Bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021 Plan

Versie: vastgesteld

Colofon bestemmingsplan

Nijmegen Dukenburg 2021 IDN: NL.IMRO.0268.BPa4000-VG01

Gemeente Nijmegen

Bureau Ruimtelijke Planvorming Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen www.nijmegen.nl

Toelichting

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

3

4

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding Ligging plangebied Vigerend bestemmingsplan Leeswijzer

9 9 9 11 11

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3

Ontwikkelagenda Dukenburg Aanleiding Opgave Ambitiekaart Dukenburg

13 13 13 15

Hoofdstuk 3 3.1 3.2

Rijks- en provinciaal beleid Rijksbeleid Provinciaal beleid

19 19 23

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10

Thema's Wonen Werken Maatschappelijk Groen Water Mobiliteit Archeologie Cultuurhistorie Beeldkwaliteit Kabels, leidingen en explosieven

25 25 27 31 35 42 43 44 50 59 60

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Milieu Bedrijven Bodem Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Duurzaamheid en klimaatadaptatie Vormvrije m.e.r.-beoordeling

63 63 63 64 65 69 70 74

Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3 6.4

Ontwikkellocaties Ontwikkeling overnemen Ontwikkeling afwachten Delegatiebesluit Ontwikkeling mogelijk maken

75 75 75 80 80

Hoofdstuk 7 7.1 7.2 7.3

Plansystematiek en juridische vormgeving Algemeen Regels Flexibiliteitsbepalingen

125 125 127 127

Hoofdstuk 8

Economische uitvoerbaarheid

129

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

5

Hoofdstuk 9 9.1 9.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid Participatie Overleg

Regels

131 131 132

141

Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten

143 143 161

Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15 Artikel 16 Artikel 17 Artikel 18 Artikel 19 Artikel 20 Artikel 21 Artikel 22 Artikel 23 Artikel 24 Artikel 25 Artikel 26 Artikel 27 Artikel 28 Artikel 29 Artikel 30 Artikel 31 Artikel 32 Artikel 33 Artikel 34

Bestemmingsregels Agrarisch met waarden Bedrijf Bedrijf - Nutsvoorziening Bedrijventerrein Bos Centrum Cultuur en Ontspanning - Ateliers Detailhandel Gemengd Groen Groen - Park Maatschappelijk Natuur Recreatie Sport Tuin Verkeer Water Wonen Wonen - Woonunits Wonen - Woonwagenstandplaats Wonen - Woonwagenstandplaats 1 Woongebied Leiding - Gas Leiding - Hoogspanning Leiding - Hoogspanningsverbinding Leiding - Riool Waarde - Archeologie 2 Waarde - Archeologie 3 Waarde - Cultuurhistorie Waterstaat - Waterkering Waterstaat - Waterlopen

165 165 168 170 171 173 175 178 179 181 185 187 189 192 194 196 198 200 202 203 206 207 209 212 214 216 218 220 222 225 228 230 231

Hoofdstuk 3 Artikel 35 Artikel 36 Artikel 37 Artikel 38 Artikel 39 Artikel 40

Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene aanduidingsregels Algemene afwijkingsregels Overige regels

233 233 234 236 240 244 245

Hoofdstuk 4 Artikel 41 Artikel 42

Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel

247 247 249

6

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

Bijlagen bij toelichting Bijlage 1

Ontwikkelagenda Dukenburg

Bijlage 2

Stikstofrapport Dukenburg

Bijlage 3

Cultuurhistorische analyse

Bijlage 4

Besluit hogere waarden Wet geluidhinder

Bijlage 5

Verkeersgeneratie deelprojecten Dukenburg

Bijlage 6

Aanmeldingsnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling

Bijlage 7

Quickscan Wnb Dep. Prins Clausschool

Bijlage 8

Kansen flora en fauna Dep. Prins Clausschool

Bijlage 9

Bureauonderzoek archeologie Dep. Prins Clausschool

Bijlage 10

Vooronderzoek bodem Dep. Prins Clausschool

Bijlage 11

Quickscan Wnb Lankforst

Bijlage 12

Nader onderzoek flora en fauna Lankforst

Bijlage 13

Bureauonderzoek archeologie Lankforst

Bijlage 14

Vooronderzoek bodem Lankforst

Bijlage 15

Verkennend bodemonderzoek Lankforst 4402 tm 4472

Bijlage 16

Quickscan Wnb Streekweg 21

Bijlage 17

Kansen flora en fauna Streekweg 21

Bijlage 18

Selectiebesluit archeologie Streekweg 21

Bijlage 19

Vooronderzoek bodem Streekweg 21

Bijlage 20

QRA Streekweg met ontwikkeling

Bijlage 21

Locatieverkenning verplaatsing autogarages

Bijlage 22

Quickscan Wnb Hippe Kip

Bijlage 23

Kansen flora en fauna Hippe Kip

Bijlage 24

Bureauonderzoek archeologie Hippe Kip

Bijlage 25

Vooronderzoek bodem Hippe Kip

Bijlage 26

Inventarisatie behoefte woonwagenstandplaatsen

Bijlage 27

Quickscan locaties nieuwe standplaatsen

Bijlage 28

Quickscan Wnb Teersdijk

Bijlage 29

Kansen flora en fauna Teersdijk

Bijlage 30

Zienswijzennota

Bijlage 31

Provincie Gelderland

Bijlage 32

Liander N.V.

Bijlage 33

TenneT TSO B.V.

Bijlage 34

Veiligheidsregio Gelderland Zuid

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

7

Bijlage 35

GGD Gelderland-Zuid

Bijlage 36

Natuur en milieufederatie Gelderland

Bijlagen bij de regels Bijlage 1

Staat van bedrijvigheid (toelichting)

Bijlage 2

Staat van bedrijvigheid

Bijlage 3

Staat van bedrijfsactiviteiten (toelichting)

Bijlage 4

Staat van bedrijfsactiviteiten

Bijlage 5

Buurtbeheerplan zorgwoningen Stadbroekseweg

Bijlage 6

Beleidsregels Parkeren

8

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Dukenburg is als stadsdeel 50 jaar oud. Ooit gebouwd als een moderne, ruim opgezette wijk waar het fijn wonen is voor mensen die de krappe binnenstad wilden verlaten, is Dukenburg nu in veel opzichten toe aan 'groot onderhoud'. Dat geldt voor gebouwen en infrastructuur, maar ook zien we dat in delen van Dukenburg sociale problematiek speelt en dat het imago van Dukenburg bij mensen van buiten het stadsdeel, niet altijd positief is. De afgelopen jaren is er op verschillende manieren al veel geïnvesteerd in Dukenburg. Om ook klaar te zijn voor de komende 50 jaar is een Ontwikkelagenda voor Dukenburg opgesteld. De Ontwikkelagenda is vertaald in een bestemmingsplan voor Dukenburg, met als doel de mogelijkheid te bieden het stadsdeel aantrekkelijk, levendig en toekomstbestendig te maken. Het bestemmingsplan is enerzijds een actualisatie van het bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg uit 2008, anderzijds worden in dit bestemmingsplan nieuwe ontwikkelingen mogelijk gemaakt. Door Dukenburg aan te melden als pilot in het kader van de Crisis en Herstelwet kan gebruik worden gemaakt van diverse afwijkingsmogelijkheden van bepaalde regelgeving. Dit bestemmingsplan is dan ook geen regulier bestemmingsplan maar een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte.

Een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte richt zich op de fysieke leefomgeving, waardoor beter kan worden aangesloten bij de verschillende maatschappelijke, fysieke en duurzaamheids thema's in Dukenburg. In de Ontwikkelagenda Dukenburg wordt verder ingegaan op de verbinding tussen ruimtelijke ontwikkelingen en aanpak van maatschappelijke thema's in Dukenburg.

1.2

Ligging plangebied

Het plangebied betreft stadsdeel Dukenburg, met uitzondering van het gebied ten noorden van de Van Rosenburgweg. Dukenburg omvat de wijken Tolhuis, Zwanenveld (inclusief stadsdeelcentrum Dukenburg), Meijhorst, Lankforst, Aldenhof, Malvert en Weezenhof. Dit zijn vooral woonwijken. Verder valt het park Staddijk en het natuurgebied Vogelzang in het plangebied.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

9

kaart: plangebied bestemmingsplan Nijmegen-Dukenburg 2021

10

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

1.3

Vigerend bestemmingsplan

Het vigerend bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg is op 22 oktober 2008 vastgesteld. Daarna zijn er nog verschillende postzegelbestemmingsplannen vastgesteld om bepaalde ontwikkelingen mogelijk te maken: Nijmegen Dukenburg- 1 (Teersdijk) Nijmegen Dukenburg - 3 (beheerdersgebouw nabij Staddijk 41) Nijmegen Dukenburg - 4 (Medisch centrum Meijhorst) Nijmegen Dukenburg - 5 (Weezenhof 9307) Nijmegen Dukenburg - 6 (Woonwagencentrum) Nijmegen Dukenburg - 9 (Malvert Maisonnettes) Nijmegen Dukenburg - 10 (Uitvaartfaciliteit nabij Staddijk 20) Nijmegen Dukenburg - 11 (Meijhorst Horizon) Nijmegen Dukenburg - 12 (Voormalige locatie Prins Mauritsschool) Nijmegen Dukenburg - 13 (Meijhorst 60-10) Nijmegen Dukenburg - 15 (herontwikkeling voormalige Hanocatie) Nijmegen Dukenburg - 16 (Skaeve Huse)

Daarnaast zijn er nog facetbestemmingsplannen vastgesteld die ook voor Dukenburg gelden: Facetbestemmingsplan Parkeren Facetbestemmingsplan Archeologie

Stadsdeelcentrum Dukenburg in Zwanenveld valt in de beheersverordening Nijmegen Brabantse Poort. Met de vaststelling van het bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021 komen al deze plannen, voor zover deze vallen binnen het plangebied van dit bestemmingsplan, te vervallen.

1.4

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de Ontwikkelagenda Dukenburg met daarin de ambities voor Dukenburg. In hoofdstuk 3 komt het rijks- en provinciaal beleid aan de orde. Hierin wordt onder andere ingegaan op de verstedelijkingsstrategie en Woondeal voor de regio Arnhem-Nijmegen. In hoofdstuk 4 komen de verschillende thema's aan bod, zoals wonen, werken en groen. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de verschillende milieuaspecten. In hoofdstuk 6 komen de verschillende ontwikkellocaties ter sprake, waarbij voor 5 ontwikkellocaties een ruimtelijke onderbouwing is opgenomen. In hoofdstuk 7 wordt de plansystematiek van dit bestemmingsplan toegelicht. In hoofdstuk 8 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. Tot slot wordt in hoofdstuk 9 ingegaan op participatie en de overlegreacties van de overlegpartners.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

11

12

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

Hoofdstuk 2 Dukenburg 2.1

Ontwikkelagenda

Aanleiding

Deze ontwikkelagenda neemt de ambities uit de Omgevingsvisie en Ambitiedocument Kanaalzone Zuid over en brengt ze samen in een ambitiekaart voor heel Dukenburg. De ontwikkelagenda heeft gediend als basis voor het opstellen van dit bestemmingsplan. Naast deze ambities is in deze agenda ook informatie over lopende programma's en projecten opgenomen, zodat de ontwikkelagenda een overzicht geeft van de ontwikkelingen, ambities en kansen in dit stadsdeel. Hiermee geven we richting aan, en ruimte voor, lopende en nieuwe initiatieven in Dukenburg. Daarnaast is de ontwikkelagenda ook een uitnodiging aan anderen, om mee te doen en initiatieven te ontplooien die bijdragen aan de ambities voor Dukenburg. De ontwikkelagenda Dukenburg is opgenomen in Bijlage 1.

2.2

Opgave

2.2.1

Toekomstverkenning Dukenburg

Dukenburg kent vele gezichten, de verschillende wijken en woongebieden hebben ieder hun eigen karakter. Over het algemeen zijn bewoners van Dukenburg gehecht aan hun wijk en wil men er graag blijven wonen. De ruime groene opzet wordt vaak genoemd als aantrekkingskracht. Willen we de leefbaarheid in Dukenburg op peil houden dan zijn er ook trends en vraagstukken die extra aandacht verdienen. Denk hierbij aan armoede, gezondheid, toenemende zorgvraag, vergrijzing en bevolkingskrimp. Andere vraagstukken zijn: een negatief imago bij buitenstaanders, verouderd vastgoed, en voorzieningen die onder druk staan. In 2018 is daarom een toekomstverkenning uitgevoerd om in kaart te brengen wat er nodig is voor een toekomstbestendig Dukenburg. De opgaven op het gebied van woningdifferentiatie, armoede(bestrijding) en werk, en imago staan centraal. De Toekomstverkenning is input geweest voor de Omgevingsvisie en voor deze ontwikkelagenda.

2.2.2

Omgevingsvisie

In de Omgevingsvisie 'Nijmegen Stad in Beweging' beschrijft de gemeente haar visie op de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van de stad tot 2040. De Omgevingsvisie gaat om meer dan alleen ruimtelijke aspecten, zo beschrijft de visie hoe de inrichting van de fysieke leefomgeving kan bijdragen aan sociale, maatschappelijke en economische doelen. In oktober 2020 is de Omgevingsvisie vastgesteld door de gemeenteraad Nijmegen beschrijft de toekomstige ontwikkeling van de stad in haar Omgevingsvisie 4 opgaven en 8 ruimtelijke keuzes staan centraal in de Omgevingsvisie (zie figuren). Nieuwe ruimtelijke initiatieven dienen altijd bij te dragen aan de 4 grote opgaven en bij voorkeur aan meer dan één tegelijkertijd.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

13

Het uitgangspunt van de Omgevingsvisie is om de toekomstige groei van inwoners en werkgelegenheid mogelijk te maken binnen de bestaande grenzen van de stad. Daar zoeken we de ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. Speerpunten in de Omgevingsvisie zijn: Verbeteren leefbaarheid Intensivering en transformatie Vergroten functiemenging

Nijmegen omarmt het kanaal De zone langs het Maas-Waalkanaal is aangewezen als één van de 3 focusgebieden om de toenemende vraag naar wonen en werken in Nijmegen een plek te geven (de compacte stad). In de focusgebieden ligt de nadruk op intensivering, functiemenging en transformatie. We omarmen het kanaal en geven een impuls aan de wijken langs het Maas-Waalkanaal. Zo verkleinen we de psychologische afstand van deze wijken tot de rest van de stad. De invulling van wonen en werken combineren we nadrukkelijk met andere opgaven zoals duurzame mobiliteit, leefbaarheid, openbare ruimte, gezondheid en duurzaamheid. Zo worden de wijken langs het kanaal toekomstbestendig

Toekomstbestendig Dukenburg Een van de speerpunten in de Omgevingsvisie is het toekomstbestendig maken van wijken/stadsdelen uit de jaren '60 en '70. Stadsdelen zoals Dukenburg, Lindenholt, en de wijken Hatert en Neerbosch-Oost. We zetten hier in op sterke wijken met passende, bereikbare, en toegankelijke voorzieningen. In Dukenburg zien we kansen voor gemengde wijken door een meer gevarieerd woningaanbod en daar waar mogelijk een impuls te geven aan een groene, gezonde en toegankelijke leefomgeving met een openbare ruimte die iedereen uitnodigt tot sporten, bewegen en ontmoeten. Ook de energietransitie is een groot thema in Dukenburg met o.a. een wijkwarmteplan in Zwanenveld, later volgen volgens plan ook andere wijken.

14

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

Uitvoeringsagenda Wonen In de bij de Omgevingsvisie behorende Uitvoeringsagenda Wonen wordt Dukenburg benoemd als plek waar we de komende jaren verder inzetten op de transformatie naar een duurzame en gedifferentieerde woningvoorraad. We vergroten de plancapaciteit in de stad, om zo meer appartementen, sociale en middeldure huur, middeldure koop en meer woonruimte voor studenten te realiseren. Waarbij we gaan voor een inclusieve stad met gemengde wijken. In Dukenburg willen we meer woningdifferentiatie en ligt het accent op middeldure huur en -koop en levensloopgeschikte appartementen. We ambiëren geen groei van de sociale huurvoorraad in Dukenburg, maar zetten bij gebiedsontwikkelingen wel in op toevoeging van sociale huur die voor een verbetering van de voorraad zorgen, zodat de transformatie van de bestaande sociale voorraad kan worden doorgezet. Met deze inzet helpen we zowel starters als doorstromers (ouderen) in en om Dukenburg. Door een betere doorstroming komen (eengezins)woningen vrij waarmee we kansen voor gezinnen vergroten en het potentieel voor diverse voorzieningen versterken. Dukenburg is een goede plek voor meer flexibele of gemeenschappelijke woonvormen voor diverse doelgroepen. Bij de kansen voor studentenhuisvesting in Dukenburg kijken we vooral naar locaties met goede OV en fietsverbindingen met de campus.

2.3

Ambitiekaart Dukenburg

De ambitiekaart bevat de ruimtelijke vertaling van de opgaven en kansen voor een toekomstbestendig Dukenburg. Die kansen willen we (laten) benutten door gebruik te maken van de bestaande identiteit en kwaliteiten in het stadsdeel, en (initiatiefnemers) ruimte te geven voor vernieuwing. Waarbij de positieve impact van vernieuwing verder reikt dan de specifieke locatie of het plangebied van een initiatief. In Dukenburg geven we invulling aan de opgaven uit de Omgevingsvisie voor een economisch veerkrachtige, sociale & gezonde, aantrekkelijke en duurzame stad. Waarbij keuzes uit de Omgevingsvisie zoals het omarmen van het kanaal en Dukenburg als toekomstbestendige wijk in het bijzonder relevant zijn voor dit stadsdeel. In Dukenburg gaan we voor een integrale benadering door: Functiemenging: Vanuit de opgave voor wonen en werk kijken we naar functiemenging op de juiste plekken, om de stedelijke dynamiek of ontspanning te bevorderen. Een combinatie van het sociaal-maatschappelijke met het fysieke: Fysieke projecten dragen bij aan maatschappelijke opgaven. Bijvoorbeeld door inzet van social return1F bij Aardgasvrij Zwanenveld, woningen voor specifieke doelgroepen, of het bieden van mogelijkheden voor werk en opleiding. Inzet op bereikbaarheid, groen (openbare ruimte) en cultuurhistorie als dragers voor een aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat.

Twee niveaus van ontwikkellocaties: het stadsdeel (koningskoppel, kanaalzone) en de wijk of buurt (wijkontmoetingsgebieden). Verbinding van Dukenburg met de rest van de stad. O.a. via de ruimtelijke dragers, ontwikkellocaties, en inzet op langzaam verkeer.

De ambitiekaart laat zien hoe de opgaven en kansen zijn vertaald naar locaties in Dukenburg. Met als speerpunten de kanaalzone, het koningskoppel, wijkontmoetingsgebieden, en groen en bewegen.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

15

In de zone langs het kanaal wordt Dukenburg verbonden met het water, met Winkelsteeg en met de rest van de stad. Dat kan door transformatie van gebieden langs het kanaal, betere verbindingen en aantrekkelijke inrichting. Met een stedelijk karakter bij Zwanenveld. Daarnaast is de kanaalzone uitnodigend met een verblijfsfunctie in de vorm van sport, ontspanning en recreatie. Vanwege hun uitstraling voor het hele stadsdeel profileren de gebieden rondom de OV-knoop en het stadsdeelwinkelcentrum zich samen met de Meijhorst 60e als koningskoppel. Het betreft aantrekkelijke (ontmoetings)plekken met veel dynamiek en menging van wonen, werken en voorzieningen. Op wijkniveau bevinden zich wijkontmoetingsgebieden op de plek van bestaande wijkparken en de daarbij gelegen voorzieningen. Hier ligt de nadruk op ontmoeting, voorzieningen en verblijfskwaliteit op wijkniveau. Maar ook op nieuwbouw of herontwikkeling op wijk- of buurtniveau. Het stadsdeelpark zorgt voor samenhang en verbinding tussen o.a. het koningskoppel, de kanaalzone en de omliggende wijken door een aangenaam verblijfsgebied en door steeds meer te voorzien in goede routes voor langzaam verkeer. Spelen, bewegen en ontmoeten in het groen. Het groen helpt om de wijken te verbinden en biedt een gezonde en klimaatbestendig woonomgeving.

De parken en groene ring rondom Dukenburg zijn kansrijk voor een aantrekkelijk en samenhangend verblijfsgebied voor bewoners, met goede routes voor voetgangers en fietsers vanuit de wijken. Hier kan ook de geschiedenis van Dukenburg meer herkenbaar en beleefbaar worden gemaakt.

16

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

kaart: ambitiekaart Dukenburg

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

17

18

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

Hoofdstuk 3 beleid

Rijks- en provinciaal

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) staan de plannen voor ruimte en mobiliteit tot 2040. Zo beschrijft het kabinet in de Structuurvisie in welke infrastructuurprojecten het de komende jaren wil investeren. Provincies en gemeentes krijgen meer bevoegdheden bij ruimtelijke ordening. De Rijksoverheid richt zich op nationale belangen, zoals verbetering van de bereikbaarheid. De SVIR laat een sterke focus zien op het herstel van de economie met prioriteit bij de ontwikkeling van de mainports Amsterdam en Rotterdam, de brainport Eindhoven en de greenports met bijbehorende achterlandverbindingen. Voor de topregio's heeft het Rijk een excellente ruimtelijk-economische structuur voor ogen, door een aantrekkelijk vestigingsklimaat in een goede internationale bereikbaarheid van de stedelijke regio's en concentratie van de topsectoren. Hiervoor moeten genoeg woningen, bedrijventerreinen en kantoren beschikbaar zijn. En deze moeten passen bij de wensen van bedrijven en hun werknemers. In Nijmegen bevindt zich een van deze topregio's: de Health Valley. Uitgaande van de verantwoordelijkheden van het Rijk zijn de ambities uitgewerkt in rijksdoelen tot 2028 en is aangegeven welke nationale belangen daarbij aan de orde zijn.

Het kabinet heeft in de SVIR 3 rijksdoelen geformuleerd: de concurrentiekracht vergroten door de ruimtelijk-economische structuur van Nederland te versterken. Dit betekent bijvoorbeeld een aantrekkelijk (internationaal) vestigingsklimaat; de bereikbaarheid verbeteren; zorgen voor een leefbare en veilige omgeving met unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden.

Hiervan zijn 13 onderwerpen van 'nationaal belang' afgeleid, waarvoor centrale sturing nodig wordt geacht en waarvoor het Rijk verantwoordelijk is en haar bevoegdheden wil inzetten. In vergelijking met eerder rijksbeleid wordt veel aan lagere overheden overgelaten. Planologische besluiten worden niet meer preventief getoetst op de naleving van nationale normen tenzij het de directe belangen van Rijkswaterstaat, het ministerie van Defensie en het ministerie van EL&I inzake wegen waterbeheer, defensieterreinen rijksinpassingsplannen voor energie-infrastructuur betreft.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

19

3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening

In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn rijksregels opgenomen ten aanzien van de ruimtelijke inrichting van Nederland. Deze zijn van belang voor de inhoud van bestemmingsplannen. Het kabinet heeft de keuze voor deze onderwerpen gemaakt in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). Deze structuurvisie bundelt het nationale ruimtelijke en infrastructuurbeleid in 13 nationale belangen. Met de uitbreiding van het Barro en het Bro (Besluit ruimtelijke ordening) is de juridische verankering van de SVIR nagenoeg compleet. Een deel van het Barro is gebaseerd is op eerdere planologische kernbeslissingen (pkb's) en beleidsnota's die in de SVIR worden herbevestigd. Deze onderdelen volgen de nahangprocedure en kunnen vervolgens in werking treden. Het betreft de volgende onderdelen: Rijksvaarwegen; Project Mainportontwikkeling Rotterdam; Kustfundament; Grote rivieren; Waddenzee en waddengebied; Defensie; Hoofdwegen en hoofdspoorwegen; Elektriciteitsvoorziening; Buisleidingen van nationaal belang voor het vervoer van gevaarlijke stoffen; Natuurnetwerk Nederland; Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte); Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde; Ruimtereservering parallelle Kaagbaan.

Als erfgoed van uitzonderlijke universele waarde is onder andere de Romeinse Limes aangewezen. De Romeinse Limes loopt over een groot deel van het plangebied.

3.1.3

Besluit ruimtelijke ordening

Met ingang van 1 januari 2012 is het gewijzigde Besluit ruimtelijke ordening (Bro) in werking getreden. Aan het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de ladder voor duurzame verstedelijking toegevoegd. Daartoe is een artikellid ingevoegd op grond waarvan overheden nieuw te realiseren stedelijke ontwikkelingen dienen te motiveren. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Met de ladder voor duurzame verstedelijking wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten nagestreefd. Per 1 juli 2017 is de Ladder voor duurzame verstedelijking gewijzigd, met als doel deze te vereenvoudigen en de onderzoekslasten te beperken. Voorbeeld hiervan is de mogelijkheid om bij uitwerkings- en wijzigingsplannen de laddertoets pas uit te voeren bij de vaststelling van het uitwerkings- of wijzigingsplan. Met de gewijzigde ladder zijn de drie treden uit de vorige ladder komen te vervallen. De nieuwe ladder luidt als volgt (artikel 3.1.6 lid 2 Bro): "De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling.

Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied."

20

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

3.1.4

Nationale Omgevingsvisie

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet. De NOVI komt als structuurvisie uit onder de bestaande Wet ruimtelijke ordening (Wro). Het Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4, 2001) en de Rijksnatuurvisie 2014 gaan op in en worden vervangen door de NOVI en het bijbehorende Nationaal Milieubeleidskader. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervalt geheel, behalve paragraaf 4.9 Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone. De NOVI geldt verder als wijziging van enkele onderdelen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 (NWP) op grond van de Waterwet. Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze structuurvisie gelden als een omgevingsvisie, zoals in de nieuwe wet bedoeld. De Omgevingswet geeft aan de NOVI mee dat deze 'met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht is op het in onderlinge samenhang: (a) bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit en (b) doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften'.

De NOVI is de eerste integrale nationale beleidsvisie conform de Omgevingswet en hanteert dan ook dezelfde brede opvatting van het begrip fysieke leefomgeving: de natuurlijke omgeving met grote wateren en natuurlandschappen, agrarische cultuurlandschappen, de gebouwde omgeving met steden, dorpen, bedrijventerreinen, netwerken en infrastructuur voor het verkeer van personen, goederen, data, stoffen en energie, en het cultureel erfgoed. De ontwikkeling van de leefomgeving moet zo veel als mogelijk in balans zijn met bescherming van waarden als gezondheid, veiligheid, landschap, natuur, cultureel erfgoed, leefomgevingskwaliteit en milieukwaliteit. De fysieke leefomgeving is verweven met de sociale leefomgeving.

Keuzes voor verstedelijking: Kanaalzone en Dukenburg Het grootste deel van de bevolking leeft, woont en werkt in stedelijke regio's. Stedelijk Nederland functioneert als een netwerk van onderling goed met elkaar verbonden steden en regio's, gedragen door een snel, duurzaam en comfortabel mobiliteits- en transportsysteem. Stedelijk Netwerk Nederland - de Randstad, Amersfoort, Zwolle, Arnhem-Nijmegen, Brabantse stedenrij, met uitlopers naar Twente, Groningen en (Zuid-)Limburg - is het kloppend hart van land en economie. Bij de keuzes voor verstedelijking hanteert het Rijk een voorkeursvolgorde. Zo zet het Rijk bij het ontwikkelen van nieuwe woon- en werklocaties in op een goede ruimtelijke indeling van de regio die onnodige mobiliteitsstromen van personen- (onder meer woon-werkverkeer) en goederenvervoer voorkomt en wordt rekening gehouden met de verschillen in de vraag binnen de regio (bijvoorbeeld voorkeur voor de centrum-stad). Binnensteden en gebieden nabij en rondom OV-knooppunten worden optimaal benut als geconcentreerde woon- en werklocaties met een hoge bebouwingsdichtheid gekoppeld aan een goede ontsluiting. Bij de keuzes voor verstedelijking staan zoekgebieden voor grootschalige ontwikkellocaties in de NOVI. Dit zijn 14 gebieden, waaronder twee in de regio Arnhem-Nijmegen: Nijmegen Kanaalzone en Nijmegen Stationsgebied. Dukenburg is onderdeel van de Kanaalzone.

Samenwerking via Omgevingsagenda Oost, Verstedelijkingsstrategie en Woondeal In 2020 is de Omgevingsagenda Oost vastgesteld door het Rijk, provincies Gelderland en Overijssel en de waterschappen in Oost-Nederland. Hierin is afgesproken verder te werken aan

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

21

verstedelijkingsstrategieën. Het realiseren van deze grootschalige ontwikkellocaties acht het Rijk van groot belang voor het behalen van de ambities voor verstedelijking in deze regio's. Het wordt als een gezamenlijke opgave voor alle overheidslagen gezien om deze te laten slagen. In de regionale verstedelijkingsstrategieën en de uitvoering van de Woondeals wordt dan ook gekeken op welke manier de verschillende partijen kunnen bijdragen aan het behalen van die ambitie. In de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen wordt momenteel samen met de FoodValley, provincie Gelderland en het Rijk een regionale verstedelijkingsstrategie opgesteld. In de meest gespannen woningmarktregio's zet het Rijk op Woondeals in om door structurele samenwerking van het Rijk met deze regio's de belemmeringen voor de realisatie van bouwlocaties weg te nemen, als ook meer algemene belemmeringen voor het goed functioneren van de regionale woningmarkten. Het gaat erom gezamenlijk een versnelling en vergroting van de bouwproductie te realiseren. Tegelijkertijd spelen vooral in deze regio's, ook los van de groeiende bevolking, grote knelpunten op het gebied van bereikbaarheid.

In de regio's met de hoogste druk en/of een complexe verstedelijkingsopgave waarin meerdere nationale belangen samenkomen werken Rijk en regio gezamenlijk aan verstedelijkingsstrategieën waar integrale keuzes worden gemaakt op het gebied van onder andere wonen, werken, mobiliteit, recreatie in het groen, klimaatadaptatie, landschap, energietransitie.

Woondeal regio Arnhem-Nijmegen Met de ondertekening van de Woondeal in 2020 hebben het Rijk, de provincie Gelderland en de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen zich verbonden aan de ambitie om het groene profiel van de regio te versterken en tegelijkertijd de groei aan inwoners te faciliteren. Het zuidelijk deel van de kanaalzone is in de Woondeal benoemd als één van de twee complexe strategisch gebiedsontwikkelingen in de regio. In dit gebied kan de toekomstige groei van Nijmegen gestalte kan krijgen, zowel op het gebied van wonen als werkgelegenheid. Daarmee staat (ook) Dukenburg de komende jaren in de schijnwerpers bij de ruimtelijke ontwikkeling van Nijmegen en is er ruimte voor het toevoegen van circa 1500 tot 1800 nieuwe woningen in het stadsdeel. Onderstaande punten worden in de Woondeal specifiek benoemd voor Dukenburg: Menging van wonen en werken op de kantorenstrip in de Meijhorst (60e straat). Verdichting op en rond het station Nijmegen-Dukenburg in samenhang met de herstructurering van Winkelcentrum Dukenburg. Transformatie en verdichting op en rond voorzieningenclusters (winkelcentra) . Inbreiding op verschillende verdichtingslocaties langs het Maas-Waalkanaal .

Via transformatie en inbreiding de bestaande wijken toekomstbestendig maken voor zowel mensen uit de wijk (doorstroming) als nieuwe doelgroepen, onder meer door het verbeteren van de doorstromingsmogelijkheden voor ouderen. Verdichting, vernieuwing en verduurzaming (energietransitie en klimaatadaptatie) Herstructurering van buurten met maisonnettewoningen. Integrale wijkaanpak om de leefbaarheidsproblemen aan te pakken. Woningtoewijzing op basis van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Rotterdamwet). Pilots voor slimme vormen van mobiliteit, deelsystemen en flexibilisering van het parkeerbeleid. De mogelijkheid om businesscases op te stellen voor verschillende gebiedsontwikkelingen welke als basis dienen voor een aanvraag voor landelijke woningbouwimpulsmiddelen.

22

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

3.1.5

Conclusie

Met de ondertekening van de Woondeal in 2020 hebben het Rijk, de provincie Gelderland en de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen zich verbonden aan de ambitie om het groene profiel van de regio te versterken en tegelijkertijd de groei aan inwoners te faciliteren. Daarmee staat (ook) Dukenburg de komende jaren in de schijnwerpers bij de ruimtelijke ontwikkeling van Nijmegen en is er ruimte voor het toevoegen van circa 1500 tot 1800 nieuwe woningen in het stadsdeel.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie Gaaf Gelderland

In de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (december 2018) staan de hoofdlijnen van het provinciale beleid en ambities over thema's zoals ruimte, energie, klimaat, water, mobiliteit, economie, natuur en landbouw. De Omgevingsvisie is een 'plan' dat richting geeft (een gedeeld vergezicht), en ruimte biedt; geen plan met exacte antwoorden. De uitwerking van de Omgevingsvisie vindt plaats in sectorale of regionale programma's, waaronder de Regionale Energiestrategieën, Programma Mobiliteit, en Regionale Woonagenda's. De doelstelling van de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland is een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Hierbij ligt de focus op duurzaamheid, verbondenheid en een krachtige economie. De Omgevingsvisie omschrijft de doelstelling als volgt: gezond: een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, en de bescherming van onze flora en fauna; veilig: voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. En aandacht voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid; schoon: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen.

En het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie; welvarend: een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen.

Duurzaamheid, verbondenheid en een krachtige economie worden in onderlinge samenhang bekeken. Dit resulteert in ambities op het gebied van de energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, vestigingsklimaat en de woon- en leefomgeving. Deze ambities zijn gerelateerd aan de kerntaken van de provincie. Elke ambitie kent zijn eigen doelstellingen en aanpak. Voor de uitvoering hanteert de provincie vier 'doe-principes': doen: de provincie kijkt breed met focus en zoekt actief ruimte; laten: de provincie stimuleert niets buiten haar visie; zelf: de provincie neemt zelf verantwoordelijkheid en geeft het goede voorbeeld; samen: de provincie werkt samen met partners en stimuleert innovatie en kennisdeling.

Sinds 2014 zijn vijf wettelijke verplichte planfiguren opgenomen in de Omgevingsvisie. Het gaat om ruimtelijk beleid, waterbeleid, milieubeleid, natuur- en landschapsbeleid, en verkeers- en

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

23

vervoersbeleid.

3.2.2

Omgevingsverordening Gelderland

De doelstellingen uit de Omgevingsvisie zijn juridisch vertaald in de Omgevingsverordening (15 december 2021). De verordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de Provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De Omgevingsverordening heeft de status van een Ruimtelijke verordening in de zin van artikel 4.1 Wet ruimtelijke ordening.

3.2.3

Conclusie

Bij de verschillende deelparagrafen is ingegaan op het (provinciale) beleid dat specifiek op het betreffende thema van toepassing is in relatie tot de ontwikkelingen die in dit bestemmingsplan mogelijk worden gemaakt. Geconcludeerd kan worden dat het bestemmingsplan past binnen het provinciale beleid.

24

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

Hoofdstuk 4 4.1

Wonen

4.1.1

Beleid

Thema's

Woonagenda subregio Nijmegen en omstreken 2020-2030 Met de "Woonagenda subregio Nijmegen en omstreken 2020-2030" hebben we samen met de regio afspraken gemaakt over het wonen in de regio. De gemeente Nijmegen heeft hierin als richtlijn het bouwen van 10.500 woningen tot 2030. Om dit te kunnen halen is een plancapaciteit van 130% nodig. Daarbij gaat het dus om totaal ongeveer 13.500 woningen. Dit is gebaseerd op het woningmarktonderzoek van Companen dat eind 2019 is opgeleverd. Daaruit blijkt een enorme kwantitatieve opgave. Kwalitatief is de opgave met name gericht op de betaalbare categorieën (sociale huur, middeldure huur en betaalbare koop).

Regionaal woningmarktonderzoek 2019 De woningmarkt van Arnhem-Nijmegen staat onder druk. De woningbehoefte is dermate groot dat een tempoversnelling in productie nodig is: van 3.100 woningen per jaar (realisatie 2015-2018) naar 3.400 tot 3.900 woningen per jaar. Dit is inclusief het inlopen van een groot deel van het actuele woningtekort (circa 5.800 woningen tot 2030). Het tekort is verhoudingsgewijs het grootst in de regio Nijmegen, vervolgens in de regio Arnhem en daarna in De Liemers. Het zwaartepunt voor de korte termijn ligt op het zorgen voor voldoende nieuwbouw om in te spelen op de acute woningvraag. Op de regionale woningmarkt is er een mismatch tussen vraag en aanbod. Dit is vooral het gevolg van het groeiende aantal kleine huishoudens. Dit vertaalt zich in een behoefte aan gemaksvriendelijke kleine woningen, zoals appartementen. In de sociale huursector is er in de hele regio een transformatieopgave van traditionele rijwoningen naar kleinere woningen voor 1- en 2-persoonshuishoudens. In de koopsector spreidt de behoefte zich over verschillende categorieën en prijsklassen.

Woonbehoefteonderzoek 2019 Mede op basis van het driejaarlijks Woononderzoek Nederland (WoON2018) is de woningbehoefte in Nijmegen in beeld gebracht. Nijmegen kent een relatief groot woningtekort. Voor Nijmegen ligt dit op 7%, terwijl een tekort van circa 2% als acceptabel wordt gezien voor een goed functionerende woningmarkt. Er ligt een opgave om de zelfstandige woningvoorraad tot en met 2030 met ruim 10.000 woningen uit te breiden. Na 2030 neemt de vraag naar zelfstandige woningen iets af (als gevolg van de vergrijzing), maar blijft er een opgave om de voorraad uit te breiden. Kwalitatief ligt de behoefte op het uitbreiden van de sociale woningvoorraad; met name behoefte aan appartementen. In de vrije sector huur richt de vraag zich ook met name op appartementen. In de koopsector is er vraag naar alle segmenten, grondgebonden woningen en appartementen, goedkoop, middelduur en duur. In de woonmilieus met veel functiemenging richt de kwalitatieve woningbehoefte zich sterk op appartementen (met name sociale huur en vrije sector huur). In de andere woonmilieus gaat de voorkeur naar grondgebonden

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

25

koopwoningen uit.

Uitvoeringsagenda Wonen 2020-2025 In samenhang met de Nijmeegse omgevingsvisie is op basis van het woonbehoefteonderzoek een uitvoeringsagenda wonen opgesteld. Op basis van de uitvoeringsagenda zetten we in op alle doelgroepen. We zetten ons daarbij extra in voor de doelgroepen die hulp nodig hebben op de woningmarkt. In de huidige markt zijn dat één en tweepersoonshuishoudens, starters, lage en middeninkomens en studenten. Daarnaast zetten we gericht in op ouderen en mensen met een hulpvraag. We maken ruimte om de woonmogelijkheden van voorgaande doelgroepen in de bestaande voorraad en bij nieuwbouw te vergroten. We voegen minimaal 10.000 woningen toe tot en met 2030. De komende jaren worden de meeste woningen in de Waalsprong en in het Waalfront gebouwd. Vanuit het perspectief van de Omgevingsvisie verleggen we de focus naar de bestaande stad. Belangrijke gebieden om de woningbouwopgave en de versnelling in te vullen zijn: de binnenstad en stationsomgeving, de wijken en werklocaties rondom het Maas-Waalkanaal, campus Heyendaal en rondom de OV-knooppunten.

Coalitieakkoord 2018-2022 In het coalitieakkoord Nijmegen "Samen Vooruit 2018-2022" zijn de contouren voor het woonbeleid van de komende jaren beschreven: bouwen aan een aantrekkelijke stad. We maken groei mogelijk en zorgen dat de bestaande stad aantrekkelijk blijft.

Planningskader wonen met zorg voor ouderen 2017 Met het planningskader wonen met zorg voor ouderen hebben we de behoefte voor toekomstige huisvesting van ouderen en mensen met een beperking in de sociale huur in kaart gebracht. Uitgangspunt van het planningskader is maximaal inzetten op het bouwen van levensloopgeschikte woonruimten.

4.1.2

Dukenburg

De verschillende beleidskaders samen maken het woonbeleid voor Dukenburg. In de Uitvoeringsagenda Wonen 2020-2025 is opgenomen dat we voor Dukenburg de komende jaren verder in zetten op transformatie naar een duurzame en gedifferentieerde woningvoorraad. Het accent daarbij ligt in Dukenburg op toevoeging van middeldure huur en koop en levensloopgeschikte appartementen. Ook kijken we met de SSH& naar de mogelijkheden dicht bij de voorzieningen in Dukenburg in combinatie met een goede OV en fietsverbindingen met de campus. We zien in Dukenburg ruimte voor bijzondere woonvormen. Het gaat dan om woonvormen die flexibel, tijdelijk of collectief van aard zijn. We werken samen met de woningcorporaties aan een meer gelijkmatige spreiding van sociale huurwoningen in de bestaande stad. In Dukenburg ambiëren we geen groei van de sociale huurvoorraad, maar zetten bij gebiedsontwikkelingen wel in op toevoeging van sociale huur die voor een verbetering van de voorraad zorgen. Hiermee kan de transformatie van de bestaande sociale voorraad worden doorgezet. Met deze inzet helpen we zowel starters als doorstromers (ouderen) in en om Dukenburg. Door een betere doorstroming komen (eengezins)woningen vrij waarmee we kansen voor gezinnen vergroten en het potentieel voor diverse voorzieningen versterken.

26

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

In de Kanaalzone-Zuid koersen we in de bestaande wijken en buurten (Dukenburg, Neerbosch-Oost, Hatert en Lindenholt) op transformatie naar gevarieerde, inclusieve, duurzame wijken. We werken in deze wijken aan de sociale opgave die er ligt. De vastgoedstrategie is om toekomstgericht te transformeren via verduurzaming en/of transformatie van bestaande woningen en verdichting en functiemenging rondom OV-knooppunten en bij voorzieningen. We zetten daarbij in op betere verbinding in en tussen wijken, met het groen en met het Maas-Waalkanaal.

4.2

Werken

4.2.1

Detailhandel

Detailhandelsstructuurvisie gemeente Nijmegen 2004 Het lokale detailhandelsbeleid is verankerd in de visie op de detailhandelsstructuur uit 2004. Hierin wordt de huidige situatie en de ontwikkelingsrichting voor detailhandel in de gemeente Nijmegen geschetst. De detailhandelsstructuurvisie wordt op dit moment geactualiseerd. Nijmegen heeft een fijnmazig netwerk van buurt- en wijkwinkelcentra. De bestaande winkelzones spelen een belangrijke rol in de leefbaarheid in de wijken. Daarom is het van belang te blijven streven naar goede ruimtelijke spreiding van het dagelijks aanbod en dat de omvang zich aanpast aan de bevolkingsgroei/spreiding in de stadswijken en buurten. De buurt- en wijkwinkelcentra zijn er vooral voor het boodschappen doen. Daarnaast levert de ontmoetingsfunctie van de kleine winkels en ook de supermarkt een belangrijke bijdrage aan de kwaliteit van de omgeving. Uitgangspunt voor het beleid is dat men niet ver hoeft te reizen voor het doen van de dagelijkse boodschappen. Landelijk gezien heeft de detailhandel zich in de afgelopen jaren sterk ontwikkeld. Schaalvergroting, branchevervaging en toenemende mobiliteit hebben geleid tot meer concurrentie op de markt. De supermarktoorlog heeft deze ontwikkeling nog verder versterkt. De detailhandelsvoorzieningen op buurtniveau komen hierdoor onder druk te staan. Met name de buurtwinkelcentra verliezen hun functie.

Ook branches als de groenteboer en slagers hebben het bijzonder moeilijk om het hoofd boven water te houden. De verwachting is dat het proces van schaalvergroting nog niet ten einde is. Dit betekent toenemende leegstand in buurtwinkelcentra. In Dukenburg zijn deze trends ook in alle winkelcentra terug te vinden. In dit kader wordt zeer terughoudend omgegaan met detailhandel buiten de bestaande winkelstructuur.

Winkelstructuur Dukenburg In de Detailhandelsstructuurvisie van 2004 is ten aanzien van het stadsdeel Dukenburg opgenomen dat de bestaande structuur op termijn onvoldoende aanknopingspunten biedt voor de vestiging van speciaalzaken. Deze hebben grotere draagvlakken nodig dan de supermarkten, en zouden het best aan kunnen haken bij een groter winkelcentrum. De supermarkten zullen om aantrekkelijk te blijven moeten groeien. Daarbij kunnen niet alle supermarkten (in Meijhorst, Malvert en Weezenhof) uitgroeien tot dat niveau. De raad heeft er in 2007 voor gekozen om, naast het grotere stadsdeelcentrum Dukenburg in Zwanenveld, ook twee andere winkellocaties in Meijhorst en Weezenhof te willen behouden, waarbij de gemeente de herontwikkeling van Meijhorst actief ter hand heeft genomen. Vanwege de economische crisis is dat indertijd niet van de grond gekomen. In 2012 heeft de raad de keuze gemaakt om de mogelijkheden voor het herontwikkelen van een winkelcentrum in Meijhorst en Weezenhof open te houden, maar hierbij een faciliterende rol te nemen.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

27

Besloten is ook mee te werken aan het verruimen van de huidige gebruiksmogelijkheden van de panden in Malvert tot kleinschalige bedrijvigheid/dienstverlening op het moment dat daar een verzoek voor wordt ingediend. In 2017 heeft BRO opnieuw onderzoek gedaan om te kijken naar de gewenste en haalbare structuur van de boodschappencentra in Dukenburg. Aanleiding waren de uitbreidingswensen van een aantal supermarkten. Aangezien de eerdere onderzoeken verouderd waren is een actualisatie uitgevoerd. In het onderzoek is rekening gehouden met de fijnmazige winkelstructuur die de gemeente in haar beleid nastreeft (voorzieningen dicht bij de mensen), de marktmogelijkheden en de effecten van de diverse plannen. Uit het onderzoek blijkt dat er op dit moment een beperkte distributieve uitbreidingsruimte is. Aan de hand van deze benaderde marktruimte zijn mogelijke scenario's voor realisatie van de verschillende planinitiatieven verkend. Mede op basis van dit onderzoek en eerdere onderzoeken, heeft de raad ingestemd met de volgende structuur: Doorzetten van de herontwikkeling winkelcentrum Meijhorst, met als uitgangspunt 2 supermarkten (AH en Lidl). Deze ontwikkeling is inmiddels gerealiseerd. Bij de herbouw van winkelcentrum Weezenhof is de inzet om één grotere, modernere supermarkt (nu zijn nog twee supermarkten mogelijk) te realiseren met aanvullende voorzieningen en woningen daarboven.

De bestaande winkels in de Malvert kunnen in hun huidige vorm en omvang blijven functioneren, maar er wordt geen medewerking verleend aan uitbreiding van het winkelcentrum en supermarkt. Het toekennen van een bredere bestemming behoort tot de mogelijkheden. Het stadsdeelcentrum Dukenburg wordt ondersteund bij verbetering en bestrijden van leegstand met hulp van een adviseur.

Stadsdeelcentrum Dukenburg In 2016 heeft het bureau DTNP in opdracht van de Coöperatieve Vereniging van Eigenaren (CVVE) in het Winkelcentrum Dukenburg een toekomstverkenning gemaakt van het winkelcentrum. Uit deze toekomstverkenning en onderzoek over het functioneren van het winkelcentrum als geheel voor zowel de dagelijkse als niet-dagelijkse boodschappen, blijkt de noodzaak van een gezamenlijke aanpak van de eigenaren om een transformatie van het winkelcentrum mogelijk te maken. In dit onderzoek is het hele verzorgingsgebied van het winkelcentrum betrokken: heel Dukenburg en Lindenholt. In het onderzoek van BRO van 2017/2018 is onderzoek gedaan naar de toekomst van de winkelstructuur in Dukenburg. Dit onderzoek gaat over het functioneren van de winkelcentra voor de dagelijkse boodschappen en is vooral gericht op de buurtwinkelcentra Meijhorst, Malvert en Weezenhof. In het onderzoek zijn ook opmerkingen over winkelcentrum Dukenburg opgenomen. In het onderzoek wordt opgemerkt dat het winkelcentrum kampt met een aanzienlijk aantal leegstaande winkelunits en dat dit voornamelijk in het westelijke deel (van het oude centrum) een negatieve impact op het winkelklimaat heeft. Dit deel van het centrum kent bovendien een gedateerde uitstraling en een matige ruimtelijke indeling (geen goede voetgangersrouting).

In de rest van het centrum is de leegstand meer verspreid aanwezig en hier is wel een helder winkelcircuit aanwezig. Volgens een volgende analyse van BRO (uit 2019) in opdracht van gemeente Nijmegen en CVVE worden bovenstaande problemen nogmaals bevestigd. Hierin wordt ook opgemerkt dat het winkelcentrum nog steeds een groot verzorgingsgebied bedient. Zo is het winkelcentrum Dukenburg voor inwoners van Dukenburg en Lindenholt nog steeds belangrijker voor

28

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

niet-dagelijkse boodschappen dan het stadscentrum van Nijmegen. Bij de CVVE bestaat daarom de wil om te werken aan een verbetering van het winkelcentrum. Een belemmerende factor hierbij is het versnipperde eigendom van het winkelcentrum. Om het tij te keren hebben de gemeente Nijmegen en de Coöperatieve Vereniging van Eigenaren in het Winkelcentrum Dukenburg (CVVE) externe transformatiemanagers aangesteld om te onderzoeken of en in welke vorm transformatie van het winkelcentrum haalbaar is. Op basis van de analyse is besloten dat gewerkt moet worden aan masterplan voor het winkelcentrum. Dit masterplan is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het vinden van een ontwikkelende marktpartij is de verantwoordelijkheid van de CVVE. De gemeente geeft met een ambitiedocument de kaders voor de integrale ontwikkeling van het winkelcentrum. Een externe marktpartij gaat de komende periode aan de slag met het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek. Een eerste proeve van het haalbaarheidsonderzoek zal naar verwachting medio 2021 gereed zijn. Zo mogelijk wordt het resultaat uitgewerkt tot een masterplan, wat als basis dient voor het nieuwe bestemmingsplan.

4.2.2

Horeca

Reguliere horeca In de "Horecanota Gastvrij Nijmegen" zijn beleidslijnen opgenomen voor het toestaan van nieuwe horeca. De volgende beleidslijnen zijn van toepassing: In de woonwijken heeft horeca in de eerste plaats een verzorgende functie. Horeca speelt een rol in de kwaliteit van de dagelijkse leefomgevingen in de wijken en buurten van de stad, soms als een risicofactor maar veel vaker als een pluspunt. Horeca in woonwijken is voor veel bewoners een aantrekkelijk verrijking van hun wijk. Nieuwe horeca kan in de wijken worden toegestaan op voorwaarden dat deze kleinschalig van aard is en aanvullend op het reeds aanwezige aanbod. Nieuwe horeca wordt mogelijk gemaakt bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Nieuwe horeca in nog te ontwikkelen gebieden komt tegemoet aan de behoefte bij de nieuwe bewoners of richt zich op een nieuwe doelgroep (toeristen). In de horecanota is verder een beleidslijn opgenomen om horeca op unieke locaties mogelijk te maken.

Er is slechts zeer beperkt horeca in Dukenburg en nieuwe horeca is dus snel aanvullend op het bestaande aanbod. In Dukenburg is er reguliere horeca met name te vinden in de winkelcentra in de vorm van pizzeria, Chinees afhaalcentrum en lunchroom. Als restaurant is "het Zusje" een bekende in Dukenburg. Mogelijkheden voor nieuwe horeca zien we vooral in het winkelcentrum Dukenburg, Meijhorst 60ste straat en bij de wijkontmoetingsgebieden.

Ondersteunende horeca Naast reguliere horeca kennen we in Nijmegen ook ondersteunende horeca. Er is sprake van ondersteunende horeca wanneer men in een zaak die geen (planologische) hoofdbestemming horeca heeft iets kan consumeren en daarvoor moet betalen. Het gaat dan om een zaak met een detailhandelsbestemming of de bestemming maatschappelijke doeleinden, waar een beperkt deel van het oppervlak gebruikt wordt voor het plaatsen van tafels en stoeltjes. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om een boekenwinkel met een koffiecorner of om een museum met een restaurant. Voorbeelden van ondersteunende horeca in Dukenburg zijn de sportkantines bij de sportclubs en het zwembad, de koffiecorner in de bibliotheek, de dansschool en het cultureel

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

29

centrum de Lindenberg.

4.2.3

Bedrijvigheid

In regionaal verband zijn afspraken gemaakt voor het toestaan van nieuwe en uitbreiden van bestaande bedrijventerreinen (Regionaal Programma Werklocaties - RPW 2021-2024). Voor nieuwe ontwikkeling en uitbreiding van (regionale) bedrijventerreinen is regionale afstemming vereist. Om er zorg voor te dragen dat ontwikkelingen plaatsvinden op de meest optimale locatie is vroegtijdig een integrale ruimtelijke afweging noodzakelijk. Voor zachte plannen geldt dan ook het volgende: Regionale afstemming over het in ontwikkeling nemen van zachte plannen vindt plaats aan de hand van een stappenplan (zie RPW 2021-2024). Indien dit niet mogelijk is, en de nieuwe ontwikkeling vanuit de regionale beleidsmatige opgaven toch wenselijk geacht wordt, moet een integrale ruimtelijke afweging plaatsvinden. Hierover is regionale afstemming vereist. Bij de integrale ruimtelijk afweging wordt onder meer gekeken naar: De nabijheid van woningen en/of andere (toekomstige) conflicterende functies en ruimteclaims; De nabijheid van en bereikbaarheid voor geschikt personeel; Zoveel mogelijk aansluiten op bestaande infrastructuur, zowel fysiek als digitaal. Kansen en bedreigingen in relatie tot klimaatadaptatie en de energietransitie.

Het toevoegen van een bedrijfsbestemming op de huidige locatie van de Hippe Kip, voor de verplaatsing van autoshowrooms van de Winkelsteeg, is voorgelegd aan het Integraal Overleg Werklocaties (IOW). In paragraaf 6.4.4.2 is daar verder op ingegaan.

4.2.4

Kantoren en dienstverlening

In regionaal verband zijn ook afspraken gemaakt voor het toestaan van grootschalige kantoorontwikkelingen (RPW). Conform deze afspraken zijn er in Nijmegen alleen grote kantoorunits toegestaan in de directe omgeving van het Centraal Station en Station Lent. In woonwijken zijn kleinschalige kantoren tot 500 m2 toegestaan. We willen het terugbrengen van de economie in de stad en wijken stimuleren door de vestiging van kleinschalige en ambachtelijke ondernemingen. Het gaat dan met name om: het realiseren van woon-werk panden. Het uitoefenen van kleinschalige bedrijfsactiviteiten vanuit de woning moet mogelijk zijn, mits er geen hinder veroorzaakt wordt voor de omgeving. enige ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid en commerciële dienstverlening. Het kan hierbij gaan om enerzijds kleinschalige bedrijven die nu reeds in Dukenburg aanwezig zijn, maar ook om het aantrekken van nieuwe kleinschalige bedrijvigheid. Mogelijkheden hiervoor zien we bijvoorbeeld bij de transformatie van winkelcentrum Dukenburg, herontwikkeling van de Meijhorst 60ste straat en bijvoorbeeld bij de invulling van plinten van maisonnettes of flatgebouwen.

30

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

4.3

Maatschappelijk

4.3.1

Wijkontmoetingsgebieden

Centraal in de Dukenburgse wijken zijn wijkontmoetingsgebieden ingetekend op de ambitiekaart. Dit zijn gebieden die, door de aanwezigheid van een wijkpark en clustering van (maatschappelijke) functies en voorzieningen, nu al plekken zijn waar ontmoeting plaatsvindt. Passend bij de opgave van Nijmegen als sociale stad hebben we oog voor het versterken en stimuleren van deze gebieden voor activiteiten en ontmoetingen. Binnen een wijkontmoetingsgebied gaat het om ontmoeten in de breedste zin van het woord. Een ontmoetingsplek in de wijk kan tegenwoordig ook van een andere partij zijn dan de gemeente, het kan bijvoorbeeld onderdeel zijn van een wooncomplex of horeca. Het hoeft ook niet per se een gebouw te zijn, want ook de openbare ruimte is een belangrijke plek voor ontmoeting. Specifiek voor de gemeentelijke wijkaccomodaties wordt momenteel (stadsbreed) onderzocht hoe deze toekomstbestendig kunnen worden en hoe ze de ontmoeting in de wijk nog beter kunnen ondersteunen. De wijkontmoetingsgebieden bieden ruimte aan nieuwe ontwikkelingen op wijkniveau, passend bij wijk waarin ze liggen. Hier steunen we initiatieven die ontmoeting tussen wijkbewoners mogelijk maken en de doorstroming in de woningvoorraad bevorderen. De nabijheid van voorzieningen maakt het geschikte woonlocaties voor ouderen.

Waar mogelijk grijpen we ontwikkelingen aan om het functioneren van het wijkpark te verbeteren.

Kaart: uitsnede uit ambitiekaart Dukenburg (oranje gebieden zijn wijkontmoetingsgebieden)

Wijkparken De ontmoetingsgebieden liggen rondom de wijkparken van Dukenburg. Deze wijkparken moeten functioneren als sociaal veilige, overzichtelijke en aantrekkelijke verblijfsplekken. Omdat ontmoeting zich ook grotendeels buiten afspeelt nodigt een wijkpark uit tot recreatie, ontspanning, sport en spel.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

31

Maatschappelijke en overige ontmoetingsvoorzieningen Binnen de wijkontmoetingsgebieden kan gedacht worden aan het combineren van verschillende functies in één gebouw of een samengesteld gebouw. Een gebouw waar jong en oud samenkomt en waar plek is voor wijkinitiatieven. Denk aan (kleinschalige) functies als scholen, horeca, dienstverlening, culturele instellingen, religieuze instelling, kleinschalige bedrijvigheid. Mogelijk in combinatie met wonen op bovengelegen verdiepingen. Door functies te clusteren ontstaan nieuwe mogelijkheden, met als bijkomend voordeel dat de bekendheid en toegankelijkheid wordt vergroot en faciliteiten gedeeld kunnen worden. Ook de toekomstbestendigheid van de huisvesting van het basisonderwijs in Dukenburg wordt onderzocht. Verschillende opties worden meegenomen waaronder samenvoeging

Winkelcentra Naast het stadsdeelwinkelcentrum zijn er in Meijhorst, Weezenhof en Malvert wijkwinkelcentra met een supermarkt. Deze wijkwinkelcentra en supermarkten liggen binnen de wijkontmoetingsgebieden.

Toevoegen woningen Bij ontmoetingsgebieden zijn er kansen voor het toevoegen van appartementen. Deze woningen kunnen o.a. verouderd vastgoed vervangen. Nieuwe woningen dienen te voorzien in de woonbehoefte van de betreffende wijk om de doorstroming te bevorderen. Het gaat hierbij met name om appartementen voor ouderen. Zodat ouderen in Dukenburg de mogelijkheid krijgen om in hun eigen wijk te verhuizen van grondgebonden woning naar een appartement in de nabijheid van voorzieningen. Als daarin reeds wordt voorzien kan ook aan andere woonvormen gedacht worden. Om ontmoeting mogelijk te maken is het wenselijk de appartementen in de plint te voorzien van een kleine recreatieve ruimte voor bewoners. Deze woningen kunnen dan aangemerkt worden als beschut wonen.

4.3.2

Gezondheid

Een gezonde leefomgeving is één van de speerpunten van de gezondheidsagenda 2021-2024. De omgeving waarin we leven heeft grote invloed op hoe we gezond en veilig opgroeien, hoe we ons gedragen en bewegen en hoe we ons voelen. Door aandacht het hebben voor de inrichting van de fysieke omgeving willen we zowel de gezondheid beschermen als bevorderen. Voor een gezonde leefomgeving kent verschillende elementen, waaronder mogelijkheden tot bewegen en spelen, mogelijkheden om te ontmoeten, goede (sport)voorzieningen in de buurt met onder meer een gezond voedselaanbod, gezonde luchtkwaliteit, goede kwaliteit openbare ruimte en groen. We werken onder de noemer 'Groen, gezond en in beweging' samen met de partners in de stad aan een gezonde een beweegvriendelijke stad. We hebben in Dukenburg met Sportpark Staddijk Noord en Staddijk Zuid een variëteit aan sport- en beweegmogelijkheden. Daarnaast zijn er beweegroutes die door het gebied lopen waarlangs diverse sport-, beweeg- en spelaanleidingen te vinden zijn. Een beweegroute kan in zijn geheel een goed looprondje vormen, maar ook een stukje van de route naar je bestemming in dit gebied. Het rondje kan tevens gebruikt worden om andere beweegroutes te verbinden,

32

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Dukenburg 2021

bijvoorbeeld vanuit Hatert en Neerbosch, over de brug met Dukenburg en richting Goffertpark.

4.3.3