Bijlage verkenning Nijmegen Culturele Hoofdstad 2033
Tekst van het document
Verkenning Nijmegen Europese Culturele Hoofdstad 2033
Februari 2025
Map = Schrijven algemeen beleids- of projectplan ▪
▪
1
Inhoudsopgave Verkenning Nijmegen Europese Culturele Hoofdstad 2033 Inhoudsopgave Inleiding 1. De aanpak 2. De gesprekken 3. Organisatie & Kosten 4. Planning en vervolg 5. Conclusie Bijlage Lijst van gesprekspartners
2
1 2 3 4 4 7 8 9 11
▪ ▪
Inleiding In 2033 is Nederland aan de beurt om een Culturele Hoofdstad van Europa (hierna Culturele Hoofdstad) te leveren. Het ministerie van OCW doet eind 2026 een oproep aan Nederlandse steden om zich kandidaat te stellen voor culturele hoofdstad en een eerste versie van een bidbook in te leveren in 2027. In ons coalitieakkoord gaven we aan te willen verkennen of Culturele Hoofdstad een mogelijkheid is voor Nijmegen. Eind 2022, begin 2023 heeft de gemeente Nijmegen samen met de Groene Metropoolregio de kandidatuur voor Culturele Hoofdstad verkend. Uit de verkenning bleek dat de kansen voor de regio werden erkend en onderschreven. De Groene Metropoolregio heeft aangegeven dat het vervolg van de verkenning vanuit het perspectief van een stad moet zijn i.p.v. een regio. Bij bespreking van het onderwerp tijdens een themabijeenkomst op 6 juni 2023 heeft ons college aangegeven de kandidaatstelling nader te willen verkennen. Argumenten waren: - Het aanwezige draagvlak en enthousiasme dat aanwezig is in de stad en regio om de volgende stap in de verkenning te zetten. Het is de moeite waard om dit enthousiasme verder te onderzoeken en waar mogelijk om te zetten in acties en draagvlak.
- De fysieke groei die onze stad (en regio) de komende jaren gaat doormaken en daarbij het behoud van leefkwaliteit is een maatschappelijk probleem waarbij cultuur en de titel culturele hoofdstad als katalysator een bijdrage aan kan leveren. - Een volgende stap in de verkenning verstevigt de regionale samenwerking. In het afgelopen jaar heeft de gemeente een vervolgstap in het traject richting Culturele Hoofdstad 2033 genomen door een verkenning in de stad uit te voeren. In onze stadsbegroting 2024 hebben we daar middelen voor vrijgemaakt. Deze verkenning geeft richting aan hoe de volgende stap richting Nijmegen Culturele Hoofdstad 2033 wordt gezet. De volgende stap is het voorbereiden van een bidbook. Aan de basis van de verkenning lagen de volgende vragen: Wat is de visie op de toekomst van de stad en de rol van cultuur daarin? Is er voldoende zicht op de benodigde strategie/inhoud/activiteiten die beantwoorden aan het niveau van ECOC. Waarom wil Nijmegen de titel behalen? Wat voor impact kan de titel hebben op onze inwoners en organisaties? Samenwerking en draagvlak in stad en regio: In hoeverre is er zicht op partnerschap van organisaties en bewoners. Hoe zit het met de organisatie, sturing, beschikbaarheid van mensen, vaardigheden en middelen. Wat zijn de kosten. Tijdlijn: in beeld brengen van planning en mijlpalen Risico’s op bovenstaande punten.
2033 lijkt misschien ver weg, maar er is veel tijd nodig voor de voorbereidingen. Zo vereisen de criteria dat een stad een culturele strategie hanteert die gekoppeld is aan de stadsontwikkelingsstrategie. Activiteiten in het kader van Culturele Hoofdstad mogen niet op zichzelf staan, maar zijn ingebed in de ontwikkeling van de stad. Het kost tijd om dergelijke strategieën voor te bereiden en te implementeren. Daarnaast is een aanzienlijke betrokkenheid van de burgers en organisaties vereist, bijvoorbeeld onderwijs, jongerenorganisaties, maatschappelijke, erfgoed en culturele organisaties en bredere
3
bedrijfssector. Er is een aanlooptijd nodig voordat de nieuwe culturele infrastructuur- (en andere) projecten klaar zijn in het Culturele Hoofdstadjaar.
1. De aanpak Naast uitgebreide deskresearch naar voorgaande Culturele Hoofdsteden, organiseerden we een aantal gesprekken over de kandidaatstelling. We hebben gesprekken gevoerd met de gemeente Leeuwarden (Culturele Hoofdstad 2018), de provincie Friesland, de gemeente Leuven (aspirant Culturele Hoofdstad 2030), de gemeente Arnhem, provincie Gelderland en met de gemeenten uit de Groene Metropoolregio. In Nijmegen hebben we verschillende gesprekken gevoerd met inwoners, ondernemers, organisaties, bedrijven en medewerkers van de gemeente. We kozen ervoor om niet gelijk al groots uit te pakken naar de stad toe en geen publiciteit te zoeken rondom het onderwerp. De gedachte daarachter was dat er eerst bij de gemeente zelf een bepaalde overtuiging moet zijn voordat we naar buiten treden en de stad breed bevragen. Wel was er vanuit de stad voldoende aanleiding om de verkenning serieus op te pakken. Cultuur Netwerk Nijmegen (CNN), een samenwerking tussen de zes grootste culturele partijen in Nijmegen, ziet de kandidaatstelling als zeer wenselijk voor Nijmegen. Zij hebben de gemeente gevraagd om serieus naar de kandidatuur te kijken. Ze vinden de kandidatuur niet alleen vanuit cultureel oogpunt van belang, maar zien ook dat een kandidatuur kan bijdragen aan de ontwikkeling van de hele stad.
De opdracht voor de verkenning werd ambtelijk opgepakt en uitgevoerd binnen het programma Cultuur en Cultureel erfgoed. Voor de gesprekken in de stad is gebruik gemaakt van een externe verkenner. Angela Verkuijlen, cultureel ondernemer, moderator, host en oud Nachtburgemeester heeft deze rol op zich genomen.
2. De gesprekken De gesprekken vonden bilateraal plaats en in groepsverband. In de bijlage de lijst met gesprekspartners.
Trots en zorg De Nijmeegse mensen die we gesproken hebben zijn allemaal trots op de stad, maar hebben ook zorg over hoe het nu gaat in Nijmegen en hoe de toekomst er uit gaat zien.
Trots De Nijmeegse gesprekspartners zien dat Nijmegen sterk is in cultuur en creativiteit, met name waar dat gekoppeld wordt aan het sociale karakter van de stad. Het organiserende vermogen in de stad wordt veelvuldig genoemd. De licht anarchistische houding van de Nijmegenaar, samen met een open en tolerante blik en de intrinsieke behoefte tot samenwerking, wordt als kracht gezien. Die combinatie leidt tot het zelf of gezamenlijk ontplooien van initiatieven (niet wachten op de overheid).
Zorg De zorgen zitten op verschillende domeinen (maatschappelijk, economisch, ruimte). In de gesprekken kwam bijvoorbeeld naar voren dat er zorgen waren over hoe we (jonge)
4
▪ ▪
talenten aan blijven trekken in de stad. Zijn we als stad aantrekkelijk genoeg om een gezonde arbeidsmarkt te faciliteren? Is er voldoende en geschikte huisvesting, zijn er voldoende voorzieningen op de juiste plekken. Daarbij stellen ze zich ook de vraag hoe Nijmegen een aantrekkelijke stad kan zijn voor álle inwoners, tellen alle bubbels evenveel mee bij die afweging? Er is zorg of iedereen in de toekomst nog mee kan doen en hoe we de brede welvaart in de stad op peil kunnen houden. Naast geld en opleiding worden ook welzijn en gezondheid (mentaal en fysiek) genoemd als belangrijke voorspellers voor de mate waarin een inwoner mee kan doen. Aan de basis ligt het sociale netwerk. Een krachtig sociaal netwerk zorgt er voor dat mensen voldoende aangehaakt zijn op al die verschillende domeinen in de maatschappij en dus mee kunnen doen. Een krachtig sociaal netwerk zorgt er ook voor dat initiatieven ontplooid worden die de ontwikkeling van de stad ondersteunen. Die initiatieven moeten steeds meer uit de maatschappij komen, overheden en maatschappelijke organisaties kunnen dat niet alleen. De verantwoordelijkheid daarvoor moet gedeeld worden met de hele stad. De urgentie daarvan is duidelijk, maar hoe dat proces succesvol tot stand moet komen is nog een vraag. Cultuur kan daar een doorslaggevende rol spelen.
Kansen voor de stad In de gesprekken wordt benoemd dat er in Nijmegen verschillende goede voorbeelden zijn die laten zien wat kunst en cultuur kan betekenen voor de stad. Toch zien de gesprekpartners dat kunst en cultuur nog onvoldoende ingezet worden voor de maatschappij, terwijl dat wel nodig is. De waarde van cultuur kan veel groter zijn voor de stad. Bijvoorbeeld, Cultuurhuis De Lindenberg levert op heel veel plekken in de stad met cultuur een bijdrage aan het welzijn van inwoners en de versterking van de sociale cohesie. De bibliotheek heeft naast een plek voor literatuur ook een nadrukkelijke sociale en educatieve functie voor inwoners jong en oud. Het Huis van de Nijmeegse geschiedenis laat niet alleen de geschiedenis zien, maar draagt ook bij aan ‘Nimweegs trots’. De Broederij draagt met allerlei activiteiten bij aan het vergroten van de van sociale cohesie in Lindenholt. Club Goud zet zich met cultuur in om eenzaamheid onder ouderen terug te dringen. De Stadsschouwburg vernieuwt en wil meer een verblijfs-en ontmoetingsplek zijn voor alle inwoners in de stad en niet alleen voor bezoekers van het culturele programma. De Vierdaagsefeesten laten zien hoe gastvrij en open Nijmegen is. Culturele initiatieven op de Honig en NYMA hebben een grote bijdrage geleverd aan placemaking.
En de tekst “Refugees Welcome” vat samen hoe Nijmegen zich in een oogwenk kan organiseren om vluchtelingen op te vangen. Het zijn slechts een paar voorbeelden die laten zien hoe cultuur in deze stad van waarde is voor andere domeinen door samen te brengen, te verbinden en te activeren.
Meer lef en durf De Nijmeegse gesprekspartners vinden ook dat Nijmegen een grotere internationale focus kan gebruiken in de profilering. Daar heeft het onderwijs, bedrijfsleven en de culturele sector baat bij. Nijmegen mag in het algemeen meer ‘groots’ denken, meer lef tonen en zich meer laten zien, ook op nationaal niveau. Ook veel genoemd is de kracht van wat er op wijkniveau gebeurt in Nijmegen. In de wijken wordt veel georganiseerd in en met inwoners. Dat zou nog veel meer impact kunnen hebben als dat meer wordt aangemoedigd en
5
gefaciliteerd. Dan komt de kracht van de community, het zelf ondernemen, en niet wachten op instanties tot bloei. Er werd benoemd dat instanties meer durf en tegelijkertijd vertrouwen moeten hebben om los te laten en anderen te laten (mee)sturen.
Een gezamenlijke ambitie werkt verbindend Het traject tot aan Culturele Hoofdstad 2033 vergt een lange adem van 8 jaar. Maar de opbrengsten van de investeringen in tijd en geld zijn niet alleen gekoppeld aan de aanwijzing tot Culturele Hoofdstad. Steden die mee hebben gedaan aan het bidbooktraject en niet geselecteerd zijn, geven aan dat de route die een stad aflegt met bewoners, organisaties en de regio richting een bidbook minstens zo waardevol is als de route die volgt na de selectie tot Culturele Hoofdstad. De gezamenlijke ambitie werkt verbindend voor de hele stad. Dat komt omdat de voorbereiding tot kandidaatstelling al een aanjager is voor duurzame samenwerking. Hier wordt de basis gelegd voor projecten en partnerschappen. Die basis is blijvend, ook als de kandidaatstelling niet doorgaat. Er zijn voorbeelden van projecten die (in afgeslankte vorm) nog werden uitgevoerd en partnerschappen die overeind bleven. In Brabant werden de middelen, nadat Eindhoven afviel als kandidaat voor het jaar 2018 gebruikt om het Brabant C Fonds op te zetten, van waaruit onderscheidende culturele activiteiten werden gefinancierd.
Draagvlak in de culturele sector De gesprekspartners uit de culturele sector geven aan dat in Nijmegen binnen de culturele sector goed en veel wordt samengewerkt. Dat biedt een basis voor Culturele Hoofdstad. Het draagvlak voor Nijmegen Culturele Hoofdstad 2033 is breed. Zo is Cultuur Netwerk Nijmegen (CNN) al jaren bezig met de lobby voor Nijmegen Culturele Hoofdstad 2033. CNN heeft in juni 2024, samen met de gemeente Nijmegen een bezoek gebracht aan Leuven en heeft met de gemeente Leuven en met kwartiermakers gesproken over de route naar kandidaatstelling en wat dat vraagt van een stad. CNN is enthousiast en ziet kandidaatstelling als een grote kans voor Nijmegen. Binnen de culturele sector ziet men graag dat cultuur beter benut wordt om de betrokkenheid van bewoners en organisaties bij stedelijke vraagstukken te vergroten. Enerzijds omdat met de inzet van cultuur en cultuurmakers veel meer mensen bereikt en geactiveerd kunnen worden dan via traditionele manieren van communicatie, maar ook doordat met cultuur beter in beeld gebracht kan worden wat de behoeften en ideeën zijn. De inzet van cultuur en creativiteit inspireert tot de ontwikkeling van innovatieve en vernieuwende maatschappelijke ideeën en leidt tot sociale innovatie. Dat komt omdat in de kunst en cultuur de maatschappelijke context altijd aanwezig is.
Creatieve makers en culturele instellingen hebben in de basis een maatschappelijke benadering in hun werk. Deze maatschappelijk benadering wordt sterker gezien in Nijmegen dan in andere steden, zo bleek uit de gesprekken. Dat wordt overigens door zowel cultuurmakers en nietcultuurmakers zo ervaren. De kandidaatstelling kan de cultuur- en erfgoed sector in zijn geheel versterken. Onder het motto ‘old city, young vibe’ zet het ons erfgoed in de schijnwerpers, biedt lokale en regionale kunstenaars, culturele organisaties en creatieve ondernemers een podium om hun werk te tonen aan een breed, internationaal publiek, wat hun zichtbaarheid en netwerk aanzienlijk vergroot. Het vergroot de samenwerking in de cultuur en -erfgoed sector en laat de meerwaarde van de sector zien voor de stad.
6
▪ ▪
Regio Bij Culturele Hoofdstad speelt de regionale samenwerking een grote rol. Zo zal niet alleen Nijmegen profiteren van de titel, maar de hele Groene Metropoolregio. In de eerste fase van verkenning is al met de Groene Metropoolregio verkend wat een kandidatuur zou betekenen voor deze regio. Voorbeelden in andere steden (Leeuwarden, Leuven) laten inderdaad zien dat het traject positieve effecten heeft waar de hele regio baat bij heeft. In Leeuwarden is een deels regionaal programma opgezet met inbreng van de regio. In Leuven is de kandidaatstelling een aanjager geweest om regionale samenwerking te versterken en nieuwe samenwerkingen aan te gaan.
3. Organisatie & Kosten De volgende stap in het traject richting Culture Hoofdstad is het voorbereiden van een bidbook. Voor de organisatie en kosten is een deskresearch gedaan naar voormalige Culturele Hoofdsteden. Daarnaast is gesproken met de gemeenten Aarhus (2017, Denemarken), Leeuwarden (2018, Nederland) en Leuven (kandidaat 2030, Belgïe).
Organisatie Het bidbook bevat naast een ambitieus en onderscheidend cultureel programma (wat stevig verankerd is in de stedelijke ontwikkeling) ook een toelichting op de realisatie in de vorm van organisatie, draagvlak en financiering. Voor de voorbereiding van een bidbook is een organisatie nodig met een tweeledige opdracht: enerzijds de contouren van het bidbook (doelstellingen en programmalijnen) samen met de stad en regio vorm gaat geven en anderzijds de besluitvorming over een Nijmeegse kandidatuur voor Europese Culturele Hoofdstad 2033 voorbereiden. De organisatie is ook belast met de financiële analyse en dekkingsplan. Doorgaans wordt een dergelijke opdracht bij een stichting buiten de gemeente gelegd. Dit vanwege mogelijkheden tot sponsoring en subsidies. Maar ook is het vanwege draagvlak en participatie aan te bevelen om de organisatie en een deel van de sturing deels buiten de gemeente te houden. Dat is ook zo in Leeuwarden en Leuven gebeurd. In Leeuwarden was de provincie aanvankelijk de opdrachtgever en kartrekker. De gemeente Leeuwarden kwam pas later, in 2011, in beeld. De directeur van de stichting in Leeuwarden was de kwartiermaker, die de voorbereiding van het bidbook met een klein team deed. Van groot belang was een jong en divers informeel netwerk in de stad die de basis leverde voor de inhoud van het bidbook.
Het is voor de hand liggend dat de gemeente deze fase financiert en de opdracht voor het voorbereiden van een bidbook geeft aan een externe kwartiermaker plus een kleine projectorganisatie. Deze kan deels bemenst worden door mensen van binnen de gemeentelijke organisatie (bijvoorbeeld detacheren naar de stichting) , maar moet vooral iets van de stad zijn. Van belang is dat er een aansprekende kwartiermaker wordt aangetrokken die draagvlak en netwerk heeft in de stad en dat kan uitbreiden. Voor het proces en draagvlak is het van groter belang dat de kwartiermaker een visie heeft op hoe energie en ideeën worden losgemaakt in de stad, dan dat degene zelf de ideeën heeft.
7
In Leeuwarden en in Leuven zijn in het kader van kwartiermaken activiteiten georganiseerd en gefinancierd om de stad klaar te maken voor Culturele Hoofdstad. Het is denkbaar dat in Nijmegen dit ook gebeurt. Ook zal de nodige expertise op het maken van een bidbook moeten worden aangetrokken, bijvoorbeeld in de vorm van een externe adviseur (daar heeft Leeuwarden bijvoorbeeld gebruik van gemaakt). Bij het organiseren van het bidbooktraject hoort ook het oprichten van een stichting die uiteindelijk de realisatie gaat coördineren en uitvoeren. Voor de sturing zal een stuurgroep gevormd worden. Doorgaans zitten in een stuurgroep partijen die van invloed zijn in de stad op verschillende domeinen en die zich betrokken voelen bij het traject Culturele Hoofdstad. Daarnaast is sturing nodig op een aantrekkelijk en uitdagend bidbook. De vraag is of dat dezelfde stuurgroep moet zijn, of dat de stuurgroep wordt ondersteund hierin.
Kosten De budgetten van referentiesteden Aarhus en Leeuwarden waren respectievelijk €62 miljoen en €75 miljoen. In Leeuwarden droeg de gemeente €6,8 miljoen bij, de provincie Friesland circa 20,1 miljoen, het rijk circa 7,5 miljoen. In Aarhus heeft de stad circa 16 miljoen bijgedragen. De eindafrekening (kosten versus baten) liet voor Leeuwarden een hele kleine plus zien en Aarhus eindigde op 0 na realisatie. De kosten betreffen voornamelijk uitgaven voor het culturele programma, de projectorganisatie en marketing & promotie. Het grootste deel van de uitgaven wordt gedaan in het jaar van Cultureel Hoofdstad of het jaar ervoor. De gemeente Den Haag heeft onlangs aangegeven zich kandidaat te willen stellen voor 2033 en heeft voorzichtig becijferd wat dat kost. Ze hebben een benchmarkanalyse gemaakt met voormalige steden, waaronder ook Aarhus en Leeuwarden, maar geven aan dat het niet mogelijk was een concrete kostenanalyse te maken. Voor de komende twee voorbereidingsjaren 2025 en 2026 stellen ze vanuit de gemeentelijke begroting middelen beschikbaar, € 300.000,- per jaar. Dit zijn kosten voor de projectorganisatie, inhuur van experts, organiseren van participatietrajecten, kleine events en communicatie- en marketing en het realiseren van een bidbook. Voor Nijmegen moet rekening gehouden worden met een vergelijkbaar budget.
Den Haag becijfert dat ze voor het gehele traject (negen jaar) inclusief het Culturele Hoofdstadjaar een totaalbudget van € 100 - € 150 miljoen nodig hebben. De totale kosten zijn voor een groot deel afhankelijk van het programma.
4. Planning en vervolg Er zijn meerdere steden die overwegen om te gaan voor de titel Culturele Hoofdstad. De namen van Zwolle, Heerlen, Leiden, Vlissingen en Middelburg gaan rond als steden die mogelijke interesse hebben. Den Haag heeft al officieel bekend gemaakt de kandidatuur voor te bereiden. De jury, bestaande uit Europese deskundigen, selecteert in de eerste ronde uit de longlist van kandidaatsteden op basis van een bidbook een aantal steden die door mogen naar de tweede ronde. Die steden krijgen tijd om hun bidbook verder uit te werken op basis van de adviezen die de jury hun heeft meegegeven. Daarna komt de jury in
8
▪ ▪
een tweede ronde tot een definitieve keuze. Uiterlijk vier jaar voor het jaar van de culturele hoofdstad neemt de Raad van de Europese Unie, op advies van de Europese Commissie, een officieel besluit over de Nederlandse stad die in 2033 de titel culturele hoofdstad van Europa mag voeren. Periode
Activiteit
Maart 2025 – juni 2026
Uitwerken contouren Bidbook Nijmegen2033
September 2026
Raadsbesluit ten aanzien van de officiële inschrijving Culturele Hoofdstad 2033
September 2026
Landelijke inschrijving bidbooktraject
September 2026 - oktober 2027
Uitwerken 1e versie bidbook
Oktober 2027
Indienen van 1e versie bidbook
Oktober 2027 – december 2027
préselectie door Europese jury
December 2027-september 2028
Uitwerken 2e versie bidbook
Sept 2028 – december 2029
Selectie van een stad
2029-2033
uitwerking van bidbook naar realisatie
5. Conclusie Culturele Hoofdstad Nijmegen is sterk in cultuur en creativiteit, met name waar dat gekoppeld wordt aan het sociale karakter van de stad. Deze combinatie is volgens velen een kracht van Nijmegen omdat die leidt tot het zelf of gezamenlijk ontplooien van initiatieven (niet wachten op overheid). Cultuur is waardevol voor de stad, maar de waarde van cultuur voor andere domeinen wordt nog te weinig (h)erkend en ingezet. Terwijl dit in de toekomst hard nodig is. Samenwerking in en met de stad is noodzakelijk op verschillende domeinen en wordt steeds urgenter. Cultuur kan een wezenlijke bijdrage leveren aan het tot stand brengen van die samenwerking. Culturele Hoofdstad is een kans om door middel van cultuur de effectieve en waardevolle samenwerking in en met de stad verder aan te jagen. Tegelijkertijd biedt Culturele Hoofdstad de kans om wat we al in huis hebben samen met wat we ambiëren in de schijnwerpers te zetten en te delen met Europa. We tonen ons als een gidsstad en laten zien hoe cultuur de samenwerking in en met de stad versnelt en verbetert. Want als er één stad in Nederland is die dat geloofwaardig kan laten zien, is het Nijmegen wel. Cultuur is nodig voor de ontwikkeling van de stad. Cultuurmakers en culturele organisaties onderschrijven dit van harte, maar ook onderwijs, maatschappelijke organisaties en ondernemingen herkennen dit.
Een door cultuur aangedreven sociale innovatie is de sleutel voor de toekomst. Er is voldoende energie en draagvlak om de volgende stap, de voorbereiding van een bidbook te zetten.
9
Een aantal kanttekeningen is aan de orde voor het vervolgproces: Het traject tot aan Culturele Hoofdstad 2033 vergt een lange adem. En ook na het Culturele Hoofdstad jaar is er nog werk te doen. Voor de hele periode van voorbereiding tot afhandeling is er een gedegen (externe) projectorganisatie nodig, de beschikbaarheid van financiële middelen (publiek en privaat) en draagvlak en betrokkenheid vanuit de stad en regio. Hoewel de gemeente niet de enige stakeholder is, is de gemeente wel een doorslaggevende en sturende partij het proces. Er moet ruimte zijn in de begrotingen voor komende jaren en een politieke steun die verschillende coalitieperioden beslaat. Culturele Hoofdstad moet gedragen worden door de hele stad. Als de gemeente hier een te grote rol in neemt, heeft dat een remmend effect. Ook een kwartiermaker moet zich niet als ‘de baas van het proces’ gedragen. Het gaat om het lostrekken van energie. Dat vraagt om formele en informele netwerken van mensen en organisatie die een intrinsieke behoefte hebben om aan Nijmegen Cultureel Hoofdstad 2033 te werken. Die ontstaan niet als het proces te veel geïnstitutionaliseerd wordt. Dat vraagt wat van de rolopvatting van de gemeente (loslaten en faciliteren). Het enthousiasme van de gesprekspartners moet in de volgende fase worden omgezet in daden. Dat geldt ook voor de gemeente Nijmegen.
Waar gaat de gemeente beleid en ambities sturen op Culturele Hoofdstad? Dat moeten expliciete en herkenbare keuzes worden. De provincie Gelderland en de Groene Metropoolregio voelen zich weliswaar betrokken, maar de betrokkenheid moet verder geconcretiseerd worden in het bidbooktraject (waar dragen ze concreet aan bij, waar hebben ze concreet baat bij).
10
▪ ▪
Bijlage Lijst van gesprekspartners Naam
Organisatie
Teddy Vrijmoet
Cultuurhuis De Lindenberg
Toine Taks
Doornroosje
Eva Middelhoff
Stadsschouwburg en Concertgebouw de Vereeniging
Hedwig Saam
Valkhof Museum
Leo Weterings
Kwartiermaker NYMA
Sophie Blussé
Music Meeting
Rik Luijmes
Theatergroep Greppel
Bert Hogemans
Bibliotheek Zuid Gelderland
Pien Houthoff
Filmhuis Lux
Esther Dikkers
Cultuur Academy Arnhem/Nijmegen
Jan Wieger van den Berg
Het Besiendershuis
Kim Uittenhout
Expo Bart, stichting Kunstvat
Jorine de Bruin
Heem, de Broederij
Bas de Vries
NYMA makersplaats
José Sanders
Radboud Universiteit
Martijn Stevens
Radboud Universiteit
Arianne de Bruin
Adviesbureau Verbindend Organiseren, Roze Woensdag
Maarten Mulder
Huis van de Binnenstad
Kristie Lamers
Lifeport@(voorheen RvN@)
Chantal Peters
Papierfabriek, zonnepark Kien24, EKI
Theo Andriessen
Sint Stevenskerk
Marije van der Valk
Hotel van der Valk Lent
Marian Scholten
ROC Nijmegen
Ido Boswinkel
Sterker, Vrijwilligerscentrale
Jan van der Meer
Talis
Kien van Hövell tot Westerflier
Landgoed Grootstal, transitieversneller
Sacha Stoffelen
Driestroom
Bas Hoebink
Het Hoofdkwartier Horeca
Werner van de Wiel
Oprichter van BUUR, WVBGCollectief Wonen
Hendrik Jan Derksen
Programmamaker cultuur, onderwijs, sociaal domein
Conrad Savy
Hobbycentrum, ex-vredesambassadeur
Ronald Migo
Adviseur overheid/bedrijfsleven, oudwethouder Nijmegen
Hennie Linders
Ex-ondernemer, Henniesee
Henk Teunissen
Actieve stadsbewoner (Wolfskuil)
Bianca Pander
Campagnebureau BKB, betrokken bij CH Leeuwarden 2018
Bart de Bruin
DAR
11
Anna Silvius
Provincie Friesland
Jantine Verver
Gemeente Leeuwarden
Bert Cornille (Schepen cultuur) Evi Gillard Kathryn Cops
Gemeente Leuven (België)
Lars Davidsen
Gemeente Aarhus (Denemarken)
Bestuurders Groene Metropoolregio Opgave Ontspannen regio & Werkgroep Cultuur
Groene Metropoolregio (GMR)
Mariken Prüst Rob Ribbink Sven van Rijkswijk
Opgavetrekker Ontspannen regio GMR Coördinator Cultuur GMR Coördinator Cultuur GMR
Gabrielle de Nijs Bik
Provincie Gelderland
Peter Drenth
Provincie Gelderland
Andrea Voskens
Adviseur Citymarketing, Gemeente Nijmegen (GN)
Ans Vaessen
Adviseur Vrijetijdseconomie, GN
Jooske Baris
Adviseur Strategie, GN
Erik Boelaars
Concernmanager Maatschappelijke ontwikkeling, GN
Arno Koldenhof
Concernmanager Stadsontwikkeling, GN
Koen Seuren
Wijkregisseur, GN
Divers
Programmeertafel Stadsontwikkeling, GN
Mounia El Mouden
Opgavetrekker Sociale Basis, GN
Robert Tannemaat
Adviseur Participatie, GN
12
▪ ▪