Bijlage 4 Kader Beeldkwaliteit Spoorstraat Lent_Geredigeerd
Tekst van het document
Inhoudsopgave Inleiding Stedenbouwkundig plan Context 6 Autoluwe, groene Campus
7
Thuiskomen in de Spoorstraat
9
Ruimtelijke opzet studentencomplex
10
Gemeenschappelijk gebied
11
Principes hoven 12 Principes toren 14 Principes laagbouw 16
Beeldkwaliteit inrichting buitenruimte Een samenhangende campus met verschillende sferen 18 Gebouwen in het groen
19
Samenhang 20 Klimaatadaptatie & duurzaamheid
21
Architectonische verschijningsvorm ‘Aus einem Guss’
25
Schil en voering 25 Aansluiting op maaiveld
26
Kleur en materialisering
28
Geleding en gevelprincipe toren
29
Slanke toren 29 Geleding en gevelprincipe laagbouw
30
Kopgevels 30 Detail 31 Biodiversiteit 33 Vijfde gevel 33
Spoorstraat Lent
3
Stedenbouwkundig plan Context De locatie Spoorstraat in Lent ligt direct naast station
Onderdeel van Hof van Holland is een cluster van
Lent en de snelfietsroute naar het centrum van
woontorens tot circa 70 meter hoog rond station Lent.
Nijmegen en de universiteitscampus. Aan de overzijde
Ook
van de Graaf Alardsingel wordt bovendien het Hof van
hoogbouwcluster met een toren aan de Graaf
Holland ontwikkeld, het centrumgebied voor de
Alardsingel, waarmee de Spoorstraat een visuele
Waalsprong.
relatie met Hof van Holland aangaat en gevoelsmatig
Daarmee
zijn
winkels
en
andere
voorzieningen op loopafstand bereikbaar. Een ideale
de
Spoorstraat
gaat
meedoen
bij dit centrumgebied gaat horen.
locatie kortom voor studenten.
Context kaartje met de Spoorstraat als onderdeel van de ‘campus’. De sterretjes zijn hoogteaccenten.
6
in
dit
Hof van Holland met Spoorstraat omkaderd
Tegelijkertijd zorgt de omgeving voor de nodige
De Spoorstraat zelf loopt dood op de Graaf Alardsingel
uitdagingen. Zo wordt het plangebied ingeklemd door
– om de weg over te steken zul je altijd eerst omhoog
verschillende grootschalige infrastructuren. Rond het
moeten naar de perrons of ’t Groentje. Alleen aan de
plangebied komen enkele belangrijke doorgaande
noordzijde
autowegen bij elkaar: de Graaf Alardsingel, de Prins
aangesloten op de omgeving. Het verkeerslawaai, de
Mauritssingel en de Margaretha van Mechelenweg.
inklemming
Aan de oostzijde ligt het treinspoor op een circa 7m
geïsoleerde ligging maken het inpassen van een fors
hoge dijk. Ook midden in het gebied is het
programma op een relatief klein grondvlak complex.
is
het
tussen
gebied twee
op
maaiveldniveau
dijklichamen
en
de
hoogteverschil aanzienlijk doordat de snelfietsroute hier via een lange hellingbaan omhoog klimt om vervolgens via de fietsbrug ’t Groentje de Graaf Alardsingel over te steken. Dit talud wordt verbreed om naast het fietspad een voetpad te kunnen leggen, zodat er een nieuwe fysieke verbinding voor voetgangers ontstaat naar Hof van Holland.
Spoorstraat Lent
7
Zo ontstaan op verschillende manieren relaties met de
De Spoorstraat wordt autoluw, zodat de fietser en de
omgeving. Fysiek via het ‘t Groentje en het UFT, visueel
voetganger alle ruimte krijgen. Er zijn geen
met de toren en in de uitstraling van gebouwen en
autoparkeerplekken. De enige auto’s die hier komen
buitenruimte, en sociaal-programmatisch met het
zijn verhuisauto’s, bezorgdiensten, de
pocketpark voor de hele buurt.
afvalinzameling, en nooddiensten. Er is daardoor veel ruimte voor langzaam verkeer, fietsparkeren, groen en
Thuiskomen in de Spoorstraat
verblijven in de Spoorstraat. De Spoorstraat wordt
Het thuiskomen, te voet of met de fiets, verloopt altijd
daarom niet zozeer gezien als verkeersruimte, maar
via de Spoorstraat. Aan deze straat zitten alle
vooral als een plek om thuis te komen, te ontmoeten
entree’s. Ook treinreiziger kunnen alleen via de
en te verblijven.
Spoorstraat bij de perronopgang van station Lent komen. Het aantal fietsen voor treinreizigers wordt hier uitgebreid naar circa 250 fietsen. De Spoorstraat wordt bovendien de belangrijkste looproute van en naar het Citadelcollege, al blijft er ook een informeel pad ten westen van het snelfietspad bestaan.
Impressie Spoorstraat
Spoorstraat Lent
9
Principes toren
Silhouet: een getrapt silhouet, met dakterrassen aan
De toren doet mee in het hoogbouwcluster van Hof
de noordzijde.
van Holland en heeft ook in zijn volumeopbouw en uitstraling een relatie met de overzijde van de Graaf
Opdeling: een duidelijk opdeling in een basement, een
Allardsingel.
middendeel en een kroon. Het basement legt de relatie met laagbouw inspringingen en uitkragingen: minimaal 3 meter diep.
Toren Spoorstraat Hoogbouwcluster
Silhouet en opdeling
14
Beeldkwaliteit inrichting buitenruimte
Buitenruimte Een samenhangende campus met verschillende sferen De nieuwe studentenwoningen maken stedenbouwkundig onderdeel uit van de driehoek Spoorstraat, Graaf Alardsingel, M. van Mechelenweg. Het gebied wordt opgevat als een campus met de verschillende functies (brandweer, Citadelcollege, sporthal en studentenwoningen) en verschillende sferen. Door de opvatting van campus gaan deze functies fysiek en sociaal bij elkaar horen. Alle ruimtelijke elementen maken dan onderdeel uit van de campusgedachte. Zo vormt het talud van het
Een groene campus met een stevige groene rand. Het groen loopt veelal door tot aan de gevels.
snelfietspad met zijn groene taluds een sterke lineaire structuur die de campus doorsnijdt, maar toch als onderdeel moet worden gezien van het Campuslandschap Daarvoor worden de taluds parkachtig beplant met o.a. bloeiende solitaire heesters. De fietsroute is niet alleen functioneel, maar maakt ook onderdeel uit van de ‘Urban Fit Track’ (UFT). Deze route loopt door Hof van Holland en verbindt diverse ontmoetingsplekken. Campus met verschillende sferen
De taluds vormen onderdeel van het parklandschap
18
Een Artist Impression als verblijfsplek: de huiskamer buinten! Op de campus wordt dit gevormd door het centraal
een groene overgang naar de Graaf Allardsingel. De
gelegen pocketpark, ofwel het ‘Urban Fit Parc’: dat
groenstrook langs de Graaf Alardsingel zorgt voor
wordt gevormd door een grotere groene ruimte met
een stevig groen kader met bomen rond de campus
een aantal (monumentale), volwassen bomen. Dit
en moet voorkomen dat mensen hier gaan overste-
wordt het hart van de campus, waar in een parkachti-
ken, maar biedt ook beschutting voor verblijf aan de
ge groene setting van o.a. sierbeplanting en gazon,
voet van de toren en de ontmoetingsruimte in de
diverse sport en spel-attracties met zitjes, een
plint. Opgetilde zitranden bieden bescherming aan de
levendige ontmoetingsplek wordt gerealiseerd.
beplanting en een informele mogelijkheid om te
Studenten, schooljeugd, brandweer kunnen hier op
zitten.
deze centrale plek in allerlei vormen actief zijn.FT
Gebouwen in het groen Aan de noordzijde hiervan ligt het centrale parkeerter-
Als campus dient het als geheel zoveel mogelijk een
rein. Deze bedient de functies op de campus. De
groen, parkachtige inrichting te krijgen, m.a.w. streven
losse setting van bomen zet zich voort boven het
naar een open onderlinge relatie, en met gebouwen
parkeerterrein. Bomen dienen ook om hittestress
die staan ‘in het groen’. Verschillende buitenruimtes
tegen te gaan. De stalling van auto’s en fietsen op de
gaan vanzelfsprekend in elkaar over. Toekomstig
campus bevindt zich achter hagen. Ook de stallingen
aandachtspunt hierin is de nogal ‘harde’ zijde aan de
van de fietsen langs de Spoorstraat zullen (zo veel
M. van Mechelenweg.
mogelijk) achter hagen liggen. Zo krijgen de verschillende functies een eigen aankleding en identiteit en
Aan de zijde van het fietstalud staan de gebouwen
ontstaat samenhang op de campus.
van het nieuwe studentencomplex direct in het groen. De woningen op de begane grond hebben
Aan de zuidzijde van de Spoorstraat vormt een plein
geen buitenruimtes, zodat het groen doorloopt
met groen de overgang naar de Graaf Allardsingel en
tot aan de gevel. Een onderhoudsstrook is uitgevoerd
het stationsgebied, waar trappen naar de perrons en
ineen overrijdbare grasstrook, of lage beplanting. Ook
naar de fietsbrug leiden. Het plein heeft een tevens de
aan de noordzijde, bij het pocketpark, loopt het groen
functie als keermogelijkheid voor nood- en hulpdien-
door tot aan de gevel.
sten en fietsenstalling voor het station, maar is vooral Spoorstraat Lent
19
< Alle gebouwen van het wooncomplex vormen één geheel, met een sculpturale compositie en een samenhangend kleuren materiaalgebruik. Ook de toren doet daarin mee. (Nordbro Studentenhuisvesting, Kopenhagen (DK), Arkitema Arch.
< Alle gebouwen van het wooncomplex vormen één geheel. Door geleding van de gevel en de positionering en detaillering van raamopeningen worden de volumes minder zwaar. (Appartementengebouw, Hannover (D), SMAQ Architecture)
Het complex is ‘aus einem guss’, het vormt één samenhangend geheel 24
Architectuur ‘Aus einem Guss’
Schil en voering
De Spoorstraat zoekt in zijn architectonische verschij-
In de Spoorstraat kom je thuis. Gebouwen en
ningsvorm aansluiting bij Hof van Holland. Alle
spoortalud vormen samen intieme hoven met een
gebouwen van het wooncomplex vormen één geheel,
groene uitstraling. De gebouwen reageren hierop
in de sculpturale compositie van de gebouwdelen en
doordat de uitstraling in de hoven zachter en vriende-
in een samenhangende vormgeving en kleur- en
lijker is. Dit wordt bereikt door de gevels aan het hof
materiaalgebruik. De kleurstelling sluit met aardse
te zien als ‘voering’ en deze subtiel anders de materia-
tinten aan op gebouwen aan de Graaf Alardsingel.
liseren dan de buitenzijde (de schil).
De buitenzijde (schil) en binnenzijde (voering) zijn
De voering heeft een zachtere uitstraling door een mix
verschillend gematerialiseerd, maar op een subtielere
van de aardse tinten uit de schil met groene tinten.
en minder scherpe wijze dan in dit beeld.
(Woongebouw Barcelona , Barceló Balanzó Arquitec-
(Studentenhuisvesting Delft, Arch. VYA)
tes)
De gevels aan de hoven krijgen een ‘voering’, in reactie op de zachte, groene sfeer van de hoven Spoorstraat Lent
25
Aansluiting op maaiveld Levendige plint aan Spoorstraat De Spoorstraat is een levendige straat. De gebouwen weerspiegelen dit met (zoveel mogelijk) transparante plinten en uitnodigende entree’s. Gekoppeld aan de entree worden per gebouw ontmoetingsruimten of -plekken opgenomen, ook weer transparant en gekoppeld met de gemeenschappelijke buitenruimte. De transparantie van de gevel en de uitwerking van het accent aan de hoven maken de gebouwen levendig, maar hier geldt dat dit de ritmiek van de lagen erboven niet dient te verstoren.
Uitnodigende, dubbelhoge plint onder de toren (Studentenhuisvesting Leiden, Klunder Architecten)
Uitnodigende entree. (Woningen, Hoorn Buitenstad, SVP Architectuur en Stedenbouw)
Levendige en goed zichtbare ontmoetingsplekken
Levendige en transparante plint aan de Spoorstraat 26
Wasruimte als ontmoetingsplek aan het gemeenschappelijke binnenhof (Self Service Laundry, Amarante, Portugal, arch. stu.dere + Civiurban)
Geleding en gevelprincipe toren
Slanke toren
De geleding van de gevels ondersteunt de opbouw
De ambitie is om een zo slank mogelijke toren te
van de toren in een basement, een middendeel en
maken. Dit kan door de massa van de toren te
een top. De gevelopeningen zijn het eerste en voor-
optimaliseren, door de geleding van de gevel en door
naamste middel om deze verschillen in geleding
de positionering van (raam)opening op de hoeken,
zichtbaar te maken.
vergelijkbaar met het referentiebeeld hieronder.
Geleding van toren in basement, middendeel en top.
Door de open hoeken oogt de toren slanker.
(Tour Citadelle, Strassbourg, Atelier Zündel Cristea)
(VermeerToren, Delft, Geurst & Schulze architecten.)
Spoorstraat Lent
29
Geleding en gevelprincipe laagbouw
Kopgevels
In de laagbouw wordt verschil gemaakt tussen
De gebouwen zijn alzijdig. De benadering vanuit de
‘binnen en buiten’, de gevoerde gevels van de hoven
Spoortraat en het fietstalud vraagt om zorgvuldige
verschillen van die aan het fietspad en park. Ook hier
omgang met de koppen van de laagbouw. De kopge-
zijn de gevelopeningen zijn het voornaamste middel
vels worden in ieder geval voorzien van raamope-
om deze verschillen in geleding zichtbaar te maken.
ningen en zo nodig verbijzonderingen in het geveloppervlak.
Een zorgvuldige detaillering van de raamopeningen brengen plasticiteit in de gevel
Alzijdige kopgevels (Sanderijnstraat Amsterdam, Arch. A.J. Westerman)
(Hainbase, Hannover (D), Arch. Max Dudler)
Verbijzondering van de kopgevels (Meelfabriek leiden, Splinter Architecten) 30
Detail Raamopeningen worden bijzonder door extra detail, zoals bijzondere negges, omlijsting, ballustrades of reliëf.
Woningbouw, Lille (F), Arch. Bourbouze & Graindorge
Woningbouw, Hannover (D), Architekturburo PK Nord
Woningbouw, Hannover (D), SMAQ Architecture
Spoorstraat Lent
31