Bijlage 2.2.5 Concept Begeleiden naar financiële zelfredzaamheid
Tekst van het document
Begeleiden naar financiële zelfredzaamheid Doel Het bevorderen van zelfredzaamheid en onderzoeken of beschermingsbewind kan worden opgeheven en cliënt(en) weer zelfstandig hun eigen financiën kunnen beheren. Indien dit niet mogelijk blijkt te zijn, bekijken of de maatregel beschermingsbewind noodzakelijk is en blijft of dat er een andere, minder vergaande, maatregel ingezet kan worden. Denk aan budgetbeheer of betaling “vaste lasten” door gemeente.
Wanneer Bij cliënten waarvan we de indruk hebben dat zij dit zelf weer kunnen oppakken. Algemene regel is dat er een schuldregeling is doorlopen en de schuldenproblematiek is (of vrijwel) is opgelost. Tevens kan dit middel worden ingezet bij cliënten(zonder schulden of geen schulden meer), die er van overtuigd zijn dat ze het zelf kunnen (terwijl wij vermoeden dat dit niet zo is), om hen zelf te laten ervaren of het wel of niet mogelijk is. Belangrijk is om nogmaals goed te kijken naar de reden van de onderbewindstelling, is de oorzaak verdwenen of opgelost, en kans op recidive niet meer aanwezig.
Voorwaarden Er moet een voldoende reserve (minimaal ter hoogte van de vaste lasten) op de rekening staan om eventuele tegenvallers/fouten van cliënt te kunnen opvangen zonder dat er nieuwe schulden ontstaan. De cliënt dient bereidt te zijn mee te werken aan deze proef en zo nodig aan de aanvullende trajecten (budgettraining bijv.).
Tijdsduur Dit gehele traject duurt rond de 6 tot 12 maanden.
Middelen 3 à 4 maanden voordat het schuldhulpverleningstraject is afgelopen kan Mesis worden ingezet als screeningsinstrument. Van hieruit kunnen de competenties van de cliënt in beeld gebracht worden. Vanuit dit advies kan een traject worden gestart met de benodigde tools. Denk hierbij aan een budgettraining en/of budgetcoach, ondersteuning bewindvoerder of… Wij melden de cliënt aan voor MESIS (via een nader te bepalen klantmanager bij de GKB) en aansluitend aan de test wordt MESIS met cliënt en ons besproken. Belangrijk bij het gehele traject is dat de cliënt toestemming geeft dat wij en de gemeente Nijmegen (GKB), alsmede de budgettrainer en budgetcoach informatie uitwisselen. Hiervoor wordt een toestemmingsverklaring opgesteld en getekend. Deze uitwisseling is van belang om het traject goed te laten verlopen en (eventuele) knelpunten onderling te bespreken en daar specifiek op te focussen of extra hulp in te schakelen.
De bewindvoerder zal ook regelmatig (minimaal 1 maal per maand, dit kan telefonisch) evalueren en waar nodig de cliënt nog ondersteunen bij vragen of problemen. Het kan ook zo zijn dat deze hulp niet nodig wordt geacht door ons en/of MESIS en dan kunnen wij als bewindvoerder zelfstandig afbouwen met cliënt.
Werkwijze Er wordt gestart met een gesprek met de cliënt waarin het gehele traject wordt uitgelegd, incl. het tijdspad (indicatie). Belangrijk is dat er op elk moment gestopt kan worden met dit traject indien cliënt of bewindvoerder dit noodzakelijk vindt. Vanuit de cliënt kan men denken aan structurele verhoging van het stressniveau dat niet wenselijk is. Vanuit de bewindvoerder kan deze zien dat het niet lukt om nota’s te betalen, uit te komen met het huishoudgeld, er teveel extra (niet noodzakelijke) uitgaven worden gedaan, er niet gespaard kan worden. Ook het feit dat cliënt niet zelfstandig iets doet aan deze financiën omdat hij/zij het niet kan, maar alles gedaan wordt door een derde kan een reden zijn om te stoppen met de proef. Ook vanuit de budgetcoach of de budgettrainer kan het advies komen om te stoppen omdat blijkt dat cliënt het inzicht mist of er daar ook veel stress zichtbaar is. De uitkomsten van MESIS kunnen hier ook naast gelegd worden en ondersteunen (mogelijk) de uitkomst. Dit stoppen gebeurt in overleg met de cliënt, maar de bewindvoerder heeft hierin het laatste woord. Bij doorlopen van het gehele traject met goed gevolg, zullen we cliënt vragen een brief op te stellen richting rechtbank waarin ze verzoeken om opheffing van het bewind en deze naar ons kantoor te sturen.
De bewindvoerder zal dan een brief schrijven richting rechtbank, en dit verzoek ondersteunen met de uitkomsten van het traject, dat dit met goed gevolg is doorlopen. (Dit om ook aan rechtbanken te laten zien dat zo’n traject een nuttige tool is om te zien of aan te tonen dat het beschermingsbewind kan stoppen.)
Tools Budgetcoachingstraject, budgettraining, invulbaar budgetplan, overzicht inkomsten en uitgaven, computer/laptop voor cliënt, andere bankrekening(en) naast de beheer- en leefgeldrekening van de cliënt waar deze zelf op kan bankieren/betalingen verrichten. Ook kan nog gedacht worden aan budgetbeheer (met maandelijks bezoek) en/of hulp van een vrijwilliger.
PLAN NAAR FINANCIELE ZELFSTANDIGHEID We hebben samen besproken dat we u gaan begeleiden naar meer financiële zelfredzaamheid. Het doel is om te kijken of het (eventueel) mogelijk is om te stoppen met beschermingsbewind. De eerste stap is de uitstroomtest van MESIS doen. De uitslag hiervan komt direct na het invullen van de test en daarbij zal de bewindvoerder aanwezig zijn. Uit deze test zal naar voren komen welke mogelijkheden cliënt zelf heeft en welke middelen er ingezet moeten worden om de afbouw/uitstroom bewind te laten slagen. 1. Is er budgetcoaching nodig >>>> ja / nee, motivatie:
2. Is er een budgettraining nodig >>>> ja / nee, motivatie:
3. Is er andere hulp nodig
>>>> ja / nee, motivatie:
4. Is alleen de hulp van de bewindvoerder voldoende >>>> ja / nee, motivatie: Om u zo goed mogelijk te begeleiden naar financiële zelfstandigheid maken we gebruik van het volgende stappenplan.
STAPPENPLAN 1. Leefgeld/huishoudgeld wordt 1x per 2 weken uitbetaald aan u ipv 1x per week. Het doel hiervan is dat u het geld leert verdelen over een langere tijd. De bewindvoerder betaalt verder de rekeningen zoals u van ons gewend bent. Indien er is besloten dat een budgettraining is gewenst, dan start deze het liefst tijdens deze periode. Deze periode duurt in principe één maand. Van :
Tot :
Afgerond :
2. Leefgeld/huishoudgeld wordt 1x per maand uitbetaald aan u ipv 1x per 2 weken. Het doel hiervan is dat u leert het geld te verdelen over een langere tijd. De bewindvoerder betaalt de rekeningen zoals u gewend bent. In deze periode gaan wij u ook vragen om een budgetplan te maken. U kunt hierbij gebruiken van de overzichten die u maandelijks van ons ontvangt. Kijk hierbij tot een jaar terug. We gaan pas over tot stap 3 als het budgetplan is ingeleverd en met u besproken. Lukt het u niet om dit budgetplan in te vullen dan zullen
wij of uw budgetcoach dit verder met u bespreken en uitleggen. Deze periode duurt in principe twee maanden. Van :
Tot :
Afgerond :
3. Leefgeld/huishoudgeld inclusief het geld dat “over” is vanuit uw budgetplan wordt in 1x uitbetaald. Inkomen komt 1x per maand binnen. Door dit geld 1x per maand over te maken is dit dezelfde situatie zoals deze in de toekomst zal zijn zonder bewindvoering. Belangrijk hierbij is dat u weet welk bedrag u maximaal aan extra mag (niet hoeft!) op maken en welk bedrag u moet reserveren. Dit reserveren is belangrijk voor onvoorziene omstandigheden en het opbouwen van een buffer. Ook kan in deze periode de kinderbijslag in zijn geheel naar u doorgestort worden. De bewindvoerder betaalt de rekeningen zoals u gewend bent. Deze periode duurt in principe één maand. Van :
Tot :
Afgerond :
4. Zie stap 3, echter we maken iets meer geld over en u gaat kleine uitgaven ook zelf doen. Denk aan een rekening van een telefoon, internet, water en eigen risico ziektekostenverzekering, reservering kleding. Een en ander afhankelijk van uw situatie. Deze situatie duurt in principe twee maanden. Van :
Tot :
Afgerond :
5. Indien stap 4 goed is doorlopen gaan we verder naar de volgende stap. Dit houdt in dat het gehele inkomen, inclusief alle (eventuele) toeslagen volledig naar u worden gestort op de speciaal hiervoor geopende rekening waarop u kunt internetbankieren. De bewindvoerder zorgt ervoor dat alle nota’s naar u toe worden gestuurd en u betaald deze van uw rekening. De bewindvoerder controleert of u deze betalingen gedaan heeft en zal aan het einde van de maand dit met u bespreken. Eventuele formulieren die in deze periode ingevuld dienen te worden ook naar u toegestuurd en u dient deze dan in te vullen. Na dit invullen stuurt u ze terug naar de bewindvoerder voor controle. U hoort van ons of dit goed is gegaan. Mocht blijken dat we veel herinneringen krijgen van nota’s die u niet heeft betaald dan bekijken we samen wat de oorzaak hiervan is en of deze opgelost kan worden. De reserve dient ook maandelijks met het van tevoren besproken bedrag toe te nemen, minder mag niet, meer toename mag wel. Indien er een noodzakelijke uitgave nodig is (bijv. nieuwe wasmachine) dan dient u dit met ons te bespreken voor deze uitgave wordt gedaan. Deze periode duurt in principe zes maanden. Van :
Tot :
Afgerond :
6. Indien de voorgaande stappen goed zijn doorlopen staat niets een verzoek om opheffing bewindvoering meer in de weg. We zullen dit met u bespreken en u adviseren een brief met verzoek om opheffing bewind te schrijven naar de rechtbank en deze naar ons toe te sturen. Wij ondersteunen dan dit verzoek naar de rechtbank.
SPELREGELS
Alle inkomsten blijven op de beheerrekening binnen blijven komen. De bewindvoerder bekijkt de afschrijvingen op de nieuwe rekening.
Het adres van de bewindvoerder blijft het correspondentieadres van de cliënt bij financiële instanties, zodat de bewindvoerder controle kan blijven houden op het budget.
De cliënt geeft zelf aan (mail, brief of telefoon) aan het einde van de periode wanneer hij/zij de volgende stap denkt te kunnen nemen. De bewindvoerder bepaalt in overleg met de cliënt of het al mogelijk is om de volgende stap te maken.
Wij houden bij in ons systeem wanneer de volgende stap wordt genomen. U heeft van ons een kopie ontvangen van dit stappenplan met de data erop. Wij raden u aan om dit zelf ook bij te houden. Dit is met name belangrijk om aan ons door te kunnen geven of u inderdaad klaar bent voor de volgende stap. Dit heeft ook met zelfredzaamheid te maken.
Wij behouden ons het recht voor dit traject te stoppen of niet door te gaan naar de volgende stap als wij als bewindvoerder dit onverantwoord achten.
Besproken en goedgekeurd en ondertekend (in tweevoud) Plaats:………………………….. Datum: ………………………….. Naam cliënt: …………………………………………………………. Naam partner: ……………………………………………………….. Bewindvoerder: ………………………………………………………