Bijlage 2 Uitvoeringsagenda Uitvoeringsagenda senioren 2025-2027
Tekst van het document
Uitvoeringsagenda senioren
2025-2027
Foto: Studio Another Day
In Nijmegen streven we ernaar om een inclusieve stad te zijn waar senioren gezond, gelukkig en vitaal oud kunnen worden.
Inhoudsopgave
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
3
INLEIDING
6
ONZE FOCUS
9
VERBINDING MET ANDERE PROGRAMMA’S, OPGAVEN EN AKKOORDEN
11
1 - VOORBEREID OUDER WORDEN
13
2 - SAMEN OUD WORDEN
15
3 - GEZOND OUDER WORDEN
17
4 - PRETTIG WONEN VOOR SENIOREN
19
5 - MOBILITEIT VOOR SENIOREN
21
6 - PASSENDE GEMEENTELIJKE ONDERSTEUNING
24
BIJLAGE 1: ACTIVITEITEN VOORBEREID OUDER WORDEN
25
BIJLAGE 2: ACTIVITEITEN SAMEN OUD WORDEN
27
BIJLAGE 3: ACTIVITEITEN GEZOND OUDER WORDEN
29
BIJLAGE 4: ACTIVITEITEN WONEN VOOR SENIOREN
31
BIJLAGE 5: ACTIVITEITEN MOBILITEIT VOOR SENIOREN
32
BIJLAGE 6: ACTIVITEITEN PASSENDE GEMEENTELIJKE ONDERSTEUNING
2
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
De komende jaren groeit het aantal senioren in onze stad gestaag. Deze senioren
Preventie staat hierin centraal: door in te zetten op welzijn, gezondheid en sociale
willen en kunnen langer zelfstandig blijven wonen, maar dat vraagt om een sterke
verbinding kunnen we de druk op de zorg verminderen.
3
sociale basis. Een goed welzijn draagt bij aan een prettige oude dag en kan op lange termijn de inzet van zorg verminderen. Preventie speelt hierin een sleutelrol: een
De uitvoeringsagenda sluit aan bij demografische ontwikkelingen, lokaal beleid
gezonde leefstijl, voldoende beweging en sociale verbondenheid vergroten de
en landelijke akkoorden zoals het Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor
zelfredzaamheid en verbeteren de levenskwaliteit.
Senioren (WOZO), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorg akkoord (IZA), Woonzorgvisie van Nijmegen 2025-2030 en de visie op gezondheid
Tegelijkertijd neemt de vraag naar zorg en ondersteuning toe. Veel thuiswonende
2040. We bouwen voort op de uitgangspunten uit de kadernota Samen werken,
senioren hebben hulp nodig, terwijl de zorgsector kampt met personeelstekorten en
samen sterk van gemeente Nijmegen, waarin de kracht van de sociale basis centraal
financiële beperkingen. Dit zet de toegankelijkheid van zorg onder druk en zorgt voor
staat. Dit betekent dat we inzetten op ondersteuning in de buurt, verbinding tussen
onzekerheid bij senioren over de beschikbaarheid van ondersteuning in de toekomst.
generaties en samenwerking tussen formele en informele zorg.
Informele zorg wordt daarom de komende jaren steeds belangrijker. Deze uitvoeringsagenda is een overkoepelende agenda die samenwerking tussen De groeiende groep senioren biedt ook kansen. Veel senioren zijn actief, betrokken
verschillende domeinen zichtbaar maakt en bevordert. Het zorgt voor afstemming
en willen een bijdrage leveren aan de samenleving, bijvoorbeeld als vrijwilliger,
en aandacht voor de doelgroep senioren binnen en tussen de betrokken domeinen.
mantelzorger of ervaringsdeskundige. Een sterke sociale basis helpt senioren om grip
Hoewel de agenda integraal van opzet is, heeft het geen sturende rol. Elk domein
te houden op hun leven en van betekenis te blijven voor anderen. Dat is niet alleen
blijft zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van de activiteiten en het borgen van
essentieel voor hun eigen welzijn, maar ook voor de samenleving als geheel.
aandacht voor senioren in beleid en uitvoeringsagenda’s. Het bestaande beleid
Inleiding
van de afzonderlijke domeinen blijft daarbij leidend. In deze agenda worden de De uitvoeringsagenda geeft uitvoering aan de volgende ambitie uit de doelenboom
belangrijkste activiteiten voor senioren uitgelicht, maar het geeft geen volledig
in de Nijmeegse stadsbegroting: “Inwoners voeren eigen regie over hun leven, gezin
overzicht van alle initiatieven die de gemeente Nijmegen onderneemt voor senioren
en gezondheid en actief deelnemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor
in de stad.
elkaar en ondersteunt elkaar”.
De uitvoeringsagenda Om de uitdagingen en kansen te benutten, is deze uitvoeringsagenda opgesteld in samenwerking met senioren en professionals. De focus ligt op wonen, mobiliteit, passende gemeentelijke ondersteuning en voorbereid, gezond en samen ouder worden. We werken integraal en benutten de kracht van senioren, terwijl we tegelijkertijd kwetsbare senioren zo goed mogelijk ondersteunen.
Senioren in Nijmegen - Feiten & cijfers
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
PROGNOSE AANTAL SENIOREN IN NIJMEGEN (2021)
20000 18000 16000 14000 12000 10000 8000 6000 4000 2000 0
LANGDURIG LAAG INKOMEN: IN 2023 KENT NIJMEGEN
5.800
65-plussers (4700 huishoudens) die minimaal 4 jaar een inkomen tot aan 130% van het minimum hebben.
2000
2005
2010
2015
65-74
2020
75-84
2025
2030
17%
van Nijmegen 65 jaar of ouder (21% landelijk)
6000 5000 4000
IN 2022 HAD
3000
12%
2000 1000 0
van de 65-plussers een migratieachtergrond
2023
2030
2024
2050
65 jaar of ouder. De verwachting is dat dit aandeel de komende jaren verder toeneemt. Ook het aantal mensen met dementie in de stad stijgt. In 2023 telde Nijmegen 5.800 minstens vier jaar leven
IN 2024 WAS
PROGNOSE AANTAL MENSEN MET DEMENTIE IN NIJMEGEN (2024)
inwoners van Nijmegen
65-plussers die al
2035
85+
In 2024 was 17% van de
van een inkomen tot maximaal 130% van het sociaal minimum. Daarnaast had in 2022 12% van de 65-plussers een migratieachtergrond.
4
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027 WELZIJN VAN SENIOREN IN NIJMEGEN
10% 61% 89% 50%
van de 65-plussers zijn ernstig eenzaam t.o.v. 9% voor heel Nijmegen (2020)
van de 65-plussers ervaren een goede gezondheid t.o.v. 76% voor heel Nijmegen (2020)
van de 65-plussers zijn gelukkig t.o.v. 87% voor heel Nijmegen (2020)
WONEN IN NIJMEGEN VOOR SENIOREN
4% 54% 52%
van de 65-plussers zijn ontevreden over hun woning t.o.v. 7% voor heel Nijmegen (2020)
van de 65-plussers woont in een huurwoning (2023)
van de 65-plussers woont alleen t.o.v. 40% voor heel Nijmegen (2023)
van de 65-plussers heeft één of meerdere langdurige aandoeningen (2020)
GEMEENTELIJKE ONDERSTEUNING
15%
van de 65-plussers maakt gebruik van Wmo ondersteuning t.o.v. 4% voor heel Nijmegen (2024)
van de 65-plussers is mantelzorger t.o.v. 20% voor heel Nijmegen (2023)
groep in Nijmegen ervaart 61% een goede gezondheid, al heeft de helft één of meerdere langdurige aandoe
16%
van de 65-plussers maakt gebruik van Wmo hulpmiddelen t.o.v. 4% voor heel Nijmegen.
uitdagingen is 96% van de 65-plussers tevreden met hun woning. Van hen woont 54% in een huurwoning en 52% woont alleen. Op het gebied van ondersteuning maakt 15% gebruik
1550 1 op de 3 1 op de 10 22% van de 65-plussers woont in een huurwoning (2023)
te zijn. Binnen deze
deze gezondheids
OUDERENMISHANDELING IN NIJMEGEN
van de 65-plussers worden ieder jaar slachtoffer van ouderenmishandeling
89% van de 65plussers aan gelukkig
ningen. Ondanks
INFORMELE ONDERSTEUNING
30%
Welzijn: In 2020 gaf
van de 65-plussers woont alleen t.o.v. 40% voor heel Nijmegen (2023)
van de 65-plussers is vrijwilliger t.o.v. 13% voor heel Nijmegen (2023)
van Wmo-voorzie
2%
van de 65-plussers heeft 5 of meer gemeentelijke regelingen t.o.v. 5% voor heel Nijmegen.
ningen. Daarnaast is 30% actief als mantelzorger en zet 22% zich in als vrijwilliger.
5
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
ONZE FOCUS De gemeente Nijmegen koestert haar senioren en erkent de waardevolle bijdrage die zij hebben geleverd en nog steeds leveren aan onze stad. Het aantal senioren in Nijmegen groeit, en daarmee ook de diversiteit binnen deze groep. Van vitale en actieve senioren tot kwetsbare senioren met complexe zorgbehoeften en ook bijvoorbeeld roze senioren, senioren met een migratieachtergrond, senioren die mantelzorger zijn en senioren met dementie. Nijmegen wil een stad zijn waar Senioren actief kunnen deelnemen en de ondersteuning krijgen die ze nodig heb ben. Onze focus in deze uitvoeringsagenda is gebaseerd op waardering voor de senioren en het versterken van hun eigen regie en zelfredzaamheid. Deze focus geeft uitvoering aan de volgende ambitie en doelen uit de doelenboom van gemeente Nijmegen:
Ambitie Inwoners voeren eigen regie over hun leven, gezin en gezondheid en actief deelnemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar.
Doelen • Inwoners nemen actief deel en dragen bij aan de samenleving • Inwoners van Nijmegen kijken naar elkaar om in het dagelijks leven. • De gezondheid van Nijmegenaren wordt bevorderd door en preventieve basisinfrastructuur en een integrale aanpak. • Inwoners kunnen zelfstandig hun leven leiden en meedoen doordat ze beschikken over voldoende zelfregie, zelfredzaamheid, veerkracht en samenredzaamheid in de vorm van sociale steun. Wanneer het nodig is, ondersteunen wij hen bij het verkrijgen of herwinnen hiervan.
STADSGESPREKKEN We hebben een stadsgesprek georganiseerd met senioren en professionals uit het sociaal domein om de focus van deze uitvoeringsagenda te bepalen. Hieruit kwamen de volgende belangrijke thema’s naar voren: • Wonen: Senioren hebben behoefte aan betaalbare, duurzame en levensloopbestendige woningen met voorzieningen op loopafstand. Ze waarderen gemengde woonwijken met meerdere generaties en pleiten voor meer seniorvriendelijke woningbouw.
6
• Participatie: Senioren benadrukken dat ze een waardevolle bijdrage leveren aan de stad en willen graag gehoord en betrokken worden bij besluitvorming. Deze agenda moet volgens hen bijdragen aan een seniorvriendelijk Nijmegen. Ook is het belangrijk om aandacht te hebben voor inclusiviteit, zoals senioren met een migratieachtergrond of een beperking. • Mobiliteit en bereikbaarheid: Senioren hebben behoefte aan openbaar vervoer met haltes op loopafstand en frequente busverbindingen. Daarnaast is aandacht nodig voor veilige stoepen, fietspaden en voldoende parkeergelegenheid. • Sociale verbinding: Ontmoetingsmogelijkheden en gemeenschapsvorming zijn essentieel en werken volgens professionals preventief. Senioren willen meer sociale activiteiten en laag drempelige ontmoetingsplekken, zoals buurtcentra. • Informatievoorziening: Senioren en professionals benadrukken de behoefte aan duidelijke en toegankelijke informatie, zowel digitaal als via fysieke loketten en wijkbladen. • Eigen regie en kracht van senioren: Het stimuleren van zelfredzaamheid is volgens professionals belangrijk. Senioren hebben een waardevolle bijdrage te leveren en deze potentie moet beter worden benut. • Informele ondersteuning: Informele ondersteuning speelt een steeds grotere rol in de samenleving. Het is belangrijk dat we naar elkaar omkijken en samen op een goede manier ouder worden.
Mensen die mantelzorg verlenen of op andere manieren informele hulp bieden, verdienen daarbij zelf ook passende ondersteuning. Tegelijkertijd moet professionele zorg beschikbaar blijven voor de meest kwetsbare senioren, die niet op informele hulp kunnen terug vallen. • Versterken van bestaande structuren: Volgens professionals is er al veel zorg en ondersteuning beschikbaar. In plaats van nieuwe initiatieven te ontwikkelen, is het belangrijk om het bestaande aanbod beter met elkaar te verbinden en zichtbaar te maken voor zowel senioren als professionals.
Focuslijnen
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
Aan de hand van de stadsgesprekken zijn de volgende 6 focuslijnen opgesteld: • Focuslijn 1: Voorbereid ouder worden • Focuslijn 2: Samen ouder worden • Focuslijn 3: Gezond ouder worden • Focuslijn 4: Prettig wonen voor senioren • Focuslijn 5: Mobiliteit voor senioren • Focuslijn 6: Passende ondersteuning
7
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
FINANCIËN Voor de uitvoering van de activiteiten in deze uitvoeringsagenda zijn geen aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Dit betekent dat de uitvoering plaatsvindt binnen de bestaande budgettaire kaders van de betrokken beleidsvelden. Er zijn in deze uitvoeringsagenda dan ook geen prioriteiten gesteld. Het is aan de gemeenteraad om, in samenhang met de jaarlijkse begrotingscyclus, te bepalen welke middelen beschikbaar worden gesteld. Daarmee bepaalt de raad ook de prioritering binnen deze agenda. Voor activiteiten die voortkomen uit de Woonzorgvisie van Nijmegen 2025-2030 en de Uitvoerings agenda gezondheid 2025-2028 geldt dat deze worden gefinancierd vanuit de respectievelijke beleidskaders en bijbehorende budgetten. Binnen deze kaders worden ook de prioriteiten bepaald.
MONITORING Monitoring is essentieel om te waarborgen dat de gestelde doelen daadwerkelijk bijdragen aan een inclusieve stad waarin senioren gezond, vitaal en gelukkig oud kunnen worden. De monitoring wordt door de gemeente zelf uitgevoerd en vindt doorlopend plaats. De uitvoeringsagenda wordt gemonitord op drie niveaus: • Resultaatniveau: We beoordelen de impact op het welzijn, de zelfstandigheid en de participatie van senioren. We maken gebruik van de burgerpeilingen om het resultaatniveau te bepalen. Helaas kunnen we de GGD Gezondheidsmonitor niet gebruiken, omdat deze eind 2024 is afgenomen en pas in 2028 weer wordt uitgevoerd. • Procesniveau: We meten of de geplande activiteiten daadwerkelijk worden uitgevoerd en of samenwerking effectief is. • Inputniveau: We volgen de ingezette middelen (financieel, personeel en partners) om de activiteiten te realiseren.
EVALUATIE Hoewel deze agenda loopt tot en met 2027, is ons werk daarmee niet afgerond. De komende jaren blijft het van groot belang om voldoende aandacht te besteden aan de groeiende groep senioren in onze stad. Daarom zullen we in 2027 een evaluatie uitvoeren, waarbij we per focuslijn van de agenda nagaan wat de resultaten zijn, welke doelen zijn behaald en waar bijsturing nodig is.
8
De activiteiten die voortkomen uit de Woonzorgvisie van Nijmegen 2025-2030 en de Uitvoerings agenda gezondheid 2025-2028 worden niet vanuit deze uitvoeringsagenda geëvalueerd. De uitkomsten van deze evaluaties geven inzicht in de effectiviteit van de acties en helpen bij het stellen van prioriteiten voor een eventuele vervolgagenda. In 2027 gaan we opnieuw in gesprek met senioren en andere betrokkenen om gezamenlijk richting te geven aan het vervolg.
VOORTGANG EN RAPPORTAGE De voortgang rond de focuslijnen wordt gemonitord via bestaande rapportages, zoals de voort gang van de ambities uit de woonzorgvisie en de uitvoeringsagenda gezondheid. Er wordt geen aparte rapportage opgesteld over de uitvoeringsagenda senioren, met uitzondering van de evaluatie die in 2027 wordt uitgevoerd.
Verbinding met andere programma’s, opgaven en akkoorden
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027 Deze uitvoeringsagenda hangt samen met veel andere landelijke en lokale
• De Woonzorgvisie van Nijmegen 2025-2030 richt zich op het bieden van passende
programma’s, opgaven en akkoorden. Hieronder een overzicht van de belangrijkste
woonruimte en ondersteuning voor senioren en aandachtsgroepen. Het doel is om
programma’s, opgaven en akkoorden waar deze agenda mee samenhangt.
meer levensloop-geschikte, geclusterde, en zorggeschikte woningen te creëren en
LANDELIJK • Het Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) is een
9
bestaande woningen beter in te zetten voor deze doelgroepen. De visie benadrukt samenwerking met partners en een inclusieve aanpak om doorstroming te bevorderen en een leefbare, toegankelijke stad te realiseren.
initiatief dat zich richt op het verbeteren van de leefomgeving, ondersteuning en zorg voor senioren, zodat zij langer zelfstandig en prettig kunnen blijven wonen. Het
• De Verordening Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdhulp regelt hoe
programma stimuleert samenwerkingen tussen gemeenten, zorgaanbieders en
gemeente Nijmegen ondersteuning bieden aan inwoners die hulp nodig hebben bij
woningcorporaties om geschikte woningen, passende zorg en ondersteuning in de
zelfredzaamheid, participatie of jeugdzorg. Het beschrijft de rechten en plichten van
buurt te realiseren.
inwoners en gemeenten, zoals het aanvragen van voorzieningen en de criteria voor toekenning. Deze verordening is gebaseerd op de Wet maatschappelijke ondersteun
• Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is een samenwerking tussen
ing (Wmo) en de Jeugdwet en waarborgt maatwerkoplossingen voor mensen die dat
gemeenten, zorgverzekeraars en andere partijen om de gezondheid en vitaliteit van
nodig hebben.
inwoners te bevorderen. Het richt zich op preventie, het terugdringen van gezond heidsverschillen en het stimuleren van een gezonde leefstijl.
• De Kadernotitie “Samen werken, samen sterk” van Nijmegen is een beleidskader gericht op het versterken van de sociale basis in de stad. Het stimuleert samenwerking
• Het Integraal Zorgakkoord (IZA) is een landelijke overeenkomst tussen de overheid,
tussen informele netwerken, professionele zorg en ondersteuning om inclusiviteit en
zorgaanbieders, zorgverzekeraars en andere stakeholders om de Nederlandse zorg
solidariteit te bevorderen. Deze notitie benadrukt dat inwoners elkaar ondersteunen
toekomstbestendig te maken. IZA streeft naar kwalitatief goede en betaalbare zorg,
waar mogelijk, zodat schaarse professionele zorg beschikbaar blijft voor degenen die
afgestemd op de behoeften van de patiënt, met oog voor de uitdagingen zoals
dit het hardst nodig hebben.
vergrijzing en personeelstekorten.
LOKAAL
•D e Visie op gezondheid 2040 en de Uitvoeringsagenda Gezondheid 2025-2028 van Nijmegen richten zich op het bevorderen van gezondheid en welzijn voor alle
• De Omgevingsvisie 2020-2040: Nijmegen Stad in Beweging schetst een
inwoners van de stad. Het beleid legt de nadruk op preventie, vermindering
toekomstbestendige stad waarin ruimte is voor groei, duurzaamheid en kwaliteit
van gezondheidsverschillen en versterking van een gezonde leefomgeving. De
van leven. Het legt de focus op een goed bereikbare stad met een sterke nadruk op
uitvoeringsagenda vertaalt deze ambities in concrete aanpakken en samenwerkingen,
openbaar vervoer, fietsvriendelijkheid en groene ruimtes. De visie stimuleert een
met een focus op activiteiten die bijdragen aan het verkleinen van
dynamische en inclusieve ontwikkeling, met oog voor een gezonde leefomgeving voor
gezondheidsverschillen.
alle bewoners. à NIEUWE omgevingsvisie bijna vastgesteld.
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
• De beleidsnota “Nimweegs hert veur sport en bewegen” (2022) richt zich op het bevorderen van sport en beweegactiviteiten in Nijmegen. Het legt de nadruk op toegankelijkheid, diversiteit en het stimuleren van een actieve leefstijl voor alle inwoners. De nota ondersteunt de ontwikkeling van sportinfrastructuur en samenwerking tussen verschillende partijen om sport en bewegen in de stad te versterken. • Het Nijmeegs Sportakkoord 2.0 is een samenwerkingsverband tussen verschillende partijen in Nijmegen, gericht op het bevorderen van sport en bewegen in de stad. Het akkoord legt de focus op inclusiviteit, gezondheid, en het versterken van de lokale sportinfrastructuur. Daarnaast wil het akkoord sport bereikbaar maken voor iedereen, ongeacht leeftijd, achtergrond of sociale situatie. • De ‘Agenda Versnelling Mobiliteitstransitie’ en het uitvoeringsprogramma ‘Beter op Weg’ zetten in op een snellere mobiliteitstransitie. Met de groei van de stad neemt ook de vraag naar mobiliteit toe. Om de bereikbaarheid te garanderen, wordt ingezet op ruimte-efficiënte vervoers middelen zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Daarnaast blijft de reductie van uitstoot een belangrijk speerpunt. • Het BOSS-kader van Nijmegen staat voor Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten en vormt een strategisch uitgangspunt voor de inrichting van de openbare ruimte.
Het richt zich op het creëren van toegankelijke en aantrekkelijke plekken waar inwoners van alle leeftijden en achtergronden kunnen samenkomen, bewegen, spelen en sporten, met als doel een gezonde en sociale stad te bevorderen. Door slimme combinaties van functies en faciliteiten draagt het BOSS-kader bij aan zowel het welzijn van inwoners als de leefbaarheid van wijken.
10
Voorbereid ouder worden
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
1
11
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
WAAROM DIT THEMA?
12
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
Het proces van ouder worden brengt veranderingen met zich mee op verschillende gebieden,
Een toekomstbestendig leven door bewustwording en informatie
zoals gezondheid, mobiliteit, wonen en sociale contacten. Door tijdig na te denken over deze
We streven naar een samenleving waarin senioren en hun omgeving tijdig stilstaan bij de
veranderingen en hierop in te spelen, kunnen senioren de regie over hun eigen leven behouden.
veranderingen die ouder worden met zich meebrengt. Door hen te voorzien van de juiste kennis
Dit bevordert hun welzijn en veerkracht, zelfs als er uitdagingen op hun pad komen.
en ondersteuning, willen we hen helpen keuzes te maken die bijdragen aan een zelfstandig, gezond en sociaal leven.
Bewustwording en informatievoorziening spelen hierin een cruciale rol. Veel senioren zijn zich niet altijd bewust van de mogelijke gevolgen van ouder worden of weten niet welke mogelijk
• Vergroten van bewustwording over ouder worden: We willen dat senioren en hun
heden er zijn om hen te ondersteunen. Door hen tijdig te informeren over thema’s zoals wonen,
omgeving vroegtijdig nadenken over de impact van ouder worden op aspecten zoals gezond
mobiliteit, zorg, financiën en sociale contacten, kunnen zij weloverwogen keuzes maken die
heid, wonen, zorg en sociale contacten. Dit doen we door ouder worden bespreekbaar te maken
aansluiten bij hun persoonlijke wensen en behoeften. Dit voorkomt onzekerheid en zorgt ervoor
via campagnes, lokale bijeenkomsten en betrokken organisaties. We stimuleren toekomst
dat senioren voorbereid zijn op de toekomst, wat hen helpt langer actief en betrokken te blijven in
gerichte keuzes en bieden ondersteuning bij het maken van deze keuzes.
de samenleving.
• Toegankelijke en gerichte informatievoorziening: Ons doel is om senioren en hun naasten van duidelijke, toegankelijke informatie te voorzien over de mogelijkheden op het gebied van
Tijdens het ouder worden kunnen de opties om te verplaatsen worden beperkt. Autorijden kan
wonen, zorg en sociale contacten. We maken gebruik van fysieke en digitale kanalen en hebben
lastiger worden, fietsen kan meer inspanning vergen, en ook het openbaar vervoer kan een
extra aandacht voor groepen met een taalachterstand, beperkte digitale vaardigheden of een
uitdaging vormen, vooral voor wie daar weinig ervaring mee heeft. Het is daarom verstandig om
kwetsbare positie.
op voorhand vertrouwd te raken met verschillende vormen van mobiliteit. Zo blijft er altijd een alternatief beschikbaar, waardoor de kans op sociaal isolement wordt verkleind.
In bijlage 1 vindt u de concrete activiteiten voor de doelgroep senioren gericht op de focuslijn voorbereid ouder worden.
Verbinding met andere programma’s, opgaven en akkoorden Dit thema sluit aan bij de landelijke campagne ‘Praat vandaag over mogen’, de Woonzorgvisie, het werk van Netwerk Nonna op het gebied van bewustwording en de initiatieven binnen het netwerk Gezond Ouder Worden (GOW). Deze programma’s versterken elkaar in het vergroten van bewust wording en het bieden van handvatten om de uitdagingen van het ouder worden aan te pakken.
Samen oud worden
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
2
13
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
WAAROM DIT THEMA?
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
Ontmoeting is essentieel voor senioren, omdat het een belangrijke rol speelt in hun welzijn.
1. Creëren van ontmoetingsmogelijkheden voor senioren: We streven naar een stad waarin
Ontmoetingen geven senioren de kans om ervaringen te delen, steun te ontvangen en zich
senioren gemakkelijk toegang hebben tot activiteiten en ontmoetingsplaatsen die sociale
gewaardeerd te voelen binnen een gemeenschap. Het opbouwen en onderhouden van relaties
interactie bevorderen. Door het ondersteunen van initiatieven en het verbeteren van
versterkt hun gevoel van eigenwaarde en geeft betekenis aan hun dagelijks leven. Daarnaast
voorzieningen zorgen we ervoor dat senioren actief betrokken blijven bij het sociale leven in
bieden ontmoetingen ook praktische voordelen, zoals het uitwisselen van informatie, toegang tot hulpbronnen en het opbouwen van netwerken die van pas kunnen komen bij het omgaan met uitdagingen.
14
hun buurt en stad. 2. Versterken en waarderen van mantelzorgers: We erkennen de onmisbare rol van mantelzorgers en zetten ons in om hen te ondersteunen en te ontlasten. Dit doen we door passende voorzieningen, erkenning en praktische ondersteuning te bieden, zodat zij hun
Naast ontmoeting is een sociaal netwerk essentieel om op een prettige manier oud te worden in onze stad. De aanwezigheid van een sociaal netwerk geeft het leven kleur en is de basis van
zorgtaken kunnen combineren met hun eigen welzijn. 3. B evorderen van solidariteit en sociale netwerken in buurten: We willen een stad waarin
informele ondersteuning. Een sociaal netwerk verkleint de kans op eenzaamheid en zorgt
inwoners solidair zijn en elkaar ondersteunen. We investeren in het versterken van sociale
ervoor dat problemen eerder worden gesignaleerd en kunnen worden opgepakt. Het aantal
netwerken vanuit een vangnetfunctie, met extra aandacht voor mensen en buurten waar deze
senioren groeit door de vergrijzing van Nijmegen. Een grote groep senioren is vitaal en levert een
niet vanzelf ontstaan. Door middel van gerichte ondersteuning en samenwerking met lokale
belangrijke bijdrage als mantelzorger of vrijwilliger. Senioren zijn daarmee een deel van
initiatieven versterken we de sociale verbinding en leefbaarheid in wijken, zodat niemand zich
de oplossing.
buitengesloten hoeft te voelen. Ook gaan we aan de slag met het thema dementievriendelijk Nijmegen.
In Nijmegen vinden we het normaal om voor elkaar te zorgen en hulp te vragen of aan te bieden. Dit begint met kleine alledaagse dingen in het sociale netwerk van familie, vrienden en buren,
In bijlage 2 vindt u de concrete activiteiten voor de doelgroep senioren gericht op de focuslijn
en breidt zich uit naar informele zorg zoals mantelzorg, lotgenotencontact en vrijwilligerswerk.
samen oud worden.
Professionele zorg wordt pas ingezet als dat echt noodzakelijk is. Het verlagen van drempels om hulp te vragen of aan te bieden en het versterken van sociale netwerken, vooral voor kwetsbare groepen zoals migranten, mensen met dementie, senioren met een beperking of een taalachter stand en de LHBTIQ+ gemeenschap, zijn hierbij cruciaal.
Verbinding met andere programma’s, opgaven en akkoorden Vanuit de Woonzorgvisie wordt er vanuit een vangnetfunctie ingezet op (het ontstaan van) sociale netwerken, hieraan zijn diverse concrete activiteiten verbonden. Daarnaast wordt er ingezet op een intensieve versterking van de sociale basis.
Gezond ouder worden
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
3
15
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
WAAROM DIT THEMA?
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
Inzetten op gezond ouder worden is van cruciaal belang, omdat het bijdraagt aan een
• Senioren zich zo lang mogelijk vitaal voelen en blijven meedoen in de samenleving:
hogere levenskwaliteit en ervoor zorgt dat senioren zich fitter, gelukkiger en meer verbonden
We zetten ons in om senioren te ondersteunen bij het behoud van een gezonde leefstijl,
voelen. Gezonde senioren blijven actiever betrokken bij sociale, culturele en maatschappelijke
zodat zij zich vitaal blijven voelen en actief kunnen blijven deelnemen. Door te investeren in
activiteiten, wat niet alleen hun welzijn ten goede komt, maar ook bijdraagt aan een inclusieve
beweegprogramma’s, gezonde voeding en sociale activiteiten, versterken we hun fysieke en
en hechte samenleving. Naarmate men ouder wordt, nemen gezondheidsvaardigheden vaak af,
mentale gezondheid. Dit zorgt ervoor dat senioren langer zelfstandig blijven en een actieve
beweegt men minder, ervaart men vaker eenzaamheid, neemt het risico op valincidenten toe en
bijdrage kunnen leveren.
verslechtert de algemene gezondheid.
• Het risico op kwetsbaarheid bij senioren vermindert of wordt uitgesteld: Met een gerichte aanpak op gezondheidsbevordering willen we kwetsbaarheid bij senioren
Door te investeren in een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, het stimuleren van gezonde
verminderen en uitstellen. Dit omvat het stimuleren van bewegen, het vergroten van gezond
voeding, het vergroten van gezondheidsvaardigheden en het voorkomen van valincidenten,
heidsvaardigheden en het voorkomen van valincidenten door middel van valpreventie. Door
versterken we de zelfredzaamheid van senioren. Dit helpt hen langer zelfstandig te blijven en
preventief in te zetten op het versterken van de gezondheid van senioren ondersteunen we
actief deel te nemen aan het dagelijks leven. Bovendien draagt gezond ouder worden bij aan
hen bij het behouden van hun zelfredzaamheid en verhogen we hun kwaliteit van leven.
het voorkomen van ziektes en fysieke beperkingen, wat zorgkosten verlaagt en de druk op de zorg vermindert. Het geeft senioren daarnaast de mogelijkheid om op een zinvolle en actieve
In bijlage 3 vindt u de concrete activiteiten voor de doelgroep senioren op het gebied van
manier bij te dragen aan hun eigen leven en aan dat van anderen, wat resulteert in een waarde
gezondheid.
volle oude dag.
Verbinding met andere programma’s, opgaven en akkoorden Het thema ‘gezond ouder worden’ wordt opgepakt vanuit de Visie op gezondheid 2040 en de daarbij behorende Uitvoeringsagenda gezondheid 2025-2028.
16
Prettig wonen voor senioren
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
4
17
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
18
WAAROM DIT THEMA?
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
Wonen is een basis behoefte en -recht, en het vormt een centraal thema voor senioren,
Passende woonruimte voor senioren: een basis voor een fijn en zelfstandig leven
zoals bleek uit het stadsgesprek. De huidige woningkrapte vormt een uitdaging voor het
We streven naar een stad waarin senioren toegang hebben tot woonruimtes die aansluiten bij
vinden van geschikte woonruimte voor de groeiende groep senioren. Naarmate mensen ouder
hun levensfase en eventuele ondersteunings- en zorgbehoefte. Een passende woning biedt niet
worden, neemt de behoefte aan woningen die inspelen op zorgbehoeften toe. Een geschikte
alleen veiligheid en comfort, maar vormt ook de basis voor een goed leven waarin senioren actief
woning en omgeving kunnen helpen eenzaamheid te verminderen en de druk op zorg te verlagen.
kunnen blijven deelnemen aan de samenleving. Levensloopgeschikte, geclusterde, rolstoel
Door senioren langer zelfstandig te laten wonen, wordt zowel hun welzijn bevorderd als bespaard
vriendelijke en zorggeschikte woonruimten zijn hierbij essentieel om zelfstandigheid en sociale
op zorgkosten.
verbinding te bevorderen.
Tijdens het stadsgesprek gaven senioren aan behoefte te hebben aan een betaalbaar,
• Matchen van woonruimte en doelgroepen: Om senioren en aandachtsgroepen optimaal
duurzaam en seniorvriendelijk huis (levensloopbestendig). Belangrijk zijn ook de nabijheid van
te ondersteunen, richten we ons op het effectief matchen van beschikbare woonruimtes
voorzieningen en voldoende groen in de omgeving. Senioren blijven meestal graag in hun eigen
met de behoeften van specifieke doelgroepen. Dit doen we o.a. door nieuwbouw van passende
wijk wonen vanwege hun sociale netwerk. Daarbij gaven ze aan het belangrijk te vinden om niet
woningen, het stimuleren van de doorstroom van senioren op de woningmarkt, het stimuleren
uitsluitend met andere senioren te wonen, maar juist met diverse generaties samen.
van particuliere huiseigenaren om hun woningen levensloopgeschikter te maken, samenwerking met woningcorporaties en zorgorganisaties te intensiveren, en transparante toewijzings
Verbinding met andere programma’s, opgaven en akkoorden
processen te creëren.
Om ervoor te zorgen dat senioren passende woonruimte vinden én eventueel ondersteuning/
• Stimuleren van woonzorgconcepten en initiatieven: We moedigen de ontwikkeling van
zorg kunnen ontvangen is de woonzorgvisie opgesteld. In de Woonzorgvisie beschrijven we onze
vernieuwende woonzorgconcepten en -initiatieven aan, die inspelen op de veranderende
visie op dit vraagstuk en geven we onze ambities weer. In de bijbehorende uitvoeringsagenda
behoeften van senioren. Dit doen we door o.a. ruimte te bieden voor samenwerking, betere
staan de activiteiten waar we de komende jaren aan werken, zodat we onze ambities bereiken.
informatievoorziening over mogelijkheden en regels, een laagdrempelig gemeentelijk
In de Omgevingsvisie is opgenomen dat er een analyse wordt uitgevoerd naar de beschikbaarheid
informatiepunt, en het Nijmeegse Woonfonds.
en bereikbaarheid van voorzieningen. Daarom maken voorzieningen geen deel uit van deze agenda.
In bijlage 4 vindt u de concrete activiteiten voor de doelgroep senioren op het gebied van wonen.
Mobiliteit voor senioren
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
5
19
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
WAAROM DIT THEMA?
20
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
Mobiliteit is een essentiële voorwaarde voor senioren om actief deel te nemen aan het sociale
Een toegankelijke stad die mobiliteit voor senioren ondersteunt
en openbare leven. Het draagt niet alleen bij aan hun zelfstandigheid, maar heeft ook een
We streven naar een stad waarin senioren zich gemakkelijk en veilig kunnen verplaatsen,
positieve invloed op hun fysieke en mentale gezondheid. Beweging, zoals wandelen of fietsen,
zodat zij hun zelfstandigheid behouden en actief kunnen blijven deelnemen aan het sociale en
helpt om spierkracht en balans te behouden. Mobiliteit maakt sociale interactie mogelijk, wat
openbare leven.
cruciaal is om isolatie te voorkomen. • Toegankelijke en veilige fiets- en wandelpaden: Vanuit het handboek toegankelijkheid werken Tijdens gesprekken met senioren kwamen meerdere mobiliteitskwesties naar voren. Senioren
we aan het toegankelijk houden van onze openbare ruimte. Een opgave ligt hier in het beheer.
gaven aan dat zij behoefte hebben aan veilige en toegankelijke infrastructuur, zoals stoepen en
Bij de inzet van de beperkte beschikbare middelen voor het beheer van onze openbare ruimte
fietspaden die vrij zijn van obstakels. Goed betaalbaar openbaar vervoer is eveneens belangrijk,
kunnen we prioriteren rondom voorzieningen en in gebieden waar veel senioren komen.
met speciale aandacht voor bushaltes op loopafstand, frequentere busverbindingen en
Daarbij hanteren we een basisniveau toegankelijkheid in de wijken, en een plusniveau rondom
behulpzame chauffeurs. Op het gebied van parkeren werd de vraag gesteld naar meer parkeer
voorzieningenharten en belangrijke bestemmingen.
plekken, mogelijkheden voor kort parkeren, parkeergelegenheid voor mantelzorgers en lagere
• Voorlichting en ondersteuning bij moderne mobiliteitsoplossingen: Elektrische fietsen
parkeerkosten bij voorzieningen.
bieden veel mogelijkheden voor senioren, maar brengen ook uitdagingen met zich mee. We organiseren informatiebijeenkomsten om senioren te ondersteunen bij het verantwoord en
Het huidige parkeerbeleid biedt diverse mogelijkheden voor mensen die minder mobiel zijn
veilig gebruik van e-bikes.
en voor mantelzorgers. In wijken met een hoge parkeerdruk wordt betaald parkeren ingevoerd,
• Bereikbaarheid en betaalbaarheid van openbaar vervoer: We zetten in op nabijheid en
zodat bewoners hier voordeel van hebben. In deze uitvoeringsagenda worden geen aanvullende
betaalbaarheid van openbaar vervoer. Voor sociale minima hebben we een busabonnement
parkeermaatregelen opgenomen.
waarmee gratis van het Openbaar Vervoer gebruik gemaakt kan worden. Daarnaast helpen OV-ambassadeurs ouderen in de wijken met het ontdekken en gebruiken van het openbaar
Verbinding met andere programma’s, opgaven en akkoorden
vervoer.
Mobiliteit voor senioren sluit aan bij de ‘Agenda Versnelling Mobiliteitstransitie’ en het uitvoeringsprogramma ‘Beter op Weg’. Hierin is vastgelegd dat Nijmegen versneld inzet op een duurzame mobiliteitstransitie. Met de groei van de stad neemt ook de mobiliteitsbehoefte toe. We zorgen ervoor dat Nijmegen goed bereikbaar blijft via alle vervoersmodaliteiten. Daarom stimuleren we ruimte-efficiënte mobiliteit en geven we voorrang aan lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Daarnaast werken we actief aan het verminderen van uitstoot binnen de mobiliteitssector.
In bijlage 5 vindt u de concrete activiteiten voor de doelgroep senioren op het gebied van mobiliteit.
Passende gemeentelijke ondersteuning
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
6
21
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
WAAROM DIT THEMA?
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
Passende gemeentelijke ondersteuning is van groot belang om senioren in staat te stellen
1. Toegankelijke ondersteuning: We streven ernaar dat senioren snel en eenvoudig de juiste
een zelfstandig en kwalitatief goed leven te leiden. De gemeente speelt een cruciale rol in
ondersteuning krijgen wanneer ze die nodig hebben. Daarom werken we aan een duidelijke
het creëren van een omgeving waarin senioren zich ondersteund voelen en in hun behoeften
en overzichtelijke toegangspoort, waarbij verschillende toegangspunten goed op elkaar zijn
kunnen voorzien, vooral wanneer zij extra ondersteuning nodig hebben. De Wet maatschappelijke
afgestemd en waar nodig samenwerken. Daarnaast richten we ons op een efficiënte door
ondersteuning (Wmo) en de Participatiewet zijn hierbij essentiële instrumenten. De Wmo richt zich op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, zodat senioren zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen met de juiste hulp en voorzieningen.
22
verwijzing naar de juiste ondersteuning. 2. Versterken van netwerk en samenwerking: We richten ons op het versterken van de samenwerking tussen de gemeente, zorgverleners, vrijwilligers en lokale initiatieven, zodat een ondersteunend netwerk ontstaat dat senioren helpt bij het behouden van hun zelfstandigheid
Tijdens een gesprek met professionals kwam naar voren dat het aanbod van ondersteuning
en sociale contacten. We richten ons voornamelijk op voorliggende ondersteuningsvormen
ruim voldoende is. Het is belangrijk in te zetten op een betere afstemming van het ondersteunings
zoals vrijwilligers, maatjes, boodschappenservice etc.
aanbod. Door goed afgestemde ondersteuning kunnen senioren met verschillende onder steuningsbehoeften optimaal functioneren. Door samen te werken met zorgorganisaties,
In bijlage 6 vindt u de concrete activiteiten voor de doelgroep senioren gericht op passende
vrijwilligers en andere lokale initiatieven, kan de gemeente flexibel inspelen op de specifieke
gemeentelijke ondersteuning.
behoeften van senioren. Het is belangrijk dat de ondersteuning tijdig en op maat wordt aan geboden, zodat senioren niet onnodig in een kwetsbare situatie komen. Door de vergrijzing neemt het aantal 65-plussers in Nijmegen naar verwachting toe met 11.000 tegen 2030, wat de vraag naar ondersteuning in de thuissituatie aanzienlijk vergroot. Tegelijkertijd wordt een verdubbeling van het personeelstekort in de zorg verwacht tegen 2032. Om ervoor te zorgen dat iedereen de benodigde ondersteuning en zorg krijgt, wordt het steeds belangrijker dat inwoners elkaar meer helpen, collectieve voorzieningen vaker worden ingezet in plaats van individuele ondersteuning en technologische hulpmiddelen optimaal worden benut.
Bijlagen
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
23
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
BIJLAGE 1: ACTIVITEITEN VOORBEREID OUDER WORDEN Activiteit
Doel Wat willen we bereiken?
Doelgroep Op wie is het gericht?
Betrokken organisaties Wie zijn er betrokken?
Wanneer Wanneer vindt het plaats?
Leidend beleidsterrein:
Vergroten van bewustwording over ouder worden Bewustwordingscampagnes over ondersteunings- en zorgvraag voor elkaar
We zetten in op bewustwordingscampagnes over de ondersteuningsen zorgvraag voor elkaar.
Inwoners
Gemeente Belangenorganisaties Corporaties
2025
Woonzorgvisie 2025 Middelen vanuit de woonzorgvisie.
Netwerk Nonna
Campagne Levenslopers https://www.netwerknonna.nl/nieuws/levenslopersroept-op-tot-nadenken-hoe-wil-jij-ouder-worden
Inwoners
13 organisaties in de ouderenzorg in Rijk van Nijmegen
Doorlopend
Extern: Netwerk Nonna
Publieksgerichte communicatie en voorlichting aan groepen over het belang van gezond ouder worden
Goed/beter voorbereiden van mensen op het ouder worden. Senioren weten wat ze zelf kunnen doen om kwetsbaarheid uit te stellen en gezond ouder te worden.
Inwoners
GGD en netwerk Gezond Ouder Worden
Tot en met 2028
Gezondheid
Toegankelijke en gerichte informatievoorziening Zorgen voor goede, vindbare en begrijpelijke gezondheidsinformatie van de gemeente en partnerorganisaties
Senioren met een lage sociaal economische positie (SEP) kunnen makkelijker keuzes maken t.a.v. eigen gezondheid.
Inwoners
Senioren (via netwerk100), 2024 en 2025 GGD en zorg-, welzijns- en sportorganisaties
Extra inzet op het ontwikkelen van digitale (gezondheids) vaardigheden
Senioren met een lage SEP ontwikkelen digitale vaardigheden i.v.m. zelfredzaamheid. Senioren vinden bestaand aanbod beter en benutten dit.
Inwoners
GGD
2023 tot en met 2026 Gezondheid
Campagne Sterker Ouderenwerk
We willen bereiken dat senioren weten waar zij terecht kunnen met hun vragen rondom het ouder worden. Om meer bekendheid te geven aan Sterker Ouderenwerk en hun advies en informatierol, wordt in Q3 2025 een campagne gehouden.
Inwoners
Gemeente Sterker Ouderenwerk
2025 afhankelijk van resultaat jaarlijkse herhaling
Welzijn
Campagne Mantelzorg Nijmegen
We willen bereiken dat mantelzorgers weten waar zij terecht kunnen met hun vragen rondom mantelzorg. Om meer bekendheid te geven aan Mantelzorg Nijmegen en hun advies en informatierol, wordt in Q3 2025 een campagne gehouden.
Mantelzorgers
Gemeente Mantelzorg Nijmegen
2025 afhankelijk van resultaat jaarlijkse herhaling
Welzijn
Toegankelijke informatie door middel van fysieke plekken in de wijk (stips)
We willen dat senioren informatie kunnen verkrijgen via fysieke locaties in de wijk.
Inwoners
Bindkracht10
Doorlopend
Welzijn
Gezondheid
24
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
BIJLAGE 2: ACTIVITEITEN SAMEN OUD WORDEN Activiteit
Doel Wat willen we bereiken?
Doelgroep Op wie is het gericht?
Betrokken organisaties Wie zijn er betrokken?
Wanneer Wanneer vindt het plaats?
Leidend beleidsterrein:
Creëren van ontmoetingsmogelijkheden voor senioren BOSS Kader – ruimte voor Realiseren van groene sociale knooppunten met aanbod voor bewoners uit de bewegen en ontmoeting wijk van 0- 99 jaar. In 2025 doen we onderzoek naar behoefte van senioren bij wijkaanpak BOSS in Hatert. voor Senioren
Inwoners
Gemeente, GGD.
2025
Gezondheid
Vanaf 2024 doorlopend
Welzijn
Verstevigingen van bestaande ontmoetstructuren senioren
Alcoholmatiging bij senioren; Link maken met eenzaamheid, valpreventie, medicatiegebruik, ondervoeding en positieve gezondheid.
Inwoners
Bindkracht 10 en Sterker
Afspraken bij woon zorgprojecten over ontmoetingsruimte
Vroegtijdig signaleren van ondervoeding bij Nijmeegse senioren (70+); Link maken met valpreventie, medicatiegebruik, overmatig alcoholgebruik en positieve gezondheid.
Inwoners
Gemeente Corporaties 2025 Ontwikkelaars Zorgpartijen Welzijnsorganisaties
Woonzorgvisie
Versterken en waarderen van mantelzorgers Naar aanleiding van de evaluatie naar het mantelzorgbeleid in 2024, gaan we Uitvoeringsagenda Mantelzorg en respijtzorg in 2025 een uitvoeringsagenda Mantelzorg en Respijtzorg opstellen. In deze agenda gaan we uitvoering geven aan de aanbevelingen. De doelgroep senioren en respijtzorg zal hierin expliciet meegenomen worden.
Mantelzorgers
Gemeente Sterker Sociaal Werk
2025
Welzijn
Respijtzorg – kortdurend verblijf
In 2025 wordt kortdurend verblijf opnieuw regionaal ingekocht. Er wordt gekeken hoe kortdurend verblijf aantrekkelijker gemaakt kan worden, zodat de tevredenheid en gebruik stijgt.
Inwoners
Gemeente Zorgaanbieders
2025
Welzijn, WMO
Informatie rondom mantelzorg en wonen
We informeren Mantelzorg Nijmegen van Sterker Sociaal Werk, de STIPS en andere sleutelorganisaties zoals huisartsen actief over de mogelijkheden in Nijmegen om mantelzorg en wonen makkelijker te combineren.
Mantelzorgers
Gemeente
2026
Welzijn en Woonzorgvisie
Eenvoudige regels voor mantelzorg en wonen
Mantelzorgers We zetten ons op regionaal en rijksniveau in voor het versoepelen van regels om op één adres met meer huishoudens te wonen en communiceren daarover. We onderzoeken hoe we het makkelijker kunnen maken dat mantelzorgers (tijdelijk) inwonen bij de mantelzorgontvanger of andersom (bijv. het effect op toeslagen).
Gemeente
2025
Woonzorgvisie
Overzicht bestaande mogelijkheden mantelzorg en wonen
We maken een overzicht van de bestaande mogelijkheden in Nijmegen op het gebied van mantelzorg en wonen.
Gemeente
2025
Woonzorgvisie
Mantelzorgers
25
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
Activiteit
Doel Wat willen we bereiken?
Doelgroep Op wie is het gericht?
Betrokken organisaties Wie zijn er betrokken?
Wanneer Wanneer vindt het plaats?
Leidend beleidsterrein:
Bevorderen van solidariteit en sociale netwerken in buurten. Gemeenschapsvorming en wonen
We zien kansen bij de inrichting van gemeenschapsvorming en bij ontwikkeling van nieuwbouw. We maken procesafspraken over de wijze waarop doelgroepen worden betrokken bij gemeenschapsvorming en bewaken de betrokkenheid van de doelgroepen in de participatie trajecten bij nieuwe ontwikkelingen.
Inwoners
Gemeente (Toekomstig) bewoners
2026
Woonzorgvisie
Voorzorgcirkels stimuleren
We willen voorzorgcirkels stimuleren zodat mensen een beroep kunnen doen op elkaar. Dit betekent hulp geven, maar ook vragen aan een ander. Een Voorzorgcirkel staat open voor mensen van alle leeftijden die willen bijdragen aan een groep mensen die naar elkaar omkijkt.
Inwoners
Sterker
Doorlopend
Welzijn
Project Dementievriendelijk Nijmegen vanuit netwerk Gezond Ouder Worden
We willen dat inwoners met dementie zolang mogelijk op een goede manier ‘zelfstandig’ thuis kunnen wonen doordat ze worden begrepen en deel kunnen blijven nemen aan activiteiten die door sociale verbanden georganiseerd worden, zoals verenigingen, whatsappgroep in een buurt, tennisclub, koren, wijkhelden etc.
Inwoners
Doelgroeppanel netwerk100, Afdeling Rijk van Nijmegen van Alzheimer Nederland, ZZG Zorggroep, Sterker en gemeente
2025 tot en met 2028 Welzijn
26
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
BIJLAGE 3: ACTIVITEITEN GEZOND OUDER WORDEN Activiteit
Doel Wat willen we bereiken?
Doelgroep Op wie is het gericht?
Betrokken organisaties Wie zijn er betrokken?
Wanneer Wanneer vindt het plaats?
Leidend beleidsterrein:
Senioren zich zo lang mogelijk vitaal voelen en blijven meedoen in de samenleving Netwerk Gezond Ouder Worden
Preventie infrastructuur senioren versterken (artikel 5a); Signalen en uitwerken van ontwikkelingen en thema’s die in Nijmegen van belang zijn rondom senioren en preventie.
Inwoners en professionals
Netwerk Gezond Ouder Tot en met 2028 Worden bestaat uit: senioren (via netwerk 100), GGD en zorg- welzijns- en sportorganisaties
Gezondheid en Welzijn
Inzet buurtsportcoach voor sport- en beweegaanbod senioren
Uitbreiden en vernieuwen sport- en beweegaanbod senioren , zodat senioren blijven bewegen.
Inwoners
Sportbedrijf
Doorlopend
Sport
We vragen aan welzijnsen zorgaanbieders om aandacht te hebben voor positieve gezondheid bij de inrichting van dagbesteding voor senioren
Gezondere leefstijl van senioren op het gebied van voeding, beweging, zingeving en omgaan met gevoelens van eenzaamheid.
Inwoners
Welzijns- en zorgaanbieders
Tot en met 2028
Gezondheid en Welzijn
Het risico op kwetsbaarheid bij senioren vermindert of wordt uitgesteld Terugwinnen van vertrou- Senioren met een lage SEP hebben meer vertrouwen in de gemeente en partnerorganisaties en ervaren meer nabijheid. wen in de informatie en hulp van de gemeente en partner-organisaties
Inwoners
Gemeente, GGD, zorg-, welzijns- en sportorganisaties
2024 en 2025
Gezondheid
Samenwerking met verenigingen om een structureel sport en beweegaanbod voor kwetsbare volwassenen en senioren te maken
Ontwikkelen sport- en beweegaanbod voor kwetsbare volwassenen en senioren, zodat zij kunnen blijven sporten/bewegen.
Inwoners
Gemeente, GGD, zorg-, welzijns- en sportorganisaties
2025
Sport
Een tegen eenzaamheid
Verminderen van eenzaamheid; verbeteren mentale weerbaarheid en mentale gezondheid senioren.
Inwoners
Bindkracht10, Sterker
2026
Welzijn
Trainen professionals t.a.v. signaleren ondervoeding bij senioren
Vroegtijdig signaleren van ondervoeding bij Nijmeegse senioren (70+); Link maken met valpreventie, medicatiegebruik, overmatig alcoholgebruik en positieve gezondheid.
Inwoners en professionals
Zorg-, welzijns- en sportorganisaties
2025
Gezondheid
27
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
Activiteit
Doel Wat willen we bereiken?
Doelgroep Op wie is het gericht?
Betrokken organisaties Wie zijn er betrokken?
Wanneer Wanneer vindt het plaats?
Leidend beleidsterrein:
We dragen actief bij en geven uitvoering aan de ketenaanpak val preventie in de regio Rijk van Nijmegen
Vroegtijdig signaleren van het risico op vallen bij Nijmeegse senioren; Kwetsbare senioren krijgen een valanalyse en we organiseren valtrainingen voor senioren.
Inwoners
GGD en zorg-, welzijns- en sportorganisaties
2023 tot en met 2026 Gezondheid en Welzijn
Onderzoek effectiviteit van een integrale aanpak valpreventie bij thuiswonende senioren in Nijmegen
Kennis verzamelen over de implementatie en effectiviteit van de integrale aanpak valpreventie, en hoe deze aanpak verder ontwikkeld en versterkt kan worden.
Inwoners (lage SEP en migranten) en professionals
GGD en Amphi
2024 tot en met 2028 Gezondheid
Inwoners en professionals
Zorg-, welzijns- en sportorganisaties
2023 tot en met 2025 Gezondheid
Trainen professionals Alcoholmatiging bij senioren; t.a.v. signaleren en Link maken met eenzaamheid, valpreventie, medicatiegebruik, bespreekbaar maken ondervoeding en positieve gezondheid. overmatig alcoholgebruik bij senioren
28
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
BIJLAGE 4: ACTIVITEITEN WONEN VOOR SENIOREN Activiteit
Doel Wat willen we bereiken?
Betrokken organisaties Wie zijn er betrokken?
Wanneer Wanneer vindt het plaats?
Leidend beleidsterrein:
Senioren zich zo lang mogelijk vitaal voelen en blijven meedoen in de samenleving Meerjarige prestatieafspraken corporaties
Concrete afspraken over: - Het aantal toe te voegen rolstoel-, levensloopgeschikt(ere)-, geclusterde en zorggeschikte woningen; - Het labelen van sociale huurwoningen (onder andere levensloopgeschikt, geclusterd en rolstoelgeschikt) zodat woningen ook na een verhuizing bij voorrang beschikbaar blijven voor de beoogde doelgroepen; - Bij woonzorgprojecten maken we aan de voorkant afspraken met partners (zorgpartijen, huisartsen, welzijnsorganisaties, ontwikkelaars en woningbouwcorporaties); - Methoden voor corporaties om doorstroming van eigen huurders (senioren) te stimuleren, bv. door huurmatiging; - We onderzoeken op welke onderdelen zorgpartijen bij het opstellen van prestatieafspraken betrokken kunnen worden om toekomstbestendige wonen (met ondersteuning/zorg) te ontwikkelen.
Gemeente, Corporaties Huurdersverenigingen
2025 voor 2026 tot en met 2030
Woonzorgvisie
Toevoegen/verbeteren van woningen voor senioren
Met woningcorporaties gericht op senioren (Habion, Woonzorg Nederland) maken we afspraken over toevoegen/verbeteren van woningen in Nijmegen.
Gemeente, Habion, Woonzorg Nederland
2026
Woonzorgvisie
Handreiking ‘Wonen en Zorg’
We ontwikkelen een handreiking ‘Wonen en Zorg’ waarin we uitgangspunten opnemen voor toekomstige nieuwbouw- en transformatieprojecten.
Gemeente
2025
Woonzorgvisie
Woonruimteopgave van wonen en zorg
We programmeren per stadsdeel proactief in ruimtelijke ontwikkelingen de woonruimteopgave van wonen en zorg. - Het wenselijk is om kleinschalige, geclusterde woonvormen voor senioren in de wijk toe te voegen; - Het wenselijk is om grotere geclusterde woonvormen voor senioren en/of aandachtsgroepen met een mix van bewoners toe te voegen; - In de grote gebiedsontwikkelingen en nieuwbouw/transformatieprojecten onderzoeken we of we woonplekken voor aandachtsgroepen en senioren kunnen toevoegen. Concreet gaat dit over o.a. Winkelsteeg, Neerbosch-Oost, Spoorbuurt, Stationsdistrict/Centrum.
Gemeente
2025
Woonzorgvisie
Doorstroming van senioren
We zetten in op verschillende maatregelen (bijv. verhuiscoach van Sterker, huurgewenning of praktische ondersteuning) om de doorstroming van senioren op de woningmarkt te verbeteren.
Gemeente, Corporaties, RTC
2025-2030
Woonzorgvisie
29
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
Activiteit
Doel Wat willen we bereiken?
Betrokken organisaties Wie zijn er betrokken?
Wanneer Wanneer vindt het plaats?
Leidend beleidsterrein:
Senioren zich zo lang mogelijk vitaal voelen en blijven meedoen in de samenleving Scan gemeentelijke vastgoed
Ieder jaar maken we een scan van (gemeentelijk) vastgoed dat leeg staat of leegkomt. Met zorgpartijen gaan we in gesprek over inzet van vrijkomend zorgvastgoed voor de brede, sociale huisvestingsopgave. We beoordelen of het interessant is om vastgoed aan te passen voor (tijdelijke) huisvesting van aandachtsgroepen of senioren.
Gemeente, Zorgpartijen
Doorlopend
Woonzorgvisie
Informatiepunt woonen zorgvragen
Er is een laagdrempelig gemeentelijk informatiepunt waar inwoners met woonzorgvragen worden geholpen. Dit informatiepunt houdt rekening met inwoners die bijvoorbeeld laaggeletterd zijn of een migratieachtergrond hebben.
Gemeente
Opzet 2025
Woonzorgvisie
We willen de vindbaarheid en duidelijkheid over de regels voor initiatieven op het gebied van wonen en Duidelijke regels op het gebied van wonen en zorg zorg verbeteren. Daarom verbeteren we de informatievoorziening op de website van de gemeente Nijmegen voor dit onderwerp.
Gemeente
2025
Woonzorgvisie
We willen senioren ondersteunen bij het zoeken naar een woning en/of het organiseren van een Het inzetten van verhuizing door middel van verhuisadvies en vrijwillige verhuismatjes. verhuisadvies en vrijwillige verhuismaatjes
Sterker
Doorlopend
Welzijn
30
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
BIJLAGE 5: ACTIVITEITEN MOBILITEIT VOOR SENIOREN Activiteit
Doel Wat willen we bereiken?
Doelgroep Op wie is het gericht?
Betrokken organisaties Wie zijn er betrokken?
Wanneer Wanneer vindt het plaats?
Leidend beleidsterrein:
Toegankelijke en veilige fiets- en wandelpaden Verkennen van de mogelijkheden voor het inrichten van seniorInwoners Onderzoek naar seniorvriendelijke looproutes in vriendelijke looproutes met koele verblijfsplekken in stadsdelen waar wijken waar veel senioren veel senioren wonen en gezondheidsachterstanden groter zijn. wonen Handboek Nijmegen toegankelijkheid
Handboek Nijmegen toegankelijkheid krijgt een actualisatie. Hierin is ook aandacht voor senioren.
Inwoners
Gemeente, GGD, senioren organisaties netwerk100 (doelgroep)
2023 tot en met 2025 Gezondheid
Gemeente
2025
Mobiliteit
Bereikbaarheid en betaalbaarheid van openbaar vervoer Busvoordeelabonnement De betaalbaarheid van het OV vergroten
Inwoners met een laag inkomen
Breng, Gemeente
Doorlopend
Werk en Inkomen, Stadsontwikkeling
OV-ambassadeurs
OV-ambassadeurs helpen senioren in de wijken met het ontdekken en gebruiken van het openbaar vervoer.
Inwoners
Gemeente
Doorlopend
Mobiliteit
Lobby provincie en vervoerder
We blijven ons inzetten richting provincie en vervoerder voor goed openbaar vervoer in de wijken.
Inwoners
Gemeente, Breng en Pro vincie
Doorlopend
Mobiliteit
Voorlichting en ondersteuning bij moderne mobiliteitsoplossingen Voorlichting over gebruik e-bikes
We organiseren informatiebijeenkomsten om senioren te ondersteunen bij het veilig gebruik van e-bikes.
Inwoners
Gemeente
Doorlopend
Mobiliteit
31
UITVOERINGSAGENDA SENIOREN 2025 - 2027
BIJLAGE 6: ACTIVITEITEN PASSENDE GEMEENTELIJKE ONDERSTEUNING Activiteit
Doel Wat willen we bereiken?
Doelgroep Op wie is het gericht?
Betrokken organisaties Wie zijn er betrokken?
Wanneer Wanneer vindt het plaats?
Leidend beleidsterrein:
Toegankelijke ondersteuning Seniorenmishandeling
De GGD (Veilig thuis) voert activiteiten uit, uit het activiteitenplan ‘Seniorenmishandeling’, met als doel voorkomen van seniorenmishandeling.
Inwoners en professionals GGD, Veilig thuis
Doorlopend
Volwassenen
Toegang tot Wmo ondersteuning
Ondersteuning is beschikbaar en betaalbaar voor inwoners, dus ook senioren, die dit nodig hebben. We zetten sturings mogelijkheden in om de wachttijd te verminderen.
Wmo-consulenten
Doorlopend
Volwassenen
Doorlopend
Sociale basis
IZ&L
Versterken van netwerk en samenwerking. Samenwerkingsverband sociale basis
Met partners en inwoners de sociale basis inrichten en verder Inwoners en partners in de o.a. Bindkracht10, Sterker, versterken. Het gaat om (meer) gebiedsgericht werken op de schaal sociale basis GGD, Lindenberg, Buurt die inwoners herkennen en waar ze zich eigenaar voelen, en om van teams, gemeente individuele voorzieningen naar collectieve oplossingen te komen met daarin een belangrijke rol voor inwoners zelf.
Aansluiten bij regio ontwikkelingen senioren via het netwerk Nijmegen op één lijn (NOEL) i.h.k.v. IZA
Gezamenlijk oppakken regiovraagstukken senioren, zoals dementie- Inwoners en professionals vriendelijke regio, valpreventie en het gebruik van domotica bij ouder worden; Versterken samenwerkings-afspraken huisartsen & partners sociaal domein rondom senioren.
Zorgverzekeraar VGZ en 2023 tot en met 2026 seniorenorganisaties (zoals thuiszorg, huisartsenzorg en seniorenwerk)
Sociaal arrangeren
We willen dat senioren met geheugenklachten en kwetsbaarheden op meerdere leefgebieden zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Om dit te bereiken zetten we in overleg met de huisarts of wijk verpleegkundige een ‘sociaal arrangeur’ in.
Sterker
Inwoners
2025, 2026 afhankelijk van de financiering vanuit het Rijk.
Welzijn
Welzijn
32
nijmegen.nl