Bijlage brief meicirculaire 2022 DU's IU's en taakmutaties

BIJLAGE BIJ DE BRIEF OVER DE MEICIRCULAIRE 2022 Hoe ziet het financieel effect eruit? In onderstaande tabel wordt het financieel effect van de meicirculaire nader onderbouwd. Financieel effect meicirculaire 2022 (bedragen x €1.000) Stand GF septembercirculaire 2021 (vanaf 2024 exclusief jeugd*) Stand meicirculaire 2022

2022 447.623 481.992

2023 433.996 483.936

2024 437.245 492.914

2025 445.678 517.062

2026 455.910 494.534

Effect meicirculaire 2022

34.369

49.940

55.669

71.384

38.625

-21.951 -3.367

-3.722 -3.649 -8.792 -9.075

-3.622 -3.650 -13.276

-2.493 -3.651 -18.244

-2.062 -3.653 -21.319

9.051

24.703

35.122

46.997

11.591

11.742 4.400 -2.750 1.350 4.400

19.457 5.885 -2.750 4.050

21.405 7.425 -2.750 6.750

9.807 0

5.561

8.480

14.166

-4.967

Corrigeren voor budgettair effect DU’s, IU’s en taakmutaties IU sociaal domein Reservering voor aanvullend loon- en prijscompensatie Opgenomen in SB 2022 voor aanvullende middelen jeugd Budgettair effect meicirculaire Meegenomen in coalitieakkoord - 'regulier accres' regeerakkoord - bevriezen opschalingskorting - woningbouwimpuls/volkshuisvestingsfonds - Herijking gemeentefonds - Aanvullende middelen jeugdzorg raming van 75% naar 100%

Verschil ten opzichte van coalitie akkoord *T.a.v. de extra middelen voor jeugdzorg volgen we het advies van de toezichthouder

De in de brief genoemde zes ontwikkelingen die van invloed zijn op het financieel effect worden hieronder in a. tot met f. toegelicht. a. Ontwikkeling rijksuitgaven (accres) De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt bepaald door de ontwikkeling van de voor het accres relevante rijksuitgaven (ARU). Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af ’ hebben wijzigingen in deze rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds wordt het accres genoemd. Zoals bekend was het accres van 2021 eerder (net als voor 2020), als onderdeel van het compensatiepakket coronamaatregelen, “vastgeklikt” op de stand van de meicirculaire 2020. Vastklikken van de accressen betekent dat de totale, landelijke omvang van het gemeentefonds vast staat voor twee jaar. Dit gaf in de corona–tijd rust en stabiliteit. De accressen 2022 tot en met 2025 zijn ten opzichte van de septembercirculaire 2021 en de voorjaarsnota 2022 gestegen. Oorzaak van de hogere accressen zijn de extra rijksuitgaven voor vennootschapsbelasting, de koppeling van de AOW aan het verhoogde wettelijk minimum loon, de inkomstenbelasting box 3 en hogere defensie uitgaven. Ook is loon-en prijsontwikkeling hoger dan tot nu door het rijk werd aangenomen. Voor 2026 en verder wordt onderzocht welke normeringssystematiek er gevolgd wordt.

Voor gemeenten is het aldus nog ongewis of het accres 2026 dat aanzienlijk lager is dan in 2025 nog bijgesteld wordt. In de brief gaan we in op de hoogte van de gemeentefondsuitkering in 2026. b.

De opschalingskorting is incidenteel geschrapt tot en met 2025

6.750

De opschalingskorting is - incidenteel - geschrapt voor de duur van deze kabinetsperiode, dus van 2023 tot en met 2025. Voor deze jaren levert dit een hoger gemeentefonds op. Eerder had het rijk al besloten tot dit bevriezen voor 2020 en 2021. Deze korting op het gemeentefonds met het oog op een eerdere herindelingsoperatie uit kabinet Rutte II die vervolgens nooit concreet is geworden, is nog steeds in stand gehouden en wordt door gemeenten als zeer onredelijk gezien. c. Nieuw verdeelstelsel van het gemeentefonds plaats per 2023/integratie middelen voor het sociaal domein In de meicirculaire zijn de effecten van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 2023 opgenomen. De nieuwe verdeelmodellen hebben voor een deel van de gemeenten een negatief herverdeeleffect en voor andere gemeenten een positief herverdeeleffect ten opzichte van de huidige verdeling. Nijmegen gaat er ten opzichte van de huidige verdeling op vooruit. Nu de herverdeling een feit is, worden ook de middelen in het sociale domein die nog aan gemeenten verstrekt werden in de vorm van een aparte integratie-uitkering (IU) per 2023 geïntegreerd in de algemene uitkering. Dit betreft de middelen voor nieuw Wajong en Nieuw begeleiding vanuit de IU participatie en voogdij 18+ en inburgering. Voor beschermd wonen wordt een afzonderlijke traject gevolgd. d.

Incidentele compensatie jeugdzorg voor 2023 In deze circulaire zijn door het kabinet, ter compensatie van tekorten in de jeugdzorg, middelen toegekend voor 2023. Het kabinet gaat de komende tijd met gemeenten en andere partijen verder in gesprek over de Hervormingsagenda Jeugd; die zal gaan bestaan uit een combinatie van kostenbesparende maatregelen en een financieel kader waarmee een structureel houdbaarder jeugdstelsel wordt gerealiseerd. Dit betekent dat we in 2023 extra middelen krijgen. Of gemeenten structureel gecompenseerd worden is aan het kabinet. Totdat hier duidelijkheid over is, mogen we hier in onze komende begroting wel vanuit gaan van de toezichthouder. e. Ruimte BTW compensatiefonds in 2021 komt ten gunste van het gemeentefonds Het BCF en het gemeentefonds zijn communicerende vaten. Gemeenten kunnen betaalde BTW claimen via het BCF. Het rijk heeft een plafond aangebracht in de declaraties. Het BCF heeft in 2021 minder uitgegeven dan mogelijk was onder het plafond; deze ontstane ruimte komt ten gunste aan het gemeentefonds. Bij de bepaling van het bedrag dat we opnemen in onze begroting volgen we het gezamenlijke advies van het ministerie van BZK, de VNG en de Provincie. f. Actualisatie maatstaven in het gemeentefonds Het grootste deel van de gemeentefondsuitkering wordt gevormd door de algemene uitkering.

Deze algemene uitkering is een product van parameters (maatstaven) zoals inwoners of bijstandsontvangers waarvoor we middelen krijgen. Deze maatstaven zijn voortdurend in ontwikkeling. Uitkeringsjaar 2026 De gemeentefonds uitkering wordt in 2026 bepaald doordat het rijk verwacht meer uit te gaan geven en door een hogere verwachte loon-en prijsontwikkeling. In 2026 zijn nog twee effecten relevant. Het eerste effect is dat onze inschattingen van inwoners, woningaantallen en bijstandsontvangers van vorig jaar neerwaarts zijn bijgesteld. Zo gingen we de vorige stadsbegroting nog uit van een gemiddelde woningbouwproductie van bijna 2.000 woningen per jaar, inmiddels is dit bijgesteld naar ongeveer 1.500 woningen per jaar. Het tweede effect is dat we de gemeentefondsmodellen, trends en aantallen van BZK integraal volgen. Voorgaande jaren grepen we op onderdelen van deze modellen in, bijvoorbeeld de trendmatige ontwikkeling van aantallen. Als gevolg van de nieuwe verdeelmodellen verandert er veel in deze maatstaven vanaf 2023. Maatstaven zijn verdwenen, vervangen voor andere of gewijzigd. Enkele middelen voor het sociale domein (IUSD) zijn nog gewijzigd in deze circulaire.

Voogdij/18+ De IU voogdij/18+ daalt vanaf 2023. De uitkering daalt enerzijds omdat middelen vanaf 2023 worden overgeheveld naar de algemene uitkering. De middelen voor gesloten jeugdzorg en academische component Kinder- en jeugdpsychiatrie blijven nog achter in de IU. Participatie De omvang van de IU participatie daalt door een aantal oorzaken. Een belangrijke oorzaak is de overheveling van de budgetten van nieuw Wajong en Nieuw begeleiding naar de algemene uitkering per 2023. Daarnaast is er de actualisatie van de verdeling van de WSW middelen en toekenning loon- en prijscompensatie 2022. Beschermd wonen De omvang van de IU beschermd wonen stijgt als gevolg van een aantal oorzaken. Deze zijn: de toekenning van de loon- en prijscompensatie 2022, de toekenning van volume indexatie 2023 en jaren erna, de ophoging van volume-indexatie voor 2022 en toekenning van additionele loon-en prijsbestelling vanaf 2022 ter compensatie van gestegen zorgsalarissen. In de circulaire staat verder dat de invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe objectieve verdeelmodel is uitgesteld. Integratie-, decentralisatie-, suppletie-uitkeringen en taakmutaties In deze circulaire zijn enkele mutaties gemeld bij bestaande regelingen; deze zijn hierna opgenomen in de bijlage. In deze circulaire is voor Nijmegen daarnaast ook een drietal nieuwe DU’s opgenomen. Deze worden hieronder kort toegelicht.

DU uitvoeringskosten klimaatakkoord In deze circulaire zijn aan gemeenten in 2022 voor de uitvoeringskosten van het klimaatakkoord middelen toegekend. Er vinden nog gesprekken plaats tussen VNG, IPO en rijk over de resterende middelen die hiervoor in het coalitieakkoord gereserveerd zijn voor het klimaatbeleid. Voor Nijmegen betekent dit een bedrag van €950.555. DU extra capaciteit boa’s Voor 2022 zijn door het kabinet extra middelen toegekend voor de werkzaamheden van Boa’s voor veiligheid en handhaving in de openbare ruimte. In deze circulaire is aan Nijmegen een bedrag van €61.327 toegekend voor 2022. DU online weerbaarheid Aan onze stad is in 2022 een bedrag van €10.275 toegekend voor de financiële ondersteuning van online weerbaarheid van onze inwoners. Integratie-, decentralisatie-, suppletie-uitkeringen en taakmutaties

2022

2023

2024

2025

2026

47

47

49

50

-110

-163

-167

-181

Nieuw Inburgering: leerbaarheidstoets Valpreventie bij ouderen (Coalitieakkoord) Energietoeslag Jeugdhulp: subsidieregeling continuïteitsregeling cruciale jeugdzorg

12.126 -94 -980 1.009

Eigen bijdrage huishoudelijke hulp (Coalitieakkoord) Toezicht en handhaving voor EPBD III

16

Uitvoeringskosten klimaatakkoord (DU)

951

Extra capaciteit BOA’s (DU)

61

Online weerbaarheid (DU)

10

61

61

61

61

Bestaand Versterking dienstverlening gemeenten: Systeemleren

48

48

50

51

Prenataal huisbezoek

-23

Maatschappelijke opvang en OGGz (DU)

-30

-31

-31

-31

-31

Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU)

65

65

65

65

65

Gezond in de stad (DU)

58

Vrouwenopvang (DU)

548

522

522

522

-2

24

24

24

24

-407

-972

Suppletie-uitkering Bommenregeling

1.643

Inburgering (IU)

50

Uitstapprogramma prostituees (DU)

31

Armoedebestrijding kinderen (DU) Crisisdienstverlening (DU) Brede aanpak dak- en thuisloosheid (DU)

633 1.639

Einde lening inburgeringsplicht (DU)

39

Regionale energiestrategie (DU)

502

Bodembescherming (DU)

315

Veilige steden (DU)

30

Experiment gesloten coffeeshopketen (DU)

196

196

196

18.766

822

769

Decembercirculaire 2021 Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches (DU)

2.420 2.135 2.088 2.135 2.269 765

765

765

765

765

21.951 3.722 3.622 2.493 2.062 Sociaal domein Beschermd Wonen (IU)

2.352 3.593 3.593 3.593 3.593

Participatie (IU)

624

Voogdij/18+ (IU)

391

Participatie: loon- en prijsbijstelling 2022

56

57

58

60

3.367 3.649 3.650 3.651 3.653