Bijlage 2 Bijlagen bij de toelichting PlanMER deel 2 milieuonderzoeken

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

2.0

03-04-2023

Definitief

Pim Verstappen (ENGIE) Mark Groen (Sweco) Niels Barten (Royal HaskoningDHV)

Thijs de Bruin (Royal HaskoningDHV)

Rev.

Datum

Status

Auteur

Goedgekeurd door

Referentienr.

BG6310-MI-RP-220308-1054

Locatie Centrale Gelderland Hollandiaweg 11 6541 BL Nijmegen

pagina 1 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

Inhoudsopgave 1

2

3

4

5

6

1.1 1.2 1.3 1.4 2.1 2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4 2.2.5 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.3.5 2.4 2.4.1 2.4.2 3.1 3.2 3.3 3.4 4.1 4.2 4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.3.1 4.3.2 4.4 5.1 5.2 5.3 5.4 5.4.1 5.4.2 5.4.3 5.4.4 5.4.5 5.5 6.1

03-04-2023

Aanpak en overzicht milieuonderzoeken ..................................................................................................... 6 Inleiding ........................................................................................................................................................ 6 Varianten in het MER .................................................................................................................................... 6 Aanpak onderzoeken in het MER ............................................................................................................... 14 Overzicht onderzoeken ............................................................................................................................... 15 Wettelijke- en beleidskaders ...................................................................................................................... 16 Europese wetgeving ................................................................................................................................... 16 Nationaal beleid .......................................................................................................................................... 16 Energieakkoord ...........................................................................................................................................

16 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) ................................................................................ 17 Hoofdlijnen Programma Energiehoofdstructuur (PEH) .............................................................................. 17 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte ..................................................................................................... 18 Nationale omgevingsvisie ........................................................................................................................... 18 Provinciaal beleid ........................................................................................................................................ 19 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland ................................................................................................................ 19 Regionale Energiestrategie Arnhem-Nijmegen .......................................................................................... 20 Gelders Energieakkoord en Gelders Klimaatplan 2021-2030 ..................................................................... 20 Omgevingsvisie en – verordening Gelderland (2018) .................................................................................

20 Regionaal Programma Werklocaties 2021 – 2024 ...................................................................................... 20 Gemeentelijk beleid .................................................................................................................................... 21 Omgevingsvisie Nijmegen ........................................................................................................................... 21 Gebiedsvisie Waal Energie .......................................................................................................................... 21 Beoordeling................................................................................................................................................. 22 Onderzoeken in het MER ............................................................................................................................ 22 Type Beoordelingscriteria ........................................................................................................................... 23 Methodiek beoordeling effecten ................................................................................................................ 24 Effectvergelijking milieuonderzoeken ........................................................................................................

24 Verkeer ....................................................................................................................................................... 26 Wetgeving en Beleid ................................................................................................................................... 26 Methode ..................................................................................................................................................... 27 Effectbeoordeling ....................................................................................................................................... 29 Referentiesituatie ....................................................................................................................................... 29 Situatie 2015 ............................................................................................................................................... 32 Beoogde ontwikkeling - Varianten.............................................................................................................. 32 Beoogde ontwikkeling - Laagimpactvariant................................................................................................ 40 Beoogde ontwikkeling - Voorkeursvariant .................................................................................................

40 Conclusie ..................................................................................................................................................... 40 Geluid .......................................................................................................................................................... 42 Inleiding ...................................................................................................................................................... 42 Wetgeving en Beleid ................................................................................................................................... 42 Methode ..................................................................................................................................................... 43 Effectbeoordeling ....................................................................................................................................... 45 Referentiesituatie ....................................................................................................................................... 45 Situatie 2015 ...............................................................................................................................................

46 Beoogde ontwikkeling - Varianten.............................................................................................................. 46 Beoogde ontwikkeling - Laagimpactvariant................................................................................................ 53 Beoogde ontwikkeling - Voorkeursvariant ................................................................................................. 54 Conclusie ..................................................................................................................................................... 54 Luchtkwaliteit (stikstof- en fijnstofimmissie) .............................................................................................. 56 Inleiding ...................................................................................................................................................... 56 pagina 2 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

9.1 9.2 9.3 9.4 9.4.1 9.4.2 9.4.3 9.4.1 9.4.2 9.5 10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.4.1 10.4.2 10.4.3 10.4.4 10.4.5

Wetgeving en Beleid ................................................................................................................................... 56 Methode ..................................................................................................................................................... 58 Effectbeoordeling ....................................................................................................................................... 59 Referentiesituatie ....................................................................................................................................... 61 Situatie 2015 ............................................................................................................................................... 64 Beoogde ontwikkeling - Varianten.............................................................................................................. 68 Beoogde ontwikkeling - Laagimpactvariant................................................................................................ 78 Beoogde ontwikkeling - Voorkeursvariant ................................................................................................. 83 Conclusie .....................................................................................................................................................

83 Natuur (inclusief stikstofdepositie)............................................................................................................. 86 Inleiding ...................................................................................................................................................... 86 Wetgeving en beleid ................................................................................................................................... 86 Methode ..................................................................................................................................................... 87 Effectbeoordeling ....................................................................................................................................... 90 Referentiesituatie ....................................................................................................................................... 90 Situatie 2015 ............................................................................................................................................... 99 Beoogde ontwikkeling - Varianten............................................................................................................ 106 Beoogde ontwikkeling - Laagimpactvariant..............................................................................................

121 Beoogde ontwikkeling - Voorkeursvariant ............................................................................................... 123 Conclusie ................................................................................................................................................... 123 Externe Veiligheid ..................................................................................................................................... 126 Inleiding .................................................................................................................................................... 126 Wetgeving en Beleid ................................................................................................................................. 126 Methode ................................................................................................................................................... 126 Effectbeoordeling ..................................................................................................................................... 129 Referentiesituatie .....................................................................................................................................

131 Situatie 2015 ............................................................................................................................................. 133 Beoogde ontwikkeling - Varianten............................................................................................................ 134 Beoogde ontwikkeling - Laagimpactvariant.............................................................................................. 143 Beoogde ontwikkeling - Voorkeursvariant ............................................................................................... 143 Conclusie ................................................................................................................................................... 147 Geur .......................................................................................................................................................... 150 Inleiding .................................................................................................................................................... 150 Wetgeving en Beleid ................................................................................................................................. 150 Methode ...................................................................................................................................................

150 Effectbeoordeling ..................................................................................................................................... 153 Referentiesituatie ..................................................................................................................................... 153 Situatie 2015 ............................................................................................................................................. 153 Beoogde ontwikkeling - Varianten............................................................................................................ 154 Beoogde ontwikkeling - Laagimpactvariant.............................................................................................. 155 Beoogde ontwikkeling - Voorkeursvariant ............................................................................................... 155 Conclusie ................................................................................................................................................... 155 Bodem en water ....................................................................................................................................... 157 Inleiding ....................................................................................................................................................

157 Wetgeving en Beleid ................................................................................................................................. 157 Methode ................................................................................................................................................... 159 Effectbeoordeling ..................................................................................................................................... 161 Referentiesituatie ..................................................................................................................................... 168 Situatie 2015 ............................................................................................................................................. 169 Beoogde ontwikkeling - Varianten............................................................................................................ 170 Beoogde ontwikkeling - Laagimpactvariant.............................................................................................. 172 Beoogde ontwikkeling - Voorkeursvariant ............................................................................................... 172

03-04-2023

pagina 3 van 223

7

8

9

6.2 6.3 6.4 6.4.1 6.4.2 6.4.3 6.4.4 6.4.5 6.5 7.1 7.2 7.3 7.4 7.4.1 7.4.2 7.4.3 7.4.4 7.4.5 7.5 8.1 8.2 8.3 8.4 8.4.1 8.4.2 8.4.3 8.4.4 8.4.5 8.5

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

10.5 11 11.1 11.2 11.3 11.4 11.4.1 11.4.2 11.4.3 11.4.4 11.4.5 11.5 12 12.1 12.2 12.3 12.4 12.4.1 12.4.2 12.4.3 12.4.4 12.4.5 12.5 13 13.1 13.2 13.3 13.4 13.4.1 13.4.2 13.4.3 13.4.4 13.4.5 13.5

Conclusie ................................................................................................................................................... 172 Landschap, cultuurhistorie en archeologie ............................................................................................... 174 Inleiding .................................................................................................................................................... 174 Wetgeving en Beleid ................................................................................................................................. 174 Methode ................................................................................................................................................... 177 Effectbeoordeling ..................................................................................................................................... 179 Referentiesituatie ..................................................................................................................................... 182 Situatie 2015 ............................................................................................................................................. 184 Beoogde ontwikkeling - Varianten............................................................................................................

186 Beoogde ontwikkeling - Laagimpactvariant.............................................................................................. 189 Beoogde ontwikkeling - Voorkeursvariant ............................................................................................... 189 Conclusie ................................................................................................................................................... 189 Gezondheid ............................................................................................................................................... 191 Inleiding .................................................................................................................................................... 191 Wetgeving en Beleid ................................................................................................................................. 191 Methode ................................................................................................................................................... 192 Effectbeoordeling ..................................................................................................................................... 198 Referentiesituatie .....................................................................................................................................

198 Situatie 2015 ............................................................................................................................................. 200 Beoogde ontwikkeling - Varianten............................................................................................................ 202 Beoogde ontwikkeling - Laagimpactvariant.............................................................................................. 206 Beoogde ontwikkeling - Voorkeursvariant ............................................................................................... 207 Conclusie ................................................................................................................................................... 207 Duurzaamheid, circulariteit en klimaat .................................................................................................... 209 Inleiding .................................................................................................................................................... 209 Wetgeving en Beleid ................................................................................................................................. 209 Methode ...................................................................................................................................................

214 Effect beoordeling .................................................................................................................................... 216 Referentiesituatie ..................................................................................................................................... 216 Situatie 2015 ............................................................................................................................................. 217 Beoogde ontwikkeling - Varianten............................................................................................................ 218 Beoogde ontwikkeling - Laagimpactvariant.............................................................................................. 222 Beoogde ontwikkeling - Voorkeursvariant ............................................................................................... 222 Conclusie ................................................................................................................................................... 222

03-04-2023

pagina 4 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

Bijlagen 2.1 Beantwoording zienswijzen NRD (12 pagina’s) 2.2 Beantwoording voorlopig toetsingsadvies (10 pagina’s) 3.1 Overgangsfase 2030 (7 pagina’s) 4.1 Verkeersmodel (1 pagina) 5.1 Geluidsonderzoek (hoofddocument 26 pagina’s in bijlage 323 pagina’s) 6.1 Onderbouwing lageimpact CO2 en NOx (23 pagina’s) 6.2 Aerius berekeningen (239 pagina’s) 7.1 Besluit Instandhoudingsdoelen Natura 2000 Rijntakken (190 pagina’s) 7.2 Wijzigingsbesluit Instandhoudingsdoelen Natura 2000 Rijntakken (53 pagina’s) 7.3 Onderzoek beschermde soorten (37 pagina’s) 7.4 Quickscan Flora en Fauna (21 pagina’s) 7.5 Winteronderzoek vleermuizen (11 pagina’s) 7.6 Passende beoordeling (9 pagina’s) 11.1 Archeologisch bureauonderzoek (68 pagina’s) 11.2a Stedenbouwkundig raamwerk en beeldkwaliteit (70 pagina’s) 11.2b Advies Ruimtelijk Kwaliteitsteam Waalfront & West (1 pagina) 13.1 Presentatie Raadsbijeenkomst Nijmegen en Beuningen (23 pagina’s)

03-04-2023

pagina 5 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

1

Aanpak en overzicht milieuonderzoeken

1.1 Inleiding Het plangebied Waal Energie dat ziet op het terrein van de containerterminal en Centrale Gelderland is gelegen aan de Waal en maakt deel uit van een van de grootste binnenstedelijke bedrijventerreinen van Nederland “TPN-West”. Een uniek kenmerk is dat het plangebied Waal Energie, na de sloop van de kolen en biomassa gestookte energiecentrale en de daarbij behorende gebouwen en installaties, nagenoeg leeg is. De kenmerken van het plangebied Waal Energie in combinatie met (beleids-) ambities van de partnerpartijen leiden tot een beoogde ontwikkeling waar activiteiten gerelateerd aan de energietransitie en watergebonden bedrijvigheid centraal. In dit deel van het MER voor plangebied Waal Energie zijn de verschillende deelonderzoeken uitgewerkt voor de beoogde ontwikkeling in het plangebied Waal Energie. Per milieuaspect zijn toetsingscriteria geformuleerd en aan de hand hiervan zijn de milieueffecten bepaald waarop de effecten van beoogde ontwikkeling worden vergeleken met de referentiesituatie en de situatie in 2015.

1.2 Varianten in het MER In Deel 1 van het MER is beschreven op basis van welke planonderdelen en welke inzichten het MER is opgebouwd om daarmee per milieuaspect een goed beeld te krijgen van de milieugebruiksruimte. Naast het feit dat er twee locatievarianten zijn ontwikkeld op basis van de inzichten voor de mogelijke invulling van het gebied met een grootschalige energieopwekking. Op basis van de reacties op de Nota Reikwijdte en Detail Niveau (NRD) is besloten om naast een vergelijking met de referentiesituatie ook een vergelijking te maken met de situatie zoals die was tot 2015. In de situatie 2015 was de kolen en biomassa gestookte energiecentrale nog operationeel. Omdat de kolen en biomassa gestookte energiecentrale sinds de jaren dertig een bepalende factor is geweest in hoe het gebied werd ervaren, wordt het belangrijk geacht die situatie in de beeld- en besluitvorming een plaats te geven. Verder kan worden vermeld dat in de afgelopen jaren is er echter veel gebeurd wat van invloed is op de manier waarop we naar varianten voor de beoogde ontwikkeling van het plangebied Waal Energie kijken. Als belangrijkste gebeurtenis is de stikstof crisis te benoemen en de impact die dat heeft op de beoogde ontwikkeling van het plangebied.

De basisvariant met maximale milieugebruiksruimte en de laagimpactvariant uit de NRD zijn komen te vervallen omdat de beoogde ontwikkeling als uitgangspunt al direct rekening houdt met een lage impact op de omgeving. Per milieuaspect is vervolgens beschouwd of nog extra technisch of planologisch maatregelen mogelijk zijn om de impact nog verder te verlagen. Op basis van de onderzochte locatievarianten en eventuele extra maatregelen is de voorkeursvariant bepaald en beschouwd. Daarom wordt per milieuaspect de volgende indeling gehanteerd bij de beschrijving van effecten: Referentiesituatie De referentiesituatie is gelijk aan de autonome ontwikkeling waarbij de activiteiten die aanwezig zijn in 2021 zijn vertaald naar een toekomstige situatie waarbij de activiteiten conform de huidige wetgeving operationeel zijn, maar zonder de realisatie van de beoogde ontwikkeling. Situatie 2021 Voor de situatie van het plangebied Waal Energie in 2021 wordt uitgegaan van de aanwezigheid van een zonnepark, een containerterminal en de bouw van twee windturbines. De kolen en biomassa gestookte energiecentrale is uit bedrijf genomen en wordt geamoveerd.

03-04-2023

pagina 6 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

Autonome ontwikkeling De doorvertaling van de uitgangspunten voor de autonome ontwikkeling op basis van de situatie in 2021 is dat binnen het voor het publiek afgesloten plangebied Waal Energie de kolen en biomassa gestookte energiecentrale volledig is geamoveerd en de aanwezigheid van een zonnepark, een containerterminal en twee windturbines. Tevens blijft de bestaande reservering voor grootschalige energieopwekking die ziet op gehele plangebied Waal Energie behouden en zijn andere ontwikkelingen in het plangebied Waal Energie uitgesloten. In de referentiesituatie zijn de onderstaande operationele activiteiten en kenmerken te benoemen. • verkeersbewegingen van en naar het plangebied Waal Energie, bestaande uit verkeer van en naar het terrein van de containerterminal en Centrale Gelderland en de scheepsbewegingen van en naar de containerterminal. • de containerterminal is met de overslagkranen en de gestapelde containers over het algemeen ook zeer goed zichtbaar en beeld bepalend; • de operationele inzet van verreikers op het terrein van de containerterminal. • de twee windturbines is al operationele risicovolle activiteit te beschouwen en met een hoogte van 170 meter beeldbepalend. • het bestaande zonnepark (circa 8000 panelen) van ongeveer 3 ha groot aan de oostzijde van het plangebied Waal Energie.

Daarnaast is de hogedruk gastransportleiding is als niet operationele activiteit te benoemen. Situatie 2015 Voor de situatie van het voor publiek afgesloten plangebied Waal Energie in 2015 wordt uitgegaan van de aanwezigheid van een kolen en biomassa gestookte energiecentrale, een zonnepark en een containerterminal. En de planologische reservering voor grootschalige energieopwekking die ziet op het gehele plangebied Waal Energie. In de situatie 2015 zijn de onderstaande operationele activiteiten en kenmerken te benoemen. • verkeersbewegingen van en naar het plangebied Waal Energie, bestaande uit verkeer van en naar het terrein van de containerterminal en Centrale Gelderland en de scheepsbewegingen van en naar de haven van de kolen en biomassa gestookte energiecentrale en de containerterminal. • de containerterminal is met de overslagkranen en de gestapelde containers over het algemeen ook zeer goed zichtbaar en beeld bepalend; • de operationele inzet van verreikers op het terrein van de containerterminal.

• de kolen en biomassa gestookte energiecentrale met een hoogte van 85 meter, een schoorsteen van 150 meter hoogte en de daaraan gekoppelde gebouwen zijn prominent in het plangebied Waal Energie aanwezig • de ondersteunende activiteiten die horen bij de exploitatie van de kolen en biomassa gestookte energiecentrale zoals, koelwaterlozing, de hogedruk gastransportleiding, de propaantank en het gasdruk- en meetstation; • het bestaande zonnepark (circa 8000 panelen) van ongeveer 3 ha groot aan de oostzijde van het plangebied Waal Energie. Beoogde ontwikkeling De beoogde ontwikkeling betreft een gebiedsontwikkeling voor het gehele terrein van Waal Energie, bestaande uit het terrein van de containerterminal en Centrale Gelderland. Binnen het plangebied Waal Energie wordt voortgebouwd op de geschiedenis van het terrein door het een nieuwe flexibele bestemming te geven die het mogelijk maakt om het energielandschap te vernieuwen. Het plangebied Waal Energie ligt strategisch met ideale aansluitingen op water- en energie infrastructuur, aan de kop van een groot binnenstedelijk industriegebied en te midden van een dichtbevolkte regio.

Dit biedt goede kansen voor ‘harde’ installatie gebonden functies als energieopwekking, energieopslag, energieoverslag en energiedistributie, maar ook ‘zachte’ mens gebonden functies als ontwikkeling en levering van energiediensten, energieonderzoek & –innovatie en educatie.

03-04-2023

pagina 7 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

Voorwaarde voor de beoogde ontwikkeling is dat binnen het plangebied Waal Energie op grond van het Barro de strategische reservering voor grootschalige energieopwekking van minimaal 500 MW beschikbaar moet blijven 1. Door het verkleinen van het oppervlakte voor de reservering voor grootschalige energieopwekking, biedt het plangebied Waal Energie ruimte voor de beoogde ontwikkeling. Het plangebied Waal Energie is decennialang afgesloten geweest voor de omwonenden. De beoogde ontwikkeling biedt de mogelijkheid om het plangebied Waal Energie deels openbaar toegankelijk te maken met een groene, parkachtige uitstraling waar ook iedereen van kan genieten, zodat het gebied geen barrière meer vormt tussen Nijmegen-West en Weurt, maar juist een verbindende schakel wordt (ENGIE gebiedsvisie, 2019). In de beoogde ontwikkeling is het verbranden van kolen en/of verbranden en/of bijmengen van biomassa voor energie opwekking niet toegestaan. Eveneens is de activiteit vergisting binnen plangebied Waal Energie niet toegestaan. In de beoogde ontwikkeling zijn de onderstaande activiteiten en kenmerken te benoemen.

• verkeersbewegingen van en naar het plangebied Waal Energie, bestaande uit verkeer van en naar het terrein van de containerterminal en Centrale Gelderland en de scheepsbewegingen van en naar de havens in het plangebied van Waal Energie; • de containerterminal is met de overslagkranen en de gestapelde containers over het algemeen ook zeer goed zichtbaar en beeld bepalend; • de operationele inzet van verreikers op het terrein van de containerterminal; • het bestaande zonnepark (circa 8000 panelen) van ongeveer 3 ha groot aan de oostzijde van het plangebied Waal Energie. De panelen worden (op termijn en indien mogelijk) verplaatst naar daken en gevels van nieuwe gebouwen in het plangebied Waal Energie; • de twee windturbines zijn met een hoogte van 170 meter eveneens beeldbepalend; • diverse activiteiten die verband houden met/of gerelateerd zijn aan (opwekking van) duurzame energie, watergebonden bedrijvigheid en duurzame logistiek; waaronder reeds te benoemen zijn: • een waterstof tankstation; • een snel laadpunt voor elektrisch wegvervoer; • batterij elektrische laadpunt voor scheepvaart; • grootschalige energieopslag in de vorm van een batterij; • verzorgen van emissieloos vervoer van en naar de binnenstad van Nijmegen; • aquathermie voor het opwekken van warmte uit de Waal; • de reservering voor grootschalige energieopwekking in de vorm van een energiecentrale van minimaal

500 MW en de daaraan gekoppelde gebouwen activiteiten zoals een gasdrukregel- en meetstation; een gasleiding aangesloten op het Nederlandse transportnet waterstof, lozing van koelwater zal ook beeldbepalend zijn. Vanuit de regels van het Barro mag voor de reservering voor grootschalige energieopwekking geen hoogte beperking in het bestemmingsplan worden opgenomen. De verplichting om binnen plangebied Waal Energie reservering voor grootschalig energie opwekking in de vorm van een energiecentrale van minimaal 500 MW in stand te moeten houden, heeft een grote invloed op de mogelijkheden voor de indeling van de planbied. Er zijn voor deze beoogde energiecentrale dan ook twee locatievarianten uitgewerkt. Een variant zonder energiecentrale is op grond van de Barro aanwijzing niet mogelijk. Zie hiervoor paragraaf 2.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en 2.2.3 Hoofdlijnen Programma Energiehoofdstructuur (PEH).

1

Brief betreffende Hoofdlijnen programma Energiehoofdstructuur, kenmerk DGKE/22526383, van 23 december 2022, aan de Tweede Kamer, van de Minister voor Klimaat en Energie R.A.A. Jetten mede namens Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening H.M. de Jonge.

03-04-2023

pagina 8 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

Varianten Locatievarianten Locatievariant A: betreft de reservering voor grootschalige energie opwekking op de footprint van voormalige kolen en biomassa gestookte energiecentrale. Locatievariant B: betreft de reservering voor grootschalige energie opwekking aan de Waalzijde.

Figuur 1.1: situatie voor locatievariant A en locatievariant B

Gebiedsverdelingsvariant Voor het beoordelen van het milieuaspect geluid is naast de reservering van geluidsruimte voor een energiecentrale voor het overige deel van het plangebied Waal Energie dat ziet op het terrein van Centrale Gelderland een drietal gebiedsverdelingen voor geluidruimte onderzocht verdelingsvariant 1: een gelijkmatige verdeling van de geluidsbelasting voor het plangebied Waal Energie dat ziet op het terrein van Centrale Gelderland en dat geen onderdeel is van het terreindeel voor de reservering voor grootschalige energieopwekking. verdelingsvariant 2: een gedifferentieerde verdeling van de geluidsbelasting voor het plangebied Waal Energie dat ziet op het terrein van Centrale Gelderland en dat geen onderdeel is van het terreindeel voor de reservering voor grootschalige energieopwekking. verdelingsvariant 3: een maximale opvulling van de geluidsruimte voor plangebied Waal Energie dat ziet op het terrein van Centrale Gelderland en dat geen onderdeel is van het terreindeel voor de reservering voor grootschalige energieopwekking. Brandstofvariant In Nederland zijn een aantal brandstoffen beschikbaar die kunnen worden ingezet voor grootschalige energieopwekking en worden hieronder nader toegelicht. Kernenergie: Deze brandstof is op grond van het Barro uitgesloten om te kunnen worden ingezet. Dit brandstoftype is dan ook niet verder uitgewerkt.

Stookolie: In Nederland is de inzet van stookolie niet meer gebruikelijk voor grootschalige energieopwekking. Dit brandstof type is dan ook niet verder uitgewerkt. Kolen: De inzet van kolen als brandstof in nieuw te bouwen energiecentrales is in Nederland op grond van het energie akkoord niet meer toegestaan. Dit type brandstof is dan ook niet verder uitgewerkt. Biomassa: Biomassa wordt in Nederland voornamelijk als secundaire brandstof ingezet voor grootschalige energiecentrale samen met andere vaste brandstoffen. Omdat de inzet van kolen als brandstof voor 03-04-2023

pagina 9 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

Gas:

nieuwe energiecentrales niet meer is toegestaan is de inzet van biomassa bijstook niet aan de orde. De inzet van biomassa als hoofdbrandstof is gezien de maatschappelijke discussie over de duurzaamheid daarvan eveneens geen optie om verder uit te werken. Gas betreft hier niet enkel aardgas, maar kan ook als biogas, syngas en/of waterstof worden gelezen. Aardgas: aardgas is momenteel de brandstof die wordt ingezet voor grootschalige energieopwekking, waarbij dient te worden opgemerkt dat met de duurzaamheidsdoelstelling in Nederland de inzet van aardgas dient te worden afgebouwd. Biogas, syngas: Om biogas en syngas in het Nederlandse hoofdtransport gasnetwerk (transportnet Waterstof) te mogen voeden dienen deze gassen te voldoen aan dezelfde kwaliteitseisen als aardgas. Ten aanzien van de beoordeling van de luchtkwaliteit zal een verdere uitwerking van een variant op basis van het brandstof type biogas of syngas niet tot een verschil leiden. Waterstof: Is een gasvormige brandstof die op dit moment nog niet op een schaal aanwezig om als brandstof te worden ingezet bij grootschalige energieopwekking. Bij de inzet van waterstof als brandstof zullen de stikstof emissies naar verwachting toenemen ten opzichte van een energiecentrale gestookt op aardgas.

De stikstof emissies voor de energiecentrale in de beoogde ontwikkeling zullen op grond van de Wnb vergunning op NOx emissie vracht worden begrensd en het doorvoeren van een variant met waterstof zal dan ook niet leiden tot andere inzichten in luchtkwaliteit. De levering van gas zal plaats vinden via rechtstreekse aansluiting op het Nederlandse hoofdtransport gasnetwerk (transportnet waterstof). Het gas in dit netwerk zal van 100% aardgas nu in de toekomst worden bijgemengd met biogas, syngas en/of waterstof. Met het uiteindelijke doel om volledig CO2 vrij te worden. De leiding die hier wordt bedoeld is het transportnet waterstof zoals opgenomen in de routekaart waterstof uit het nationaal waterstof programma van de rijksoverheid 2. De aanvoer van gas voor de beoogde energiecentrale via de weg is geen onderdeel van de beoogde ontwikkeling omdat dit gezien de benodigde volumes een te grote impact op de verkeersbelasting van de weginfrastructuur in de gemeente Nijmegen en regio zou hebben. De aanvoer van gas via het water is niet mogelijk omdat hiervoor geen infrastructuur aanwezig is en ook een gasterminal voor lossen van gassen geen onderdeel is van de beoogde ontwikkeling omdat de impact hiervan op de omgeving ten aanzien van bijvoorbeeld het milieuaspect geluid te groot en niet inpasbaar is.

De beoogde energiecentrale zal via een rechtstreekse aansluiting op het Nederlandse transportnet waterstof functioneren. Het gas in dit netwerk zal van 100% aardgas nu in de toekomst worden bijgemengd met biogas, syngas en/of waterstof. Met het uiteindelijke doel om volledig CO2 vrij te worden. De beoogde energiecentrale zal vanaf de bouw direct geschikt zijn om alle gassen of mengsels uit het transportnet waterstof kunnen verstoken. De energiecentrale zal op moment van bouwen worden gebaseerd op de best beschikbare techniek om daarmee als de meest efficiënte energiecentrale te kunnen worden aangeduid. Daar de stikstof vracht voor de beoogde energiecentrale via de Wnb vergunning wordt begrensd leidt een uitwerking van een brandstofvariant niet tot andere inzichten.

2 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/11/30/routekaart-waterstof

03-04-2023

pagina 10 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

Type installatie variant De beoogde energiecentrale heeft naar verwachting de meeste impact op de omgeving en om de laagimpactvariant te kunnen bepalen is voor het type energiecentrale een tweetal types uitgewerkt. Waarbij type variant 1 een energiecentrale is zonder een zogenaamde DeNOx installatie en type variant 2 een energiecentrale met een DeNOx installatie is. Type variant 1: een energiecentrale zonder DeNOx installatie: De uitwerking van deze energiecentrale is gebaseerd op de Maxima-centrale in Lelystad welke kan worden gezien als de efficiëntste energiecentrale van Nederland. In deze energiecentrale is geen DeNOx installatie aanwezig waardoor enkel NOx emissies vrijkomen. Type variant 2: een energiecentrale met DeNOx installatie: De uitwerking van deze energiecentrale is gebaseerd op de laatste generatie van energiecentrales, waarbij ook de nog niet gebruikelijke stap van een DeNOx installatie onderdeel is van de rookgasreiniging. Het gevolg van de werking van de DeNOx installatie is dat het aandeel NOx emissies lager wordt omdat die worden afgevangen en omgezet. Bij deze type variant is er wel meer sprake van NH3-emissie, echter de totale N-vracht neemt af (zie ook onderstaande tabel).

Tabel 1.1: overzicht stikstof emissies beoogde energiecentrale met en zonder DeNOx Beoogde energiecentrale Stikstof emissie component Zonder DeNOx installatie Met DeNOx installatie [ton/jaar] [ton/jaar] NOx 300 200 NH3 0 23 Aandeel N 91 81

Laagimpactvariant Bij de uitgangspunten voor de beoogde ontwikkeling er al rekening is gehouden met de best beschikbare technieken en een lagere milieucategorie (1-3) voor de bedrijven die in het plangebied zijn toegestaan (5). Dit maakt dat voor verkeer en luchtemissies minder milieuruimte beschikbaar is. De verplichte reservering voor grootschalige energie opwekking in de vorm van een energiecentrale van minimaal 500 MW is bepalend voor het benutten van de beschikbare milieuruimte. Voor de beoogde energiecentrale is uitgegaan van de best beschikbare technieken om te kunnen voldoen aan de onderkant van de wettelijke emissie eisen. Voor het toevoeren van brandstof aan de energiecentrale zal worden aangesloten op het Nederlandse hoofdtransportnetwerk Waterstof en alle gassen en/of mengsels van die gassen kunnen verstoken. Daarmee is voor de beoogde energiecentrale ook geen lagere impact te behalen. Ten aanzien van stikstofemissies kan worden vermeld dat het verbranden van waterstof leidt tot hogere emissies dan verbranden van aardgas. Met het uitgangspunt voor de beoogde energiecentrale op basis van aardgas kan voor de stikstof emissies dan ook worden gezien als laagimpactvariant worden aangemerkt.

Voor de inrichting van het plangebied Waal Energie zal het Stedenbouwkundig raamwerk (zie bijlage 11.2a,b) en beeldkwaliteit de basis vormen en is daarmee dus ook als laagimpact te beschouwen. Alleen door in de beoogde ontwikkeling uitsluiten van geur, geluid belastende en of risicovolle activiteiten is het mogelijk om een nog lagere impact op de omgeving te verkrijgen. Echter kan dan niet meer worden voldaan aan de uitgangspunten voor de beoogde ontwikkeling van het plangebied. Voorkeursvariant Bij de voorkeursvariant is de locatie van de reservering voor grootschalige energie opwekking gelijk aan locatievariant A, waarbij de reservering voor grootschalige energie opwekking is voorzien op de footprint van de voormalige kolen en biomassa gestookte energiecentrale. Uit onderzoek naar de inzet van de benodigde brandstoffen blijkt dat alleen gasvormige brandstof beschikbaar is. De beoogde energiecentrale zal via een rechtstreekse aansluiting op het Nederlandse transportnet waterstof functioneren. Het gas in dit netwerk zal van 100% aardgas nu in de toekomst worden bijgemengd met biogas, syngas en/of waterstof. Met het uiteindelijke doel om volledig CO2 vrij te worden. 03-04-2023

pagina 11 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

De beoogde energiecentrale zal vanaf de bouw direct geschikt zijn om alle gassen of mengsels uit het transportnet waterstof kunnen verstoken. De energiecentrale zal op moment van bouwen worden gebaseerd op de best beschikbare techniek om daarmee als de meest efficiënte energiecentrale te kunnen worden aangeduid. Om te kunnen voldoen aan de eisen uit de Wet natuurbescherming dient voor de energiecentrale in de beoogde ontwikkeling rekening te worden gehouden met een energiecentrale voorzien van een DeNOx installatie. Voor het milieuaspect geluid bestaat de voorkeursvariant uit de variant waarbij de geluidsruimte die voor de overige beoogde ontwikkelingen beschikbaar is gedifferentieerd wordt verdeeld over het plangebied Waal Energie. De voorkeursvariant kan tevens worden gezien als laagimpactvariant omdat uit de onderzoeken blijkt dat de ruimte die nodig is en moet blijven voor de grootschalige energieopwekking bepalend is voor zowel de indeling van het plangebied Waal Energie als ook voor de onderzochte milieuaspecten. Verkeer Voor verkeer is uitgegaan van Crow kentalen die aansluiten bij hindercategorie 3 voor het plangebied dat niet ziet op de reservering voor grootschalige energieopwekking. Voor de reservering voor grootschalige energieopwekking is uitgegaan van hindercategorie 5.

Hiermee wordt voor verkeer een lagere categorie aangehouden dan die op terrein mogelijk zouden mogen zijn. De ontsluiting van het plangebied Waal Energie loopt in de voorkeursvariant via de Hollandiaweg. Aan de westzijde van het plangebied Waal Energie (langs Maas-Waalkanaal) is een calamiteiten route aanwezig. Het terrein is voor fietsverkeer goed bereikbaar omdat het plangebied Waal Energie direct langs de snelfietsroute is gelegen. Geluid Bij de voorkeursvariant is gekozen voor een gebiedsverdelingsvariant met een gedifferentieerde verdeling van de geluidruimte voor terrein van Centrale Gelderland dat niet ziet op de reservering voor grootschalige energieopwekking. Waardoor in het centrum van het plangebied meer geluidruimte beschikbaar, en aan de oostzijde minder. Deze variant maakt het mogelijk om in het centrum van het plangebied activiteiten met een hogere geluidemissie te bedrijven. Voor geluid zijn er in de voorkeursvariant maatregelen toegepast voor de beoogde energiecentrale die worden gezien als best beschikbare technieken en daarmee dus kunnen worden gezien als laagimpact, omdat daarmee het uitgangspunt van volledige opvulling van de beschikbare geluidsruimte uit de vigerende vergunning van de kolen en biomassa gestookte energiecentrale niet wordt opgevuld.

Aanvullend kan worden opgemerkt dat vanuit het milieuaspect geluid niet zinvol is om een theoretische invulling te bedenken waarbij er geluidruimte binnen de vastgestelde geluidszone ‘overblijft’. Omdat er sprake is van een vastgestelde geluidzone van het industrieterrein “TPN-West” waarvan plangebied Waal Energie onderdeel is. Geluidruimte in de geluidszone die overblijft als gevolg van de beoogde ontwikkeling van plangebied Waal Energie leidt dan in eerste instantie waarschijnlijk wel tot een lagere geluidbelasting ter plaatse van diverse woningen, maar de geluidruimte binnen de geluidzone van het industrieterrein “TPN-West” blijft echter wel gelijk en kan eenvoudig door andere bedrijven buiten plangebied van Waal Energie worden ingenomen. Luchtkwaliteit Ten aanzien van het milieuaspect luchtkwaliteit is bij de voorkeursvariant niet uitgegaan van emissie kentallen die horen bij zware industrie die binnen plangebied Waal Energie mogelijk dient te blijven maar is uitgegaan van emissie kentalen die aansluiten bij lichte industrie (milieucategorie 1-3) omdat bedrijven binnen plangebied gebruik dienen te maken van centrale voorzieningen zoals voor warmte. Voor de beoogde energiecentrale die voldoet aan de best beschikbare technieken en daarmee gaat voldoen aan de onderkant van de emissiegrenswaarden zoals die zijn opgenomen in de Nederlandse wetgeving.

Voor de opnieuw in gebruik te nemen kades is uitgegaan dat schepen worden aangesloten op walstroom. Bovenstaande uitgangspunten kunnen dan ook worden gezien als lage impact uitgangspunt op het milieuaspect luchtkwaliteit.

03-04-2023

pagina 12 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

Natuur Voor de beoogde energiecentrale die voldoet aan de best beschikbare technieken en daarmee gaat voldoen aan de onderkant van de emissiegrenswaarden zoals die zijn opgenomen in de Nederlandse wetgeving. Voor de opnieuw in gebruik te nemen kades is uitgegaan dat schepen worden aangesloten op walstroom. Bovenstaande uitgangspunten kunnen dan ook worden gezien als lage impact uitgangspunt op het milieuaspect Natuur. Externe veiligheid Het uitsluiten van risicovolle bedrijven is geen onderdeel van de beoogde ontwikkeling. Door het oprichten van een beheersorganisatie die ziet op de ontwikkeling van het plangebied Waal Energie wordt een samenhang tussen de beoogde ontwikkeling vormgegeven en wordt een externe veiligheidscontour gelegd op de grens van het plangebied Waal Energie. Ook omdat de effecten van milieuaspect externe veiligheid niet worden verwacht buiten het plangebied Waal Energie heeft het uitwerken van een laagimpactvariant geen ander effect op de industriële omgeving en waarbij woningen op grote afstand van het plangebied Waal Energie zijn gelegen. Geur Door het uitsluiten van biovergisting en het verbanden van biomassa als activiteit in het bestemmingsplan uit te sluiten worden deze belangrijke geur belastende activiteit bij voorbaat uitgesloten.

Bodem en water Het verkennend onderzoek naar de bodemkwaliteit, niet gesprongen explosieven en water dat ziet op het plangebied van Waal Energie toont aan dat er binnen het gehele plangebied, nader onderzoek nodig is bij de vestiging van bedrijven, afhankelijk van de noodzakelijke bouwactiviteiten (diepte van de te roeren grond) en het gebruik van water. Bij uitvoeren van de voorkeursvariant zal rekening worden gehouden met deze mogelijk van toepassing zijnde nadere onderzoeken. Landschap, cultuurhistorie en archeologie Op basis van en in samenspraak met de omgeving en de gemeente over het type aan activiteiten dat is voorzien in het plangebied Waal Energie is bij de indeling van het terrein direct rekening gehouden om de impact op te omgeving tot minimum te beperken. Zie hiervoor ook het rapport “Stedenbouwkundig raamwerk en beeldkwaliteitsplan”(bijlage 11.2a), waarvoor de gemeente een positief advies (bijlage 11.2b) heeft afgeven. Door het plangebied Waal Energie van een welstand en beeldkwaliteitsvrij gebied te wijzigen naar een gebied met een bepaalde beeldkwaliteit kan dit eveneens worden gezien als basis voor de laagimpactvariant die voor de beoogde ontwikkeling als uitgangspunt is aangenomen.

Gezondheid Bij de voorkeursvariant wordt ten aanzien van gezondheidsbescherming niet uitgegaan van emissie kentallen die horen bij zware industrie die binnen plangebied Waal Energie mogelijk dient te blijven maar is uitgegaan van emissie kentalen die aansluiten bij lichte industrie (milieucategorie 1-3) omdat bedrijven binnen plangebied gebruik dienen te maken van centrale voorzieningen zoals voor warmte. Voor de beoogde energiecentrale die voldoet aan de best beschikbare technieken en daarmee gaat voldoen aan de onderkant van de emissiegrenswaarden zoals die zijn opgenomen in de Nederlandse wetgeving. Binnen de voorkeursvariant zullen binnen het plangebied net als in de referentiesituatie lichtmasten aanwezig zijn. bij de inrichting van het plangebied wordt uiteraard rekening gehouden met de positie en afstraling van het licht naar de omgeving om daarmee lichthinder zoveel mogelijk te voorkomen. Het terrein zal in de voorkeursvariant een open karakter krijgen waardoor plangebied Waal Energie toegankelijk wordt voor publiek en omwonenden. Ook is voor het plangebied Waal Energie een stedenbouwkundig raamwerk en beeldkwaliteitsplan opgesteld waaraan bij de inrichting van het plangebied Waal Energie dient te worden voldaan. In dit stedenbouwkundig raamwerk is ook aandacht voor de indeling van de verkeersafwikkeling in het plangebied en het opnemen van groenvoorzieningen.

03-04-2023

pagina 13 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

Duurzaamheid, circulatietijd en klimaat Met de voorkeursvariant wordt los van de reservering voor grootschalige energie opwekking in de vorm van de meest efficiënte energiecentrale, die een bijdrage levert aan de maatschappelijke opgave tot vermindering van de emissies als gevolg van energie opwekkingen en het leveren van een bijdrage aan een oplossing voor de netcongestie, zijn er in de beoogde ontwikkeling veel activiteiten in het kader van de energietransitie voorzien (aquathermie, elektrificatie scheepvaart, elektrificatie/waterstof voor wegtransport). Door de resultaten van de varianten onderling te vergelijken, kunnen keuzes worden onderbouwd voor het voornemen ten opzichte van de referentiesituatie en de situatie 2015. Deze aanpak is niet afwijkend ten opzichte van wat gebruikelijk is in een m.e.r., maar voegt iets extra´s toe. Het terugkijken naar situatie 2015, biedt de mogelijkheid en aanvullende informatie, om te laten zien hoe de beoogde ontwikkeling er uit ziet ten opzichte van de gebiedsindeling waarbij jarenlang een kolen en biomassa gestookte energiecentrale heeft gedraaid en die ten behoeve van deze beoogde ontwikkeling is gesloopt om een bijdrage te kunnen leveren aan de energietransitie. Op deze manier wordt de beoogde ontwikkeling in een aanvullend perspectief geplaatst.

Hoewel het bestemmingsplan ruimte moet bieden voor de worstcase benadering voor wat betreft de milieu-impact van de grootschalige energie opwekking, is het aannemelijk (zie ook bijlage 3.1) dat de daadwerkelijke milieubelasting hiervan in de toekomst minder zal blijken te zijn. Dit is echter niet te kwantificeren. Er kan alleen gesteld worden dat, als een energiecentrale van minimaal 500 MW in bedrijf is genomen, de milieubelasting zich zal bevinden in een bandbreedte met als maximum de voorgenoemde varianten met de worstcase benadering en als minimum een scenario waarbij de energiecentrale veel minder milieubelasting veroorzaakt.

1.3 Aanpak onderzoeken in het MER Het beoordelingskader is gebaseerd op de Notitie Reikwijdte en Detailniveau MER Herontwikkeling Centrale Gelderland (2019). In dit document staat de keuze voor de te onderzoeken milieueffecten beschreven. Er zijn relevante milieueffecten mogelijk op de volgende milieuaspecten: verkeer, geluid, luchtkwaliteit, natuur en stikstofdepositie, externe veiligheid, geur, bodem en water, landschap, cultuurhistorie en archeologie, gezondheid en duurzaamheid en circulariteit. De milieuaspecten zijn zo veel mogelijk onderverdeeld in meetbare criteria. Per milieuaspect worden diverse detailstudies uitgevoerd om de milieueffecten in beeld te brengen en te kunnen meten of beoordelen. Het totaal aan milieuaspecten en de wijze waarop de effecten worden uitgedrukt in het MER vormt het beoordelingskader. De volgende paragraaf geeft een toelichting op de beoordelingsmethodiek. Tabel 1.2: duiding beoordeling effecten voor milieuaspecten Beoordeling Classificatie ++ Zeer positief effect + Positief effect 0/+ Licht positief effect 0 Geen effect/neutraal 0/Licht negatief effect Negatief effect -Zeer negatief effect

03-04-2023

pagina 14 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

1.4 Overzicht onderzoeken Dit deel van het MER bestaat uit de volgende hoofdstukken: • Hoofdstuk 4: Verkeer • Hoofdstuk 5: Geluid • Hoofdstuk 6: Luchtkwaliteit (stikstof- en fijnstofimmissie) • Hoofdstuk 7: Natuur en stikstofdepositie (inclusief stikstof depositie) • Hoofdstuk 8: Externe veiligheid • Hoofdstuk 9: Geur • Hoofdstuk 10: Bodem en Water • Hoofdstuk 11: Landschap, cultuurhistorie en archeologie • Hoofdstuk 12: Gezondheid • Hoofdstuk 13: Duurzaamheid, circulariteit en klimaat

03-04-2023

pagina 15 van 223

MER Waal Energie Deel 2 - milieuonderzoeken, wetgeving en beleid

2

Wettelijke- en beleidskaders

Het MER is geschreven vanuit verschillende vigerende wettelijke- en beleidskaders. In dit hoofdstuk wordt in gegaan op de van toepassing zijnde wet- en regelgeving en wordt het nationaal, provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid beschreven. Het beleid ten aanzien van de afzonderlijke milieuaspecten komt in de uitwerking van deelonderzoeken aan bod.

2.1 Europese wetgeving In de Europese Klimaatwet zijn doelen vastgelegd van een klimaat neutrale EU in 2050 en een vermindering van broeikasgasemissie met 55 procent in 2030 ten opzichte van 1990. De Commissie wil die doelen bereiken door een combinatie van breder beprijzen van CO2-uitstoot, scherpere normen, en verschillende bindende en indicatieve doelstellingen voor lidstaten. Op 14 juli 2021 heeft de Europese Commissie onder de titel Fit for 55 een pakket beleidsvoorstellen gepresenteerd om het Europese klimaatbeleid in lijn te brengen met de doelstellingen uit de Europese Klimaatwet. Technisch gaat het in het zogenoemde Fit for 55 pakket om zaken als: • • • •

Toepassing van emissiehandel op nieuwe sectoren en aanscherping van het bestaande EU-emissiehandelssysteem; Meer gebruik van hernieuwbare energie; Vergroting van energie-efficiëntie; Snellere realisatie van emissiearme vervoerswijzen en bijbehorende ondersteunende infrastructuur- en brandstofbeleidsmaatregelen.

Enkele bindende opgaven voor Nederland zijn de extra reductieverplichting in 2030 van ongeveer 15 megaton in de gebouwde omgeving, de mobiliteit, de landbouw en de lichte industrie, een doel voor groen waterstofgebruik en doelen voor energiebesparing en hernieuwbare energie. De Europese lidstaten zijn met het aannemen van de klimaatwet, aan zet om de doelen in nationaal, regionaal en lokaal beleid om te zetten (zie volgende paragrafen). De Europese klimaatwet is ambitieuzer dan het Nederlandse Klimaatakkoord, waarin is afgesproken om in 2030 de CO2uitstoot met 49% te verminderen. De ambities en doelstellingen met betrekking tot het plangebied Waal Energie bestaande uit het terrein van de containerterminal en Centrale Gelderland passen in elk geval binnen de kaders van deze Europese doelstellingen. Naast de ruimte voor energieopwekking, faciliteert het plangebied Waal Energie in de toekomst initiatieven met een sterke relatie tot hernieuwbare energie en levert een bijdrage aan de energietransitie. Het pakket geeft geen totaaldoel voor de emissiereductie in Nederland, maar betekent in 2030 wel een verdergaande emissiereductie dan het streefdoel in de Nederlandse Klimaatwet.

De Nederlandse emissies zullen in 2030 - als aan alle voornemens in het Klimaatakkoord en voorstellen in het Fit for 55 pakket wordt voldaan - dus verder worden teruggebracht dan het streefdoel van 49% reductie in de Nederlandse Klimaatwet.

2.2 Nationaal beleid 2.2.1 Energieakkoord In 2013 is door 47 partijen het Energieakkoord ondertekend dat gericht is op een duurzame groei. Sindsdien is er steeds meer aandacht gekomen voor een gezamenlijke aanpak voor het verduurzamen van de Nederlandse energievoorziening. Een van de redenen van dit akkoord was dat Nederland destijds, met een aandeel van 4% hernieuwbare energie, achterop lag vergeleken met de andere landen binnen de EU. Ook in 2018 scoorde Nederland, met een aandeel van 7,4%, het slechtst van alle EU-landen op energie halen uit hernieuwbare bronnen. Dit heeft gezorgd voor een ambitieuze bijstelling van doelen, het aandeel hernieuwbare energie had in 2020 14% moeten zijn. Ook dit doel is niet behaald; Nederland kwam ruim 6% tekort. Het ontwerp-klimaatakkoord is op 21 december 2018 gepresenteerd. Dit ontwerp bevat een pakket aan maatregelen om het doel van 49% CO2-reductie in 2030 te halen, verdeeld over vijf sectoren: elektriciteit, gebouwde omgeving, industrie, landbouw en landgebruik en mobiliteit (voorbehoud van Europese wetgeving, Fit for 55). De sector ‘elektriciteit’ heeft de grootste opgave, namelijk 20,2 megaton CO2-reductie. Hiervoor wordt er gestreefd naar het 03-04-2023