Bijlage 8 Actualisatie Quickscan Flora en Fauna

NOTITIE

Gemeente Nijmegen T. Martens Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

DATUM:

24 maart 2020

ONS KENMERK:

20-0166/20.01966/GerHo

UW KENMERK:

Email van dhr. Klaassen van 17-2-2020

AUTEUR:

G. Hoefsloot

PROJECTLEIDER:

G. Hoefsloot

STATUS:

versie 1.1

CONTROLE:

J. Daamen

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen Gemeente Nijmegen is voornemens om voormalige basisschool De Blauwe Buut in Nijmegen te slopen en het terrein een woonbestemming te geven. Bureau Waardenburg heeft op basis van een oriënterend veldonderzoek (d.d. 27 februari 2020) en bronnenonderzoek de effecten van deze ingreep beoordeeld in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb). Deze beoordeling betreft een actualisatie van het flora en fauna onderzoek uit 2018.

Conclusie Bij de uitvoering van de werkzaamheden dient rekening te worden gehouden met de aanwezigheid van vleermuizen in het schoolgebouw en broedende vogels om overtreding van verbodsbepalingen van de Wnb te voorkomen. Er is ontheffing nodig van verbodsbepalingen van de Wnb voor gewone dwergvleermuis. Tijdelijke maatregelen voor vleermuizen zijn al gerealiseerd en in de nieuwbouw komen permanente verblijfplaatsen voor vleermuizen (natuur-inclusief ontwerpen en bouwen). Voor andere beschermde soorten heeft het plangebied geen betekenis of zijn negatieve effecten van de voorgenomen ingreep uitgesloten. Voor deze ingreep geldt dat effecten op beschermde gebieden en houtopstanden uitgesloten zijn (beoordeling stikstofdepositie is geen onderdeel van deze notitie).

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen

1

Toelichting Plangebied De voormalige basisschool ligt aan de Molukkenstraat 1 in de wijk Galgenveld te Nijmegen. De begrenzing van het plangebied is weergegeven in figuur 1. Vergeleken met de situatie in 2018 zijn er geen wezenlijke zaken veranderd in het plangebied. Het schoolgebouw is tijdelijk in gebruik als woning en atelier. Het schoolgebouw heeft twee lagen (figuur 2). De muren zijn van baksteen, er bevinden zich geen open stootvoegen in de gevels. Het schoolgebouw heeft ramen met houten kozijnen. Het bitumen dak is afgewerkt met een daklijst die strak aansluit op de gevel. De aangebouwde gymzaal (figuur 3) grenst aan de Palembangstraat. Dit stenen gebouw met open stootvoegen heeft ook een plat dak. Het schoolplein is grotendeels betegeld. Aan de zuidoostzijde van het plein is groen aanwezig met enkele bomen en heesters (figuur 4). Ondergroei is nauwelijks aanwezig.

Figuur 1

Plangebied betreft het oranje vlak, de school en gymzaal zijn aangegeven met zwarte contour (9/7 is schoolgebouw en 6/6 gymzaal; figuur aangeleverd door gemeente Nijmegen).

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen

2

Figuur 2

Schoolgebouw van voormalige basisschool De Buut (foto gemaakt op 27-2-2020). Het gebouw wordt tijdelijk bewoond en is in gebruik als atelier.

Figuur 3

De gymzaal in het plangebied (foto gemaakt op 27-2-2020).

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen

3

Figuur 4

Schoolplein bestaande uit een grotendeels betegeld terrein en een onverhard deel met struiken en bomen (foto gemaakt op 27-2-2020).

Voorgenomen ingreep De gemeente Nijmegen is voornemens de voormalige basisschool De Blauwe Buut te slopen en op het terrein woningen te bouwen. Wanneer de sloop zal plaatsvinden is nog niet bekend. Uitgangspunt voor deze beoordeling is dat het aanwezige groen op het terrein gerooid wordt. In 2020 wordt het bestemmingsplan gewijzigd, de sloop van de bebouwing en het bouwrijp maken van het plangebied is gepland voor het najaar 2020 of 2021. Wettelijk kader Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de soortenbescherming zoals opgenomen in de Wnb. Bij toepassing van de Wnb worden drie beschermingsregimes onderscheiden: Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn, Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn en Beschermingsregime andere soorten. Voor een aantal landelijk algemeen voorkomende soorten amfibieën en grondgebonden zoogdieren van het Beschermingsregime andere soorten heeft de provincie een vrijstelling van verbodsbepalingen verleend voor werkzaamheden in het kader van ruimtelijke ontwikkeling en inrichting. Voor andere beschermde soorten geldt geen vrijstelling en kan een ontheffing nodig zijn als de werkzaamheden leiden tot overtreding van verbodsbepalingen van de Wnb. Natura 2000-gebieden Het plangebied maakt geen deel uit van een Natura 2000-gebied en ligt op 2,5 km afstand van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied Rijntakken.

De ingreep veroorzaakt geen aantasting van relevante soorten en begroeiingen in Natura 2000-gebieden (bijvoorbeeld

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen

4

als gevolg van geluid, trilling etc.). Significant negatieve effecten op Natura 2000-gebieden zijn uitgesloten. Een beoordeling van effecten van stikstofdepositie op beschermde gebieden maakt geen onderdeel uit van dit rapport. Natuurnetwerk Nederland Het plangebied maakt geen onderdeel uit van het Natuurnetwerk Nederland (NNN; in Gelderland bestaande uit het Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszones). Op grond van de aard van de ingreep en afstand tussen NNN en plangebied zijn effecten op het NNN uitgesloten. Houtopstanden De te kappen bomen staan binnen de bebouwde kom. De regels van de Wnb ten aanzien van houtopstanden zijn in dergelijke gevallen niet van toepassing. Methodiek onderzoek Deze toetsing in het kader van de Wnb is opgesteld op basis van een eenmalig veldbezoek in 2020 en bevindingen van flora en faunaonderzoek uit 2018 (zie literatuur). Gegevens uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) zijn geraadpleegd om na te gaan welke beschermde soorten in de omgeving van het plangebied voorkomen. Effecten zijn bepaald en beoordeeld op basis van de (mogelijke) functie van het plangebied voor beschermde soorten en de voorgenomen ingreep. In deze notitie zijn de volgende werkzaamheden getoetst: • de sloop van het voormalige schoolgebouw. • kap van alle bomen en begroeiing in het plangebied. • bouwrijp opleveren plangebied. • realisatie nieuwbouw (excl.

stikstofdepostitie beoordeling N2000-gebieden). Voor een actueel overzicht van beschermde soorten die in de regio voorkomen is het Stappenplan Wet natuurbescherming gemeente Nijmegen (Bureau Waardenburg, 2019) geraadpleegd. Hierin is een overzicht opgenomen van beschermde soorten van de Wnb die in de gemeente voorkomen met hun verspreiding. De gegevens zijn afgeleid van gegevens uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) uit de periode 2014-2019. Bij het raadplegen van de verspreidingsgegevens is uitgegaan van een zoekgebied met een straal van ca. één km om het plangebied. Aanvullend op het stappenplan is gebruik gemaakt van de quickscan en fauna inventarisatie uit 2018 (Karels, 2018; Hoefsloot, 2018). Het plangebied is op 27 februari 2020 bezocht. De gebouwen zijn alleen van buitenaf geïnspecteerd. Tijdens de inspectie is zoveel mogelijk concrete informatie verzameld met betrekking tot de aan- of afwezigheid van beschermde soorten en de geschiktheid van de plangebieden voor beschermde soorten. De bomen zijn geïnspecteerd op vogelnesten en eekhoornnesten. Op de grond onder bomen is gezocht naar sporen van roofvogels, uilen en eekhoorn (braakballen, knaagsporen aan dennenappels etc.) Op basis van locatiekenmerken en expert judgement is beoordeeld of de plangebieden geschikt zijn voor de in de regio voorkomende beschermde soorten.

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen

5

Functie van het plangebied voor beschermde soorten Voor de soortengroepen ongewervelden, vissen, en reptielen wordt op basis van aanwezig biotoop (bebouwing, tuin, ontbreken van oppervlaktewater) en verspreidingsgegevens geconcludeerd dat het plangebied geen betekenis heeft voor beschermde soorten. Deze soortgroepen worden niet verder behandeld in deze notitie. Het plangebied is beoordeeld op betekenis voor beschermde soorten planten, amfibieën, grondgebonden zoogdieren, vleermuizen en vogels. Planten In het plangebied zijn bij het veldbezoek geen (resten van) beschermde soorten planten aangetroffen. Inde omgeving komen de beschermde soorten schubvaren en wilde averuit voor. Geschikte groeiplaatsen voor deze beschermde soorten van het Beschermingsregime andere soorten zijn in het plangebied niet aanwezig. Andere soorten beschermde planten komen in de omgeving van het plangebied niet voor. Het plangebied heeft geen betekenis voor beschermde soorten planten. Amfibieën In de omgeving van het plangebied komen bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander en alpenwatersalamander voor (NDFF). Dit zijn soorten van het Beschermingsregime andere soorten. In het plangebied ontbreekt voortplantingswater en landbiotoop voor amfibieën. Op grond hiervan is beoordeeld dat het plangebied geen betekenis heeft voor beschermde soorten amfibieën.

Grondgebonden zoogdieren In de wijk Galgenveld zijn enkele meldingen bekend van steenmarters (Beschermingsregime andere soorten). Steenmarters zullen het schoolplein af en toe bezoeken maar van een functie als belangrijk foerageergebied is geen sprake. In het schoolgebouw zijn geen openingen aanwezig die steenmarter een toegang bieden tot een verblijfplaats. Het plangebied heeft geen essentiële functie voor steenmarters. Andere soorten marterachtigen die in de bebouwde kom van Nijmegen kunnen voorkomen zijn wezel en bunzing (Beschermingsregime andere soorten). Van deze soorten zijn in de omgeving van het plangebied geen waarnemingen bekend. Het plangebied is ook niet geschikt als leefgebied voor deze kleine marterachtigen. De eekhoorn komt in de directe omgeving van het plangebied voor (onder andere in Javabosje). In de bomen in het plangebied zijn geen eekhoornnesten aanwezig en er zijn geen sporen van eekhoorns gevonden. Het plangebied heeft geen functie voor de eekhoorn. In de wijk Galgenveld zijn algemeen voorkomende soorten zoogdieren (zoals bosmuis, huisspitsmuis, egel, konijn en vos) van het ‘Beschermingsregime andere soorten’ waargenomen (NDFF) waarvoor een vrijstelling geldt voor overtreding van verbodsbepalingen bij ruimtelijke ingrepen. Vleermuizen In de omgeving komen o.a.

de gebouwbewonende soorten gewone dwergvleermuis en laatvlieger voor (Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn). In 2018 is veldonderzoek

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen

6

gedaan volgens het vleermuisprotocol 2017 naar de functie van het plangebied voor vleermuizen (Hoefsloot, 2018). De resultaten van dit onderzoek zijn drie jaar geldig (t/m 2021). Er zijn in 2018 twee paarterritoria vastgesteld van gewone dwergvleermuis. De (paar)verblijfplaatsen bevonden zich mogelijk in het schoolgebouw. Er zijn als compenserende maatregel in april 2019 acht kleine vleermuiskasten van het type VK WS 01 Vivara Pro geplaatst aan het appartementencomplex Archipelhof naast het plangebied (De Vos, 2019). Andere verblijfsfuncties zijn in het plangebied niet vastgesteld. Het plangebied heeft ook geen essentiële functie als vliegroute of foerageergebied voor vleermuizen. Vogels Er zijn tijdens de veldbezoeken in 2018 en 2020 geen vogelsoorten waargenomen met een jaarrond beschermd nest1. Huismus en gierzwaluw zijn wel bekend uit de directe omgeving van het plangebied. Geschikte nestlocaties voor huismus en gierzwaluw zijn niet aanwezig in het schoolgebouw. Het schoolterrein is open en grotendeels verhard. Het plangebied heeft geen functie als foerageergebied. Op grond hiervan is beoordeeld dat het plangebied geen betekenis heeft voor beschermde gebouw bewonende vogelsoorten. In de aanwezige bomen op het schoolterrein zijn geen nesten gezien.

Bovendien is het schoolplein tot de zomer van 2017 in gebruik geweest als speelplaats en zijn er in de huidige situatie regelmatig mensen op het plein aanwezig. Dit zorgt voor verstoring waardoor soorten als buizerd en sperwer het plangebied niet al broedplaats kiezen. De aanwezigheid van nestplaatsen die jaarrond beschermd zijn is uitgesloten. Het plangebied is geschikt als broedbiotoop voor algemeen voorkomende vogels waarvan de nestplaats niet jaarrond beschermd is. Effecten van de ingreep Het plangebied heeft geen functie voor beschermde soorten planten, amfibieën of vogels met een jaarrond beschermde nestplaats. De ingreep heeft geen negatieve effecten op beschermde soorten van deze groepen. Grondgebonden zoogdieren Grond- en graafwerkzaamheden kunnen algemeen voorkomende grondgebonden zoogdieren van het Beschermingsregime andere soorten treffen. Voor deze soorten geldt een vrijstelling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling en is geen ontheffing nodig. Het betreft algemeen voorkomende soorten (lokaal, regionaal en landelijk) en het aantal dieren dat potentieel gemoeid is met de (lokale) ingreep is beperkt. De huidige staat van instandhouding van deze soorten komt door de ingreep niet in het geding. De zorgplicht is wel van toepassing, beschermende maatregelen zijn uitgewerkt in deze notitie.

Vleermuizen De sloop van de school zorgt voor vernietiging van twee (paar)verblijfplaatsen van gewone dwergvleermuis (Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn). Door de 1 Op grond van door het voormalige ministerie van LNV verstrekte handreikingen worden nesten van de volgende soorten als jaarrond beschermde nestplaatsen beschouwd: boomvalk, buizerd, gierzwaluw, grote gele kwikstaart, havik, huismus, kerkuil, oehoe, ooievaar, ransuil, roek, slechtvalk, sperwer, steenuil, wespendief, zwarte wouw.

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen

7

sloopwerkzaamheden kunnen vleermuizen gedood worden (overtreding artikel Wnb 3.5 lid 1 en 4). Maatregelen zijn nodig om het aanbod aan verblijfplaatsen te behouden en het doden van vleermuizen te voorkomen. Compensatie van de verblijfplaatsen is in april 2019 gerealiseerd conform de richtlijnen uit het Kenmisdocument gewone dwergvleermuis (8 vleermuiskasten geplaatst aan de Archipelhof). De nieuwbouw wordt natuur-inclusief gebouwd met verblijfplaatsen voor vleermuizen. Voor het voorkomen van doden van vleermuizen zijn in deze notitie maatregelen geadviseerd. De gewone dwergvleermuis is in Nederland een algemene soort (lokaal, regionaal en landelijk). Er worden beschermende en compenserende maatregelen getroffen voor vleermuizen. Het aantal dieren dat gemoeid is met de (lokale) ingreep is beperkt. De huidige staat van instandhouding van de gewone dwergvleermuis komt door de ingreep niet in het geding. Vogels De voorgenomen ingreep in het plangebied kan zorgen dat broedgevallen van algemene vogelsoorten in bebouwing en omringende beplanting vernietigd worden of verstoord worden (overtreding artikel Wnb 3.1 lid 2 en 3.1 lid 4 en 5). In deze notitie staan maatregelen om effecten op broedende vogels te voorkomen. Andere soorten Negatieve effecten op andere beschermde soorten als gevolg van de voorgenomen ingreep zijn uitgesloten.

Voor andere beschermde soorten heeft het plangebied namelijk geen betekenis. Beoordeling Wet natuurbescherming • Ingreep zorgt voor vernietiging van twee paarverblijven van gewone dwergvleermuis (Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn). Er wordt een ontheffing van verbodsbepalingen van de Wnb aangevraagd voor de gewone dwergvleermuis. Maatregelen zijn nodig om doden van dieren te voorkomen. Om verblijfplaatsen permanent terug te brengen worden verblijfplaatsen gemaakt in de nieuwbouw (de acht vleermuiskasten aan Archipelhof zijn tijdelijke opbouwkasten). • Risico op vernietigen/verstoren van broedgevallen van algemene soorten vogels. Maatregelen zijn nodig om overtreding van verbodsbepalingen te voorkomen. • Het project veroorzaakt geen negatieve effecten op Natura-2000 gebieden (stikstofbeoordeling is geen onderdeel van deze toetsing), NNN en regels van Houtopstanden uit Wnb zijn niet van toepassing. Randvoorwaarden voor werkzaamheden in het kader van de voorgenomen ingreep Vleermuizen Om te voorkomen dat vleermuizen gedood worden tijdens de sloop, wordt de sloop van bebouwing uitgevoerd bij een temperatuur van minimaal 10 graden Celsius en vindt er voorafgaande aan de sloop door een deskundige een inspectie plaats op vleermuisactiviteit.

Als er nog dieren actief zijn in het plangebied worden enkele dagen voor de sloop door een deskundige exclusion flaps geplaatst op de toegangslocaties tot de spouw. Dieren kunnen dan nog wel uit het gebouw maar niet meer terug.

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen

8

In de nieuwbouw worden permanente paarverblijfplaatsen voor gewone dwergvleermuis gerealiseerd. Het ontwerp wordt samen met ecoloog gemaakt om te zorgen dat er functionele verblijfplaatsen gerealiseerd worden. Vogels Sloop en verwijderen van beplanting vindt plaats in de periode september-februari. Hiermee wordt aantasten en verstoren van broedgevallen van algemene soorten broedvogels voorkomen. Grondgebonden zoogdieren Indien tijdens de werkzaamheden grondgebonden zoogdieren zoals egels en muizen of verblijfplaatsen van deze dieren worden aangetroffen worden maatregelen genomen om te zorgen dat deze dieren niet worden gedood. Verplaats egels naar een beschutte locatie buiten het bereik van de werkzaamheden. Verwijder vegetatie/dekking en geef dieren de gelegenheid om het plangebied te verlaten.

Literatuur Hoefsloot, G, 2018. Aanvullend onderzoek Molukkenstraat. Kenmerk notitie 180082/18.08726/GerHo. Bureau Waardenburg, Culemborg. Karels, M.A., 2018. Quick scan beschermde soorten De Blauwe Buut, Nijmegen. Kenmerk notitie 18-0082/18.01056/AnKar. Bureau Waardenburg, Culemborg. De Vos, D.L., 2019. Verslag plaatsing tijdelijke vleermuisvoorzieningen te Nijmegen. Kenmerk notitie 18-0915/19.07273/DavVo. Bureau Waardenburg, Culemborg.

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen

9

Voor vragen over deze notitie kunt u contact opnemen met G. Hoefsloot.

Akkoord voor uitgave:

Kwaliteitszorg Bureau Waardenburg bv Ir E.J.F. de Boer

Paraaf:

Bureau Waardenburg bv is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Bureau Waardenburg bv; opdrachtgever vrijwaart Bureau Waardenburg bv voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. © Bureau Waardenburg bv / Gemeente Nijmegen Dit rapport is vervaardigd op verzoek van opdrachtgever en is zijn eigendom. Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. druk, fotokopie, digitale kopie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Bureau Waardenburg bv, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Lid van de branchevereniging Netwerk Groene Bureaus. Het kwaliteitsmanagementsysteem van Bureau Waardenburg bv is door CERTIKED gecertificeerd overeenkomstig ISO 9001: 2015. Bureau Waardenburg bv hanteert als algemene voorwaarden de DNR 2011, tenzij schriftelijk anders wordt overeengekomen.

Bureau Waardenburg, Varkensmarkt 9 4101 CK Culemborg, 0345 51 27 10, info@buwa.nl, www.buwa.nl

Quickscan Wet natuurbescherming de Buut te Nijmegen

10