Bijlage bij raadsbrief: Notitie Notitie ‘Tijdelijke (placemakings)initiatieven & werkproces Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG)
Tekst van het document
Notitie Tijdelijke (placemakings)initiatieven & werkproces Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG)
Map = Schrijven algemeen / sjab = Nota, beleids- of projectplan ▪
▪
1
2
▪ ▪
Inhoudsopgave
Inleiding 1 | Tijdelijke (placemakings)initiatieven binnen de gemeente Nijmegen 1.1 Placemaking in grootschalige gebiedsontwikkelingen 1.2 Tijdelijke initiatieven vanuit (beleids)doelen 2 | Werkproces Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG)
3
5 7 7 9 10
4
▪ ▪
Inleiding Binnen Nijmegen zijn door de creativiteit en ondernemingszin van inwoners en ondernemers in de afgelopen jaren veel tijdelijke initiatieven ontstaan. Van tijdelijke culturele broedplaatsen tot tijdelijke moestuinen; initiatieven die bijdragen aan de levendigheid en sociale dynamiek van de stad. Binnen de gemeente Nijmegen bestaan verschillende manieren waarop deze tijdelijke initiatieven ontstaan en hoe we hiermee procesmatig omgaan. Dit verschilt per situatie: afhankelijk van de locatie, het type initiatief en de betrokken partijen. Met deze notitie willen we de manieren waarop de gemeente met tijdelijke (placemakings)initiatieven omgaat verduidelijken en herintroduceren we Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG), een instrument om tijdelijke initiatieven te ondersteunen.
Omgevingsvisie Nijmegen: De Nabije Stad 2050 In de omgevingsvisie staan uitgangspunten voor het gebruik van de ruimte in Nijmegen, met als vier pijlers: sociale en gezonde stad, duurzame stad, economisch veerkrachtig en aantrekkelijke stad. Met als ambitie om een aantrekkelijke, duurzame en gezonde stad te zijn voor alle inwoners. We kijken als gemeente samen met haar bewoners, ondernemers en organisaties verder dan alleen de fysieke inrichting van de stad. Hierbij streven we naar een rechtvaardige en nabije stad, waarin ontmoeten, bouwen aan gemeenschappen en sociale verbinding belangrijke speerpunten zijn. De omgevingsvisie biedt richting voor een evenredige verdeling van functies in de stad, waarbij (schaarse) ruimte slim wordt benut en beschermd. Zo ontstaat balans tussen gebruik, leefkwaliteit en behoud van kwetsbare gebieden.
Tijdelijke (placemakings)initiatieven Een manier om aan deze ambities uit de omgevingsvise bij te dragen is het ondersteunen van tijdelijke (placemakings)initiatieven. Denk hierbij aan het creëren van een gezonde leefomgeving door plekken te maken waar mensen graag verblijven en elkaar ontmoeten voor een sociale & gezonde stad. Dit draagt ook bij aan de rechtvaardige stad: een stad die door inwoners wordt gemaakt, waar inwoners ruimte krijgen om de openbare ruimte in te richten en zelf de stad te maken. Ook kan het ondersteunen van tijdelijke (placemakings)initiatieven bijdragen aan een goede omgevingskwaliteit: een omgeving om in te wonen die niet alleen functioneel en duurzaam is, maar ook aantrekkelijk en voor iedereen toegankelijk. Tijdelijke (placemakings)initiatieven zoals ontmoetingsplekken kunnen hierbij de sociale, culturele en ruimtelijke kwaliteit van een plek versterken en bewoners aan een plek verbinden. In plaats van te wachten op langlopende gebiedsontwikkelingen kunnen tijdelijke (placemaking)initiatieven al bijdragen aan de doelen uit de omgevingsvisie.
Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG) Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG) is een instrument om (placemakings)initiatieven in de stad mogelijk te maken. TAG is in Nijmegen rond 2014 ontstaan om tijdens de economische crisis leegstaande gebouwen en terreinen tijdelijk een nieuw invulling te geven. Een uitkomst hiervan was dat gebieden levendiger en socialer werden. Inmiddels leven we in een andere tijd, en kunnen we de uitgangspunten van TAG juist gebruiken om (creatieve) projecten, culturele broedplaatsen en sociale initiatieven te ondersteunen.
5
In de afgelopen jaren zijn er geen nieuwe TAG-projecten gestart. Inmiddels zijn de BRIKS-taken weer terug bij de gemeente en werken we binnen de Omgevingswet met onder andere de omgevingstafel. Deze notitie bevat een nieuw werkproces voor TAG binnen deze nieuwe kaders. Met als doel initiatiefnemers te helpen en hun plannen gemakkelijker van de grond te krijgen. Dit draagt bij aan het creëren van levendige en betekenisvolle ruimtes in de stad, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en de sociale verbinding wordt versterkt. Het eerste deel van deze notitie gaat in op welke manieren bewoners en ondernemers kunnen bijdragen aan de stad door middel van tijdelijke initiatieven, onderbouwd met relevante voorbeelden. Het tweede deel gaat in op het nieuwe werkproces van Tijdelijk Anders Gebruiken als een belangrijk instrument om tijdelijke (placemakings)initiatieven vanuit de stad te kunnen ondersteunen.
6
▪ ▪
1 | Tijdelijke (placemakings)initiatieven binnen de gemeente Nijmegen Binnen de gemeente Nijmegen wordt er op diverse manieren gewerkt met tijdelijke (placemakings)initiatieven, waarbij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties actief worden uitgenodigd om plekken tijdelijk of experimenteel in te richten. Hierbij worden partijen opgeroepen om met ideeën te komen en zo bij te dragen aan de ontwikkeling en levendigheid van fysieke plekken in de stad. Hier brengen we met deze notitie graag meer lijn in. Bestaande tijdelijke (placemakings)initiatieven:
1. Tijdelijke initiatieven als placemaking bij grootschalige gebiedsontwikkelingen, met als voorbeelden: ▪ ▪
Placemaking Strategie Stationsdistrict (2024) Afwegingskader Placemaking Initiatieven Winkelsteeg (2023)
2. Tijdelijke initiatieven die bijdragen aan (beleids)doelen, met als voorbeelden: ▪ ▪ ▪
Broedplaatsenbeleid 2025-2035 Koers van de Binnenstad Bewonersinitiatieven (via MijnWijkplan/OnzeStadNijmegen)
1.1 Placemaking in grootschalige gebiedsontwikkelingen Placemaking is een gebiedsgerichte aanpak waarbij bewoners, ondernemers, de gemeente en andere belanghebbenden werken aan het creëren van aantrekkelijke en levendige plekken. Vaak door tijdelijke initiatieven. Het brengt gebieden tot leven, bijvoorbeeld tijdens periodes van ruimtelijke ontwikkeling. Denk hierbij aan het activeren van onderbenutte plekken en het bieden van ruimte aan makers, ondernemers en bewoners. Nijmegen ziet het actief ‘doen’ aan placemaking direct gelinkt aan grootschalige gebiedsontwikkelingen. Binnen de grotere gebiedsontwikkelingen van het Stationsdistrict en de Winkelsteeg is placemaking een integraal onderdeel. Elke gebiedsontwikkeling is anders en vraagt om een eigen aanpak in placemaking. Voor deze grootschalige gebiedsontwikkelingen wordt er daarom gewerkt vanuit een specifiek afwegingskader of strategie. Deze wordt opgesteld in de startfase van de ontwikkeling, om zo een helder beeld te hebben waar initiatieven aan moeten voldoen om bij te dragen aan een prettige leefomgeving. Ook voor toekomstige ontwikkelingen wordt gestreefd naar een vaste plek van placemaking binnen het desbetreffende team.
7
Placemaking Strategie Stationsdistrict (2024) De placemakingstrategie voor het Stationsdistrict Nijmegen beschrijft hoe de gemeente samen met bewoners, ondernemers en andere betrokkenen wil werken aan een levendige, groene en inclusieve stadsentree. Belangrijk hierbij is dat initiatieven voortkomen uit de behoefte van de omgeving en bijdragen aan verbinding tussen bewoners, bezoekers en het gebied. Placemaking bij het Stationsdistrict wordt gezien als een manier om te experimenteren, te leren en samen het gebied beter te maken. Creatieve ideeën kunnen ondersteuning krijgen in de vorm van ruimte of begeleiding. Er is een stappenplan en een checklist opgesteld om initiatiefnemers te helpen van idee naar uitvoering te komen. Initiatieven moeten daarbij passen bij de kernwaarden van het gebied: ambitieus, eigenzinnig, groen & gelaagd, gastvrij & gedurfd. Binnen het team Stationsdistrict is een placemaker aangesteld die fungeert als verbinder tussen initiatiefnemers, gemeente en andere stakeholders, met als doel om goede ideeën te signaleren, aan te jagen en praktisch verder te helpen.
Afwegingskader Placemaking Initiatieven Winkelsteeg (2023) Het afwegingskader Winkelsteeg gaat in op hoe tijdelijke initiatieven kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van Winkelsteeg tot een levendige werk- en woonwijk. Initiatieven moeten passen binnen de ambities van Winkelsteeg, zoals vergroening, leefbaarheid, en gebiedsbranding. Het afwegingskader heeft hiervoor een tien verschillende beoordelingscriteria die hieraan bijdragen. De gemeente speelt hierbij een faciliterende rol. Binnen het team Winkelsteeg is een placemaker actief die verantwoordelijk is voor placemaking, placebranding (het versterken van de identiteit en imago van een nieuwe plek) & andere tijdelijke initiatieven voor de ontwikkeling.
Openbare uitvraag ‘Kleedkamers’ & ‘Voor Anker’ in Park Winkelsteeg In het kader van de gebiedsontwikkeling Park Winkelsteeg is er in februari 2025 een openbare uitvraag gedaan voor twee locaties; ‘Voor Anker’ is een oude boerderij en ‘De Kleedkamers’ een voormalig sportgebouw in Park Winkelsteeg. De oproep was gericht op partijen die via placemaking willen bijdragen aan levendigheid, toegankelijkheid en sociale samenhang in Park Winkelsteeg. De uitvraag richtte zich op tijdelijk en creatief gebruik van de locaties als impuls voor placemaking en opmaat naar de toekomstige Wijk. De uitvraag werd gewonnen door meerdere partijen: in ‘Voor Anker’ start Elysio, een cultureel initiatief van vijf Nijmeegse organisaties (Brebl, De Basis, De Markies, Wereldkoks en Podium 1390), en in de ‘Kleedruimten’ krijgen zeven andere ondernemers ruimte voor sociaal-maatschappelijke, sportieve, recreatieve en creatieve activiteiten. Hier komen Studio Stroom, de ID Fabriek, Bas Korthout Bokscoaching, Hackerspace Nijmegen, DIANA4PT, Essence Collective en Kleedkamers voor Verbinding. De panden worden via een
8
▪ ▪
bruikleenconstructie van maximaal 8 jaar en zonder huurkosten beschikbaar gesteld voor experimentele, maatschappelijke of creatieve invullingen.
1.2 Tijdelijke initiatieven vanuit (beleids)doelen Er wordt bij de gemeente Nijmegen ook vanuit verschillende (beleids)doelen gewerkt met het stimuleren en actief werven van tijdelijke initiatieven. Binnen de gemeente Nijmegen worden op uiteenlopende beleidsterreinen tijdelijke initiatieven ingezet om maatschappelijke, culturele of ruimtelijke doelen te bereiken. Dit overzicht geeft geen volledig beeld, maar licht enkele terreinen uit waarin tijdelijke initiatieven een duidelijke plek hebben.
Broedplaatsenbeleid Het broedplaatsenbeleid 2025-2035 benadrukt dat creatieve en culturele broedplaatsen belangrijk zijn voor een levendige stad met ruimte voor ontmoeting, experiment en vernieuwing. Ze versterken de identiteit van wijken, de sociale basis en bieden kansen voor jonge makers. Goede ideeën die tijdens deze tijdelijke invullingen ontstaan, krijgen waar mogelijk een permanente plek, passend binnen de bredere visie van Nijmegen om cultuur te verbinden met ruimtelijke en sociale opgaven. Creatieve partijen met ideeën voor tijdelijke initiatieven kunnen vanuit het broedplaatsenbeleid subsidie ontvangen.
Koers van de Binnenstad De Koers voor de Binnenstad van Nijmegen streeft ernaar om de binnenstad tot 2035 toekomstbestendig te maken door te focussen op vergroening, betere mobiliteit, behoud van erfgoed en het versterken van levendigheid, leefbaarheid en economisch functioneren. Vanuit deze gebiedsvisie worden creatieve ondernemers en bewoners ook via tijdelijke initiatieven gevraagd om bij te dragen aan de binnenstad.
Uitvraag voor tijdelijke invulling kiosk Joris Ivensplein Via een bruikleenprocedure heeft de gemeente creatieve makers en culturele organisaties uitgenodigd om plannen in te dienen voor een tijdelijke invulling van de kiosk op het Joris Ivensplein. De kiosk op het Joris Ivensplein staat leeg een levert geen bijdrage aan de leefbaarheid van de omgeving. Bij de definitieve herontwikkeling van het plein (waarvoor de planvoorbereiding is gestart) heeft de gemeente de ambitie om de kiosk te slopen. Maar tot dat moment kan de kiosk van waarde zijn voor kunstenaars en creatieve makers. In de (binnen)stad is er namelijk weinig betaalbare ruimte voor deze doelgroep. Door de kiosk voor deze doelgroep in bruikleen aan te bieden, werken we aan onze doelstelling om meer ruimte voor creatieve makers te creëren (broedplaatsenbeleid). Via een openbare uitvraag zijn initiatiefnemers uitgenodigd om met ideeën te komen.
Hartje Nijmegen Hartje Nijmegen is een initiatief van gemeente Nijmegen en valt ook onder de uitvoering van Koers van de Binnenstad. Hartje Nijmegen is sinds 2021 actief om samen met bewoners, ondernemers en bezoekers projecten op te starten om de binnenstad groener, aantrekkelijker en levendiger te maken. Nieuwe ideeën worden opgehaald via onder andere MijnWijkplan. Projecten variëren van
9
geveltuinen en creatieve speel- en rustplekken tot tijdelijke kunstinstallaties en initiatieven om kunst en cultuur zichtbaarder te maken in de binnenstad. Een voorbeeld van een tijdelijk initiatief vanuit Hartje Nijmegen die bijdraagt aan de leefbaarheid van de stad is Nimmarama. Dit is een tijdelijk initiatief op het Joris Ivensplein, waar de kiosk is omgevormd tot een foto- en filmgalerij met dagelijks projecties van beelden van Nijmegenaren. Het idee kwam voort uit een oproep vanuit Hartje Nijmegen voor een creatieve invulling van de kiosk.
Bewonersinitiatieven (MijnWijkplan) De gemeente Nijmegen gebruikt MijnWijkplan als digitaal platform waar bewoners zelf ideeën en tijdelijke initiatieven voor hun wijk kunnen indienen. Bewoners kunnen hier plannen plaatsen, zoals het vergroenen van een plein of het verbeteren van de verkeersveiligheid. Andere bewoners kunnen de plannen bekijken, meepraten en aangeven of ze het idee steunen. De gemeente beoordeelt vervolgens de haalbaarheid, ondersteunt waar nodig en kan budget beschikbaar stellen voor uitvoering. Op die manier werkt Nijmegen samen met inwoners aan een leefbare, groene en betrokken wijk.
2 | Werkproces Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG) Tijdelijk Anders Gebruiken is een instrument van de gemeente Nijmegen om tijdelijke (placemakings)initiatieven, met, voor en door de stad mogelijk te maken. Deze initiatieven dragen vaak bij aan de levendigheid van een gebied, sociale verbinding en het testen van nieuwe functies op locatie. Het biedt kansen voor gebieden die in ontwikkeling zijn, maar ook voor bestaande wijken die een positieve impuls kunnen gebruiken. Met TAG krijgt een gebied of gebouw tijdelijk een andere invulling, terwijl het op de lange termijn beschikbaar blijft voor de geplande functies.
Wat is Tijdelijk Anders Gebruiken? Vanaf 2014 kwamen door de economische crisis gebouwen en terreinen binnen de gemeente Nijmegen leeg te staan. Bewoners begonnen deze plekken op een creatieve manier te gebruiken, een bekend voorbeeld hiervan is het voormalig Honigcomplex. Dit succes zorgde ervoor dat de wens ontstond om TAG ook op andere plekken in de stad mogelijk te maken. In 2015 stelde de gemeente een document op met afspraken en regels om dit soort tijdelijke initiatieven te ondersteunen. In de jaren daarna zijn er verschillende TAG-projecten succesvol opgestart en gerealiseerd.
Doel van TAG Het hoofddoel van Tijdelijk Anders Gebruiken is het vergroten van de leefbaarheid, levendigheid, aantrekkelijkheid en sociale veiligheid van gebieden en wijken. De gemeente koestert hierbij de eigenzinnigheid van inwoners van Nijmegen. Met TAG krijgen Nijmegenaren de ruimte om hun
10
▪ ▪
stad vorm te geven. Dit creëert betrokkenheid, waarmee mensen zich verbinden met de ruimte om hen heen. Met TAG krijgt een gebied of gebouw tijdelijk ander gebruik, en blijft het op langere termijn beschikbaar voor de daar geplande functies. TAG kan op die manier werken als aanjager van bekendheid met het gebied of gebouw. Voormalige TAG-projecten kenden uiteenlopende functies, variërend van tijdelijke natuur, cultuur en stadslandbouw tot tijdelijk wonen, horeca en (innovatieve) bedrijvigheid.
Subdoelen van TAG Ook heeft TAG een aantal subdoelen: • Kans bieden aan (jonge) ondernemers, nieuwe concepten en creatief ondernemerschap • Onbekende plekken bekend en gewild maken voor gebiedsontwikkeling • Verloedering leegstaande panden en terreinen voorkomen • Gebouwen en gebieden beschikbaar houden voor toekomstige ontwikkelingen TAG-initiatieven brengen geen permanente veranderingen aan in het Omgevingsplan. Het gaat om een tijdelijke planologische afwijking van de geldende bestemming, waarbij de oorspronkelijke bestemming ongewijzigd blijft. Tijdelijk Anders Gebruiken kan dus ook bijdragen aan placemaking door (tijdelijk) leegstaande of braakliggende plekken open te stellen voor initiatieven en bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Er ontstaat dynamiek in de stad en plekken krijgen al betekenis voordat ze definitief ontwikkeld worden. In de afgelopen jaren zijn er geen nieuwe TAG-projecten gestart. Inmiddels zijn de BRIKS-taken weer terug bij de gemeente en werken we binnen de Omgevingswet met onder andere de omgevingstafel. Binnen deze kaders is er een nieuw werkproces opgesteld voor Tijdelijk Anders Gebruiken. Het volgende deel van de notitie geeft hier invulling aan op basis van eerdere ervaringen vanuit het werken met TAG.
Ervaringen met TAG Het nieuwe werkproces voor Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG) is gebaseerd op ervaringen met het werken met TAG-initiatieven in de periode tot 2020. Deze ervaringen hebben geleid tot een aanpak waarin duidelijke communicatie, praktische ondersteuning en realistisch verwachtingsmanagement centraal staan. Om initiatieven te helpen bij het verder brengen van hun plannen en ideeën wordt er een TAG-coördinator aangesteld.
1. Proces & communicatie Vanaf 2025 is de uitvoering van BRIKS-taken (voorheen ondergebracht bij de ODRN) weer terug bij de gemeente. Dit verkort de lijnen tussen TAG-coördinator, de initiatiefnemer en de leden van het kernteam TAG. Daarnaast is er vanuit bureau BRIKS een specifieke casemanager toegewezen aan TAG-projecten, als vast lid van het kernteam. Deze casemanager en de secretaris van de omgevingstafel worden ook eerder in het proces betrokken. Hierdoor kan er al in een vroeger stadium worden meegedacht over de vergunningstechnische haalbaarheid van het project.
2. Verwachtingen bij initiatiefnemers Uit de praktijk blijkt dat initiatiefnemers vaak denken dat vergunningen sneller rondkomen of dat een eerste enthousiaste reactie betekent dat veel mogelijk is. Om misverstanden te voorkomen,
11
wordt vanaf het eerste contactmoment duidelijk gecommuniceerd wat het TAG-team kan bieden en wat de rol en verantwoordelijkheden van de initiatiefnemer zelf zijn.
3. Tijdelijkheid Sommige initiatiefnemers zien een TAG-project als mogelijke opstap naar een permanente invulling. Hoewel dat in uitzonderlijke gevallen zo kan zijn, blijft tijdelijkheid de basis. Daarom wordt bij aanvang altijd afgesproken wat de duur van het initiatief is. Tijdens de looptijd wordt dit jaarlijks vinger aan de pols gehouden, zodat verwachtingen helder blijven en tijdig kan worden gewerkt aan afronding of opvolging van het initiatief.
4. Inzicht in tijd en kosten aanvraag Om verrassingen in het proces te voorkomen, licht de TAG-coördinator toe hoelang het proces kan duren en welke kosten (zoals leges) verwacht kunnen worden. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat niet alle kosten en tijdsduur vooraf in te schatten zijn.
5. Eén vast aanspreekpunt Hoewel initiatiefnemers tijdens het proces met meerdere gemeentelijke collega’s te maken krijgen (zoals vergunningverleners), blijft de TAG-coördinator als vaste contactpersoon betrokken. Deze persoon heeft de rol als procesbegeleider en biedt ondersteuning bij elke stap van de initiatiefnemer. Wel blijft initiatiefnemer zelf verantwoordelijk voor het project. Er wordt een TAGcoördinator aangesteld voor 8 tot 12 uur per week.
6. Duidelijkheid over proces en eisen De TAG-coördinator bespreekt waar mogelijk per fase van het traject wat er nodig is aan informatie of documenten. En verwijst hierbij naar de juiste contactpersonen.
7. Heldere ingangen en aanspreekpunten Om nieuwe ideeën snel op de juiste plek te krijgen, wordt binnen de gemeentelijke organisatie meer bewustwording gecreëerd over wat TAG inhoudt. Collega’s binnen de organisatie weten waar ze initiatiefnemers naartoe kunnen verwijzen. Ook de gemeentelijke website bevat heldere informatie over waar men terecht kan met ideeën.
8. Persoonlijke benadering Eén van de sterke punten van eerdere TAG-projecten was het laagdrempelige en persoonlijke contact van initiatiefnemers met de gemeente. Dit wordt in het vernieuwde werkproces meegenomen als belangrijk focuspunt, en hierbij wordt geadviseerd om aan te sluiten bij de ‘Jamits’ houding. Daarnast is het van belang dat er pas sprake is van TAG wanneer het idee van een initiatiefnemer niet overeenkomt met de bestemming van een plek. Wanneer dit wel het geval is, moet een initiatiefnemer een ‘normale’ vergunningsprocedure doorlopen. Ook bestond er voorheen het beeld dat er door een TAG-traject gemakkelijker vergunningen verleend zouden worden. We spreken daarom niet over ‘flexibel’ omgaan met de regels, maar het bieden van maatwerk tijdens het vergunningstraject.
12
▪ ▪
Werkwijze TAG De basis om te beoordelen of een initiatief in aanmerking komt voor Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG) is de ‘8 van TAG’. Deze acht voorwaarden helpen om projecten te selecteren die bijdragen aan de stad, haar inwoners en de leefomgeving.
De ‘8 van TAG’ Initiatieven krijgen een TAG-label als ze voldoen aan acht voorwaarden: 1.
Tijdelijke initiatieven vanuit de stad mogelijk maken voor maximaal 10 jaar door maatwerk te leveren voor tijd, functies, regelgeving en ruimte. Eindmoment wordt duidelijk afgesproken, regelmatig gecommuniceerd en gehandhaafd.
2.
Kansen bieden aan de stad (jonge ondernemers en nieuwe concepten) en creatief ondernemerschap naar de stad halen; dat is ook aantrekkelijk voor investeerders c.q. afnemers van woningen en vastgoed in de stad. Initiatiefnemers zijn zelf verantwoordelijk voor eigen verdienmodel en inhoud van activiteiten.
3.
De leefbaarheid in wijken, gebieden en gebouwen versterken en verbeteren in algemene zin, maar ook tijdens transformatie van gebieden en gebouwen.
4.
De stad, de inwoners en de leefomgeving centraal laten staan: burgerparticipatie, cocreatie en betrokkenheid worden gestimuleerd. Dit kan bijvoorbeeld door het faciliteren van creatief ondernemerschap, duurzaamheidsinitiatieven, speelmogelijkheden en urban farming.
5.
(Onbekende) gebieden bekend en gewild maken; dit heeft positieve invloed op de uitstraling van het gebied (plek maken). Dat kan door goed ondernemerschap. Hierdoor ontstaat geleidelijke waarde creatie, maatschappelijke acceptatie en lange termijn betrokkenheid bij gebiedsontwikkelingen. Voorbeelden zijn tijdelijke horeca, kunstcentra, evenementen & andere publiektrekkers.
6.
Gebouwen en gebieden beschikbaar houden voor toekomstige ontwikkelingen, dit kan in private en publieke overeenkomsten geregeld worden.
7.
Tijdelijke initiatieven als voorbeeld laten dienen voor andere initiatieven elders in de stad. Het gaat dus nooit alleen om het eigen belang, het maatschappelijk belang telt even zwaar.
8.
De veiligheid van de gebruikers, omwonenden en bezoekers van een TAG initiatief staat centraal.
TAG-coördinator en kernteam TAG Om initiatieven goed te kunnen begeleiden wordt er een TAG-coördinator aangesteld. Deze coördinator is het eerste aanspreekpunt binnen en buiten de organisatie wanneer het gaat om TAG. Daarnaast heeft de coördinator de volgende taken: •
Intake van initiatieven beoordelen in overleg met BRIKS, EZ en omgevingstafel
13
• • • •
Eerste contactpersoon voor initiatieven van idee tot realisatie Sparren met initiatiefnemers over mogelijkheden Contact onderhouden met omgevingstafel voor advies en afstemming Ondersteuning bieden bij vergunningsaanvraag (bijvoorbeeld bij het opstellen van een ETFAL)
Het kernteam van TAG bestaat uit de casemanager BRIKS, accounthouder Economische Zaken, secretaris omgevingstafel en de TAG-coördinator. Per project wordt waar nodig al vroeg advies ingewonnen bij de specifieke adviseurs, denk hierbij bijvoorbeeld aan cultuur of groen.
Casemanager TAG bij bureau BRIKS Een nieuw element in het werkproces is de casemanager TAG bij bureau BRIKS. TAG aanvragen worden toebedeeld een vaste casemanager bij BRIKS. Deze casemanager weet wat TAG inhoudt. Door de tijdelijkheid is het voor TAG initiatieven niet altijd helder wat ze kunnen op een plek. Naar verwachting kunnen processen door deze casemanager TAG sneller verlopen, en krijgen initiatiefnemers eerder duidelijkheid over de haalbaarheid van het project.
Omgevingstafeloverleg Voorheen werd gewerkt met een team TAG waarin verschillende disciplines binnen de organisatie advies gaven op TAG-projecten. Deze stap brengen we in het nieuwe proces onder bij de omgevingstafel. Nijmegen heeft voor (bouw)initiatieven een omgevingsloket en een omgevingstafel ingericht. Initiatieven vanuit de samenleving kunnen worden ingediend bij het omgevingsloket, waar wordt beoordeeld of ze passen binnen de regels van het omgevingsplan. Een TAG-initiatief past nooit binnen de regels. De omgevingstafel kan op voorhand dus al meedenken met initiatiefnemer, waarbij de leidende principes en ambities uit de Omgevingsvisie als leidraad dienen. Hierdoor komen initiatiefnemers tijdens de definitieve vergunningsaanvraag naar verwachting voor minder verrassingen te staan, en kunnen zij hun plannen op voorhand al aanpassen.
Kosten voor initiatiefnemers Initiatiefnemers kunnen verschillende kostenposten verwachten als het gaat om het opzetten van een TAG-project. Denk hierbij aan kosten voor: a. b. c. d.
Ontwerp Onderzoek Omgevingstafeloverleg (en aanvraag conceptverzoek) Léges a. Afwijken Omgevingsplan b. Activiteit bouwen c. Andere mogelijke activiteiten (maatwerk per initiatief)
Het zou voor initiatieven net een duwtje in de rug kunnen zijn om bijvoorbeeld een deskundige met een specifieke expertise te laten aansluiten of om een haalbaarheidsstudie te laten uitvoeren. Ook blijkt er uit ervaring dat het voor initiatiefnemers vaak lastig is om bouwkundig onderzoek uit te laten voeren of goede tekeningen aan te leveren. In totaal willen we hier een bedrag van 20.000 euro voor reserveren, waarvan een maximum van 2.000 euro per initiatief. Dit biedt ruimte voor tien TAG-projecten, maar het is aan de TAG-
14
▪ ▪
coördinator om in te schatten hoeveel initiatieven er daadwerkelijk ondersteund kunnen worden binnen het nieuwe werkproces. Dit vraagt om flexibiliteit en afstemming binnen de organisatie.
Evaluatie Eind 2027 vindt een evaluatie plaats van het nieuwe TAG-werkproces. Op basis van de evaluatie worden waar nodig verbeteringen en aanpassingen aan het werkproces doorgevoerd.
15