Bijlage 4.2.a Advies CRPW financiële bestaanszekerheid

Cliëntenraad Participatiewet Aan het college van B&W Nijmegen

Betreft: advies over Financiële Bestaanszekerheid Nijmegen, 4 juli 2025

Geacht college, De Cliëntenraad Participatiewet brengt hierbij een gevraagd advies uit over Financiële Bestaanszekerheid. Hieronder staat puntsgewijs ons advies.

Advies

Aansluiten bij de realiteit De Cliëntenraad is verheugd dat de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling beleid maakt waarbij ze proberen zo veel mogelijk aan te sluiten bij de realiteit van mensen die in maatschappelijk kwetsbare en onzekere situaties leven. Die realiteit is er helaas één waarbij het door de Rijksoverheid vastgestelde sociale minimum ontoereikend is. Het is goed dat de gemeente dit ook onderkent en daarnaast ook onderkent dat juist financiële bestaansonzekerheid kernoorzaak en aanjager is voor problemen op andere gebieden. Gedeelde verantwoordelijkheid De Cliëntenraad wil er op wijzen, dat financiële bestaanszekerheid ook onderdeel is van het al dan niet kunnen vertrouwen van burgers op de kwaliteit en toegankelijkheid van maatschappelijke diensten, waar de overheid verantwoordelijk voor is. Het is belangrijk dat een plan wordt gemaakt, waarin alle gemeentelijke beleidsterreinen samenwerken om op alle levensterreinen van kwetsbare inwoners en inwoners met een laag inkomen te werken aan bestaanszekerheid: een plan waarin van iedere dienst beschreven is, op welke manier haar dienstverlening en taken een bijdrage kunnen leveren aan bestaans-zekerheid. Zodat het een gedeelde verantwoordelijkheid wordt van de gehele gemeentelijke organisatie en niet slechts op het bord van één wethouder ligt.

Enkele voorbeelden De Cliëntenraad wil een aantal voorbeelden van levensterreinen extra benadrukken. Terreinen waar de gemeente een rol in hoort te spelen, vanwege de impact op bestaanszekerheid van kwetsbare burgers en het op elkaar inwerken van achterstanden op deze levensterreinen. Wonen: De Cliëntenraad ziet graag dat er aan veiligheid in buurten wordt gewerkt, dat bij bouwplannen expliciet wordt gebouwd voor mensen met een laag inkomen en voor speciale groepen. Dat omdat het kopen van een huis voor heel veel mensen niet is weggelegd, en de norm teruggaat naar 40% van de nieuwbouw vrijhouden voor sociale huur. Zo kunnen er meer appartementengebouwen gebouwd worden waarin sociale huur gemengd wordt met koop. Verder zouden er voldoende woningen beschikbaar moeten zijn voor doelgroepen als mensen met een (grote) rolstoel, mensen die gebaat zijn bij een prikkelarme woonomgeving, en dat kwetsbare

groepen verdeeld over de stad kunnen wonen in plaats van op plaatsen waar alle problematiek geconcentreerd is. Onderwijs: De Cliëntenraad ziet graag dat elk kind op elke school goed les krijgt en niet laaggeletterd van school komt. Gezondheid: Ook vraagt de Cliëntenraad aandacht voor het gemis van financiële ruimte voor mensen om de producten en diensten te gebruiken die wel nodig zijn voor leven in ‘een gezonde groene stad’ zoals Nijmegen die wil zijn, zoals bijvoorbeeld fietsen, en sport en fysiotherapie voor mensen met fysieke beperking of in revalidatie. Burgers ervaren tot nu toe vaak, dat maatwerk amper wordt verleend en dat bijzondere bijstand wordt afgewezen voor medisch noodzakelijke kosten, die mensen ook niet op andere wijzen krijgen vergoed. Daarom hopen wij dat de gemeente in het beleid het voornemen waar weet te maken, dat maatwerk wordt geboden waar dat nodig is en dat mensen, die buiten de bestaande regelingen vallen, ook geholpen worden. Wij hopen ook dat de ontschotting van de bijzondere bijstand ertoe bij zal dragen dat deze medisch noodzakelijke kosten wel vergoed kunnen worden. Werk en participatie: De Cliëntenraad benadrukt dat er ondersteuning geboden wordt zowel voor deelname aan de arbeidsmarkt als participatie in de samenleving waar dat nodig is.

De cliëntenraad wil ook vragen om speciale aandacht voor mensen die met een onderneming uit de bijstand willen komen en die met hun ondernemen niet direct in staat zijn voldoende inkomen te verkrijgen, omdat dit zich moet opbouwen, maar ze ondertussen wel in hun levensonderhoud moeten kunnen blijven voorzien in die opbouwtijd. Informatie, cultuur en mobiliteit: Ook dit moet toegankelijk zijn. Voedsel: Om te kunnen bestaan heeft de mens voedsel nodig. Het is van belang dat de beleidsterreinen zorg en welzijn, inkomen en participatie en milieu en klimaat vruchtbaar samenwerken, bijvoorbeeld in het ondersteunen van mensen om zelf (biologische) groeten te telen en oogsten in collectieve stadstuinen. Tenslotte Ten aanzien van de regelgeving is de Cliëntenraad verheugd dat het college voornemens is te komen tot vereenvoudiging van regelgeving om toegankelijkheid te vergroten, maar wil zij ook wijzen op het belang van continuïteit in regelgeving: dat bevordert het gevoel van vertrouwen. Als ieder jaar wijzigt waar je als burger wel en niet aanspraak op kunt maken, haalt dat het vertrouwen in de overheid onderuit. Bestaanszekerheid is ook zekerheid in weten waar je op kunt rekenen. Met hartelijke groet,

Maren Wassenaar Voorzitter Cliëntenraad Participatiewet

Jack Orsel Secretaris Cliëntenraad Participatiewet