Bijlage toelichting reserves

Bestemmingsreserves Overzicht uit de Stadsrekening 2023 Reserves

Boekwaarde 31-12-2022

Toevoeging

Onttrekking

F022 Saldireserve 174.732 48.624 Subtotaal algemene reserve 174.732 48.624 F004 1%-regeling beeldende kunst 576 F046 Afschrijving 630 F047 Bereikbaarheidsfonds -81 81 F057 Duurzaamheidsmaatregelen 1.488 768 F059 Onderhoud vastgoed 2.253 7.783 F060 POG buitensport 2.294 719 F061 Decentr.bodemverontreinig. 1.223 315 F064 Masterplan BUIG 144 F065 Onderhoud stadsbrug 993 F066 Rivierenpark 3.238 F067 Decembercirculaire 3.675 F068 Reserve Woonfonds 10.017 F069 Res.opleidingsplan publ.zaken 1.000 F070 Reserve energiecrisis 4.000 F071 Res. Aardgasvrij 0 3.800 Subtotaal overige bestemmingsreserve 21.433 23.483 Totaal reserves 196.165 72.107 Opm.: de blauw gemaakte bestemmingsreserves staan eind 2023 op nul.

43.029 43.029

Bestemming resultaat 2023 -60.663 -60.663 100

61 449 8.309 446 748 -144 131 22 1.756

-1.919

300 4.000

-300 897 4.333 2.967 -57.696

16.222 59.251

Boekwaarde 31-12-2023 119.664 119.664 676 570 0 1.807 1.727 2.567 790 0 862 3.216 0 10.017 400 897 8.133 31.662 151.326

Saldireserve (algemene reserve) Jaar van instelling nvt Doel van de reserve Opvangen van financiële risico’s Omvang eind 2023 € 119.664 Benodigde omvang Ondergrens heeft relatie met weerstandsvermogen Verwachte afloop nvt De saldireserve is een algemene reserve en is bedoeld om risico’s op te kunnen vangen. De saldireserve maakt een belangrijk deel uit van het weerstandsvermogen. De saldireserve wordt gevoed vanuit een voordelig rekeningresultaat en/of aan de hand van een expliciet besluit van de gemeenteraad. De hoogte van de saldireserve beweegt zich binnen een bepaalde bandbreedte, bestaande uit een “harde” ondergrens en een flexibele bovengrens. We willen de saldireserve geen actief instrument laten zijn. In de jaarrekening 2023 is in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing bij het onderdeel Saldireserve een overzicht opgenomen van claims en verwachtingen. Het betreft hier onzekere posten waarvoor het in dit stadium onverstandig is om een afzonderlijke bestemmingsreserve op te nemen. Claims en verwachtingen / bedragen * € 1 miljoen

2023

Warmtenet 2.0

2024 -1,0

Beschikbaar sociale huur en middeldure huur

coalitieakk.

-1,5

Claim op voorheen reserve beschermd wonen

BW-01747

-3,0

2025

2026

2027

2028

Het weghalen van de ‘hekjes’ betekent dat de middelen onderdeel zullen uitmaken van het weerstandsvermogen. Het voordeel van handhaven is dat we op deze manier in beeld houden waarover de raad als mogelijke inzet van deze middelen, heeft gesproken.

1%-regeling Beeldende Kunst Jaar van instelling Doel van de reserve Omvang eind 2023 Benodigde omvang Verwachte afloop

1990 (raadsbesluit 234/1990) Realiseren van kunstwerken € 676.000 nvt nvt

Deze reserve is bedoeld om de tijd tussen het opleveren van gemeentelijke gebouwen en andere gemeentelijke stedenbouwkundige werken en het realiseren van kunstobjecten te overbruggen. In bouwkredieten worden voor beeldende kunst gelden beschikbaar gesteld. De ontwerp- en realisatie processen van kunstwerken in de openbare ruimte zijn vaak langlopend en veranderlijk. Vanuit de Reserve 1%-regeling beeldende kunst financieren we nieuwe kunstwerken in de openbare ruimte. De projecten waar we momenteel aan werken zijn opgenomen in ons uitvoeringsprogramma. Het college stelt dit uitvoeringsprogramma 2-jaarlijks vast en deelt deze informatief met de raad. De laatste versie is van 13 december 2022 (raadsbrief E22.002259, “Uitvoeringsprogramma 2023-2024 Kunst in de openbare ruimte”). Het uiteindelijk vrijgeven van budget uit de reserve gebeurt altijd middels een apart raadsvoorstel. We verwachten van de resterende circa 6 ton de komende tijd circa 3 ton uit te geven. Het uitvoeringsprogramma voor de periode 2025-2026 is in voorbereiding en houdt rekening met de stand van de reserve.

Reserve Afschrijving Jaar van instelling Doel van de reserve Omvang eind 2023 Benodigde omvang Verwachte afloop

2008 (raadsbesluit 91/ 2008) Dekking kapitaallasten investeringen met economisch nut € 570.000 nvt nvt

Bij investeringen met een economisch nut mogen bepaalde inkomsten op grond van het BBV niet in mindering worden gebracht op de nieuwe investering (verzekeringsgelden na een brand, de opbrengst uit verkoop van een pand, etc.). Deze bijdragen kunnen in de Reserve Afschrijving gestort worden. Via onttrekkingen uit deze reserve worden de met die investering samenhangende kapitaallasten gedekt.

Reserve Bereikbaarheidsfonds Jaar van instelling 2005 (raadsbesluit 185/2005) Doel van de reserve Middelen reserveren voor parkeervoorzieningen Omvang eind 2023 0 Benodigde omvang nvt Verwachte afloop nvt Het doel van deze reserve is om gelden, die ontvangen worden op grond van de bouwverordening ten behoeve van alternatieve parkeervoorzieningen, beschikbaar te houden voor de realisatie van die parkeervoorzieningen. Met het raadsvoorstel “Kiezen én Delen, Parkeren in Nijmegen, is de Verordening Bereikbaarheidsfonds gemeente Nijmegen aangepast. Belangrijkste aanpassing is dat de bestemming van deze reserve verruimd is. Voorheen was

2

de inzet beperkt tot parkeervoorzieningen en nu gaat het om een bijdrage bereikbaarheidsbeleid in bredere zin. De parkeerbijdrage heeft als doel bij te dragen in de financiering van het bereikbaarheidsbeleid van de gemeente Nijmegen indien een nieuwe ontwikkeling er zelf niet in slaagt om de parkeerbehoefte op eigen terrein op te lossen. We verwachten dat aan deze reserve in de komende jaren middelen worden toegevoegd als er in het Stationsgebied en Winkelsteeg parkeervoorzieningen worden gerealiseerd. Naar verwachting zullen er dan ook in 2026 -2029 bijdrages worden gestort. Vanwege vertragingen bij gebiedsontwikkelingen is alles naar achteren in de tijd geschoven. Op dit moment lopen de tenders voor de aanbestedingen. De hoogte van de storting wordt bepaald aan de hand van alle parkeerplaatsen die in een project niet op eigen terrein gerealiseerd kunnen realiseren. Als een ontwikkelaar dus niet voldoet aan de parkeernorm dan kan dit leiden tot een storting in de reserve Bereikbaarheid. Dit geldt tevens voor deelmobiliteit en fietsparkeerplekken. Vandaar de brede inzet van de reserve Bereikbaarheid fonds.

Reserve Duurzaamheidsmaatregelen Jaar van instelling 2013 (raadsbesluit 85/2013) Doel van de reserve Middelen bestemd voor verduurzaamheidsmaatregelen van gemeentelijke panden waardoor we minder (energie)kosten hebben. Omvang eind 2023 € 1.807.000 Benodigde omvang Afhankelijk van de concrete invulling van de duurzaamheidsinvesteringen. De kapitaallasten van deze investeringen moeten hieruit in ieder geval kunnen worden gedekt. Verwachte afloop nvt De Gemeenteraad heeft in mei 2013 het Vliegwielprincipe Duurzaamheid vastgesteld. De kern van dat voorstel is dat met investeren in duurzaamheidsmaatregelen kostenbesparingen (op energie) worden gerealiseerd. Deze reserve is ter dekking van de kapitaallasten die ontstaan vanuit investeringen in het verduurzamen van gemeentelijke panden. Het saldo in de reserve is nodig voor toekomstige vervangingen van afgeschreven duurzaamheidsinvesteringen.

Reserve Onderhoud vastgoed Jaar van instelling Doel van de reserve Omvang eind 2023 Benodigde omvang Verwachte afloop

2015 (raadsbesluit Jaarrekening) Egalisatie onderhoudskosten gemeentelijke panden € 1.727.000 Onderhoudsplanning is leidend nvt

Jaarlijks wordt een exploitatiebudget beschikbaar gesteld voor het onderhoud aan panden. Dit onderhoud is opgenomen in een meerjarig onderhoudsplan. De werkzaamheden kunnen jaarlijks afwijken van het budget. Ter egalisering van deze kosten en het beschikbaar houden van het budget is deze bestemmingsreserve gevormd.

Reserve POG buitensport Jaar van instelling Doel van de reserve Omvang eind 2023 Benodigde omvang Verwachte afloop

2015 (raadsbesluit Jaarrekening) Egalisatie onderhoudskosten sportaccommodaties € 2.567.000 Onderhoudsplanning is leidend nvt

3

Jaarlijks wordt een budget beschikbaar gesteld voor onderhoud buitensport. Dit onderhoud is opgenomen in een meerjarig onderhoudsplan. De werkzaamheden kunnen jaarlijks afwijken van het budget. Ter egalisering van deze kosten en het beschikbaar houden van het budget is deze bestemmingsreserve gevormd.

Reserve Decentralisatie bodemverontreiniging Jaar van instelling 2016 (raadsbesluit 87/2016) Doel van de reserve Reserveren gemeentefondsgelden uitvoering bodemtaken Benodigde omvang Globaal bestedingsplan in de periode 2016 t/m 2020. Een precieze planning is niet mogelijk, vanwege onder meer de afhankelijkheid van ontwikkelingen grondgebied. Omvang eind 2023 € 790.000 Verwachte afloop Aanvankelijke einddatum was 31-12-2020. Doordat niet alle middelen zijn benut, wordt de bestemmingsreserve voor onbepaalde tijd voortgezet. Bovendien worden vanaf 2021 via rijkscirculaires aanvullende rijksmiddelen via het Gemeentefonds ontvangen. De reserve blijft actief totdat de betreffende bodemtaken zijn afgerond. Nijmegen ontving in de periode 2016 t/m 2020 jaarlijks 1,1 miljoen euro via het gemeentefonds voor uitvoering van bodemtaken. Het verschil tussen deze middelen en de jaarlijkse werkelijke kosten wordt verrekend met de reserve om de middelen beschikbaar te houden voor dit doel.

Reserve Masterplan BUIG Jaar van instelling Doel van de reserve Omvang eind 2023 Benodigde omvang Verwachte afloop

2017 (raadsbesluit dec 2017) Middelen voor uitvoering Masterplan BUIG 0 0 2022 (opgeheven bij JR 2023)

Deze reserve is bij de Stadsrekening 2022 opgeheven. De restantmiddelen van € 144.000 zijn toegevoegd aan de saldireserve. Bijlage reserves Reserve Onderhoud stadsbrug Jaar van instelling 2018 (raadsbesluit juni 2018) Doel van de reserve Reserveren middelen voor de betaling van het afgekochte onderhoud. Het saldo van de reserve is bestemd voor betaling van de jaarlijkse facturen. Omvang eind 2023 € 862.000 Benodigde omvang Afgekochte betaalschema voor onderhoud Verwachte afloop 2040 Deze reserve is bestemd voor de betaling van de jaarlijkse facturen voor het verrichtte onderhoud aan de stadsbrug. Het betaalschema van de facturen is zodanig aangepast dat de te betalen jaarlijkse termijnen elk jaar dezelfde omvang hebben (€ 616.000). De jaarlijkse toevoeging aan de reserve bestaat uit een (geïndexeerd) budget. De einddatum van het contract is contractueel vastgelegd evenals de betalingen. Het contract eindigt in 2040. In het betaalschema zien we een redelijk constant verloop van de te betalen facturen. Hieraan wordt wel elk jaar een bedrag voor indexatie toegevoegd die hoger is dan onze eigen indexering. De hogere kosten worden gedekt uit de bestemmingsreserve.

4

Reserve Rivierenpark Jaar van instelling Doel van de reserve

2019 (raadsbesluit juni 2019) Reserveren middelen voor de betaling van het afgekochte onderhoud van het gebied Rivierenpark/gebied Veur Lent. € 3.216.000 Gedurende 25 jaar worden de kosten voor beheer en onderhoud van het Rivierenpark, volgens een vast betaalschema, ten laste van deze reserve gebracht. 2041

Omvang eind 2023 Benodigde omvang

Verwachte afloop

De gemeente heeft van het Rijk in 2016 een eenmalige afkoopsom van € 2.987.829 ontvangen voor beheer- en onderhoudswerkzaamheden aan het Rivierenpark. Dit bedrag is gestort in de reserve Rivierenpark. Daarnaast wordt er jaarlijks een (geïndexeerd) bedrag vanuit de exploitatie toegevoegd aan de reserve. Gedurende 25 jaar worden de facturen voor beheer en onderhoud ten laste van de reserve gebracht. Eind 2041 resteert er dan een klein bedrag dat zal vrijvallen. Het betaalschema (exclusief hogere jaarlijkse indexering dan gemeentelijk bepaald) ziet er als volgt uit: jaar

toevoeging

facturen

stand 31 dec

2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041

245.792 249.725 253.720 257.780 261.904 266.095 270.352 274.678 279.073 283.538 288.075 292.684 297.367 302.125 306.959 311.870 316.860

293.853 324.660 353.098 374.426 393.384 412.342 431.301 457.368 471.587 495.285 509.503 526.092 545.050 564.008 575.857 599.555 613.774 154.036

3.327.009 3.252.074 3.152.696 3.036.050 2.904.571 2.758.323 2.597.375 2.414.685 2.222.171 2.010.424 1.788.995 1.555.587 1.307.904 1.046.020 777.121 489.436 192.522 38.486

Reserve Decembercirculaire / gemeentefondsmiddelen Jaar van instelling 2018 Doel van de reserve Reservering gemeentefondsmiddelen die beschikbaar komen in december en niet meer in het lopende jaar tot een bestedingsvoorstel leiden. Omvang eind 2023 0 Benodigde omvang nvt Verwachte afloop jaarlijks Deze reserve is in 2018 ingesteld om middelen die we van rijkswege beschikbaar gesteld krijgen, ook te behouden voor dat doel. In de decembercirculaire krijgen we als gemeente middelen uit het gemeentefonds waarbij het onmogelijk is om deze middelen nog in het betreffende jaar te besteden. Het is de bedoeling dat er in het daaropvolgende jaar plannen worden ontwikkeld waarvoor deze gelden worden ingezet. Als er einde van het boekjaar middelen worden gereserveerd in deze reserve, wordt bij de 1e Voortgangsmonitor onderzocht of ze kunnen worden overgeheveld naar de programma’s. Daarmee worden ze door de raad vastgesteld.

5

Reserve Woonfonds Jaar van instelling Doel van de reserve Omvang eind 2023 Benodigde omvang Verwachte afloop

2023 Bestemd voor bijdragen voor betaalbare koop- en huurwoningen € 10.017.000 10 miljoen + 2 miljoen (2e winstbestemming JR 2023) Als de plannen voor inzet zijn gerealiseerd

De reserve Woonfonds is ingericht om goedkope koopwoningen marktconform aan te bieden. Als gemeente willen we dat deze woningen gebouwd worden. Dat kan alleen als we er financieel aan bijdragen. De reserve is gevuld met 10 miljoen euro. Bij de Stadsrekening is hier 2 miljoen euro aan toegevoegd. We zetten geld uit het fonds in om betaalbare koop- en huurwoningen, flexwoningen en studentenhuisvesting, gemeenschappelijk wonen en wonen voor bijzondere doelgroepen financieel haalbaar te maken. We maken een plan voor de inzet van het fonds en leggen dat voor aan de gemeenteraad.

Reserve Opleidingsplan publiekszaken Jaar van instelling 2023 (raadsbesluit juni 2023) Doel van de reserve Uitvoering opleidingsplan ambtelijke medewerkers Publiekszaken Omvang eind 2023 € 400.000 Benodigde omvang 4 ton Verwachte afloop 2024 (3 ton) en 2025 (1 ton) De ontwikkeling van onze maatschappij vereist dat we investeren in de kwaliteit van de medewerkers die uitvoering geven aan onze Basisregistratie Personen en Burgerzaken (BRP). Dit werkterrein ontwikkelt zich van een paspoortfabriek naar een rol als poortwachter. De BRP levert het fundament en toegang tot maatschappelijke deelname, dienstverlening en zorg aan al onze Nijmegenaren. Toenemende digitalisering, steeds meer wettelijke vereisten en internationalisering maken dat voor het werk steeds meer kennis nodig is. Het op tijd signaleren van ondermijning door identiteits- en adresfraude stelt hogere eisen. Fouten in onze basisregistraties kunnen grote impact hebben op het leven van de Nijmegenaren. Een opleidingsprogramma voorziet in een up to date brede basiskennis voor alle medewerkers en biedt ontwikkelingsmogelijkheden voor het personeel. Hierdoor maken we onze organisatie op dit onderdeel weer toekomst bestendig. Het restantbedrag in de reserve wordt voor € 3 ton in 2024 en voor € 1 ton in 2025 ingezet ter dekking van gemaakte kosten. Daarna wordt de reserve opgeheven.

Reserve Energiecrisis Jaar van instelling Doel van de reserve Omvang eind 2023 Benodigde omvang Verwachte afloop

2022 (raadsbesluit 2022) Bijdrage aan inwoners en instellingen ivm energiecrisis € 897.000 Was 5 mln, restant is 897.000 die kan vrijvallen Restant kan vrijvallen

De reserve heeft als doel om maatschappelijke instellingen en verenigingen in Nijmegen die bijdragen aan onze ambities, te ondersteunen als zij als gevolg van de energiecrisis in de problemen komen. Daarnaast is de reserve ook bedoeld voor alle inwoners van Nijmegen die door de hoge energiekosten, ondanks de gemeentelijke en Rijksregelingen, niet meer rond kunnen komen. De restantmiddelen van € 897.000 waren vanuit 2022 overgeheveld naar 2023 omdat de verwachting was dat we deze middelen nodig zouden hebben. Daarnaast hadden we in de exploitatie middelen voor ditzelfde doel geraamd. Deze zijn niet volledig besteed omdat we ook vanuit de Provincie middelen hebben ontvangen. De

6

exploitatiemiddelen zijn vrijgevallen bij de Stadsrekening 2023. Dit was ook aangekondigd in de 1e en 2e Voortgangsmonitor 2023 (resp. € 4,3 en € 4,1 miljoen). De resterende middelen in de Reserve Energiecrisis zijn nu ook niet meer nodig. We zullen u voorstellen om het restant bij de Stadsrekening 2024 vrij te laten vallen ten gunste van de Saldireserve.

Reserve Aardgasvrij Jaar van instelling Doel van de reserve Omvang eind 2023 Benodigde omvang Verwachte afloop

2023 (raadsbesluit juni 2023) Projecten in duurzame warmtevoorziening en duurzame warmtebronnen van de grond te krijgen € 8.133.000 Afhankelijk van bestedingsplan Afhankelijk van bestedingsplan

De komende jaren zijn er forse bedragen nodig om projecten in duurzame warmtevoorziening en duurzame warmtebronnen van de grond te krijgen. Ook voor de inzet van personeel/inhuur zijn middelen nodig. Om reeds beschikbaar gestelde middelen voor deze activiteiten beschikbaar te houden, is de reserve Aardsgasvrij ingesteld. We kunnen ze in de komende jaren inzetten wanneer ze nodig zijn. We kunnen het geld onder andere inzetten voor het aandelenkapitaal voor de subsidieregeling Provinciaal Impuls Wonen (PIW). Het verdient de voorkeur om daarvoor zo min mogelijk eigen middelen in te zetten en dit vooral extern te gaan financieren. Middelen uit de reserve Aardgasvrij zullen ook ingezet worden voor bijvoorbeeld onrendabele toppen. De totale (integrale) business case van het PIW (Dukenburg) is er nu nog niet. We verwachten dat dit in 2024 en 2025 gaat spelen. Voor het Stationsdistrict zijn we nog minder ver waardoor we nu dus ook minder zicht hebben op de benodigde middelen vanuit de gemeente voor de ontwikkeling van het warmtenet in dit gebied. De verwachting is dat we de gereserveerde middelen volledig in 2025 en 2026 gaan besteden.

7