Bijlage bij brief Criminaliteitsbeeld Nijmegen 2021
Tekst van het document
Criminaliteitscijfers 2021
Geregistreerde misdrijven en incidenten in Nijmegen
Gemeente Nijmegen Bureau Onderzoek en Statistiek & Afdeling Veiligheid Januari 2022
www.nijmegen.nl
Inleiding 1 Vermogensdelicten 2021 versus 2020 2021 versus 2020, 2019, 2018, én het gemiddelde voor de jaren 2018-2021 Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2019-2021 2 Geweldsdelicten 2021 versus 2020 2021 versus 2020, 2019, 2018, én het gemiddelde voor de jaren 2018-2021 Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2019-2021 3 Overlast en vernieling 2021 versus 2020 2021 versus 2020, 2019, 2018 én het gemiddelde voor de jaren 2018-2021 Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2019-2021 4 Cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit 2021 versus 2020 2021 versus 2020, 2019, 2018 én het gemiddelde voor de jaren 2018-2021 Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2019-2021 Benchmark Vermogensdelicten Geweldsdelicten Overlast en vernieling Cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit
2 3 3 3 4 7 7 7 8 11 11 11 12 15 15 15 16 17 17 19 20 21
1
Inleiding Voor u liggen de Criminaliteitscijfers 2021 van gemeente Nijmegen. Dit informatiebeeld is opgesteld op basis van verstrekte politiegegevens. Het is van belang om bij interpretatie van de cijfers in het achterhoofd te houden dat de afgelopen twee jaar uitzonderlijk waren vanwege het coronavirus en de maatregelen die zijn getroffen om dit virus in te dammen. Inwoners hebben veel tijd thuis doorgebracht: veel mensen werkten (deels) vanuit huis, er waren weinig evenementen en de scholen, horeca en niet-essentiële winkels waren een deel van het jaar gesloten. Uit dit beeld blijkt dat in 2021 incidenten binnen het thema ‘Overlast en vernieling’ het vaakste voorkwamen (59% van totaal), gevolgd door incidenten binnen het thema ’Vermogensdelicten’ (24% van totaal), ‘Geweldsdelicten’ (9% van totaal) en ‘Cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit’ (8% van totaal). Tussen 2020 en 2021 neemt het aantal geregistreerde vermogens- en geweldsdelicten af met respectievelijk 17% en 11%. Daarentegen neemt het aantal geregistreerde incidenten overlast en vernieling tussen 2020 en 2021 toe met 4%. Tussen 2019 en 2020 was er sprake van een stijging van 33%. Voor het thema cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit geldt dat er tussen 2020 en 2021 weliswaar sprake is van een daling van 6%, maar dat er tussen 2019 en 2020 sprake was van een stijging van 45%.
2
1 Vermogensdelicten Het aantal geregistreerde vermogensdelicten daalt in Nijmegen al jaren. Het jaar 2021 vormt hierop geen uitzondering. Het aantal vermogensdelicten is in Nijmegen tussen 2020 en 2021 gedaald met 17%. Deze daling wordt onder meer veroorzaakt door een afname van woninginbraak, auto-inbraak, diefstal motorvoertuigen, fietsendiefstal, winkeldiefstal en diefstal en inbraak overige instellingen. Voor deze categorieën geldt dat er tussen 2020 en 2021 sprake is van een daling van meer dan 10%. Voor diefstal uit schuur, garage e.d., diefstal af/uit/van overige voertuigen en zakkenrollerij (zonder geweld) geldt dat het aantal incidenten tussen 2020 en 2021 niet noemenswaardig is gestegen of gedaald.1 Enkel voor de categorie bedrijfsinbraak is er sprake van een lichte stijging in aantal incidenten tussen 2020 en 2021, namelijk van 17 incidenten. Het gaat om een relatief laag aantal incidenten.
2021 versus 2020 periode januari t/m december 2021 VERMOGENSDELICTEN woninginbraak diefstal uit schuur, garage e.d. auto-inbraak diefstal motorvoertuigen fietsendiefstal (incl. brom-/snorfietsen) diefstal af/uit/van overige voertuigen zakkenrollerij (zonder geweld) winkeldiefstal bedrijfsinbraak diefstal en inbraak overige instellingen
periode januari t/m december 2020
263 166 583 110 1744 259 122 475 154 29
absoluut verschil
329 178 738 157 2095 282 112 609 137 47
relatief verschil (in %)
-66 -12 -155 -47 -351 -23 10 -134 17 -18
-20 -7 -21 -30 -17 -8 9 -22 12 -38
2021 versus 2020, 2019, 2018, én het gemiddelde voor de jaren 2018-2021 periode januari t/m december VERMOGENSDELICTEN woninginbraak diefstal uit schuur, garage e.d. auto-inbraak diefstal motorvoertuigen fietsendiefstal (incl. brom-/snorfietsen) diefstal af/uit/van overige voertuigen zakkenrollerij (zonder geweld) winkeldiefstal bedrijfsinbraak diefstal en inbraak overige instellingen
1
2021
2020
2019
2018 gemiddeld
263 166 583 110 1744 259 122 475 154 29
329 178 738 157 2095 282 112 609 137 47
490 196 966 209 2222 271 340 640 171 48
434 177 1234 197 1804 162 293 653 186 50
De aantallen in 2021 wijken minder dan 10% af van de aantallen in 2020.
3
379 179 880 168 1966 244 217 594 162 44
Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2019-2021 Woninginbraak 90 80 70 60 50
2021
40
2020
30
2019
20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal geregistreerde woninginbraken is tussen 2020 en 2021 met 20% gedaald. Er is al langere tijd een daling zichtbaar: tussen 2012 en 2021 is er in totaal sprake van een daling van 82% (van 1446 incidenten in 2012 tot 263 incidenten in 2021). Ondanks deze daling blijkt uit analyses dat er nog een aantal hotspots zijn. Dit zijn gebieden waar nog relatief veel wordt ingebroken. Op basis van deze bevindingen zijn er acties gehouden. Er zijn preventieflyers verspreid bij studentenpanden. Daarnaast zijn er in het kader van de donkere dagen preventieflyers verspreid op hotspots en is een video verspreid waarin tips worden gegeven over hoe men woninginbraak kan voorkomen. Ontwikkelingen op dit thema worden in het Veiliger Wijkteam High Impact Crime besproken. Diefstal uit schuur, garage, e.d. 40 35
30 25 2021 20
2020
15
2019
10 5 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal diefstallen uit schuur, garage e.d. is tussen 2020 en 2021 met 7% gedaald. Hoewel er tussen augustus en december 2021 sprake is van een gestage stijging in het aantal registraties, is het aantal registraties in december 2021 niet hoger dan in december 2020. Deze vorm van diefstal vond verspreid over de stadsdelen plaats, met als koploper Nijmegen-Oud-West (17%).
4
Auto-inbraak 250
200
150
2021 2020
100
2019
50
0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal geregistreerde auto-inbraken is tussen 2020 en 2021 gedaald met 21%. Deze daling is al enkele jaren zichtbaar. Tussen 2018 en 2021 is het aantal auto-inbraken gedaald met 53%. Er was in april 2021 een lichte piek in registraties zichtbaar. Deze wordt veroorzaakt door een incident bij de parkeergarage onder Plein ’44. Hier is in één nacht bij meerdere auto’s ingebroken. Fietsendiefstal (incl. brom-/snorfietsen) 300 250
200 2021 150
2020
2019
100 50 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal geregistreerde fietsendiefstallen ligt in 2021 17% lager dan in 2020. Ten opzichte van 2012 is het aantal fietsendiefstallen gedaald met 56%. Desondanks blijft dit de grootste categorie binnen de vermogensdelicten. Een daling in registraties heeft niet per se een afname van financiële schade tot gevolg. Landelijk onderzoek wijst uit dat de waarde van gestolen fietsen de laatste jaren stijgt vanwege een toename in diefstal van e-bikes.2 Er wordt verondersteld dat Nijmegen hier geen uitzondering op vormt. Meer dan 40% van de fietsendiefstallen vond in 2021 plaats in Nijmegen-Centrum.
2
Kuppens, J., Wolsink, J., Van Esseveldt, J., & Ferwerda, H. (2020). Fietsdiefstal in Nederland.
5
Zakkenrollerij (zonder geweld) 70 60
50 2021
40
2020
30
2019 20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal geregistreerde zakkenrollerijen is tussen 2020 en 2021 met 9% gestegen. Desalniettemin is het aantal zakkenrollerijen in 2021 lager dan in 2019. De daling ten opzichte van 2019 kan worden verklaard door de coronamaatregelen: de horeca, een populaire spot voor zakkenrollerij, is een groot deel van 2021 dicht geweest en ook evenementen zijn veelal afgelast. Het thema zakkenrollerij is onderdeel van de aanpak overlastgevende asielzoekers, welke in 2021 van start is gegaan. Nijmegen richt zich in deze aanpak - samen met vier andere gemeenten - op de overlast en incidenten die een kleine groep jonge asielzoekers in de regio veroorzaakt. Het gaat dan onder meer om zakkenrollerijen, diefstallen en overlast in de openbare ruimte. Door de inzet van een flying squad van boa’s (domein I en IV) ontstaat er steeds meer zicht op de doelgroep, herkomstlocaties, hotspots/-times en eventuele verplaatsingseffecten. Bedrijfsinbraak 40 35 30
25 2021 20
2020
15
2019
10 5
0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal geregistreerde bedrijfsinbraken is in 2021 12% hoger dan in 2020. Dit wordt met name veroorzaakt door een verhoogd aantal bedrijfsinbraken in september en oktober 2021. Daarna neemt het aantal registraties weer af. Bedrijfsinbraken kwamen in 2021 het meeste voor in NijmegenCentrum (26%) en Nijmegen-Midden (23%).
6
2 Geweldsdelicten Ook het aantal geregistreerde geweldsdelicten daalt in Nijmegen al jaren. Het aantal geweldsdelicten is in Nijmegen tussen 2020 en 2021 gedaald met 11%. Deze daling wordt veroorzaakt door een daling van huiselijk geweld, bedreigingen en zedenmisdrijven. Hierbij gaat het om dalingen van respectievelijk 22%, 26% en 17%. Daarentegen is er tussen 2020 en 2021 sprake van een stijging in het aantal incidenten openlijk geweld tegen personen. Deze stijging wordt veroorzaakt door een piek in oktober 2021, die te linken is aan de ongeregeldheden rondom de voetbalwedstrijd NEC-Vitesse. Andere categorieën zijn tussen 2020 en 2021 vrij stabiel.
2021 versus 2020 periode januari t/m december 2021 GEWELDSDELICTEN bedreiging mishandeling openlijk geweld tegen personen moord, doodslag zedenmisdrijf overval woningen overval bedrijven en transport straatroof wapenbezit huiselijk geweld
periode januari t/m december 2020
275 483 68 29 88 3 3 22 92 380
absoluut verschil
373 460 51 23 106 1 6 17 90 490
relatief verschil (in %)
-98 23 17 6 -18 2 -3 5 2 -110
-26 5 33 26 -17
29 2 -22
2021 versus 2020, 2019, 2018, én het gemiddelde voor de jaren 2018-2021 periode januari t/m december GEWELDSDELICTEN bedreiging mishandeling openlijk geweld tegen personen moord, doodslag zedenmisdrijf overval woningen overval bedrijven en transport straatroof wapenbezit huiselijk geweld
2021
2020
2019
2018 gemiddeld
275 483 68 29 88 3 3 22 92 380
373 460 51 23 106 1 6 17 90 490
259 570 52 29 75 5 7 70 76 532
329 619 43 20 97 3 10 50 70 556
7
309 533 54 25 92 3 7 40 82 490
Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2019-2021 Bedreiging 60 50 40 2021 30
2020 2019
20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Tussen 2012 en 2021 is er – met uitzondering van 2020 - sprake van een gestage daling in aantal geregistreerde bedreigingen. In 2021 is het aantal geregistreerde bedreigingen 26% lager dan in 2020. Wel is er sprake van stijging in het aantal bedreigingen tussen september en december 2021. Hiermee is het aantal bedreigingen in november en december 2021 hoger dan in dezelfde maanden in 2019 en 2020. Geregistreerde bedreigingen vonden in 2021 verspreid over de stadsdelen plaats, met als koplopers Dukenburg (19%), Nijmegen-Centrum (17%) en Nijmegen-Midden (16%). Mishandeling 100 90 80 70 60
2021
50
2020
40
2019
30
20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal geregistreerde (eenvoudige en zware) mishandelingen is in 2021 met 5% gestegen ten opzichte van 2020. Dit wordt onder meer veroorzaakt door een piek in oktober 2021, die vermoedelijk voortkomt uit de versoepelingen van de coronamaatregeleen per 25 september 2021. Hierdoor kon de horeca weer op maximale capaciteit open en werden meer evenementen toegestaan. Het aantal geregistreerde mishandelingen is ten opzichte van 2012 gedaald met 36%. Bijna een derde van de mishandelingen vonden in 2021 plaats in Nijmegen-Centrum.
8
Openlijk geweld tegen personen 30
25 20 2021
15
2020 2019
10 5 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal geregistreerde incidenten openlijk geweld tegen personen is met 33% gestegen tussen 2020 en 2021. Het gaat wel om relatief lage aantallen. Deze stijging wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een piek in oktober 2021, die te linken is aan de ongeregeldheden rondom de wedstrijd NEC-Vitesse op 17 oktober 2021. Huiselijk geweld 100 90 80 70 60
2021
50
2020
40
2019
30
20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Tussen 2020 en 2021 is het aantal geregistreerde incidenten huiselijk geweld in Nijmegen verder gedaald met 22%. Deze daling is al eerder ingezet: ook tussen 2018, 2019 en 2020 is een daling in geregistreerde incidenten zichtbaar. Deze aantallen zeggen weinig over de ernst en aard van het huiselijk geweld dat plaatsvindt. Zo rapporteerden de Veilig Thuisorganisaties eerder in 2021 dat zij tijdens de coronacrisis geen toename zagen in het totale aantal meldingen tijdens de coronacrisis, maar wel een stijging zagen van het aantal acute meldingen. Meer dan een vijfde van de geregistreerde gevallen van huiselijk geweld vond in 2021 plaats in Dukenburg (21%).
9
Wapenbezit 20 18 16 14 12
2021
10
2020
8
2019
6 4
2 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal incidenten wapenbezit is niet noemenswaardig gestegen tussen 2020 en 2021, maar wel ten opzichte van 2018 en 2019. Er is tijdens de Week van de Veiligheid 2021 een landelijke inleveractie georganiseerd, waarbij jongeren werden aangemoedigd om steekwapens anoniem in te leveren. Ook Nijmegen heeft aan deze actie deelgenomen. In een lokale preventievideo werden Nijmeegse jongeren opgeroepen om hun wapens in te leveren. Ook heeft Halt op meerdere middelbare scholen voorlichting verzorgd over de risico’s en (strafrechtelijke) gevolgen van wapenbezit. Dierenverwaarlozing en –mishandeling Naar aanleiding van een besluit van de Raad, zijn dit jaar ook cijfers over dierenverwaarlozing en mishandeling opgenomen in de criminaliteitscijfers. Het politieregistratiesysteem biedt inzicht in de ontwikkelingen in het aantal meldingen en aangiften met betrekking tot overtredingen en misdrijven op het gebied van dierenwelzijn. Er zijn meerdere categorieën die betrekking hebben op dieren. Er is gekozen om de volgende twee categorieën te analyseren: Gezondheid en welzijn dieren en dierenvervoer: alle strafbare handelingen op grond van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren, waaronder dierenvervoer. Cites (uitheemse planten en dieren): alle strafbare handelingen aangaande uitheemse planten en dieren vanuit Flora en faunawet.
Landelijk laten deze categorieën al jaren een daling zien in aantal registraties, van 968 meldingen in 2012 naar 402 meldingen in 2021. In Nijmegen is het aantal registraties te laag om een trend te kunnen weergeven dan wel herkennen. In 2019 is er één registratie, in 2020 zijn er twee registraties en in 2021 zijn er vier registraties.
10
3 Overlast en vernieling In tegenstelling tot de ontwikkelingen op het gebied van vermogens- en geweldsdelicten, stijgt het aantal incidenten binnen overlast en vernieling de laatste jaren. Het aantal registraties is tussen 2019 en 2020 gestegen met 33%. Tussen 2020 en 2021 steeg het aantal registraties verder met 4%. Deze stijging wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een toename van geluidshinder overig en burengerucht. Ook overlast door prostitutie is gestegen, al gaat het hier om betrekkelijk lage aantallen. Daar staat tegenover dat er sprake is van een daling van vandalisme en baldadigheid, drugsbezit, geluidshinder horeca, geluidshinder evenement en overlast zwervers. Voor de categorieën vernieling, jeugdoverlast en drugs-/drankoverlast geldt dat er weliswaar sprake is van een daling, maar dat de relatieve daling beperkt is (<10%). De overlast door verward persoon is in 2021 vergelijkbaar met 2020.
2021 versus 2020 periode januari t/m december 2021 VERNIELING EN OVERLAST vernieling vandalisme en baldadigheid jeugdoverlast drugs-/drankoverlast drugsbezit geluidshinder horeca geluidshinder evenement geluidshinder overig burengerucht overlast zwervers overlast door verward persoon overlast prostitutie
periode januari t/m december 2020
789 42 1317 995 75 60 9 3493 692 645 1629 37
absoluut verschil
825 56 1442 1083 93 139 2 2649 608 834 1628 24
relatief verschil (in %)
-36 -14 -125 -88 -18 -79 7 844 84 -189 1 13
-4 -25 -9 -8 -19 -57 32 14 -23 0 54
2021 versus 2020, 2019, 2018 én het gemiddelde voor de jaren 2018-2021 periode januari t/m december VERNIELING EN OVERLAST vernieling vandalisme en baldadigheid jeugdoverlast drugs-/drankoverlast drugsbezit geluidshinder horeca geluidshinder evenement geluidshinder overig burengerucht overlast zwervers overlast door verward persoon overlast prostitutie
2021
2020
2019
2018 gemiddeld
789 42 1317 995 75 60 9 3493 692 645 1629 37
825 56 1442 1083 93 139 2 2649 608 834 1628 24
843 59 814 988 73 207 34 1866 474 484 1224 13
827 61 696 971 76 187 39 1937 482 335 1202 12
11
821 55 1067 1009 79 148 21 2486 564 575 1421 22
Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2019-2021 Jeugdoverlast 250
200
150
2021 2020
100
2019
50
0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Het aantal incidenten geregistreerde jeugdoverlast is in 2021 lager dan in 2020, maar hoger dan in 2018 en 2019. Na een piek in jeugdoverlast in mei 2021, daalt de overlast gestaag tot en met december 2021. De hoge aantallen ten opzichte van 2018 en 2019 zijn niet verrassend, gezien het feit dat er door corona veel faciliteiten gesloten zijn en zijn geweest. Jeugdoverlast vond plaats door de hele stad, maar het meeste in Nijmegen-Centrum (21%), Nijmegen-Oost (16%), Dukenburg (13%) en Nijmegen-Noord (13%). Er zijn in 2021 meerdere maatregelen genomen om deze vorm van overlast tegen te gaan. Gedurende de ramadan, de zomer en de kerstvakantie is er sprake geweest van extra inzet van ambulante werkers. Hierbij zijn, met inachtneming van de coronamaatregelen, ook extra activiteiten georganiseerd. De (preventie)partners hebben gedurende de zomer bijvoorbeeld gezorgd voor een zomeraanbod gericht op sport, spel en beweging. Voor kwetsbare jongeren zijn er aanvullende (online)activiteiten georganiseerd op middelbare scholen. Op een aantal middelbare scholen is er sprake van een gecombineerde inzet van Jeugdcoaches en Jongerenwerkers op zorgleerlingen. Deze inzet loopt door in 2022. Daarnaast is in 2021 gewerkt aan een multidisciplinaire aanpak voor de recreatiegebieden rondom de Waal.
Dit heeft onder meer geleid tot beperkte toegangstijden tot de Waalstrandjes in de maanden mei tot en met september. Tot slot hebben er zowel groeps- als persoonsgerichte aanpakken plaatsgevonden, waarbij het doel was om overlast te verminderen en jongeren weer werk-/schoolfit te maken.
12
Geluidshinder overig 500 450 400 350 300
2021
250
2020
200
2019
150 100
50 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
De geregistreerde geluidshinder overig is in 2021 hoger dan in 2020 en de jaren hiervoor. Binnen deze categorie gaat het onder meer om geluidshinder in de openbare ruimte en van harde muziek of schreeuwende mensen. De toename in overlast hangt vermoedelijk samen met de coronamaatregelen. Inwoners veroorzaken en ervaren sneller overlast doordat zij meer tijd thuis doorbrengen. Deze vorm van overlast was in 2021 het hoogste in Nijmegen-Oost (24%) en NijmegenCentrum (23%). Burengerucht 100 90 80 70 60
2021
50
2020
40
2019
30 20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
De geregistreerde incidenten burengerucht zijn in in 2021 hoger dan in 2020. Dit wordt met name veroorzaakt door een piek in juni en juli 2021. De meeste incidenten burengerucht vonden in 2021 plaats in het Nijmegen-Zuid (20%) en Dukenburg (18%). Het gaat binnen deze categorie om overlast veroorzaakt door buren.
13
Overlast zwervers 120 110
100 90 80 70
2021
60
2020
50
2019
40 30 20 10 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
De geregistreerde overlast door zwervers is in 2021 lager dan in 2020. Tussen mei en december 2021 daalt deze vorm van overlast gestaag. Hiermee is de overlast in september tot en met december 2021 zelfs lager dan dezelfde periode in 2019 en 2020. De overlast was in 2021 het hoogste in NijmegenCentrum (44%) en Nijmegen-Midden (17%). Ondanks dat Nijmegen-Centrum het hoogste aantal registraties heeft, is er ook hier sprake van een daling ten opzichte van 2020. Deze daling is voor een deel te danken aan de aanpak Top15&15, waarin sinds 2021 de meest zorgwekkende en overlastgevende casussen uit Nijmegen-Centrum worden besproken en behandeld. Overlast verward persoon 200 180 160 140 120
2021
100
2020
80
2019
60
40 20 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
De overlast door personen met verward gedrag is gelijkgebleven tussen 2020 en 2021. Desalniettemin is er in de jaren 2020 en 2021 sprake van een toename van deze vorm van overlast ten opzichte van 2018 en 2019. Dit hangt ogenschijnlijk samen met de coronacrisis. Deze doelgroep valt sinds de start van de coronacrisis - met gemiddeld minder mensen op straat - meer op in het straatbeeld. Daarnaast zijn buurgenoten zich meer bewust van wat er zich in hun omgeving afspeelt, omdat zij meer tijd thuis door hebben gebracht dan voorheen. De overlast was in 2021 het hoogste in Nijmegen-Centrum (25%), Nijmegen-Oost (14%) en Nijmegen-Midden (13%).
14
4 Cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit Met de steeds verdergaande digitalisering in de samenleving, kan de samenleving niet meer om de gevolgen hiervan heen. Deze zijn enerzijds positief, digitalisering biedt namelijk kansen voor de welvaart en het welzijn van burgers. Anderzijds zijn er ook negatieve gevolgen van digitalisering zichtbaar. In gemeente Nijmegen is, overeenkomstig met de landelijke trend, de laatste jaren een stijging in digitale criminaliteit te zien. Zo is er sprake van een forse toename in cybercriminaliteit tussen 2018 en 2021. Bij cybercriminaliteit gaat het om feiten die worden gepleegd met ICT en gericht op ICT (bijvoorbeeld hacking en DDoS-aanvallen). Corona heeft de toename van cybercriminaliteit vermoedelijk versterkt, doordat mensen meer tijd online doorbrengen voor zowel werk als plezier. Ook is er al langer sprake van een toename in gedigitaliseerde criminaliteit, hoewel deze categorie tussen 2020 en 2021 juist licht is gedaald. Bij gedigitaliseerde criminaliteit gaat het om klassieke delicten die niet offline, maar online gepleegd worden (bijvoorbeeld internetoplichting). Voor gedigitaliseerde criminaliteit worden ter bevordering van de uniformiteit de categorieën uit het jaarplan van de politie aangehouden (= horizontale fraude).
De (landelijke) aangiftebereidheid binnen het thema cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit is relatief laag, hierdoor dient rekening te worden gehouden met een ‘dark number’. Het totale aantal incidenten zal dus hoger liggen.3 Deze lage aangiftebereidheid wordt onder meer veroorzaakt door een schaamtegevoel bij slachtoffers.
2021 versus 2020 periode januari t/m december 2021 CYBERCRIME cybercriminaliteit gedigitaliseerde criminaliteit
periode januari t/m december 2020
211 1168
absoluut verschil
92 1377
relatief verschil (in %)
119 -209
129 -15
2021 versus 2020, 2019, 2018 én het gemiddelde voor de jaren 2018-2021
periode januari t/m december CYBERCRIME cybercriminaliteit gedigitaliseerde criminaliteit
3
2021
2020
2019
2018 gemiddeld
211 1168
92 1377
20 996
9 944
83 1121
Zie onder meer: Boekhoorn, P. (2020). De aanpak van cybercrime door regionale eenheden van de politie. Van intake van cybercrime naar opsporing en vervolging. Beerthuizen, M. G. C. J., Sipma, T., & Van der Laan, A. M. (2020). Aard en omvang van dader-en slachtofferschap van cyber-en gedigitaliseerde criminaliteit in Nederland. van den Eeden, C. A. J., van Berkel, J. J., Lankhaar, C. C., & de Poot, C. J. (2021). Opsporen, vervolgen en tegenhouden van cybercriminaliteit.
15
Ontwikkelingen van maand tot maand voor de periode 2019-2021 Cybercriminaliteit 30
25 20 2021
15
2020 2019
10 5 0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Er is tussen 2018 en 2021 sprake van een forse stijging in geregistreerde cybercriminaliteit. Deels wordt dit veroorzaakt doordat inwoners sinds februari 2020 online aangifte kunnen doen van een aantal vormen van cybercriminaliteit. Dit verlaagt de drempel om te melden. Daarnaast bestaat het vermoeden dat de coronamaatregelen de stijging heeft versterkt, doordat mensen meer tijd door hebben gebracht op internet. Hierdoor neemt de gelegenheid voor cybercriminelen toe. Regionale cijfers laten zien dat fraude met bankgegevens/internetbankieren een veelvoorkomend delict is in Gelderland-Zuid. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om bankhelpdeskfraude en betaalverzoekfraude. Het is aannemelijk dat dit ook voor Nijmegen geldt. Horizontale fraude (gedigitaliseerde criminaliteit) 200 180 160 140 120
2021
100
2020
80
2019
60 40 20
0 jan
feb
maa
apr
mei
jun
jul
aug
sept
okt
nov
dec
Na een stijging tussen 2018 en 2020, is het aantal geregistreerde incidenten horizontale fraude tussen 2020 en 2021 licht gedaald. De categorie horizontale fraude bestaat onder meer uit fraude met onlinehandel, beter bekend als Marktplaatsoplichting. Hierbij worden betaalde producten niet geleverd of verzonden producten niet betaald.
16
Benchmark Om een vergelijking te kunnen maken tussen de criminaliteitscijfers van Nijmegen en andere steden, zijn ook de criminaliteitscijfers van een aantal benchmarksteden bijgevoegd. Hierbij zijn waar mogelijk de criminaliteitscategorieën aangehouden als ook toegepast in de Criminaliteitscijfers 2021. De benchmarksteden is de vaste set van steden, die bureau Onderzoek en Statistiek sinds 2013 bij stedenvergelijking hanteert. Bij de keuze voor die set is gekeken naar wel of geen kennisstad, bevolkingsomvang en nabijheid. De set bestaat uit zeven kennissteden (studentensteden) met tussen de 120.000 en 210.000 inwoners (Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg) en Arnhem (stad van vergelijkbare omvang nabij Nijmegen).
Vermogensdelicten Woninginbraak 800 600 2019 400
2020
200
2021
0 Eindhoven Groningen
Tilburg
Arnhem
Nijmegen
Enschede
Maastricht
Leiden
Voor de meeste gemeenten geldt dat er sprake is van een daling in aantal geregistreerde woninginbraken tussen 2019 en 2021. Het totaal aantal woninginbraken was de afgelopen drie jaar het hoogste in Eindhoven (19% van totaal) en Groningen (16% van totaal). In 2021 lag het aantal geregistreerde woninginbraken in Nijmegen (263 woninginbraken) net onder gemiddeld (267 woninginbraken).
Diefstal uit schuur, garage e.d. 500 400 300
2019
200
2020
100
2021
0 Tilburg
Eindhoven
Nijmegen
Arnhem
Enschede
Groningen Maastricht
Leiden
Het totaal aantal geregistreerde diefstallen uit schuur, garage e.d. was de afgelopen drie jaar het hoogste in Tilburg (22% van totaal) en Eindhoven (16% van totaal). In 2021 lag het aantal geregistreerde diefstallen uit schuur, garage e.d. in Nijmegen (166 diefstallen) lager dan gemiddeld (181 diefstallen).
17
Auto-inbraak 2000 1500 2019 1000
2020
500
2021
0 Eindhoven
Nijmegen
Arnhem
Tilburg
Groningen Maastricht Enschede
Leiden
Het totaal aantal geregistreerde auto-inbraken was de afgelopen drie jaar het hoogste in Eindhoven (30% van totaal) en Nijmegen (17% van totaal). Het aantal geregistreerde auto-inbraken lag in Nijmegen in 2021 (583 auto-inbraken) hoger dan gemiddeld (445 auto-inbraken). Fietsendiefstal (incl. brom- en snorfietsen) 2500 2000 1500
2019
1000
2020
500
2021
0 Groningen
Nijmegen
Tilburg
Eindhoven
Enschede
Maastricht
Leiden
Arnhem
Het totaal aantal geregistreerde fietsendiefstallen was de afgelopen drie jaar het hoogste in Groningen (16% van totaal) en Nijmegen (16% van totaal). Het aantal fietsendiefstallen lag in Nijmegen in 2021 (1744 fietsendiefstallen) hoger dan gemiddeld (1425 fietsendiefstallen). Zakkenrollerij (zonder geweld) 700 600 500 400 300 200 100 0
2019 2020 2021
Eindhoven Maastricht
Nijmegen
Tilburg
Groningen
Arnhem
Leiden
Enschede
Het totaal aantal geregistreerde zakkenrollerijen (zonder geweld) was de afgelopen drie jaar het hoogste in Eindhoven (27% van totaal) en Maastricht (19% van totaal). In 2021 was het aantal zakkenrollerijen in Nijmegen lager dan in Maastricht, Eindhoven en Arnhem, maar hoger dan in de andere gemeenten. Het aantal zakkenrollerijen lag in Nijmegen in 2021 (122 zakkenrollerijen) net hoger dan gemiddeld (120 zakkenrollerijen).
18
Geweldsdelicten Bedreiging 700 600 500 400 300 200 100 0
2019 2020 2021
Eindhoven
Tilburg
Groningen
Arnhem
Nijmegen
Enschede
Maastricht
Leiden
Het totaal aantal geregistreerde bedreigingen was de afgelopen drie jaar het hoogste in Eindhoven (19% van totaal) en Tilburg (18% van totaal). In 2021 was het aantal bedreigingen in Nijmegen hoger dan in Leiden, Maastricht en Enschede, maar lager dan in andere gemeenten. Het aantal geregistreerde bedreigingen lag in Nijmegen in 2021 (275 bedreigingen) lager dan gemiddeld (351 bedreigingen). Mishandeling 1200 1000 800
2019
600
2020
400
2021
200 0 Eindhoven
Tilburg
Groningen
Arnhem
Nijmegen
Leiden
Enschede
Maastricht
Het totaal aantal geregistreerde mishandelingen was de afgelopen drie jaar het hoogste in Eindhoven (20% van totaal) en Tilburg (17% van totaal). In 2021 was het aantal bedreigingen in Nijmegen hoger dan in Leiden, Enschede en Maastricht, maar lager dan in andere gemeenten. Het aantal geregistreerde mishandelingen lag in Nijmegen in 2021 (483 mishandelingen) iets hoger dan gemiddeld (478 mishandelingen). Openlijk geweld tegen personen 150 100
2019 2020
50
2021
0 Eindhoven
Tilburg
Arnhem
Nijmegen
Enschede
Groningen Maastricht
Leiden
Het totaal aantal geregistreerde incidenten openlijk geweld tegen personen was de afgelopen drie jaar het hoogste in Eindhoven (23% van totaal) en Tilburg (16% van totaal). In 2021 was het aantal incidenten in Nijmegen lager dan in Eindhoven, maar hoger dan in andere gemeenten. Het aantal incidenten lag in Nijmegen in 2021 (68 incidenten) dan ook hoger dan gemiddeld (56 incidenten).
19
Overlast en vernieling Jeugdoverlast 2500 2000 1500
2019
1000
2020
500
2021
0 Groningen
Tilburg
Eindhoven
Enschede
Arnhem
Leiden
Nijmegen Maastricht
De totale geregistreerde overlast door jeugd was de afgelopen drie jaar (2019, 2020, 2021) het hoogste in Groningen (17% van totaal) en Tilburg (15% van totaal). In 2021 was het aantal registraties van deze vorm van overlast in Nijmegen hoger dan in Maastricht, maar lager dan in andere gemeenten. Het aantal registraties overlast door jeugd lag in Nijmegen in 2021 (1317 incidenten) dan ook lager dan gemiddeld (1441 incidenten). Geluidshinder overig 10000 8000 6000
2019
4000
2020
2000
2021
0 Groningen Eindhoven
Tilburg
Arnhem
Nijmegen
Enschede
Leiden
Maastricht
Voor alle gemeenten geldt dat er sprake is van een stijging in geregistreerde geluidsoverlast tussen 2019 en 2021. De totale overlast door geluid was de afgelopen drie jaar (2019, 2020, 2021) het hoogste in Groningen (25% van totaal) en Eindhoven (13% van totaal). Het aantal registraties geluidsoverlast lag in Nijmegen in 2021 (3493 incidenten) lager dan gemiddeld (3849 incidenten). Overlast zwervers 1500 1000
2019 2020
500
2021
0 Eindhoven
Tilburg
Groningen
Nijmegen
Arnhem
Leiden
Enschede
Maastricht
De totale geregistreerde overlast door zwervers was de afgelopen drie jaar (2019, 2020, 2021) het hoogste in Eindhoven (24% van totaal) en Tilburg (17% van totaal). In 2021 was het aantal registraties van deze vorm van overlast in Nijmegen lager dan in Eindhoven, maar hoger dan in andere gemeenten. Het aantal registraties overlast door zwervers lag in Nijmegen in 2021 (645 incidenten) dan ook hoger dan gemiddeld (632 incidenten).
20
Overlast door verward persoon 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0
2019 2020 2021
Eindhoven Groningen
Arnhem
Nijmegen
Enschede
Tilburg
Leiden
Maastricht
De totale geregistreerde overlast door verward persoon was de afgelopen drie jaar (2019, 2020, 2021) het hoogste in Eindhoven (22% van totaal) en Groningen (19% van totaal). Het aantal registraties overlast door verwarde persoon lag in Nijmegen in 2021 (1629 incidenten) lager dan gemiddeld (1829 incidenten).
Cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit Cybercrime 500 400 300
2019
200
2020
100
2021
0 Tilburg
Groningen
Nijmegen
Arnhem
Eindhoven
Enschede
Maastricht
Leiden
Het aantal geregistreerde incidenten cybercrime is in alle gemeenten gestegen tussen 2019 en 2021. Het aantal geregistreerde incidenten was de afgelopen drie jaar het hoogste in Tilburg (28% van totaal) en Groningen (15% van totaal). In 2021 was het aantal incidenten in Nijmegen lager dan in Tilburg en Groningen, maar hoger dan de andere gemeenten. Het aantal incidenten lag in Nijmegen in 2021 (211 incidenten) dan ook boven het gemiddelde (174 incidenten). Gedigitaliseerde criminaliteit (horizontale fraude) 2500 2000 1500
2019
1000
2020
500
2021
0 Eindhoven Groningen
Tilburg
Nijmegen
Arnhem
Enschede
Leiden
Maastricht
Het aantal geregistreerde incidenten gedigitaliseerde criminaliteit is in bijna alle gemeenten gestegen tussen 2019 en 2020, maar gedaald tussen 2020 en 2021. Het aantal geregistreerde incidenten was de afgelopen drie jaar het hoogste in Eindhoven (19% van totaal) en Groningen (16% van totaal). Het aantal incidenten gedigitaliseerde criminaliteit ligt in Nijmegen in 2021 (1168 incidenten) iets onder gemiddeld (1226 incidenten).
21