Voor 2023 wordt de laatste tranche van 3% van de taakstelling (€ 715.000) verwerkt. Wij merken op dat hierbij de begroting van 2019 als ijkpunt is genomen waardoor feitelijk minder dan 3% bezuinigd wordt. Wij gaan er van uit dat de GGD het voorgestelde bedrag verwerkt in haar conceptbegroting 2023. Het begrotingsaandeel op factuurbasis is bij de realisatie van de bezuiniging door de GGD buiten beschouwing gelaten. Wij hebben als gemeente echter op dit onderdeel in onze begroting eveneens een taakstelling ingeboekt er van uitgaande dat de GGD ook op deze onderdelen zou bezuinigen. Deze bezuiniging wordt met de voorgestelde invulling echter nog niet geëffectueerd. Wij gaan hier graag apart over in gesprek met de GGD. 3.

Risico’s voor 2023

Algemene reserve Wij zijn positief over uw mededeling dat in de loop van 2022 de spelregels rondom de vorming van de Algemene Reserves geëvalueerd zullen worden. Wij nemen de melding over stand van de Algemene Reserves vooralsnog ter kennisgeving aan en wachten de jaarrekening 2021 af. Wij hebben in voorgaande zienswijzen het standpunt ingenomen dat een hoge Algemene Reserve bij Gemeenschappelijke Regelingen niet wenselijk en niet noodzakelijk is. Indien noodzakelijk, zullen wij conform afspraak de Algemene Reserve aanvullen indien deze negatief blijkt. Wij handhaven op dit punt onze zienswijze. Coronavirus Wij zijn het met de GGD eens dat het coronavirus veel onzekerheden met zich meebrengt. Wij gaan er vooralsnog van uit dat het Rijk de meerkosten voor de GGD in de bestrijding van dit virus vergoedt. Arbeidsmarkt De COVID-19 crisis maakt inzichtelijk dat zorgmedewerkers schaars zijn. Wij roepen de GGD op het AB GGD te betrekken indien er (ingrijpende) keuzes gemaakt moeten worden in de dienstverlening door gebrek aan geschikt personeel.

Gemeente Nijmegen

Pagina 6 van 7

Prijsstijgingen Wij nemen dit punt ter kennisgeving aan. Nieuwbouw Wij gaan er vooralsnog van uit dat de nieuwbouw gerealiseerd zal worden binnen de gestelde financiële kaders.

Wij vertrouwen erop dat de GGD Gelderland Zuid onze zienswijze in deze brief, verwerkt in haar conceptbegroting 2023. Wij wensen u bij het opstellen daarvan veel succes.

De raad der gemeente Nijmegen

drs. S.J. Ruta raadsgriffier

drs. H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 7 van 7