Bijlage raadsbrief ontwikkeling algemene middelen inclusief meicirculaire 2025

BIJLAGE BIJ DE BRIEF OVER DE MEICIRCULAIRE 2025 De toename van het gemeentefonds is berekend door een vergelijk te maken tussen de meicirculaire 2025 en de decembercirculaire 2024. Deze toename is gecorrigeerd met de mutaties van het gemeentefonds (zie tabel volgende pagina) en de reservering voor loon- en prijsontwikkeling volgens de begrotingssystematiek van Nijmegen. Meicirculaire 2025 (bedragen x €1.000) Stand GF decembercirculaire 2024 (incl. stelpost jeugdzorg) Stand GF meicirculaire 2025 Kopieerslag jaarschijf 2028 -2029 toename gemeentefonds Effect meicirculaire 2025 (toename gemeentefonds) Taakmutaties, DU's en IU's Effect reservering voor loon- en prijsontwikkeling Budgettair effect meicirculaire 2025

2025 572.097 588.465

2026 563.898 596.540

2027 582.307 612.435

2028 600.808 613.836

16.368 8.686

32.642 8.975

7.682

23.667

30.128 6.532 -857 24.453

13.028 6.502 510 6.016

2029 621.453 634.311 20.645 33.503 5.881 19.555 8.067

Het budgettair effect van de meicirculaire 2025 is onderstaand nader onderbouwd. Meicirculaire 2025 (bedragen x €1.000) Extra middelen gemeenten en jeugd: Demping terugval gemeentefonds Tekorten voor rekening Rijk Groeipad maatregelen Hervormingsagenda Eigen bijdrage jeugdzorg Sturen op trajectduur jeugdzorg Indexeren opbrengst Hervormingsagenda Hervormingsagenda Jeugd, Aanvullende Post (AP) Aanvullende middelen jeugd (geraamd op stelpost) Btw-compensatiefonds Bijstellingen volume en prijs Ontwikkeling maatstaven gemeentefonds Budgettair effect meicirculaire 2025

2025

2026

2027

2028

2029

5.478

5.237 5.490 6.521

5.727 5.702 6.081

5.798 5.906

6.031 6.118

4.362 -3.749

3.406 -2.785

-3.408 -890 -6.642 4.065 -3.300

-3.531 -922 -6.880 4.592 -3.300

-2.430 5.884 2.352 23.667

-2.430 7.308 1.445 24.453

-2.430 6.132 789 6.016

-2.430 7.796 598 8.067

-3.807 4.385 1.627 7.683

Extra middelen gemeenten en jeugd De meicirculaire informeert onder andere over extra middelen gemeenten en jeugd zoals al is aangekondigd in de Voorjaarsnota. Voor 2025 tot en met 2027 komt circa € 3 miljard cumulatief voor gemeenten beschikbaar voor jeugdzorg en voor de terugval in 2026 in het gemeentefonds. Voor 2028 en verder worden de beheersmaatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd versterkt en worden aanvullende maatregelen uitgewerkt. Onderstaand zijn de ontwikkelingen toegelicht: •

•

•

•

Demping terugval gemeentefonds 2026 Er wordt structureel circa € 424 miljoen landelijk beschikbaar gesteld voor de terugval in het gemeentefonds. Deze middelen dekken dus voor een klein gedeelte het ravijn van € 2,4 miljard per jaar. Tekorten voor rekening rijk De deskundigencommissie Van Ark adviseert om het tekort in het budget voor jeugdzorg te verdelen over rijk en gemeente. De structurele kosten voor het rijk zijn jaarlijks € 414 miljoen en deze middelen zijn toegevoegd aan het gemeentefonds. Groeipad maatregelen Hervormingsagenda Het groeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda wordt verzacht. Hiervoor is in 2026 € 498 miljoen en in 2027 € 447 miljoen landelijk beschikbaar. De volledige besparing van de Hervormingsagenda wordt in 2028 gerealiseerd. Taakstellingen gemeentefonds van € 11 miljoen: eigen bijdrage jeugdzorg, sturen op trajectduur jeugdzorg en indexeren hervormingsagenda Er wordt een eigen bijdrage ingevoerd voor jeugdzorg per 1 januari 2028. Hierdoor bedraagt de uitname jaarlijks € 260 miljoen vanaf 2028. Daarnaast gaan de gemeenten met de sector afspraken maken over hoe er beter gestuurd kan worden trajectduur. Deze maatregel betekent een besparing in het

•

gemeentefonds van € 68 miljoen vanaf 2028. Tenslotte was de besparingsopgave van de Hervormingsagenda Jeugd nog niet geïndexeerd en dit zorgt ook voor een uitname. Deze taakstellingen hebben gemeente verrast en in de Stadsbegroting vindt een afweging van deze middelen plaats. Hervormingsagenda jeugd en stelpost Er zijn middelen van de Hervormingsagenda Jeugd toegekend in het gemeentefonds. In de begroting was hier al een stelpost voor opgenomen.

Btw-Compensatiefonds In de richtlijnen van de provincie is opgenomen dat we het Btw-Compensatiefonds voor 2026 en verder mogen ramen op basis van de realisatie in 2024. Doordat de realisatie in 2024 aanzienlijk lager is dan in 2023, is de raming naar beneden bijgesteld. In deze circulaire is het Btw-compensatiefonds voor jaarschijf 2024 ook afgerekend in jaarschijf 2025 en dit betreft voor Nijmegen – € 1,4 miljoen. Bijstellingen volume en prijs De prijsontwikkeling in de meicirculaire op basis van het BrutoBinnenlandsProduct(BBP)-percentage ligt voor jaarschijf 2025 1% hoger dan de indexering volgens onze eigen begrotingssystematiek. Dit levert meerjarig een voordeel op tussen de € 5 en € 7,5 miljoen per jaar. Ontwikkeling maatstaven gemeentefonds De maatstaven van het gemeentefonds zijn voortdurend in ontwikkeling en hebben dus invloed op hetgeen Nijmegen uit het fonds krijgt. Integratie (IU)-, decentralisatie (DU)-, suppletie-uitkeringen (S) en taakmutaties (T) Onderstaand is overzicht weergegeven van de DU’s, IU’s en taakmutaties zoals opgenomen in deze meicirculaire.

Bedragen * € 1.000 Nieuw Kinderopvang pleegouders (T) IBO Problematische schulden (T) Impulsbudget sociale infrastructuur (DU) Impulsbudget arbeidsmarktregio’s (DU) Bestaand Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo (T) Wmo hulpmiddelen (T) Aanpassen regeling dienstverlening aan huis (T) Basisregistratie Personen (BRP): centr. inschrijving verg. (T) Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) Vrouwenopvang (DU) Voorschoolse voorziening peuters (DU) Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU) Versterking arbeidsmarktregio’s (DU) Nationaal Actieplan Dakloosheid (DU) Armoedebestrijding kinderen (DU) Invoerings/uitvoeringskosten Omgevingswet (DU) Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (DU) Natuur bij energieprojecten (DU) Aanpak laaggeletterdheid (DU) Antidiscriminatie voorzieningen (DU) Faciliteitenbesluit opvangcentra (DU) Begeleiding jongeren naar werk (DU) Einde lening inburgeringsplicht (DU) Alleenverdienersproblematiek (DU) Work in Nederland (DU) WMO indexatie demografie (T) – septembercirculaire 2024 Sociaal domein IU Beschermd Wonen (IU) Participatie (IU) Totaal

2025

2026

2027

2028

2029

22 295 694 1.007

22

23

24

24

624 827

624 1.117

624 1.291

624

2.645 117 23 -30 68 13 1 -6 248 13 -8

24 -31 68 13 1 -6 248 13 -8

24 -32 68 13 1 -6 248 13 -8

25 -33 68 13 1 -6

118 26

118

118

138

138

2.941 1.195 8.975

2.941 1.249 6.532

-30 68 15 1 -6 248 13 571 97 326 154 26 126 289 12 315 138

2.941 1.364 8.686

13 -8

1.000

2.941 1.183 6.502

2.941 1.219 5.881

Nieuw mutaties en mutaties (exclusief IU) met een omvang groter dan € 1 miljoen zijn onderstaand nader toegelicht. Kinderopvang pleegouders (T) Er wordt in 2025, 2026 en 2027 € 10,7 miljoen per jaar beschikbaar gesteld als bijdrage voor de kosten die pleegouders maken voor kinderenopvang en buitenschoolse opvang van hun pleegkinderen. IBO problematische schulden (T) Het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken. Dit pakket is gebaseerd op het basispakket uit het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Problematische schulden. Voor 2025 worden voor het onderdeel: ‘vroegsignalering’ middelen overgemaakt naar het gemeentefonds. Impulsbudget sociale infrastructuur (DU) Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inrichting van de sociale infrastructuur en daarbij behorende doelen ten aanzien van het ondersteunen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Vanaf 2025 tot en met 2034 is er (impuls)budget beschikbaar om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken Impulsbudget arbeidsmarktregio’s (DU) De arbeidsmarktregio’s ontvangen in de periode 2025-2028 een tijdelijk impulsbudget. Deze middelen maken het mogelijk om gezamenlijke dienstverlening (bijvoorbeeld op het gebied van werk, scholingsinstrumenten of trajecten) te ontwikkelen met de partners in de arbeidsmarktregio.