Bijlage 1 Ontwikkelagenda Dukenburg

Ontwikkelagenda Dukenburg

oktober 2021



1

Colofon Nijmegen, oktober 2021 Ontwikkelagenda Dukenburg Afdeling Stadsontwikkeling Gemeente Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Postbus 9105 6500 HG Nijmegen www.nijmegen.nl

Foto op de voorkant: Thea van den Heuvel

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1. Inleiding Ontwikkelagenda Leeswijzer 2. Dukenburg Het ontstaan van een nieuw stadsdeel Dukenburg vernieuwt Gebiedskenmerken Dukenburg 3. Opgave Toekomstverkenning Dukenburg Omgevingsvisie: Nijmegen omarmt het kanaal 4. Ambitiekaart Dukenburg Kanaalzone-Zuid Koningskoppel Wijkontmoetingsgebied Groen, beleven en bewegen 5. Werk in uitvoering Ontwikkellocaties Kalender Dukenburg

3 4 4 4 5 5 6 7 8 8 9 12 14 18 20 22 25 25 27

Foto: Thea van den Heuvel

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

3

1. Inleiding

Leeswijzer

Stadsdeel Dukenburg is inmiddels ruim 50 jaar oud. Veel mensen zijn tevreden in Dukenburg en wonen er met veel plezier. Tegelijkertijd spelen er vraagstukken over leefbaarheid, armoede en gezondheid, en de toekomstbestendigheid van de fysieke inrichting. Dukenburg moet zich daarom blijven vernieuwen.

De ontwikkelagenda Dukenburg bestaat uit 5 hoofdstukken. In hoofdstuk 2 komt de geschiedenis en ontwikkeling van Dukenburg aan bod. Hoofdstuk 3 beschrijft de opgave in Dukenburg zoals die voortkomt uit o.a. de Toekomstverkenning Dukenburg en de recente Omgevingsvisie. Daarop volgt in hoofdstuk 4 een ambitiekaart van Dukenburg met de ruimtelijke vertaling van de opgave en de speerpunten die daarbij horen. Ten slotte bevat hoofdstuk 5 ‘werk in uitvoering’ een overzicht van actuele ontwikkellocaties en van diverse gemeentelijke projecten/programma’s in Dukenburg.

Dat vraagt om een blik op Dukenburg, waarbij we nadrukkelijk kijken naar de koppeling tussen maatschappelijke opgaven en (ingrepen in) de fysieke ruimte. Om hier verder invulling aan te geven heeft het stadsdeel bij het opstellen van een nieuw bestemmingsplan een pilotstatus in het kader van de Omgevingswet.

Ontwikkelagenda Deze ontwikkelagenda neemt de ambities uit de Omgevingsvisie en Ambitiedocument KanaalzoneZuid over en brengt ze samen in een ambitiekaart voor heel Dukenburg. Het stuk dient o.a. als oplading voor het opstellen van een nieuw bestemmingsplan voor Dukenburg. Naast deze ambities is in deze agenda ook informatie over lopende programma’s en projecten opgenomen, zodat de ontwikkelagenda een overzicht geeft van de ontwikkelingen, ambities en kansen in dit stadsdeel. Hiermee geven we richting aan, en ruimte voor, lopende en nieuwe initiatieven in Dukenburg. Daarnaast is de ontwikkelagenda ook een uitnodiging aan anderen, om mee te doen en initiatieven te ontplooien die bijdragen aan de ambities voor Dukenburg. Het heeft de status van ambitiedocument.

Foto: Jacqueline van den Boom

Foto: Jacqueline van den Boom Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

4

2. Dukenburg Stadsdeel Dukenburg is vernoemd naar landgoed Duckenburg, op wiens grond het deels gebouwd is. In de 14e eeuw is kasteel Dukenburg gebouwd, welke in de 17e eeuw is gesloopt en vervangen voor een landhuis. Een deel van de orangerie van dit landhuis staat er nu nog. Ook het Grand Canal uit de 17e eeuw is, hoewel in tweeën gedeeld, nog steeds aanwezig. Naast de landgoed geschiedenis is ook de geologische geschiedenis van Dukenburg bijzonder. Zo zijn er restanten van een riviersysteem uit het pleistoceen. Vanwege wetenschappelijke aandacht voor de bijzondere geologie van het gebied zijn de bouwplannen destijds gedeeltelijk aangepast. Dit is onder andere terug te zien aan de onbebouwd gebleven Geologenstrook in Zwanenveld.

typische jaren ’70 en ’80 wijken zijn. Dukenburg is opgezet met een scheiding tussen functies zoals wonen, werken en voorzieningen. De wijken in Dukenburg kregen hun eigen opzet en waren vooral op zichzelf gericht. Dat ontwerpprincipe is nog terug te zien in de straatnummers per wijk, eigen voorzieningen, en een naar binnen gekeerde ontwerp van wijken. De auto kreeg prioriteit in Dukenburg en de afzonderlijke wijken werden ontsloten via een centrale verkeersader (zie de kaart gebiedskenmerken Dukenburg op p. 7).

Het ontstaan van een nieuw stadsdeel Door de groei van Nijmegen na de Tweede Wereldoorlog was de stad op zoek naar ruimte voor stadsuitbreiding. In 1959 gaf de gemeente daarom opdracht om de mogelijkheid van een nieuw stadsdeel bij landgoed Duckenburg te onderzoeken.

Schetsen voor een stadsdeelwinkelcentrum in Meijhorst (bron: ACN, Dukenburg Uprising)

Vanaf 1966 is hier Dukenburg ontstaan, een heel nieuw stadsdeel voor zo’n 30.000 inwoners. Aanvankelijk is het opgezet met veel groen en laagbouw, later is er vanwege woningnood meer hoogbouw aan de plannen toegevoegd.

Het stadsdeel maakte vanaf het begin een groene indruk omdat bestaande bomenlanen en groen behouden bleef. Datzelfde geldt voor een deel van de historische bebouwing en historische laanstructuren.

Historische luchtfoto uit 1949. Midden op de foto is het Grand Canal te zien, nu gelegen bij de 60e straat in Meijhorst

De eerste wijken, Lankforst, Malvert en Aldenhof, hebben de opzet van een tuinstad. Terwijl Zwanenveld, Tolhuis, Meijhorst en Weezenhof

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

5

Dukenburg vernieuwt Nieuwe initiatieven zorgen op verschillende locaties in het stadsdeel voor een positieve impuls. Door in te spelen op veranderende (woon)wensen en eisen in de samenleving blijft Dukenburg een aantrekkelijke plek waar het fijn wonen en verblijven is. Zo wordt er momenteel gewerkt aan woonprojecten bij voormalige schoollocaties van de HAN, ROC, en aan de Streekweg. Vernieuwing betekent niet altijd sloop en nieuwbouw. In Weezenhof heeft Talis enkele jaren geleden flats uit de jaren ’70 volledig vernieuwd en verduurzaamd. In Meijhorst zijn 132 eengezinswoningen van Portaal gerenoveerd en omgevormd tot moderne nul-op-de-meterwoningen. Ook de winkelcentra Weezenhof, Meijhorst en Dukenburg zijn in verschillende stadia van vernieuwing. Niet alleen in Nijmegen maar ook landelijk is er onder de noemer ‘Panorama Lokaal’, aandacht voor wijken zoals die in Dukenburg. Het gaat om wijken aan de rand van de stad en gebouwd in de jaren ‘60, ’70 of ‘80. Bewoners voelen zich er thuis maar veel van deze wijken voldoen niet meer aan de wensen van nu. Panorama Lokaal is een open oproep van Het College van Rijksadviseurs om woonwijken in de stedelijke buitenranden een positieve impuls te geven.

Inspiratieboek Dukenburg (Dukenburg Uprising) Architectuur Centrum Nijmegen (ACN) heeft in 2019 in opdracht van de gemeente Nijmegen een inspiratieboek gemaakt voor Dukenburg. Die publicatie laat zien welke kwaliteiten Dukenburg heeft, hoe die beter gebruikt kunnen worden, en welke kansen voor nieuwe woonvormen en doelgroepen zij zien. Daarbij heeft ACN gekeken naar de historie, verbeterpunten (o.a. auto domineert, anonimiteit, geen verbinding met het kanaal) en trends op woongebied zoals ontmoeting, groei van eenpersoonshuishoudens en vergrijzing ACN ziet twee voorname kansen om Dukenburg als geheel beter te laten functioneren: (1) het laten herleven van historische landschappen en (2) het verbeteren van de fietsinfrastructuur. Verdichting kan bijdragen aan sterkere fysieke en sociale samenhang in wijken. Alternatieve woonvormen kunnen een manier zijn om de eentonigheid doorbreken, maar moeten wel inspelen op (nieuwe) woonwensen. De openbare ruimte heeft een belangrijke functie als ontmoetingsplaats. Het inspiratieboek Dukenburg Uprising is te vinden bij: https://www.architectuurcentrumnijmegen.nl/publicaties

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

6

Gebiedskenmerken Dukenburg

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

7

3. Opgave De opgave voor Dukenburg is de afgelopen tijd verkend in diverse bijeenkomsten en documenten. Voor de ontwikkelagenda maken we gebruik van die informatie. Dit hoofdstuk licht daarom kort de inhoud van de twee voornaamste stukken toe, de Toekomstverkenning Dukenburg en de Omgevingsvisie.

Toekomstverkenning Dukenburg Dukenburg kent vele gezichten, de verschillende wijken en woongebieden hebben ieder hun eigen

karakter. Over het algemeen zijn bewoners van Dukenburg gehecht aan hun wijk en wil men er graag blijven wonen. De ruime groene opzet wordt vaak genoemd als aantrekkingskracht. Willen we de leefbaarheid in Dukenburg op peil houden dan zijn er ook trends en vraagstukken die extra aandacht verdienen. Denk hierbij aan armoede, gezondheid, toenemende zorgvraag, vergrijzing en bevolkingskrimp. Andere vraagstukken zijn: een negatief imago bij buitenstaanders, verouderd vastgoed, en voorzieningen die onder druk staan.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

8

In 2018 is daarom een toekomstverkenning 1 uitgevoerd om in kaart te brengen wat er nodig is voor een toekomstbestendig Dukenburg. De opgaven op het gebied van woningdifferentiatie, armoede(bestrijding) & werk, en imago staan centraal (zie de samenvattende infographic op de vorige pagina). De Toekomstverkenning is input geweest voor de Omgevingsvisie en voor deze ontwikkelagenda. 0F

Omgevingsvisie: Nijmegen omarmt het kanaal Nijmegen beschrijft de toekomstige ontwikkeling van de stad in haar Omgevingsvisie. 4 opgaven en 8 ruimtelijke keuzes staan centraal in de Omgevingsvisie (zie figuren). Nieuwe ruimtelijke initiatieven dienen altijd bij te dragen aan de 4 grote opgaven en bij voorkeur aan meer dan één tegelijkertijd.

Nijmegen omarmt het kanaal De zone langs het Maas-Waalkanaal is aangewezen als één van de 3 focusgebieden om de toenemende vraag naar wonen en werken in Nijmegen een plek te geven (de compacte stad). In de focusgebieden ligt de nadruk op intensivering, functiemenging en transformatie. We omarmen het kanaal en geven een impuls aan de wijken langs het Maas-Waalkanaal. Zo verkleinen we de psychologische afstand van deze wijken tot de rest van de stad. De invulling van wonen en werken combineren we nadrukkelijk met andere opgaven zoals duurzame mobiliteit, leefbaarheid, openbare ruimte, gezondheid en duurzaamheid. Zo worden de wijken langs het kanaal toekomstbestendig.

Het uitgangspunt van de Omgevingsvisie is om de toekomstige groei van inwoners en werkgelegenheid mogelijk te maken binnen de bestaande grenzen van de stad. Daar zoeken we de ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. Speerpunten in de Omgevingsvisie zijn  Verbeteren leefbaarheid  Intensivering en transformatie  Vergroten functiemenging

Toekomstbestendig Dukenburg Een van de speerpunten in de Omgevingsvisie is het toekomstbestendig maken van wijken/stadsdelen uit de jaren ’60 en ’70. Stadsdelen zoals Dukenburg, Lindenholt, en de wijken Hatert en Neerbosch-Oost. We zetten hier in op sterke wijken met passende, bereikbare, en toegankelijke voorzieningen. In Dukenburg zien we kansen voor gemengde wijken door een meer gevarieerd woningaanbod en daar waar mogelijk een impuls te geven aan een groene, gezonde en toegankelijke leefomgeving met een openbare ruimte die iedereen uitnodigt tot sporten, bewegen en ontmoeten. Ook de energietransitie is een groot thema in Dukenburg met o.a. een

1

Van Dromen naar Daden: Toekomstverkenning naar kansen en keuzes voor Dukenburg (2018)

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

9

wijkwarmteplan in Zwanenveld, later volgen volgens plan ook andere wijken. Uitvoeringsagenda Wonen In de (bij de Omgevingsvisie behorende) Uitvoeringsagenda Wonen wordt Dukenburg benoemd als plek waar we de komende jaren verder inzetten op de transformatie naar een duurzame en gedifferentieerde woningvoorraad. We vergroten de plancapaciteit in de stad, om zo meer appartementen, sociale en middeldure huur, middeldure koop, en meer woonruimte voor studenten te realiseren. Waarbij we gaan voor een inclusieve stad met gemengde wijken. In Dukenburg willen we meer woningdifferentiatie en ligt het accent op middeldure huur en -koop en levensloopgeschikte appartementen. We ambiëren geen groei van de sociale huurvoorraad in Dukenburg, maar zetten bij gebiedsontwikkelingen wel in op toevoeging van sociale huur die voor een verbetering van de voorraad zorgen, zodat de transformatie van de bestaande sociale voorraad kan worden doorgezet. Met deze inzet helpen we zowel starters als doorstromers (ouderen) in en om Dukenburg. Door een betere doorstroming komen (eensgezins)woningen vrij waarmee we kansen voor gezinnen vergroten en het potentieel voor diverse voorzieningen versterken. Dukenburg is een goede plek voor meer flexibele of gemeenschappelijke woonvormen voor diverse doelgroepen.

Bij de kansen voor studentenhuisvesting in Dukenburg kijken we vooral naar locaties met goed OV en fietsverbindingen met de campus. Woondeal regio Arnhem-Nijmegen Met de ondertekening van de Woondeal in 2020 hebben het Rijk, de provincie Gelderland en de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen zich verbonden aan de ambitie om het groene profiel van de regio te versterken en tegelijkertijd de groei aan inwoners te faciliteren. Het zuidelijk deel van de kanaalzone is in de Woondeal benoemd als één van de twee complexe, strategische gebiedsontwikkelingen in de regio. In dit gebied kan de toekomstige groei van Nijmegen

gestalte kan krijgen, zowel op het gebied van wonen als werkgelegenheid. Daarmee staat (ook) Dukenburg de komende jaren in de schijnwerpers bij de ruimtelijke ontwikkeling van Nijmegen en is er ruimte voor het toevoegen van circa 1500 tot 1800 nieuwe woningen in het stadsdeel. Onderstaande punten worden in de Woondeal specifiek benoemd voor Dukenburg:  Menging van wonen en werken op de kantorenstrip in de Meijhorst (60e straat)  Verdichting op en rond het station NijmegenDukenburg in samenhang met de herstructurering van Winkelcentrum Dukenburg  Transformatie en verdichting op en rond voorzieningenclusters (winkelcentra)  Inbreiding op verschillende verdichtingslocaties langs het Maas-Waalkanaal  Via transformatie en inbreiding de bestaande wijken toekomstbestendig maken voor zowel mensen uit de wijk (doorstroming) als nieuwe doelgroepen, onder meer door het verbeteren van de doorstromingsmogelijkheden voor ouderen  Verdichting, vernieuwing en verduurzaming (energietransitie en klimaatadaptatie)  Herstructurering van buurten met maisonnettewoningen  Integrale wijkaanpak om de leefbaarheidsproblemen aan te pakken  Woningtoewijzing op basis van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Rotterdamwet). De raad zal over de aanvraag voor verlenging van selectieve woningtoewijzing op basis van deze wet nog besluiten.

 Pilots voor slimme vormen van mobiliteit, deelsystemen en flexibilisering van het parkeerbeleid  De mogelijkheid om businesscases op te stellen voor verschillende gebiedsontwikkelingen die als basis dienen voor een aanvraag voor landelijke woningbouwimpulsmiddelen

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

10

Omgevingsvisie kaart: Uitsnede kaartbeeld toekomstbestendige wijken

Zwanenveld

Tolhuis

Lankforst Meijhorst

Malvert Aldenhof Weezenhof

Omgevingsvisie: kaartbeeld Toekomstbestendige Wijken Bewerkt voor dit document door de namen van de Dukenburgse wijken op kaart weer te geven.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

11

4. Ambitiekaart Dukenburg De ambitiekaart bevat de ruimtelijke vertaling van de opgaven en kansen voor een toekomstbestendig Dukenburg. Die kansen willen we (laten) benutten door gebruik te maken van de bestaande identiteit en kwaliteiten in het stadsdeel, en (initiatiefnemers) ruimte te geven voor vernieuwing. Waarbij de positieve impact van vernieuwing verder reikt dan de specifieke locatie of het plangebied van een initiatief.

Dukenburg. Met als speerpunten de kanaalzone, het koningskoppel, wijkontmoetingsgebieden, en groen en bewegen. In de zone langs het kanaal wordt Dukenburg verbonden met het water, met Winkelsteeg, en met de rest van de stad. Dat kan door transformatie van gebieden langs het kanaal, betere verbindingen en aantrekkelijke inrichting. Met een stedelijk karakter bij Zwanenveld. Daarnaast is de kanaalzone uitnodigend met een verblijfsfunctie in de vorm van sport, ontspanning en recreatie.

In Dukenburg geven we invulling aan de opgaven uit de Omgevingsvisie voor een economisch veerkrachtige, sociale & gezonde, aantrekkelijke en duurzame stad. Waarbij keuzes uit de Omgevingsvisie zoals het omarmen van het kanaal en Dukenburg als toekomstbestendige wijk in het bijzonder relevant zijn voor dit stadsdeel.

Vanwege hun uitstraling voor het hele stadsdeel profileren de gebieden rondom de OV-knoop en het stadsdeelwinkelcentrum zich samen met de Meijhorst 60e als koningskoppel. Het betreft aantrekkelijke (ontmoetings)plekken met veel dynamiek en menging van wonen, werken en voorzieningen.

In Dukenburg gaan we voor een integrale benadering door:  Functiemenging: Vanuit de opgave voor wonen en werk kijken we naar functiemenging op de juiste plekken, om de stedelijke dynamiek of ontspanning te bevorderen.  Een combinatie van het sociaalmaatschappelijke met het fysieke: Fysieke projecten dragen bij aan maatschappelijke opgaven. Bijvoorbeeld door inzet van social return 2 bij Aardgasvrij Zwanenveld, woningen voor specifieke doelgroepen, of het bieden van mogelijkheden voor werk en opleiding.  Inzet op bereikbaarheid, groen (openbare ruimte) en cultuurhistorie als dragers voor een aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat.  Twee niveaus van ontwikkellocaties: het stadsdeel (koningskoppel, kanaalzone) en de wijk of buurt (wijkontmoetingsgebieden).  Verbinding van Dukenburg met de rest van de stad: O.a. via de ruimtelijke dragers, ontwikkellocaties, en inzet op langzaam verkeer.

Op wijkniveau bevinden zich wijkontmoetingsgebieden op de plek van bestaande wijkparken en de daarbij gelegen voorzieningen. Hier ligt de nadruk op ontmoeting, voorzieningen en verblijfskwaliteit op wijkniveau. Maar ook op nieuwbouw of herontwikkeling op wijkof buurtniveau.

1F

Het stadsdeelpark zorgt voor samenhang en verbinding tussen o.a. het koningskoppel, de kanaalzone en de omliggende wijken door een aangenaam verblijfsgebied en door steeds meer te voorzien in goede routes voor langzaam verkeer. Spelen, bewegen en ontmoeten in het groen. Het groen helpt om de wijken te verbinden en biedt een gezonde en klimaatbestendig woonomgeving. De parken en groene ring rondom Dukenburg zijn kansrijk voor een aantrekkelijk en samenhangend verblijfsgebied voor bewoners, met goede routes voor voetgangers en fietsers vanuit de wijken. Hier kan ook de geschiedenis van Dukenburg meer herkenbaar en beleefbaar worden gemaakt.

De ambitiekaart (volgende pagina) laat zien hoe de opgaven en kansen zijn vertaald naar locaties in 2

Een aanpak om meer werkgelegenheid te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

12

Ambitiekaart Dukenburg

Wijkontmoetingsgebieden

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

13

Speerpunten ambitiekaart

van het gebied te maken, die de omliggende wijken verbindt maar ook een kwaliteitsimpuls geeft.

Kanaalzone-Zuid

Kanaalzone-Zuid wordt een landschap dat wijken met elkaar verbindt en routes verknoopt. Het gebied wordt geactiveerd met een inrichting voor verblijf, recreatie en aantrekkelijk vastgoedprogramma. Door in te zetten op een levendige plint en ‘ogen op het kanaal’ ontstaat een aantrekkelijk verblijfsgebied.

Nijmegen omarmt het kanaal Het kanaal transformeert van een barrière naar een aantrekkelijk woon-werk gebied dat de stad samenbindt. Om dat te bereiken activeren we de kanaalzone in Nijmegen als gebied voor wonen, werken en recreatie. De kanaalzone in Dukenburg maakt onderdeel uit van Kanaalzone-Zuid. Ambitiedocument Kanaalzone-Zuid (in juni 2021 vastgesteld door het college) beschrijft de ambitie om het kanaal de belangrijkste identiteitsdrager

Het kanaal als een zachte groen- blauwe ruggengraat die wijken langs het kanaal verbindt en zorgt voor meer (sociale) samenhang. De transformatie van Winkelsteeg wordt gezien als een belangrijke katalysator voor deze ontwikkeling. Kernwaarden voor het gebied zijn: - Verbonden: het kanaal verbindt en is iets waar bewoners trots op kunnen zijn. De kanaalzone is ook een inclusieve plek waar iedereen zich thuis voelt. Dynamisch: een gebied met meer, levendigheid, functiemenging en economische dynamiek - Gezond: een gebied dat uitnodigt tot spelen en bewegen en zo een impuls is voor een meer gezonde levensstijl Stepping stones Aan het kanaal komen een aantal bestemmingen met functies die bewoners en bezoekers reden geven om naar het kanaal te gaan. Daarvoor activeren we de kanaalzone en ontstaat afwisseling tussen reuring en luwe groene gebieden. De stepping stones functioneren als levendige brandpunten aan het kanaal (zie kaartje op de volgende pagina). Kanaalknoop en de ROC locatie zijn de stepping stones in Dukenburg.

Plangebied Kanaalzone-Zuid

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

14

De kanaalzone in Dukenburg Vanwege hun ligging aan het kanaal ontstaan er in Zwanenveld, Lankforst, Malvert en Weezenhof mogelijkheden om de wijken beter te verbinden met de rest van de stad, te openen naar het kanaal en de kwaliteit van het kanaal beter te benutten. Aanpassingen van de openbare ruimte en nieuw vastgoed moeten daar aan gaan bijdragen. Met dergelijke ingrepen neemt de leefbaarheid voor bewoners in de wijken toe. De kanaalzone voorziet straks in verschillende verblijfsgebieden langs het kanaal. Van een meer stedelijk karakter bij de ‘stepping stones’ in Zwanenveld naar een groen verblijfsgebied ten zuiden van de Nieuwe Dukenburgseweg.

interactie met het kanaal. Hierdoor neemt het aantal woningen in Zwanenveld toe, en wordt met name de kwaliteit en de diversiteit van het woningaanbod in Dukenburg vergroot. Transformatie van het stadsdeelwinkelcentrum, de ROC locatie en Kanaalknoop zijn kansrijke ontwikkelingen om het imago van Dukenburg positief te veranderen en meer nieuwe bewoners van buiten het stadsdeel naar Dukenburg te trekken. Aardgasvrij Zwanenveld Zwanenveld is een van de eerste wijken in Nijmegen waar we beginnen met het aardgasvrij maken van de woningvoorraad. We onderzoeken o.a. de mogelijkheid om het warmtenet uit te breiden naar Zwanenveld. Door onzekerheid over landelijke wetgeving is de aanbestedingsprocedure voor een warmtenet in Dukenburg voorlopig uitgesteld. Samen met bewoners, ondernemers, woningcorporaties, pandeigenaren en Liander maken we een wijkwarmteplan voor de uitvoering van deze groene stadsvernieuwing. Later volgen ook de andere wijken van Dukenburg. Het verduurzamen van een bestaande woonwijk als Zwanenveld is een grootschalige en langdurige transformatieopgave die werk naar de wijk brengt en gepaard gaat met een ingrijpende fysieke opgave.

Stepping stones langs het kanaal (uit Ambitiedocument Kanaalzone-Zuid)

Zwanenveld Zwanenveld biedt mogelijkheden voor transformatie naar de compacte en dynamische stad. Ondersteund door de nabijheid van stations, snelle routes, voorzieningen, groen, en nieuwe werkgelegenheid in Winkelsteeg. Er is ruimte voor functiemenging, hogere dichtheden en meer

De projecten Leefbaar- en Aardgasvrij Zwanenveld gaan nadrukkelijk om veel meer dan alleen duurzame energie. Alle mogelijke koppelkansen worden opgespoord en waar mogelijk benut. Met deze projecten zetten we ons onder meer in voor het versterken van de sociale cohesie, het creëren van echte banen in de energietransitie, een aanpak van de openbare ruimte in de wijk, verbetering van woningen, en energie coaching voor besparing op de energielasten. De energietransitie in Zwanenveld grijpen we dus aan om, in samenspraak met inwoners, ondernemers en partners, de leefbaarheid te vergroten in combinatie met verduurzaming, armoedebestrijding, werk en informatie/participatie. Fysieke aanpassingen gaan er hand in hand met de verbetering van sociale condities.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

15

Kanaalknoop Rondom de brug van de Nieuwe Dukenburgseweg ligt de stepping stone ‘Kanaalknoop’. Hier ontstaat het meest stedelijke verblijfsgebied aan weerszijden van het kanaal, met woningbouw in een hogere dichtheid, en in ieder geval in Winkelsteeg met kansen zien we kansen dit te mengen met werken en maatschappelijke- en sportvoorzieningen. Zwanenveld en Winkelsteeg reiken hier naar elkaar toe. De Kanaalknoop springt het kanaal over, waar het invulling krijgt in de driehoek aan de Oude Dukenburgseweg. Kanaalknoop vormt een nieuw visitekaartje voor Kanaalzone-Zuid alsook voor Dukenburg. De ontwikkeling van de Kanaalknoop biedt kansen om de brug beter aan te sluiten op de omgeving, zoals de langzaam verkeersroutes en routes de wijk in. Het verbeteren van de weg en brug is een cruciaal onderdeel van de ontwikkelingen in KanaalzoneZuid omdat het zorgt voor een laagdrempelige

fysieke verbinding van de stadsdelen aan weerszijde van het kanaal. De bebouwing aan beide oevers en het beter inbedden van de brug worden gezien als één integraal project De transformatie van de kanaalzone in en rond Zwanenveld biedt wijkbewoners een aantrekkelijk nieuw verblijfsgebied in hun directe omgeving en betere verbindingen met Winkelsteeg. Daarnaast vergroot de ontwikkeling van de kanaalzone het potentieel voor voorzieningen in Dukenburg zoals het stadsdeelwinkelcentrum. ROC locatie Voor deze locatie zijn al meer concrete plannen. Bekeken wordt of dit plan zich meer kan oriënteren op het Kanaal met een levendige plint die de verblijfswaarde aan het kanaal kan activeren en voor sociale veiligheid zorgt.

Overzichtskaart bij visie Kanaalzone-Zuid (uit Ambitiedocument Kanaalzone-Zuid) Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

16

Lankforst, Malvert en Weezenhof Ten zuiden van de Nieuwe Dukenburgseweg, in de wijken Lankforst, Malvert en Weezenhof, maakt de stedelijkheid rondom de Kanaalknoop plaats voor de schaal van wijk en buurt. Een groene omgeving is er een belangrijke ruimtelijke drager. Door het groen kan een aantrekkelijk verblijfsgebied ontstaan voor beweging, ontspanning en ontmoeting, en goed voor de biodiversiteit. Van noord naar zuid kan Dukenburg onderdeel uitmaken van beweegroutes langs het kanaal. Bewoners profiteren daarmee van verbeterde en laagdrempelige toegang tot een omvangrijk groengebied. Nieuwe ontwikkelingen kunnen in dit deel van de kanaalzone gericht zorgen voor vernieuwing in de wijk en, als kansen zich voordoen, het kanaal meer een onderdeel maken van de wijk. Nu is bestaande bebouwing veelal met de rug naar het kanaal en openbaar groen gesitueerd, wat de verblijfskwaliteit en sociale veiligheid niet ten goede komt.

Voorbeeld: Groene corridor Malvert/Aldenhof De aaneengesloten wijkparken van Malvert en Aldenhof, die ruimtelijk gezien kunnen worden als één wijkpark, bieden een concrete mogelijkheid om te onderzoeken of bovenstaande ambities gerealiseerd kunnen worden. De ligging van de parken is ideaal voor het realiseren van een groene corridor door Dukenburg die in het verlengde ligt van de groene vallei in Winkelsteeg. Deze groene corridor verbindt de kanaalzone dan via (ontmoetingsgebieden in) Malvert/Aldenhof en wijkpark Aldenhof met Staddijk. Het kan de leefomgeving in alle wijken een impuls geven en de belevingswaarde van het groen en water voor bewoners en bezoekers vergroten. (zie ook pagina 22-23)

Verder biedt de ontwikkeling van de kanaalzone hier een kans om groenzones aan weerszijden van het kanaal met elkaar te verbinden, door te laten lopen in de wijken, aan te sluiten op het omliggende landschap en historische routes nieuw elan te geven. Trefwoorden: - Nijmegen omarmt het kanaal - Verbinding met, kanaal, Winkelsteeg en de rest van de stad - Compacte & dynamische stad, functiemenging en verdichting - Woningdifferentiatie - Verblijfskwaliteit, ontmoeting, groen & actieve openbare ruimte - Aardgasvrij Zwanenveld

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

17

Koningskoppel Dukenburg herbergt in potentie een koningskoppel bestaande uit stadsdeelwinkelcentrum Dukenburg en Meijhorst 60e straat. Ooit ontstaan vanuit een strikte functiescheiding tussen werken en winkelen binnen Dukenburg kunnen deze locaties nu van betekenis zijn voor Nijmegen als aantrekkelijke en economische veerkachtige stad. Samen met (het veel grotere) Winkelsteeg worden Stadsdeelwinkelcentrum Dukenburg en Meijhorst 60e straat in ambitiedocument Kanaalzone-Zuid omschreven als de economische brandpunten binnen het gebied. Beide locaties krijgen met nieuwe gebiedsontwikkelingen een impuls. We zien mogelijkheden voor levendige gebieden middels functiemenging en herontwikkeling, passend bij de identiteit en hoge(re) dynamiek van deze locaties. De locaties kunnen elkaar aanvullen en samen veel betekenen voor Dukenburg en de aangrenzende stadsdelen. Vanwege hun functie, ligging, schaalniveau en zichtbaarheid zijn de locaties ook bepalend voor een beter imago van Dukenburg.

Stadsdeelwinkelcentrum Dukenburg Het gebied bij Winkelcentrum Dukenburg is een van de stedelijke knooppunten in Nijmegen. De multimodale bereikbaarheid en het stedelijke karakter biedt ruimte voor duurzame mobiliteit en de dynamiek van de compact stad: intensivering en functiemenging. Het winkelcentrum heeft de potentie om weer een visitekaartje van Dukenburg te worden. Zeker wanneer met een gebiedstransformatie de bebouwing sterk wordt gemoderniseerd, beter wordt ingebed in de omgeving, o.a. met het bus- en treinstation, en onderdeel wordt van het stedelijk weefsel. Ook de nabijheid van andere functies zoals de woonboulevard, werkgebied Brabantse Poort en het Triavium bieden daarbij aanknopingspunten. De transformatie moet resulteren in een goed functionerend (winkel)centrum plus verblijfsgebied. Waar mensen met plezier naar toe komen, willen verblijven en elkaar ontmoeten. Het nuttige en het aangename moeten elkaar hier aanvullen. Een gebied bedoeld voor jong en oud, voor Dukenburgers en bezoekers van daarbuiten, voor werknemers, voor reizigers en passanten.

Foto: Jacqueline van den Boom

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

18

Sanering van een deel van het winkeloppervlak is nodig om ruimte te scheppen voor het toevoegen van andere functies in het gebied zoals, woningen, maatschappelijke functies, leisure, horeca, woningen, groen, en duurzame mobiliteit. Gebruik van het dakoppervlakte voor grootschalige opwekking van zonne-energie en groen koppelt de transformatie aan de duurzaamheidsopgave en kan de hittestress in het gebied verkleinen. We zijn reeds in gesprek met de eigenaren van het stadsdeelwinkelcentrum over de transformatie.

De bijzondere ligging van de 60e straat aan het, nu grotendeels onzichtbare, Grand Canal kan door herontwikkeling veel beter tot zijn recht te komen. Via doorsteken vanaf de 60e straat naar het Grand Canal en een wandelroute rondom het water kan de kwaliteit ervan daadwerkelijk worden benut als meerwaarde. Tegelijkertijd zou hiermee het nieuwe woongebied Hof van Nijmegen, via de 60e straat, beter aansluiten op winkelcentrum Meijhorst en het wijkpark.

Meijhorst 60e straat Met een oorsprong als werkgebied is de 60e straat in Meijhorst uniek in ‘woongebied’ Dukenburg. De ambitie is om hier de dynamiek en levendigheid terug te brengen door ruimte te (blijven) bieden aan een functiemix met werken, leren, ontmoeten, maatschappelijke functies, en wonen. In de tussentijd kunnen tijdelijke functies de potentie van het gebied voor het voetlicht brengen.

Om de eenheid in het plangebied te versterken en langzaam verkeer meer ruimte te geven is aanpassing van het wegprofiel het onderzoeken waard. Waardoor de 60e straat beter kan functioneren als aantrekkelijk schakelgebied tussen voorzieningen in Meijhorst, Zwanenveld en de kanaalzone. Door de ligging van de 60e straat aan de rand van het stadspark en langs de Van Apelterenweg is een hoogteaccent in de bebouwing denkbaar.

Als bij de ontwikkeling van de 60e straat de samenhang met nabijgelegen leer- en werklocaties, zoals het Pro College in Neerbosch-Oost en de bedrijvigheid in Winkelsteeg, vorm kan krijgen, dan kan de 60e straat binnen de kanaalzone fungeren als station op het traject van opleiding naar werk. Het biedt Dukenburgers mogelijkheden voor werken en leren in de wijk. Er ligt een kans om fysieke ontwikkeling te koppelen aan de sociale opgave voor werk- en leervoorzieningen.

Trefwoorden: - Schaalniveau van stadsdeel en daarbuiten - Stedelijkheid: compacte stad, functiemenging - Werken en leren - Imago - Positieve uitwerking op omliggende wijken - Duurzaamheid: zonnepanelen, warmte, groene daken

We zetten in op Winkelcentrum Dukenburg, Meijhorst 60e Straat en Winkelsteeg als economische brandpunten (uit Ambitiedocument Kanaalzone-Zuid) Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

19

Wijkontmoetingsgebied Centraal in de Dukenburgse wijken zijn wijkontmoetingsgebieden ingetekend op de ambitiekaart. Dit zijn gebieden die, door de aanwezigheid van een wijkpark en clustering van (maatschappelijke) functies en voorzieningen, nu al plekken zijn waar ontmoeting plaatsvindt. Passend bij de opgave van Nijmegen als sociale stad hebben we oog voor het versterken en stimuleren van deze gebieden voor activiteiten en ontmoetingen. Binnen een wijkontmoetingsgebied gaat het om ontmoeten in de breedste zin van het woord. Een ontmoetingsplek in de wijk kan tegenwoordig ook van een andere partij zijn dan de gemeente, het kan bijvoorbeeld onderdeel zijn van een wooncomplex of horeca. Het hoeft ook niet per se een gebouw te zijn, want ook de openbare ruimte is een belangrijke plek voor ontmoeting. Specifiek voor de gemeentelijke wijkaccomodaties wordt momenteel (stadsbreed) onderzocht hoe deze toekomstbestendig kunnen worden en hoe ze de ontmoeting in de wijk nog beter kunnen ondersteunen. De wijkontmoetingsgebieden bieden ruimte aan nieuwe ontwikkelingen op wijkniveau, passend bij wijk waarin ze liggen. Hier steunen we initiatieven die ontmoeting tussen wijkbewoners mogelijk maken en de doorstroming in de woningvoorraad bevorderen. De nabijheid van voorzieningen maakt

De wijkontmoetingsgebieden (oranje gebieden) op de ambitiekaart (voor de volledige kaart zie p. 13)

het geschikte woonlocaties voor ouderen. Waar mogelijk grijpen we ontwikkelingen aan om het functioneren van het wijkpark te verbeteren. Wijkparken De ontmoetingsgebieden liggen rondom de wijkparken van Dukenburg. Deze wijkparken moeten functioneren als sociaal veilige, overzichtelijke en aantrekkelijke verblijfsplekken. Omdat ontmoeting zich ook grotendeels buiten afspeelt nodigt een wijkpark uit tot recreatie, ontspanning, sport en spel.

Maatschappelijke en overige ontmoetingsvoorzieningen Binnen de wijkontmoetingsgebieden kan gedacht worden aan het combineren van verschillende functies in één gebouw of een samengesteld gebouw. Een gebouw waar jong en oud samenkomt en waar plek is voor wijkinitiatieven. Denk aan (kleinschalige) functies als scholen, horeca, dienstverlening, culturele instellingen, religieuze instelling, kleinschalige bedrijvigheid. Mogelijk in combinatie met wonen op bovengelegen verdiepingen. Door functies te clusteren ontstaan nieuwe mogelijkheden, met als bijkomend voordeel dat de bekendheid en toegankelijkheid wordt vergroot en faciliteiten gedeeld kunnen worden. Ook de toekomstbestendigheid van de huisvesting van het basisonderwijs in Dukenburg wordt onderzocht. Verschillende opties worden meegenomen waaronder samenvoeging.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

20

Toevoegen woningen Bij ontmoetingsgebieden zijn er kansen voor het toevoegen van appartementen. Deze woningen kunnen o.a. verouderd vastgoed vervangen. Nieuwe woningen dienen te voorzien in de woonbehoefte van de betreffende wijk om de doorstroming te bevorderen. Het gaat hierbij met name om appartementen voor ouderen. Zodat ouderen in Dukenburg de mogelijkheid krijgen om in hun eigen wijk te verhuizen van grondgebonden woning naar een appartement in de nabijheid van voorzieningen. Als daarin reeds wordt voorzien kan ook aan andere woonvormen gedacht worden. Om ontmoeting mogelijk te maken is het wenselijk de appartementen in de plint te voorzien van een kleine recreatieve ruimte voor bewoners. Deze woningen kunnen dan aangemerkt worden als beschut wonen.

Foto: Jacqueline van den Boom

Winkelcentra Naast het stadsdeelwinkelcentrum zijn er in Meijhorst, Weezenhof en Malvert wijkwinkelcentra met een supermarkt. Deze wijkwinkelcentra en supermarkten liggen binnen de wijkontmoetingsgebieden.

Trefwoorden: - Sociale stad - Wijk/buurtniveau - Ontmoeting en voorzieningen - Doorstroming en passend wonen - Verblijfskwaliteit wijkparken en verbinding tussen wijken

We gaan voor toekomstbestendige wijkwinkelcentra in Dukenburg. De winkelcentra in Meijhorst en de Weezenhof hebben daarom ruimte gekregen voor vernieuwing en uitbreiding (maximaal 2 supermarkten in Meijhorst en 1 in Weezenhof). Een gevolg van die keuze is dat er geen ruimte is voor uitbreiding van Winkelcentrum Malvert. De gemeente staat open voor eventuele transformatieinitiatieven voor Winkelcentrum Malvert die zijn gericht op een goed functionerend en leefbaar gebied. De centrale locatie in Malvert en de ligging in de groene corridor tussen Staddijk en kanaal bieden dan aanknopingspunten voor een nieuwe invulling.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

21

Groen, beleven en bewegen Het vele groen is kenmerkend voor Dukenburg. Er liggen kansen om het groene karakter beter te benutten voor spelen, bewegen en ontmoeten. Dukenburg kan een voorbeeld kan zijn van de groene en gezonde stad. Het stadsdeelpark, de groene gebieden rondom de wijken (inclusief de kanaalzone) en groene verbindingen voor langzaam verkeer zijn daarbij aanknopingspunten. Stadsdeelpark Het stadsdeelpark op de ambitiekaart verbindt de centrale groenzones van de Geologenstrook in Zwanenveld, Douglasbosje en het Grand Canal in Meijhorst & Tolhuis, en het Uilenbosje in Lankforst, zodat er een samenhangend park kan ontstaan. Door de centrale ligging van dit park rondom het Steve Bikoplein heeft het potentie als groene schakel tussen het koningskoppel, de kanaalzone met Winkelsteeg, en de omliggende wijken.

Vogelzang en Staddijk maken deel uit van de stedelijke groenstructuur van Nijmegen en vormen een overgangsgebied tussen stad en land. Dat komt tot uiting in hun waarde voor de biodiversiteit en klimaatadaptatie, gebruikswaarde voor sport, ontspanning en als plek voor maatschappelijke functies. Samen met de parken, andere groenzones en waternetwerken maken ze Dukenburg het groenste stadsdeel van Nijmegen. Een kwaliteit waar we zuinig op zijn en die, indien goed voor het voetlicht gebracht, de aantrekkingskracht en het imago van Dukenburg verbetert. Door natuurparels via groene corridors te verbinden en waar mogelijk het groen anders in te richten kan de ecologische waarde van het huidige groen worden vergroot. De verdere verduurzaming van het water- en rioolsysteem in Dukenburg is eveneens een kans om de groene en blauwe kwaliteit verder uit te bouwen.

Waardevolle cultuurhistorische elementen in Dukenburg kunnen in dit stadsdeelpark tot hun recht komen door ze zichtbaar en toegankelijk te maken. Zo heeft Dukenburg een landgoed geschiedenis die erg bijzonder is, maar waar weinig mensen weet van hebben. Relicten hiervan bevinden zich hoofdzakelijk binnen het park. Bovenal dient het stadsdeelpark als interessante plek waar bewoners uit verschillende wijk elkaar kunnen ontmoeten, kunnen recreëren, en zich op een aantrekkelijke manier te voet of per fiets kunnen verplaatsen. Indien het stadsdeelpark wordt aangesloten op de groene laanstructuur langs de hoofdwegen, van het stadsdeelwinkelcentrum tot aan de Van Boetbergweg, wordt het park gevoelsmatig vergroot en sluit het aan op de ambitie van de Nieuwe Dukenburgseweg. De huidige infrastructuur krijgt zo eveneens meer gebruikskwaliteit voor langzaam verkeer. Groene ring Rondom de woongebieden van Dukenburg ligt een ring van groengebieden met o.a. Vogelzang, Staddijk en het kanaal.

Groenstructuur Dukenburg en omgeving

Groene corridors Door parken met verblijfskwaliteit en via beweegroutes die het groen toegankelijker maken voor wijkbewoners komt de openbare ruimte beter tot zijn recht. Er ontstaan dan aantrekkelijke groene corridors in (en tussen) de wijken.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

22

Potentiële groene corridors in Dukenburg weergegeven op een (bewerkte) kaart van de Omgevingsvisie

Dit helpt ook om de huidige situatie te verbeteren. Nu zijn veel woningen in Dukenburg met de achterzijde naar het openbaar groen gesitueerd resulterend in geslotenheid en verminderde sociale veiligheid van de openbare ruimte. De groene corridor Malvert-Aldenhof is vanwege de ligging in/bij actuele ontwikkelgebieden als de kanaalzone, de omgeving van winkelcentrum Malvert en Staddijk (waar een herschikking gaande is van de sportvoorzieningen), kansrijk voor verbetering. Deze corridor loopt vanaf het kanaal door Malvert en Aldenhof tot aan Staddijk. Eigenlijk begint deze corridor straks al aan de andere kant van het kanaal in Winkelsteeg, om te eindigen in het buitengebied voorbij Dukenburg. Er zijn nog twee corridors. De eerste is de cultuurhistorisch belangrijke route Teersdijk, een rustige wandelroute die vrijwel geheel van oost naar west loopt. Door de route via de St. Teunismolenweg en de weg tussen landgoed Winkelsteeg/De Hulsen en landgoed Dukenburg kan deze historische structuur nieuwe betekenis krijgen als verbindend element tussen Dukenburg en Winkelsteeg. De tweede corridor loopt van het stadsdeelpark via het Grand Canal naar Staddijk en sluit dan aan op de verbinding met de Berendonck tunnel. Het Grand Canal is momenteel in tweeën gesplitst en geblokkeerd door hoogbouw waardoor de potentiële waarde ervan voor de leefomgeving niet ten volle wordt benut.

De ontwikkeling van de 60e straat biedt kans om dit te verbeteren.

Cultuurhistorische waarde De cultuurhistorische waarde van Dukenburg is weergegeven op de cultuurhistorische waardenkaart van Nijmegen. Daarop is onder andere het landgoed terug te zien. Wat nog ontbreekt op de kaart is een beoordeling van het recente verleden. De stedenbouwkundige waarde van wijken na 1965 (vrijwel heel Dukenburg) krijgt vanuit het Rijk meer aandacht. Hiervoor dient nog een stedenbouwkundige inventarisatie uitgevoerd te worden naar de bebouwing van na 1965. Daarna kan ook die cultuurhistorische waarde worden meegenomen bij ingrepen in Dukenburg. Buitengebied De groene gebieden om Dukenburg vormen de poort naar waardevolle natuur- en recreatiegebieden in de omgeving, waaronder de Hatertse en Overasseltse Vennen, Wijchense Ven, en Berendonck. De nabijheid en toegankelijkheid van deze gebieden zijn een belangrijke pijler van het aantrekkelijk woonklimaat dat Dukenburg te bieden heeft. Beweegroutes: spelen, bewegen en ontmoeten We geven de voetganger en fietser meer ruimte in Dukenburg. Het streven is om de hoofdwegen qua karakter aan te laten sluiten bij aangrenzende parken en de groene boulevard die de Nieuwe Dukenburgseweg moet gaan worden. Met een gezondere leefomgeving en aantrekkelijker verblijfsgebied dat uitnodigt tot spelen, bewegen en ontmoeten als resultaat.

Een openbare ruimte waar doorgaande autowegen minder prominent aanwezig zijn verkleint de gevoelsmatige afstand tussen, en geslotenheid van, wijken. Beweegroutes doorkruisen Dukenburg en maken het bewoners gemakkelijk om zich tussen wijkontmoetingsgebieden, naar andere stadsdelen, of het omliggende landschap te verplaatsen. Wat moet leiden tot verbeterde bereikbaarheid en verkeersveiligheid, o.a. met veilige alternatieve routes, voor langzaam verkeer. De eerder genoemde groene corridor tussen Malvert en Aldenhof en het stadspark zijn kansrijke locaties.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

23

Duurzame mobiliteit Naast langzaam verkeer stimuleren we ook andere vormen van duurzame mobiliteit. Zo vergroot de gebiedstransformatie bij het stadsdeelwinkelcentrum de bereikbaarheid en het gebruiksgemak van het openbaar vervoer voor Dukenburgers. In het algemeen is er een transitie gaande naar meer elektrisch rijden en deelvervoer. In Dukenburg is dit o.a. zichtbaar door de realisatie van een e-hub bij de Prins Mauritsschool die duurzame mobiliteit toegankelijker maakt voor bewoners van o.a. Zwanenveld. Verder is er bij de Weezenhof een zoekgebied voor een transferium waar bezoekers aan de binnenstad hun reis met het OV kunnen vervolgen, waardoor er minder autoverkeer door de stad hoeft te gaan.

Trefwoorden: - Sociaal en gezonde-, aantrekkelijke- en duurzame stad - Spelen, bewegen en ontmoeten - Samenhang en bereikbaarheid van groen - Verblijfskwaliteit openbare ruimte - Duurzame mobiliteit Foto: Jacqueline van den Boom

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

24

5. Werk in uitvoering Dit hoofdstuk laat zien wat er vanuit de gemeente gebeurt of staat te gebeuren in Dukenburg dat bijdraagt aan de ambities in deze ontwikkelagenda. Eerst wordt een overzicht gegeven van ontwikkellocaties in Dukenburg, en vervolgens geven we een overzicht van relevante programma’s en projecten. Het is een dynamisch hoofdstuk, de weergegeven informatie is een momentopname. Samen met anderen Het is van belang om te benadrukken dat we als gemeente zeker niet als enige partij betrokken zijn bij uitvoering van projecten en programma’s in Dukenburg. Ook is de gemeente lang niet altijd initiatiefnemer. Afhankelijk van de situatie vervullen we verschillende rollen.

Ontwikkellocaties De ontwikkellocaties zijn plekken waar al gebouwd wordt, of die op termijn (mogelijk) beschikbaar komen voor herontwikkeling en waar we als gemeente met initiatiefnemers in gesprek zijn over de mogelijkheden. Deze kaart is een momentopname van de huidige situatie en van de ontwikkellocaties zijn in verschillende stadia van ontwikkeling.

Prioritering van de gemeente bij de ontwikkeling van locaties in Dukenburg 1. ROC locatie, Stadsdeelwinkelcentrum Dukenburg, Winkelcentrum Weezenhof, Streekweg 2. Oude Dukenburgseweg 3. Meijhorst 60e straat, Doekenborg

Andere partijen zoals woningcorporaties, ontwikkelaars, initiatieven uit de buurt, verenigingen, bedrijven en andere overheden zijn steeds belangrijker om ambities te realiseren. Alleen samen kunnen we de kansen optimaal benutten en ambities waarmaken. Nieuwe ontwikkelingen zijn kansen Bij nieuwe ontwikkelingen zoeken we naar de mogelijkheden om ze te koppelen met onze ambities en werk met werk te maken. Zoals we (ondergrondse) werkzaamheden die nodig zijn voor een aardgasvrij Zwanenveld aangrijpen om de openbare ruimte te verbeteren en te koppelen aan kansen op de arbeidsmarkt voor Dukenburgers.

Foto: Jacqueline van den Boom

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

25

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

26

Kalender Dukenburg Naast de ontwikkellocaties zijn er ook bij (andere) beleidsvelden binnen de gemeente programma’s of projecten in Dukenburg. Deze programma’s en projecten zijn reeds in uitvoering of aanstaande. Deze paragraaf geeft een overzicht van de relevante projecten of programma’s in Dukenburg. Ook de

Thema (Project/programma):

aanpak van de eerder genoemde ontwikkellocaties komt hierin terug.

Wat, waarom:

Status: (laatste update april 2021)

Duurzame mobiliteit en bewegen Bus door Aldenhof In gesprek met Provincie en Breng over het terugbrengen van lijn 331 door Aldenhof.

In gesprek

Busstation Dukenburg

Kans om het vernieuwen van busstation Dukenburg mee te nemen bij ontwikkeling rond stadsdeelwinkelcentrum.

Verkenning

OV Behoefteonderzoek

In Dukenburg en Lindenholt gaan we in gesprek met inwoners om hun behoefte voor vervoer in kaart te brengen. Het idee is om dit voor openbaar vervoer te doen maar ook breder te trekken naar deelsystemen en ander vervoer.

Gaat in uitvoering

Ehub t.b.v. stimuleren elektrisch deelvervoer

We plaatsen een eHUB in Zwanenveld 25e straat waar een aanbod komt van verschillende vormen van elektrisch deelvervoer (elektrische fiets, elektrische bakfiets, elektrische auto, eventueel elektrische scooter).

Gaat in uitvoering

Fietsparkeren station Dukenburg

Het aantal fietsklemmen wordt uitgebreid binnen de bestaande ruimte. Hiervoor zal een aantal tweelaags rekken geplaatst worden. Uitvoerder is Prorail.

Uitvoering Q1 2021

Beweegroutes

Stimuleren van meer bewegen en ontmoeting in de buurt. We onderzoeken de mogelijkheden en vraag naar KWIEK- en FIT beweegroutes in Dukenburg. In Weezenhof realisatie KWIEK route binnen een jaar.

In uitvoering

Openbare ruimte, klimaat en cultuur Verduurzamen water en rioleringssysteem

Het opstellen van een ontwikkelingsperspectief voor het verduurzamen van het water en rioleringssysteem ten zuiden van Maas-Waal Kanaal. Geeft uitgangspunten bij gebiedsontwikkeling.

Afrondende fase

Een klimaatbestendige stad

Voor de hele stad wordt strategie en uitvoeringsprogramma op het gebied van klimaatadaptatie opgesteld.

Gaat in uitvoering

Cultuurhistorische waardenkaart

Ontwikkeling van een cultuurhistorische waardenkaart die duidelijk maakt waar er welke waardevolle elementen aanwezig zijn die ingepast kunnen worden bij nieuwe ontwikkelingen.

Afrondende fase

In Dukenburg vooral kansen voor benutten historische structuren voor wandel- en fietsroutes, versterken historisch groen en landgoed Dukenburg, en verbinding met Winkelsteeg.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

27

Thema (Project/programma):

Wat, waarom:

Status:

Krijgt invulling door leer-werktrajecten (zorg, bouw, etc.) en social return bij Woningbouw en andere projecten zoals bijvoorbeeld infrastructurele of groenprojecten. In Zwanenveld wordt dit toegepast bij de verduurzamingsopgave.

In uitvoering

Sociale stad blijven met het beperken van de impact van financiële schaarste en door het bieden van perspectief. 4 lijnen: Lijn 1: Optimaliseren bereik minimaregelingen Lijn 2: Integrale aanpak kinderarmoede Lijn 3: Terugdringen gezondheidsachterstanden Lijn 4: Werkende armen. Laagdrempelige en effectieve ondersteuning bij (dreigende) financiële problemen bieden, gericht op vroeger, sneller en beter. Het beleidsplan benoemt 22 interventies waarvan veel hun uitwerking hebben in de wijk. Vooral de FEW (Financieel Expert in de wijk) heeft daarin een rol. In Dukenburg gevestigd in Meijhorst 60e straat.

Besluitvorming

Werk Gezonde en inclusieve arbeidsmarkt

Armoedebestrijding Basis armoedebeleid 20202024

Beleidsplan Schuldhulpverlening en Financiële Dienstverlening

In uitvoering

Leefbaarheid, ontmoeten, welzijn Ruimte voor ontmoeting, wijkcentra

Op dit moment wordt er een uitvoeringsagenda/plan van aanpak opgesteld om het beleidskader ‘Ruimte voor ontmoeting’ te vertalen naar de praktijk. Het traject kent twee sporen: 1. Stadsdeelinventarisaties activiteiten en ontmoeting 2. Transformatie naar sociaal beheer en activiteiten

In uitvoering

Uitgangspunt is “Ruime voor ontmoeting”. We willen zelfwerkzaamheid en zelfbeheer stimuleren en combineren met professioneel (gemeentelijk) beheer. Zwanenveld leefbaar

Team Zwanenveld is opgezet t.b.v. veiligheid(sbeleving), verantwoordelijkheid voor leefbaarheid en zorgzaamheid vergroten, vergroten zelfredzaamheid en –regie, verhogen participatie en deelname activiteiten in de eigen buurt.

In uitvoering

Welzijnsagenda Dukenburg

Welzijnspartijen Sterker Sociaal werk en Bindkracht 10 maken samen met partners een agenda per stadsdeel op basis van vraag, behoefte en problematiek in de wijk. Wordt jaarlijks opgesteld, met thema’s armoede, eenzaamheid en meedoen, en psychische gezondheid.

In uitvoering

Gezondheidsbeleid 2021-2024

Diverse activiteiten en maatregelen gericht op gezondheidsbescherming, gezondheidsstimulering, gezondheidsachterstanden en gezonde leefomgeving. Specifieke aandacht voor stadsdelen met gezondheidsachterstand, waaronder Dukenburg.

In uitvoering

Sociale knooppunten 20202030

Stimuleren van meer bewegen, spelen en ontmoeting in de buurt voor alle leeftijden.

In uitvoering

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

28

Thema (Project/programma):

Wat, waarom:

Status:

Dagbesteding en sociale activiteiten

Dagstructuur (wijkcentrum Dukenburg) en ontmoetingsmogelijkheden voor sociale activiteiten (diverse plekken) bieden aan ouderen.

In uitvoering

Preventieprogramma 12-

Integrale aanpak gericht op preventie en ontwikkeling van het kind met de partijen GGD/JGZ, Bindkracht10, scholen, kinderopvang, jeugdspecialist DSAV Entrea, Passende Kinderopvang Driestroom, Sportbedrijf, Sterker.

In uitvoering

Preventieprogramma 12+

Komen tot een gezamenlijke programma en aanpak jongerenwerk 12+ met Bindkracht10, Wijken (projectleider gemeente), FC Social Work/Futsal Chabbab, VSA jongerenbeheer, jongerencoaches/straatcoaches, buurtsportcoaches op basis van analyse van informatie, cijfers en vragen.

In uitvoering

GGZ in de wijk

Bieden van basis GGZ en verslavingszorg op wijkniveau, zowel ambulante behandeling als begeleiding. Pilot in Dukenburg is in uitvoering, accent op Zwanenveld en Meijhorst.

Pilot in uitvoering, later dit jaar besluitvorming structurele uitrol in de hele regio.

Buurtteams +

Vorming van Brede Basisteams (BBT) als opvolger van de sociale wijkteams. Werken stadsdeelgericht en gehuisvest in wijkcentra. Splitsing in teams voor jeugd en gezin, en teams voor volwassenen. Doel is dat de teams (veel) meer zelf de ondersteuning van inwoners, kinderen/jeugd en gezinnen gaat oppakken.

In uitvoering voor Jeugd en gezin (2020) en volwassenen in 2021

Skaeve Huse

Plaatsing van 8 zorgwoningen bij de Weezenhof voor specifieke doelgroep, en het opstellen beheersplan samen met inwoners en betrokken organisaties.

Uitvoering 2021

Onderwijshuisvesting

Onderzoek naar het toekomstbestendig maken van de onderwijshuisvesting in Dukenburg als gevolg van de krimp in leerlingenaantallen (uitvoering door schoolbesturen).

Uitvoering in 2020/2021

Onderwijsachterstandenbeleid en vroeg- en voorschoolse educatie

Bevorderen van kansengelijkheid, minder kinderen met ontwikkelings- en taalachterstand, door een beter aanbod rijke ontwikkelomgeving voor kinderen en jongeren. Wijken/scholen met veel achterstandsleerlingen ondersteunen met aanvullend aanbod op het gebied van onderwijs en naschools aanbod in samenhang met jeugdhulp.

In uitvoering, evaluatie aanstaande

Bestrijden Voortijdig Schoolverlaten (VSV)

Met o.a. ROC en Werkbedrijf worden allerlei trajecten opgezet rondom omscholing, leerwerktrajecten rondom kansberoepen.

In uitvoering

Jong en oud

Zorg

Onderwijs

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

29

Thema (Project/programma):

Wat, waarom:

Status:

Onderzoek naar verhuisbeweging in en van en naar Dukenburg, om met de informatie over verhuisbewegingen beter zicht te krijgen op doelgroepen.

In uitvoering

Inzet doorstroommakelaar

Om de doorstroming van ouderen te verbeteren bespreken we met provincie en corporaties de mogelijkheid om een doorstroommakelaar in te zetten.

Uitwerking

Locatieonderzoek gemeenschappelijk wonen

We willen gemeenschappelijk wonen stimuleren, daarvoor brengen we locaties in beeld die daarvoor geschikt zijn. We kijken naar heel Dukenburg met een focus op de wijkontmoetingsgebieden.

In uitvoering

Onderzoek locaties studentenhuisvesting

We willen studentenhuisvesting stimuleren, daarvoor onderzoeken we samen met de SSH& welke locaties geschikt zijn voor studentenhuisvesting. Er wordt gekeken naar heel Dukenburg, met een focus op locatie met goede OV en fietsverbindingen.

In uitvoering

Verruimen levensloopgeschikt en beschut wonen

Verbeteren huisvesting voor ouderen en het verbeteren doorstroming. Per project wordt de inzet bepaald, met een focus op locaties nabij voorzieningen.

Continu

Wijkwarmteplan Zwanenveld

Een wijkwarmteplan voor Zwanenveld dat de volgende vragen beantwoordt:  Wat zijn de kenmerken van de wijk?  Welke alternatieven voor aardgas zijn er?  Welke uitgangspunten hebben we?  Wat is het meest kansrijke alternatief voor aardgas?  Wat vinden bewoners belangrijk?  Wat zijn de vervolgstappen in het proces?

Vaststelling definitief wijkwarmteplan Q4 2021

Participatie en werkkansen

Creëren van echte banen in de energietransitie (verduurzamen woningen en aanleg warmtenet), door inwoners uit Zwanenveld actief te betrekken en hen mee te laten doen. En door achter de voordeur te kijken en te verkennen waar kansen zijn om specifieke doelgroepen te activeren en weer mee te laten doen. Bijvoorbeeld omscholing en instroom naar werk in de techniek.

Doorlopend

Wonen Onderzoek verhuisbewegingen Dukenburg

Aardgasvrij

Dat doen we als gemeente in een coalitie met de corporaties, werkbedrijf, onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven. Energiescans van de meest voorkomende woningtypen (particuliere eigenaren)

Van de meest voorkomende woningtypen in Zwanenveld (en de andere startwijken) wordt een energiescan gemaakt. Per woningtype wordt van 1 woning een scan en rapport gemaakt. Woningen van hetzelfde type krijgen allemaal dat rapport. Dit doen we alleen voor de woningen van particuliere eigenaren.

In uitvoering Q4 2020

Huiskamer en informatiepunt voor bewoners

Demonstraties aardgasvrije opties, informatie en advies, loket duurzaam wonen.

In uitvoering Q2 2021

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

30

Thema (Project/programma):

Wat, waarom:

Status:

Huurders en bewoners met een koopwoning kunnen gebruik maken van de coaches. De focus ligt op de kwetsbare bewoners van Nijmegen. Energiecoaching is een project van Inclusieve energiealliantie (Bindkracht10 en Huis van Compassie).

Energie coaching Q4 2020-Q3 2021 met eventuele verlenging

Aardgasvrij Energie coaching

Zo’n 20 vrijwilligers worden opgeleid als energiecoach. Zij gaan naar mensen thuis om te kijken waar en hoe ze op een laagdrempelige manier energie kunnen besparen. Hierbij komt ook betaalbaarheid aan de orde: er wordt gekeken of bewoners recht hebben op bepaalde subsidies (ook buiten energie besparen). Economie Transformatie Winkelcentrum Dukenburg

Analyse, ambitiedocument en masterplan opstellen ten behoeve van een transformatie van het Winkelcentrum Dukenburg. Daarna haalbaarheidsonderzoek en plan van aanpak.

In uitvoering. Concept masterplan zomer 2021

Ambitiedocument Meijhorst 60e straat

Onderzoeken van de mogelijkheden voor herontwikkeling van de 60e straat naar een aantrekkelijk gemengd gebied. Dit geeft initiatiefnemers in het gebied meer duidelijkheid over de ambities en uitgangspunten.

In uitvoering

Herontwikkeling Winkelcentrum Meijhorst

Realiseren van een nieuw buurtwinkelcentrum.

Bestemmingsplan vastgesteld. In uitvoering door projectontwikkelaar

Herontwikkeling Winkelcentrum Weezenhof

Realiseren van een nieuw buurtwinkelcentrum.

Planontwikkeling door projectontwikkelaar

Map = Brieven en huisstijldocumenten / , beleids- of projectplan

31