Bijlage 3. Gevraagd advies RRn Beleidskader Uitvoeringsagenda Asiel Integratie 2025-2028

College van burgemeester en wethouders Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Betreft: gevraagd advies Beleidskader en Uitvoeringsagenda Asiel en Integratie 2025-2028 Nijmegen, 9 oktober 2024

Geacht college, Dank voor het delen van de concepten van Beleidskader en Uitvoeringsagenda Asiel en Integratie 2025-2028 en voor de gelegenheid om hierop te adviseren. Tot dusver was er nog geen LHBTIQ+ specifiek beleid opgenomen in het beleidskader en de uitvoeringsagenda. Graag zouden we zien dat aandacht voor deze groep gewaarborgd wordt in het beleidskader. Hiervoor delen we graag onderstaande adviezen rondom de thema’s veiligheid, huisvesting en beleidsvorming. Veiligheid Helaas zijn LHBTIQ+ mensen die door hun seksuele voorkeur, genderidentiteit of -diversiteit onveilig waren in hun land van herkomst, niet altijd veilig in onze opvangplekken. Dit heeft verschillende oorzaken, onder andere door plaatsing bij mensen uit het herkomstland waar ze juist voor vluchten. We hebben gesproken met verschillende partijen in de stad. Er zijn meerdere signalen binnengekomen van incidenten en onveilige situaties voor LHBTIQ+ personen in asielzoekerscentra1 in Nijmegen. We begrepen dat dit onderwerp ook aan bod is gekomen tijdens overleg over organisatie van de opvang. Advies 1: Zorg voor een frequent periodiek overleg tussen COA en gemeente Nijmegen om samen onveilige situaties af te handelen voor kwetsbare groepen.

Naar voorbeeld van andere gemeenten in de regio, adviseren wij gemeente Nijmegen om evenredig medeverantwoordelijkheid te dragen met het COA voor de geborgen veiligheid van minderheidsgroepen (zoals LHBTIQ+’ers). Nu is het COA primair verantwoordelijk voor veiligheid, maar een actieve samenwerking tussen gemeente en het COA, met een periodiek overleg en korte lijntjes – waarbij LHBTIQ+ en andere kwetsbare groepen als een agendapunt in het overleg zijn opgenomen - leidt bij andere gemeentes tot een snelle en goede afhandeling van onveilige situaties. Het COA kan deze gemeentes direct bereiken bij noodsituaties. Zo voorkom je het escaleren van onveilige situaties. Advies 2: Neem casussen over onveilige situaties van LHBTIQ+’ers in het calamiteitenplan op. Zorg voor veilige opvanglocaties bij (her)plaatsing. Sinds 2024 zijn LHBTIQ+ personen toegevoegd aan de lijst kwetsbare personen in de EUrichtlijn voor de opvang van asielzoekers. We krijgen duidelijke signalen dat het huidige 1 Niet jezelf kunnen zijn in het azc omdat je lhbti-vluchteling bent? Dat gebeurt vaker dan je

denkt | Marieke Smid | gelderlander.nl

beleid niet voor iedereen uit deze doelgroep toereikend is. Er komen soms spoedaanvragen voor hulp of huisvesting binnen bij LHBTIQ+ organisaties omdat zij niet (meer) terecht kunnen bij gemeente Nijmegen en het COA, of daar onvoldoende worden geholpen. In deze gevallen bleken het COA en de gemeente niet in staat om veilige opvang te bieden aan LHBTIQ+ personen. Wij adviseren om in het calamiteitenplan een casus op te nemen over een onveilige situatie voor LHBTIQ+ personen. Zo krijgen medewerkers handvatten om snel en correct te kunnen handelen wanneer deze situaties ontstaan. We verzoeken daarnaast niet alleen meer aandacht voor dit onderwerp, maar een oplossing en permanente borging van deze oplossing binnen het nieuwe beleid voor dit probleem. Noodzakelijk hiervoor is het realiseren van een veilige opvanglocatie voor LHBTIQ+ vluchtelingen. Ons advies is om hierbij partijen zoals Cocktail van het COC te betrekken. Advies 3: Realiseer een crisisnoodopvanglocatie voor LHBTIQ+ vluchtelingen. Het beleidskader vermeldt dat de gemeente flexibel beschikbaar is om een tijdelijke crisisnoodopvanglocatie of tijdelijke gemeentelijke opvang in te richten, als daartoe een noodzaak bestaat. Zoals hierboven vermeld, krijgen wij berichten binnen dat deze noodzaak er is. We adviseren met klem dat er een crisisnoodopvanglocatie wordt gerealiseerd voor LHBTIQ+ vluchtelingen.

De urgentie hiervoor zien we terug in berichten door het hele land heen2345678, gesprekken die wij hebben gehad met lokale partijen en helaas ook lokaal nieuws9. Laten we verdere escalatie voorkomen en ingrijpen. Advies 4: Blijf oog houden voor de veiligheid van LHBTIQ+’ers uit Oekraïne. Blijf aandacht houden voor Oekraïense LHBTIQ+ vluchtelingen. Voordat de aanval op Oekraïne plaatsvond, ving Nederland al LHBTIQ+ vluchtelingen uit Oekraïne op. Nu we grotere aantallen Oekraïense vluchtelingen opvangen, is er mogelijk geen oog meer voor Oekraïense LHBTIQ+ vluchtelingen. Deze mensen waren voor de oorlog in Oekraïne niet veilig, en zijn dat nu ook niet in de Nederlandse opvanglocaties. Huisvesting Bij de huisvesting van statushouders wordt geen rekening gehouden met genderidentiteit en seksuele oriëntatie. Daardoor worden LHBTIQ+ vluchtelingen gehuisvest met mensen die hun

2 Lhbt-asielzoekers onveilig door landgenoten in azc: 'Je bent altijd bang' (rtl.nl) 3 Bedreigingen, seksueel getinte opmerkingen, mishandelingen én misbruik; Anna stopt met

eten na incidenten in azc | Wageningen | AD.nl 4 Opinie: ‘Wat valt er op Pride te vieren als queer vluchtelingen in azc’s in elkaar worden geslagen en het COA toekijkt?’ | Het Parool 5 Gewelddadige aanval op homoseksueel koppel in Ter Apel: "Gays, gays, we will kill you!" gaykrant, 6 Homostel slachtoffer van steekpartij in azc Ter Apel - RTV Noord 7 Stichting Asylum Support kreeg dit jaar al 344 meldingen van geweld tegen LHBT'ers in azc's: 'Schrikbarend veel' | NPO Radio 1 8 Lhbtiq+-asielzoekers volgen weerbaarheidstraining: 'Ik word in het azc vaak bedreigd' Omroep Zeeland 9 Zaur en Etheria voelden zich onveilig in het azc en sliepen op het Waalstrand: ‘We zijn echt radeloos’ | Marieke Smid | gelderlander.nl

genderidentiteit of seksuele oriëntatie niet accepteren. Dit veroorzaakt onveilige thuissituaties en heeft een negatieve impact op het algemene welzijn en levensgeluk. Advies 5: Houd rekening met genderidentiteit en seksuele oriëntatie bij de huisvesting van statushouders. Bezwaar aantekenen tegen een plaatsing wordt in de praktijk onmogelijk gemaakt, of is op zijn minst erg lastig. Wij verzoeken om proactief rekening te houden met genderidentiteit en seksuele oriëntatie bij het huisvesten van statushouders. Dit voorkomt onveilige situaties en zal het welzijn en de participatie van de statushouders positief beïnvloeden. Iedereen heeft recht om zichzelf te mogen zijn in Nederland, ongeacht achtergrond, identiteit en oriëntatie. Dat voelt voor deze statushouders niet zo wanneer ze in een huis worden geplaatst met mensen die hen mishandelen om wie ze zijn. Waar de politie aangeeft dat ze weinig kunnen doen tegen huiselijk geweld en intimidatie, moeten we proberen dit soort situaties te voorkomen door bij voorbaat rekening te houden met waar LHBTIQ+ mensen geplaatst worden4569. Beleidsvorming Advies 6: Doe onderzoek naar LHBTIQ+ thema's bij Asiel- en Integratiebeleid. LHBTIQ+ thema’s zijn een reden waarom mensen genoodzaakt zijn hun land van herkomst te verlaten. In opvangcentra en na huisvesting ervaren zij helaas vaak veel onveiligheid.

Onderzoek naar dit onderwerp kan inzichten bieden en bijdragen aan het vormgeven van passend beleid. Advies 7: Betrek LHBTIQ+ organisaties bij totstandkoming en doorontwikkeling van beleid. We zijn enthousiast over de samenwerking van de gemeente met de doelgroep en organisaties voor de totstandkoming, evaluatie en uitvoering van het beleid. De deskundigheid van een organisatie voor LHBTIQ+ vluchtelingen, zoals Cocktail van het COC, zou hierbij een waardevolle toevoeging zijn. Hierdoor kan het beleid goed worden afgestemd op de behoeften van de doelgroep en kan er door ongelijke investering gelijkwaardigheid worden nagestreefd. Tot slot willen we dank uitspreken voor het doorzetten van opvang voor mensen zonder documenten, ook wanneer de landelijke financiering hiervoor wordt ingetrokken. We hopen dat u onze adviezen in overweging neemt en zijn bereikbaar voor verdere vragen. Succes met het verder opstellen van het beleid. Wij denken in de toekomst graag opnieuw mee. Met vriendelijke groet,

J. Boset Voorzitter RegenboogRaad Nijmegen

RegenboogRaad Nijmegen Secretaris Helma van den Heuvel