Bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. 1 – (Herstelbesluit) Toelichting
Tekst van het document
bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit) Toelichting
Versie: vastgesteld
Colofon bestemmingsplan
Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit) IDN: NL.IMRO.0268.BP33001-VG01
Gemeente Nijmegen
Bureau Ruimtelijke Planvorming Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen www.nijmegen.nl
Toelichting
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
3
4
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Inhoudsopgave
Toelichting
3
Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Inleiding Aanleiding en doel Ligging plangebied Vigerend juridisch kader Gebiedsvisie De Grift Leeswijzer
7 7 7 9 11 12
Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3 2.4
Beschrijving plangebied Ruimtelijke structuur Archeologie Cultuurhistorie Beeldkwaliteit
13 13 20 26 31
Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4
Ruimtelijk beleidskader Relevant rijksbeleid Relevant provinciaal beleid Relevant regionaal beleid Relevant gemeentelijk beleid
33 33 35 37 37
Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
Functioneel beleidskader Wonen Economie Verkeer en vervoer Groen, natuur en landschap Water Kabels, leidingen en explosieven
43 43 43 46 52 56 60
Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9
Milieu Bedrijven Bodem Geluid Stikstof Luchtkwaliteit Externe veiligheid Fysieke veiligheid Milieueffectrapportage Klimaat en duurzaam bouwen
63 63 66 66 66 67 69 71 71 73
Hoofdstuk 6 6.1 6.2
Ontwikkelingen en ruimtelijke onderbouwing Overzicht ontwikkelingslocaties Ruimtelijke onderbouwing
79 79 79
Hoofdstuk 7 7.1 7.2 7.3 7.4
Plansystematiek en juridische vormgeving Algemeen Regels Flexibiliteitsbepalingen Aanvullende ruimtelijke instrumenten
81 81 82 82 82
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
5
Hoofdstuk 8
Retrospectieve toets
85
Hoofdstuk 9 9.1 9.2
Uitvoerbaarheid Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid
89 89 89
Hoofdstuk 10 10.1 10.2 10.3
Addendum Herstelbesluit Aanleiding voor dit herstelbesluit Wijzigingen Procedure
93 93 93 96
6
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding en doel
Voor het bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. geldt op dit moment, naast een aantal (facet)bestemmingsplannen, de beheersverordening Nijmegen Bedrijventerrein Oosterhout en Rietgraaf e.o. (vastgesteld 14 juni 2017). Een beheersverordening legt de bestaande situatie vast en biedt daardoor geen ontwikkelruimte. Om ontwikkelingen toe te staan moet er afgeweken worden van de beheersverordening via een omgevingsvergunning. Vanwege een aantal ontwikkelingen, zoals uitbreidingswensen van bestaande bedrijven op het bedrijventerrein en ontwikkelplannen rondom het plangebied, is er voor gekozen een nieuw bestemmingsplan voor het bestaande bedrijventerrein op te stellen Dit bestemmingsplan legt de bestaande situatie vast, maar faciliteert ook een aantal ontwikkelwensen. Het resultaat is een actueel juridisch kader voor het bedrijventerrein. Herstelbesluit: Daarnaast is na vaststelling van het bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 beroep ingesteld bij de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State. Ten behoeve daarvan is voorliggend bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit) opgesteld. In Hoofdstuk 10 Addendum Herstelbesluit is dit herstelbesluit en de daaruit voortvloeiende aanpassingen voor regels, verbeelding en toelichting verder toegelicht.
Met deze geconsolideerde versie is de nieuwe regeling voor het gehele plangebied in één keer te raadplegen, in plaats dat twee bestemmingsplannen moeten worden geraadpleegd. In de toelichting zijn de aangepaste of toegevoegde teksten in cursief weergegeven.
1.2
Ligging plangebied
Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. maakt onderdeel uit van de Waalsprong en ligt in het meest noordelijke deel van Nijmegen. Het bestaande bedrijventerrein is onderdeel van een groter gebied waar ook nog een uitbreiding staat gepland.
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
7
Afbeelding 1.1 - positie bestaan bedrijventerrein (in paars) in de regio Het bedrijventerrein is een bestaand bedrijventerrein en bestaat uit twee delen: bedrijventerrein De Grift en bedrijventerrein Rietgraaf. Daarnaast omvat het plangebied een aantal (bedrijfs)woningen, chalets voor verblijfsrecreatie en agrarische perceleen.
8
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Afbeelding 1.2 - luchtfoto (d.d. 29-11-2021) bestaande bedrijventerrein (begrenzing in rood) Bedrijventerrein De Grift is gesitueerd rondom de Stationsstraat, Koopmansweg, Groothandelsweg en Stationsweg. Het bedrijventerrein wordt begrensd aan de noord-, oost- en westzijde door met name agrarische gronden. In het zuiden bevindt zich de nieuwbouw van de woonwijk Zuiderveld. De bedrijvigheid ten zuiden van de Stationsweg valt niet in dit plangebied. Deze bedriijven zullen meegenomen worden in samenhang met de woningbouw in Zuiderveld. Bedrijventerrein Rietgraaf ligt ten westen van de Griftdijk en wordt verder begrensd door afslag 38 vanaf de A15 in het noorden, de gemeentegrens aan de westzijde en aan de zuidzijde de Stationsstraat en agrarische gronden.
1.3
Vigerend juridisch kader
De volgende bestemmingsplannen, een beheersverordening, voorbereidingsbesluit en afwijkingen via omgevingsvergunningen (o.b.v. artikel 19 lid 2 WRO of artikel 2.12 lid 1 onder a, sub 2 Wabo i.c.m. bijlage II, artikel 4 Bor, beter bekend als kruimelgevallen) gelden op dit moment in het plangebied: bestemmingsplan Facetbestemmingsplan Archeologie 2023 (vastgesteld 29 november 2023); beheersverordening Nijmegen Bedrijventerrein Oosterhout en Rietgraaf e.o. (vastgesteld 14 juni 2017); bestemmingsplan Buitengebied Valburg - 16 (Windturbines A15) (vastgesteld 1 oktober 2014); bestemmingsplan Groot Oosterhout (vastgesteld 1 april 2009); bestemmingsplan Buitengebied Bemmel 1978 - 5 (Stationsstraat 82) (vastgesteld 15 maart 2012); bestemmingsplan Buitengebied Bemmel 1978 - 7 (Stationsweg 22) (vastgesteld 12 oktober 2016);
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
9
bestemmingsplan Buitengebied Bemmel 1978 - 9 (Stationsweg 28) (vastgesteld 8 maart 2017); bestemmingsplan Buitengebied Bemmel 1978 - 10 (Stationsstraat 82) (vastgesteld 6 juni 2018); facetbestemmingsplan Parkeren (vastgesteld 13 september 2017); voorbereidingsbesluit facetbestemmingsplan Kamerverhuur (vastgesteld 22 september 2021); (ontwerp)facetbestemmingsplan Kamerverhuur (publicatie 28 september 2021); (ontwerp)bestemmingsplan Nijmegen ondergrondse hoogspanningskabel Rietgraaf (publicatie december 2021); omgevingsvergunning met toepassing van art. 19 lid 2 WRO Griftdijk 9 (nu bekend als Griftdijk 201); omgevingsvergunning met toepassing van art. 2.12, lid 1 onder a, sub 2 Wabo (wijzigen gebruik) Stationsstraat 49.
De beheersverordening Nijmegen Bedrijventerrein Oosterhout en Rietgraaf e.o. bevatten de volgende bestemmingsplannen: Naam Bedrijfshallen Griftdijk Herziening 1988 Buitengebied Valburg Buitengebied Valburg Herziening 1982 Buitengebied Valburg-7 Stationsstraat 25, Oosterhout Oosterhout-Bedrijfsterrein 1995 Oosterhout-Bedrijfsterrein 1995, 1e wijziging Oosterhout-Bedrijfsterrein 1990 Oosterhout-Bedrijfsterrein 1993 Buitengebied Bemmel 1978 Stationsweg 14, Ressen Betuweroute Seksinrichtingen Facetbestemmingsplan Archeologie
Gemeente Valburg Valburg Valburg Nijmegen Nijmegen Valburg Nijmegen
Vastgesteld 4 juli 1989 30 augustus 1974 2 november 1982 17 september 2003 10 november 1999 12 december 1995 15 december 1999
Valburg Valburg Bemmel Nijmegen Nijmegen Nijmegen Nijmegen
7 mei 1991 11 januari 1994 26 april 1979 7 juli 1999 7 juli 1999 27 februari 2002 25 juni 2014
In onderstaande afbeelding is een overzicht te zien van het geldend juridisch kader in het plangebied:
10
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Afbeelding 1.3 - uitsnede met vigerende plannen ter plaatse van het bedrijventerrein De beheersverordening heeft alle geldende bestemmingsplannen opnieuw actueel en juridisch geldend gemaakt. Voorliggend bestemmingsplan vervangt alle bovenstaande juridische plannen.
1.4
Gebiedsvisie De Grift
De bestaande bedrijventerreinen in de Grift worden omringd door diverse ontwikkelingen; aan de zuidzijde wordt de woonwijk Zuiderveld ontwikkeld. Deze zal gaan grenzen aan de zuidelijke grens van het bedrijventerrein, de zuidzijde van de Stationsstraat en Stationsweg. Aan de westzijde, in de gemeente Overbetuwe, is het XXL bedrijventerrein Park15 in ontwikkeling met aangrenzend op Nijmeegs grondgebied het nieuwe transformatorstation. Aan de noordzijde zijn er plannen voor de verbreding van de A15 en de ontwikkeling van een Railterminal. De ontwikkeling van de Knoop 38, aanpassing van afslag 38 van de A15 inclusief viaduct, speelt hierin een belangrijke rol. Het landschap tussen het huidige bedrijventerrein en de A15 heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld als energielandschap met de windturbines, komst van het zonneveld en de bouw van het transformatorstation. In de visie wordt verder voortborduurd op dit energie-aanzicht met groen en ruimte voor duurzame ontwikkelingen. De positionering van het huidige en mogelijke uitbreiding van de Grift staan centraal in de Gebiedsvisie de Grift, die op 14 april 2020 is vastgesteld. In de gebiedsvisie worden de uitbreidingsplannen van het bedrijventerrein, (de toekomst van) het huidige bedrijventerrein en de infrastructurele plannen abstract weergegeven.
Los van enkele ontwikkel- of uitbreidingswensen op het bestaande bedrijventerrein, is de doelstelling voor het bedrijventerrein vooral gericht op voor de toekomst geschikt maken en verduurzaming van het gebied. Dit wordt in voorliggend bestemmingsplan gestimuleerd. Echter, dit zal gefaseerd en met name bij ontwikkelingen mogelijk zijn. Er zijn dan koppelkansen met de beleidsdoelstellingen.
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
11
Afbeelding 1.4 - Gebiedsvisie De Grift
Het bestaande bedrijventerrein bevat met name (beperkte) industriële en (groot-)handelsactiviteiten. Deze activiteiten zullen t/m milieucategorie 3.1 overal worden toegestaan. Bedrijven met milieucategoreën 3.2, 4.1 en 4.2 zijn specifiek aangeduid en dus alleen op die locaties toegestaan.
1.5
Leeswijzer
Na het inleidende hoofdstuk 1, wordt in hoofdstuk 2 het plangebied beschreven en geeft zo inzicht in de bestaande situatie qua bedrijvigheid en een aantal ruimtelijke aspecten. In hoofdstuk 3 wordt het voor dit plangebied geldende beleidskader vanuit Rijk, Provincie, regio en gemeente beschreven en beoordeeld, waarna in hoofdstuk 4 het functionele, sectorale beleid wordt beschreven en beoordeeld. Hoofdstuk 5 bevat daarbij alle milieuaspecten. Aangezien er in dit plangebied een aantal ontwikkelingen worden mogelijk gemaakt worden deze in hoofdstuk 6 beschreven zodat inzicht is in deze plannen en gevolgen voor de bestaande situatie.
12
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Hoofdstuk 2 2.1
Beschrijving plangebied
Ruimtelijke structuur
Het bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf bestaat uit twee delen, gelegen aan de west- en oostzijde van de Griftdijk. In dit hoofdstuk wordt de ruimtelijke structuur van beide gebieden besproken. In de directe omgeving bevinden zich gebieden met (toekomstige) ontwikkelingen die invloed hebben op het plangebied, zodat ook deze qua structuur besproken worden.
2.1.1
Bedrijven De Grift
De bedrijven op dit deel van het bedrijventerrein zijn gesitueerd langs de Stationsstraat (waarvan één bedrijf ten zuiden van deze straat), Groothandelsweg en Koopmansweg. Er zijn hier totaal circa 39 bedrijven gevestigd.
Afbeelding 2.1 - begrenzing deelgebied De Grift
Het gaat hierbij om een divers aantal soorten bedrijven en met name (groot)handelsbedrijven in diverse producten, bouwbedrijven in diverse producten en autobedrijven (handel, reparatie). In totaal 10 bedrijven bevinden zich in de milieucategorieën 3.1, 3.2, 4.1 (één bedrijf) en 4.2 (één bedrijf) en hebben daarmee de grootste milieuzones. De overige bedrijven bevinden zich in de milieucategorieën 1 en 2. Op dit deel van het bedrijventerrein zijn een aantal bedrijven gevestigd die niet passen in de bedrijvenlijst en/of een milieucategorie hoger dan 3.1 hebben.
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
13
Herstelbesluit: Auto-Resto Auto-Resto is een autoreparatiebedrijf aan de Groothandelsweg 1 met SBI-code 45112. Het bedrijf past niet binnen de geldende bestemming en heeft daarom een specifieke aanduiding gekregen in dit bestemmingsplan.
Vos Bedrijfswagens Vos Bedrijfswagen is een groothandel in vrachtwagens, (in- en verkoop) met SBI-code 45191 en is gevestigd aan de Groothandelsweg 1c. Het bedrijf past niet binnen de geldende bestemming en valt in milieucategorie 3.2 en wordt daarom specifiek bestemd.
Hertelbesluit: Abusievelijk is de doorgevoerde aanpassing van de Staat van bedrijfsactiviteiten naar aanleiding van de ingediende zienswijze door Vierboom op het moederplan, niet volledig verwerkt. Groothandel in vrachtwagens wordt gezien als passend op het bedrijventerrein.Vos Bedrijfswagens behoort derhalve niet in dit overzicht.
Karteris Stoffen Karteris is een groothandel in stoffen die ook verkoopt ter plaatse (detailhandel). Dit is in strijd met de bestemming en wordt daarom specifiek bestemd. Vierboom Trucks Vierboom Trucks is een groothandel in vrachtwagens met SBI-code 45192 en is gevestigd aan de Koopmansweg 1a. Het bedrijf past niet binnen de geldende bestemming en wordt daarom specifiek bestemd. Hertelbesluit: Abusievelijk is de doorgevoerde aanpassing van de Staat van bedrijfsactiviteiten naar aanleiding van de ingediende zienswijze op het moederplan, niet volledig verwerkt. Groothandel in vrachtwagens wordt gezien als passend op het bedrijventerrein . Vierboom behoort derhalve niet in dit overzicht.
Van den Brink Auto's Van den Brink is een bedrijf/groothandel in auto's met SBI-code 4511 en is gevestigd aan de Koopmansweg 3. Het bedrijf past niet binnen de geldende bestemming en wordt daarom specifiek bestemd. Gacon Gacon is een renovatie en verduurzamingsbedrijf voor metaal met SBI-code 2561.1 en is gevestigd aan de Groothandelsweg 5. Het bedrijf valt in milieucategorie 4.1 en wordt daarom specifiek bestemd. Evers Specials Evers Specials is een bedrijf gespecialiseerd in het kweken van taugé met SBI-code 451 en
14
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
1039. Het bedrijf is gevestigd aan de Stationsstraat 33 en valt in milieucategorie 3.2. Het bedrijf wordt daarom specifiek bestemd. Industrial Parts Industrial Parts is een bedrijf die machines en onderdelen recycled. Het is gevestigd aan de Groothandelsweg 1. Het bedrijf heeft een milieucategorie 3.2 en is daarom specifiek bestemd. In hoofdstuk 8 Retrospectieve toets is omschreven hoe deze bedrijven in dit bestemmingsplan zijn bestemd. Een deel van de hier gevestigde bedrijven heeft aangegeven uitbreidingswensen te hebben. Hier wordt in hoofdstuk 6 Ontwikkelingen en ruimtelijke onderbouwing nader op ingegaan.
2.1.2
Bedrijven Rietgraaf en Griftdijk
De bedrijven ten westen van de Griftdijk bestaan uit 3 complexen met bedrijven, een verblijfsrecreatiebedrijf, een horecabedrijf en een tankstation (met LPG). Er zijn circa 26 bedrijven gevestigd in de 3 complexen.
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
15
Afbeelding 2.2 - begrenzing deelgebied Rietgraaf
Het bedrijvencomplex, bestaande uit 3 gebouwen, bevat verschillende soorten bedrijven. Er zijn met name een aantal (groot)handelsbedrijven, een sportvereniging, bouwmarkt en een aantal adviesbedrijven actief. Eén bedrijf heeft een milieucategorie 3.1. Het tankstation is een combinatie van een tankstation voor motorbrandstoffen en LPG, en een
16
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
wasstraat. Het bedrijf heeft een milieucategorie 3.1. Op dit deel van het bedrijventerrein zijn een aantal bedrijven gevestigd die niet passen in de bedrijvenlijst en/of een milieucategorie hoger dan 3.1 hebben. Kluswijs Bouwmarkt Kluswijs is gevestigd aan de Windmolenweg 15 met SBI-code 47528. Het bedrijf is eerder positief toegestaan, maar past niet in de bedrijvenlijst van dit bestemmingsplan. Het heeft daarom een specifieke aanduiding gekregen. Herstelbesluit: inmiddels is Kluswijs permanent gesloten en is deze aanduiding verwijderd, vanwege dat een bouwmarkt perifere detailhandel betreft en daarmee niet passend is op dit bedrijventerrein.
Bristol Kleding- en schoenenwinkel Bristol is gevestigd aan de Rondweg 25 met SBI-code 47721. Het bedrijf past niet in de geldende bestemming en heeft daarom een specifieke aanduiding gekregen in dit bestemmingsplan. Herstelbesluit: inmiddels is Bristol permanent gesloten en is deze aanduiding verwijderd.
Autobedrijf Henny van Doorn Autoreparatiebedrijf/garage Henny van Doorn is gevestigd aan de Windmolenweg 8 met SBI-code 45112. Het bedrijf past niet binnen de geldende bestemming en heeft daarom een specifieke aanduiding gekregen in dit bestemmingsplan. De Halve Weg Het verblijfsrecreatiebedrijf betreft het chaletpark De Halve Weg met de ingang aan de Griftdijk en ingeklemd tussen het bedrijfscomplex Rietgraaf (ten noorden), het horecabedrijf Brasserie 1910 (ten oosten), agrarische gronden met de gemeentegrens (ten westen), en ten zuiden het tankstation en braakliggend terrein, bedoeld voor het uitgeven van nieuw bedrijfsterrein (via een apart bestemmingsplan). Oorspronkelijk was dit terrein bestemd als kampeerterrrein waar alleen tenten zijn toegestaan. Het krijgt in dit bestemmingsplan een passende bestemming, gelet op de al langdurig aanwezig zijnde chalets (overgangsrecht). Deze passende bestemming voorziet ook in een regeling voor de geconstateerde permanente bewoning van een deel van deze chalets. Van de aanwezige 45 chalets is bij 22 chalets er sprake van permanente bewoning door bij de gemeente ingeschreven personen. Voor deze personen wordt in dit bestemmingsplan persoonsgebonden overgangsrecht opgenomen, dat wil zeggen dat de permanente bewoning door hen mag worden voortgezet.
Het persoonsgebonden overgangsrecht is opgenomen in artikel 3.2.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Zie voor de regeling artikel 29.3 van de regels en voor de lijst persoonsgebonden overgangsrecht in bijlage 5 van de Bijlagen bij de regels.
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
17
2.1.3
Hoek Stationsweg/Stationsstraat
Vanaf de afslag Stationsstraat-Stationsweg (naar het oosten) zijn er langs de Stationsweg een aantal burgerwoningen, een agarisch bedrijf en een nutsvoorziening van de Gasunie aanwezig. Op onderstaande afbeeldingen zijn deze functies genummerd weergegeven.
Afbeelding 2.3 - aanwezige functies aan de Stationsweg Ter plaatse van nummer 1, aan de Stationsweg 20A, bevindt zich een nutsvoorziening van de Gasunie. Het agrarische bedrijf bevindt zich ter plaatse van nummer 2, aan de Stationsweg 22A. Burgerwoningen bevinden zich ter plaatse van de aangeduide nummer 3, aan de Stationsweg 14, 16, 18, 20, 22, 24, 26 en 28.
2.1.4
Overige functies Stationsstraat
Naast de al benoemde geclusterde bedrijven in paragraaf 2.1.1 en 2.1.2 zijn er verspreid in het plangebied nog een aantal locaties met bedrijvigheid. Op onderstaamde afbeelding zijn deze genummerd.
18
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Afbeelding 2.4 - aanwezige functies 'agrarisch deel' rondom Stationsstraat 1. Op het adres Stationsstraat 82 is aannemers & grondverzetbedrijf Van Wijk gevestigd. Het bedrijf heeft milieucategorie 4.2 met SBI-code 43112. Het bedrijf heeft een specifieke aanduiding gekregen en tevens voor de planologisch toegestane (interne) puinbreker een specifieke aanduiding. 2. Op het adres Stationsstraat 53 is een (agrarische) woning met (agrarische) gronden aanwezig. De eigenaar heeft verzocht om een aanpassing van de bestemming naar wonen met een bedrijfsruimte (max 500 m2 en max cat 3.2). 3. Via een (onherroepelijke) omgevingsvergunning wordt hier een zonnepark ontwikkeld en aangelegd. Het betreft een tijdelijke omgevingsvergunning voor een periode van 15 jaar.
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
19
4. Dit is de locatie waar een vijftal Skaeve Huse zijn gedacht. Hiervoor loopt een aanvraag omgevingsvergunning. Wanneer deze omgevingsvergunning onherroepelijk is zullen de Skaeve Huse hier tijdelijk voor een periode van 10 jaar worden toegestaan. 5. Langs de Stationsstraat bevinden zich een aantal (burger)woningen met op de achterterreinen diverse bedrijvigheid. Het betreft de adressen Stationsstraat 45, 47. 49 en 51. 6. Hier bevinden zich nog agrarische gronden, die als zodanig in dit bestemmingsplan zijn bestemd. Op het terrein is via een apart bestemmingsplan een vijfde windturbine toegestaan. Deze is nog niet gerealiseerd op deze particuliere gronden.
2.1.5
Ontwikkelingen omgeving
In het omliggende gebied rond het bedrijventerrein zijn er meerdere (toekomstige) ontwikkelingen. Ten noorden van de Rietgraaf is een transformatorstation gepland. Dit wordt via een apart bestemmingsplan mogelijk gemaakt. Het gebied ten noorden, noordoosten en zuiden van de huidige bedrijventerreinen wil de gemeente geschikt maken voor nieuwe bedrijfskavels als uitbreiding van de bestaande bedrijventerreinen. Ook deze ontwikkeling zal via een separaat bestemmingsplan mogelijk gemaakt worden. Het gebied met bestaande bedrijven en de nog uit te geven bedrijfskavels zullen uiteindelijk ruimtelijk één gebied met bedrijvigheid worden. Via omgevingsvergunningen zijn in het plangebied een zonnepark en een vijftal Skaeve Huse (nog geen onherroepelijke omgevingsvergunning) toegestaan. Beide projecten zijn ten oosten van deelgebied Oosterhout, met bedrijvigheid, gesitueerd. Meer informatie is te vinden in paragraaf 2.1.4.
Afbeelding 2.6 - impressie ontwikkelingen plangebied en omgeving (Gebiedsvisie De Grift)
2.2
Archeologie
Rijksbeleid Met de ondertekening van het Verdrag van Valletta (Malta) in 1992 is in Nederland de beleidsmatige zorg voor het archeologisch bodemarchief aanzienlijk toegenomen. In het verdrag staat: Archeologische waarden dienen als onvervangbaar onderdeel van het culturele erfgoed te worden meegenomen en te worden ontzien bij de ontwikkeling en besluitvorming van ruimtelijke plannen. Mocht bescherming onvoldoende mogelijk zijn dan dient, volgens dit
20
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
verdrag, de informatie te worden onttrokken aan de bodem via archeologisch onderzoek. Uitgangspunt hierbij is dat de initiatiefnemer van de verstoring van het bodemarchief de kosten van het onderzoek en de eventuele op te leggen maatregelen dient te dragen. Inmiddels zijn de uitgangspunten van het Verdrag in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd in de (voormalige) Monumentenwet 1988 via de Wijzigingswet Wet op de Archeologische Monumentenzorg (WAMz, 1 september 2007). Met het in werking treden van de Erfgoedwet op 1 juli 2016 is de Monumentenwet 1988 grotendeels vervallen. Tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn de hoofdstukken II, paragrafen 2 en 3, IV, V, paragrafen 1 en 9, en VI van de Monumentenwet 1988, zoals die luidden voor inwerkingtreding van deze wet, nog van toepassing. Hoofdstuk V regelt de Archeologische Monumentenzorg. Het Besluit ruimtelijke ordening Artikel 3.1.6, lid 5 regelt de omgang van het bestemmingsplan met de in een gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten. Dit wordt straks onderdeel van de Omgevingswet.
Dit komt er op neer dat tenzij dit reeds in een milieueffectrapport als bedoeld in hoofdstuk 7 van de Wet milieubeheer is vastgelegd, er ten minste in het bestemmingsplan wordt aangegeven hoe met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is gehouden.
Gemeentelijke beleid Het archeologiebeleid van de gemeente Nijmegen is er, in overeenstemming met het Verdrag van Malta en de Erfgoedwet, op gericht om het bodemarchief zoveel mogelijk te ontzien. Indien dat niet mogelijk is, wordt voorafgaande aan de bodemverstoring archeologisch onderzoek verricht. De wijze van onderzoek wordt bepaald op basis van de vast te stellen archeologische waarden en de aard en omvang van de bodemingrepen. De archeologische (in bredere zin: cultuurhistorische) kennis die hierbij wordt vergaard, levert informatie op die mede als inspiratiebron kan dienen voor het ontwerp van een gebouw of bij het inrichten van de openbare ruimte. Zo kan het 'verhaal van de plek' ook door toekomstige generaties nog worden gelezen. De Omgevingsvisie Nijmegen stad in beweging (2020) zet in via de opgave 'Aantrekkelijke stad' op het beschermen, in stand houden maar ook versterken, ontwikkelen en benutten van het aanwezige cultureel erfgoed (inclusief archeologie). Het zal duidelijk zijn dat een betere bescherming van het bodemarchief en vooral ook het tijdig meewegen van de archeologische belangen vraagt om een zo goed mogelijk inzicht in de verwachte ligging, verspreiding en aard van het bodemarchief.
Om deze reden heeft de gemeente Nijmegen een archeologische beleidskaart ontwikkeld (ABAK), waarop de belangrijkste archeologische vindplaatsen en zones en hun waardering zijn aangegeven. Deze kaart is onderdeel van de Nota Nieuw Beleid (2013) en in een bijgewerkte vorm van het facetbestemmingsplan archeologie (2014). De op de kaart aangeduide waarden vormen de basis voor bestemmingsplannen, waar nodig aangevuld met nieuw onderzoek. Het streven van de gemeente Nijmegen is in eerste instantie gericht op behoud in situ. Planaanpassingen kunnen de kosten voor archeologisch onderzoek overbodig maken of sterk beperken. Initiatiefnemers wordt dan ook aangeraden in een vroeg stadium met de gemeente in overleg te gaan inzake de mogelijkheden om te kijken naar de best mogelijke opties. Het kan daarbij gaan om adviezen voor de soort van archeologisch onderzoek die het beste gekozen kan worden of om de mogelijkheden van archeologie sparend bouwen te bekijken.
Bestaande archeologische waarden in het plangebied
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
21
Op basis van in het verleden uitgevoerd onderzoek worden op de bestaande Archeologische beleidskaart van de gemeente Nijmegen (ABAK) binnen het bestemmingsplangebied meerdere archeologische terreinen weergegeven. Het betreft de terreinen N-09 Stationsstraat-West en N-11 Halve Weg in het westelijk deel van het plangebied, en N-13 Verloren Zeeg en N-14 De-Grift Noordoost in het oostelijk deel. Op deze terreinen rust in het vigerende bestemmingsplan respectievelijk de dubbelbestemming waarde archeologie- 3 en waarde archeologie- 2. Een waarde 3 staat voor een zeer hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten in de bodem, een waarde 2 voor een hoge verwachting. De terreinen zijn beschreven in de catalogus die bij de ABAK hoort:
Afbeelding 2.7 - uitsnede Archeologische Beleidskaart met begrenzing plangebied
Uitgevoerde onderzoeken en actualisatie van de archeologische beleidskaart Sinds het gereedkomen van de ABAK is op een aantal terreinen nader archeologisch onderzoek uitgevoerd en is een deel van het oude onderzoek uitgewerkt. De resultaten van deze onderzoeken en de synthese van het oude onderzoek hebben als basis gediend voor een geactualiseerde beleidskaart. Dit is een verwachtingskaart die inzicht geeft in de aanwezigheid van bekende archeologische vindplaatsen en de verwachte archeologische waarden ervan. Tevens geeft de verwachtingskaart inzicht in de (verwachte) conservering en kwetsbaarheid van de archeologische resten. Op de geactualiseerde kaart zijn vindplaatsen preciezer begrensd dan op de oude ABAK en van een aantal gebieden is de waarde naar beneden bijgesteld.
22
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Afbeelding 2.8 - Indicatieve weergave nieuwe verwachtingskaart archeologische waarden
Voor het westelijk deel van het bestemmingsplangebied geldt dat een groot deel nog niet is onderzocht. In het zuiden, tegen de Stationsstraat bevindt zich een uitloper van een Romeins grafveld dat gedeeltelijk met proefsleuven is onderzocht (bruin gekleurd op de kaart hierboven). Het betreft hier crematiegraven. Direct ten noorden hiervan geldt een hoge verwachting op het aantreffen van nederzettingssporen uit de bronstijd tot en met de middeleeuwen. In het oostelijk deel van het plangebied zijn grote delen vrijgegeven. Dit is gebeurd op basis van de resultaten van oud onderzoek of omdat er vanwege de bestaande bebouwing of landgebruik nauwelijks meer sprake kan zijn van archeologische waarden in de ondergrond. Uitgezonderd hierop zijn de oranje gekleurde terreinen op de kaart. Hier heeft booronderzoek aangetoond dat de opbouw van het onderliggend landschap zodanig is dat rekening moet worden gehouden met de aanwezigheid van archeologische waarden. Eventueel nader onderzoek moet inzicht geven in de aard, omvang en ouderdom hiervan. In het uiterste oosten van het plangebied bevindt zich vindplaats 2 (onder de rode arcering). Hier zijn bij kleinschalig (boor)onderzoek materiaal en sporen aangetroffen die dateren van de midden-bronstijd tot de vroege ijzertijd.
Ook hier geldt dat in het geval van een ontwikkeling vervolgonderzoek inzicht moet geven in aard en omvang van deze vindplaats.
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
23
Bestemmingsplanregels Aangezien de nieuwe verwachtingskaart Archeologie nog niet is vastgesteld door de gemeenteraad, kan deze nog niet in de regels van dit bestemmingsplan worden verwerkt. Bij ontwikkelingen in de ondergrond zal de verwachtingskaart wel gebruikt worden voor toetsing. Voor het plangebied Nijmegen Bedrijventerrein Oosterhout en Rietgraaf e.o. gelden de volgende waarden: Voor vindplaats 2 en voor het Romeinse grafveld geldt de bestemming Waarde - Archeologie 3 met een ondergrens van 50 m2 bij een ontwikkeling. Voor de terreinen met een hoge verwachting op nederzettingssporen uit de late bronstijd tot en met de middeleeuwen geldt de bestemming Waarde - Archeologie 2 met een ondergrens van 100 m2 bij een ontwikkeling. Voor de grote waterpartij in het noordwesten van het plangebied geldt een lage verwachting en is de aanduiding wetgevingszone - waarde archeologie 1 opgenomen met een ondergrens van 2500 m2. De overige delen van het plangebied zijn vrijgegeven. De hieronder beschreven meldingsplicht van toevalsvondsten blijft voor deze gebieden van kracht.
Benodigd onderzoek Indien een plan op basis van het bestemmingsplan vergunningplichtig is, kunnen voorwaarden ten aanzien van archeologie aan de vergunning worden verbonden. Uitgangspunt hierbij is de verplichting van de initiatiefnemer om het bevoegd gezag te voorzien van gegevens die aantonen hoe het met de archeologische waarden in het plangebied is gesteld, zodat een besluit genomen kan worden hoe hiermee om te gaan bij de planrealisatie. De exacte eisen zullen daarom pas geformuleerd kunnen worden als de concrete, bodemverstorende ingrepen bekend zijn en kan worden beoordeeld welke impact de voorgenomen ingrepen op die waarden hebben. Ten laatste bij de vergunningaanvraag zullen die als concrete plannen bekend moeten zijn. Belangrijk zijn de uitgangspunten van het gemeentelijk archeologiebeleid: streven naar behoud in situ en enkel daar waar nodig en noodzakelijk onderzoek ter behoud ex situ. Daar waar geopteerd wordt voor behoud in situ zijn parameters als behoud van de huidige waterhuishouding, grondsamenstelling en gronddruk van belang. Ook moet worden gelet op het weer ongedaan kunnen maken van de huidige ingrepen, dit zal t.z.t. geen extra schade mogen kunnen toebrengen.
In samenspraak met het bevoegd gezag wordt, zodra het planvoornemen uitgewerkt is en de beleidsuitgangspunten indachtig, bepaald worden welke ingrepen wel of niet raadzaam zijn, en indien uitgevoerd, welke gevolgen daar vanwege de archeologie voor de initiatiefnemer aan verbonden zullen worden. Deze maatregelen, en de archeologische onderzoeken die vooraf kunnen gaan aan een dergelijk besluit, worden bij voorkeur als maatwerk toegepast. Ze worden dus zoveel mogelijk per geval bekeken. Er zijn verschillende opties voor het te verrichten archeologisch onderzoek, die hieronder kort worden weergegeven.
24
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Afbeelding 2.9 - Uitgebreid archeologisch onderzoekschema, naar de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA)
Het ruitje in het midden van de bovenstaande afbeelding staat voor het rapport dat moet aantonen hoe het met de archeologie binnen het plangebied is gesteld. De daarboven staande onderzoekstappen kunnen elkaar opvolgen, maar er kan ook gekozen worden om maar één bepaald soort onderzoek uit te voeren. In het algemeen geldt dat hoe lager men in de boom komt, hoe hoger de kosten worden, maar ook dat de data die gegenereerd worden steeds beter worden. Als een onderzoek onvoldoende duidelijkheid biedt kan het nodig zijn een vervolgonderzoek te laten uitvoeren. Elk project is maatwerk, waarbij het aan te bevelen is nauw contact te houden met het bevoegde gezag: de gemeente Nijmegen. Op basis van het advies kan de gemeente maatregelen opleggen. Deze variëren van het vrijgeven van het terrein tot het nemen van langdurige fysieke beschermingsmaatregelen. Een andere vorm kan het behoud van de archeologische waarden zijn door middel van een opgraving. Dit wordt ook wel behoud ex situ genoemd.
Meldingsplicht art. 5.10 en 5.11 Erfgoedwet Archeologische vondsten dan wel waarnemingen gedaan bij niet-archeologisch onderzoek moeten gemeld worden op basis van de artikelen 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. Dit soort vondsten wordt aangeduid als toevalsvondst. Om het documenteren van toevalsvondsten en waarnemingen mogelijk te maken, verdient het aanbeveling de volgende standaardtekst bij de vergunningverlening op te nemen, die refereert aan de wettelijke meldingsplicht van archeologische waarden (ex artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet):
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
25
Degene die anders dan bij het verrichten van opgravingen een vondst doet waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een archeologische vondst betreft, meldt dit zo spoedig mogelijk bij Onze minister (artikel 5.10). Degene die bij het opsporen van archeologische monumenten, zonder het verrichten van een opgraving, waarnemingen doet, waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat die waarnemingen van belang zijn voor de archeologische monumentenzorg, meldt die waarnemingen zo spoedig mogelijk bij Onze minister (artikel 5.11). Deze melding kan in de praktijk worden gedaan bij het bevoegd gezag archeologie van de gemeente Nijmegen via bevoegdgezagarcheologie@nijmegen.nl
2.3
Cultuurhistorie
Rijksbeleid Cultuurhistorie speelt een belangrijke rol bij de ruimtelijke inrichting van ons land. Het geeft identiteit en kwaliteit aan een gebied. Om deze redenen heeft het rijk de beleidslijn ingezet om cultuurhistorie onderdeel te laten zijn van het afwegingskader bij het opstellen van bestemmingsplannen. Deze beleidslijn is verwoord in de beleidsbrief Modernisering Monumentenzorg uit 2009 en heeft geleid tot wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) sinds 1 januari 2012. Met het gewijzigde Bro zijn gemeenten wettelijk verplicht cultuurhistorie deel uit te laten maken van het afwegingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het rijk vraagt hiermee aan gemeenten om bij het opstellen van bestemmingsplannen, projectafwijkingsbesluiten en beheersverordeningen cultuurhistorische gebouwen, objecten en structuren te inventariseren en daaraan conclusies te verbinden en die in het bestemmingsplan te verankeren. Deze wetgeving gaat opgenomen worden in de Omgevingswet. De Erfgoedwet 2016 vormt de basis voor de monumentenzorg. Rijksmonumenten worden op basis van deze wet aangewezen, evenals rijksbeschermde stadsgezichten. Voor het wijzigen en slopen van rijksmonumenten is een 'Omgevingsvergunning voor de activiteit monumenten' nodig.
Gemeentelijk beleid Monumentenverordening De aanwijzing van gemeentelijke monumenten, bouwhistorie monumenten, identiteitsbepalende objecten en beschermde stadsbeelden met stadsbeeldobjecten geschiedt op basis van de monumentenverordening. Afhankelijk van de beschermingsvorm is voor wijziging, verbouw en sloop al dan niet een 'Omgevingsvergunning voor de activiteit monumenten' nodig. Aandachtslijst Cultureel Erfgoed De aandachtslijst betreft een inventarisatie van onbeschermd waardevol erfgoed en is bedoeld om ongewenste sloop van cultureel erfgoed te voorkomen en herbestemming te stimuleren. De lijst is globaal getoetst aan de selectiecriteria uit de Monumentenverordening. Er is nog geen uitgebreid onderzoek gedaan. Pas als er sprake is van een beschermingsprocedure zal dit onderzoek worden gedaan en worden de exacte cultuurhistorische waarden vastgesteld. Het college heeft de mogelijkheid om bij sloopplannen een beschermingsprocedure te starten. Op 18 maart 2015 is de Aandachtslijst Cultureel Erfgoed door de gemeenteraad van Nijmegen vastgesteld. Diverse gebouwen en objecten in Dukenburg staan op de aandachtslijst. Nota Cultureel Erfgoed
26
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Het gemeentelijk erfgoedbeleid is vastgelegd in de Nota Cultureel Erfgoed (vastgesteld 15-5-2013). Deze nota beschrijft op welke manier erfgoed kan bijdragen aan de ambitie van de gemeente Nijmegen om de identiteit van de stad te behouden en te versterken. Hiervoor worden drie strategieën ingezet: duurzame ruimtelijke ontwikkeling, kennis & inspiratie en bescherming & instandhouding. De strategie duurzame ruimtelijke ontwikkeling heeft betrekking op een toekomstbestendige stad, waar erfgoed ingezet wordt om bij ruimtelijke ontwikkelingen de eigen identiteit te behouden of te versterken. De verplichtingen vanuit het Besluit ruimtelijke ordening en de daaruit voortvloeiende beleidsvrijheid die we als gemeente hebben, zetten we in om deze ambitie te kunnen realiseren. Erfgoed is namelijk een factor die mede kwaliteit geeft aan de ruimte en daarmee ruimtelijke ontwikkelingen kan verrijken. De cultuurhistorische elementen die onderdeel zijn van de identiteit van de stad kunnen we niet allemaal als beschermd monument of gezicht aanwijzen, maar zijn wel onderdeel van de manier waarop we onze stad beleven, inrichten en gebruiken. De cultuurhistorische beleidskaart is de basis voor de cultuurhistorische inbreng bij het opstellen van ruimtelijke plannen. De beleidskaart is onderdeel van de gemeentelijke Omgevingsvisie (2020).
Afbeelding 2.10 - Uitsnede cultuurhistorische beleidskaart (groen omcirkeld indicatief het plangebied) Het plangebied ligt in gebiedstype 2 op de cultuurhistorische beleidskaart. In deze gebieden is sprake van een rijke cultuurhistorische gelaagdheid. Het gaat om zowel de grotere schaal, zoals het stedenbouwkundige plan en historische structuren, als om specifieke objecten en om de samenhang tussen de structuren, bebouwing en / of cultuurlandschap. Bij de bebouwing gaat het niet zozeer om de architectuur en het beeld, maar om het silhouet, zoals de situering, de nok- en goothoogte en de nokrichting. Zowel de zichtbare als de niet-zichtbare geschiedenis van het gebied zal uitgangspunt moeten zijn bij ontwikkelingen.
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
27
Voor het opstellen en actualiseren van bestemmingsplannen wordt een cultuurhistorische analyse van het gebied gemaakt. Aan waardevolle elementen worden planregels en passende functies gekoppeld, zodat de karakteristieken als uitgangspunt genomen kunnen worden bij nieuwe ontwikkelingen en veranderingen. Kenmerken van de bebouwing, zoals hoofdvorm en omvang, worden beschouwd als onderdeel van de identiteit van een plek. In deze gebieden zijn cultuurhistorische waarden een middel om nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen kwaliteit te geven en de identiteit van een gebied herkenbaar en het verleden zichtbaar te houden en te versterken. Er is daarom veel aandacht voor cultuurhistorie bij ruimtelijke plannen. Nieuwe ontwikkelingen zijn mogelijk, maar worden afgestemd op het karakter van het gebied.
Cultuurhistorische waarden in het plangebied De cultuurhistorische waarden in de gemeente Nijmegen zijn vastgelegd op de cultuurhistorische Waardenkaart (opgesteld door RAAP 2021). De waardenkaart is de basis voor de cultuurhistorische inbreng bij ruimtelijke plannen. Voor het bestemmingsplangebied ziet de kaart er als volgt uit:
Afbeelding 2.11 - Waardenkaart cultuurhistorie
In het plangebied bevinden zich geen monumenten. Onderstaande panden binnen het plangebied staan op de Aandachtslijst Cultureel Erfgoed: Griftdijk 201 Stationsstraat 29 Stationsstraat 49
stationsgebouw boerderij woonhuis
In het plangebied zijn de volgende cultuurhistorische waarden aanwezig. Cultuurhistorisch waardevolle wegen:
28
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Stationsweg: de weg stamt uit het begin van de 20e eeuw en maakt deel uit van het historisch wegenpatroon door het gebied. Daarmee heeft deze structuur cultuurhistorische waarde. Langs een deel van de weg staat laanbeplanting en wordt de rijbaan door middel van groene hagen gescheiden van de aanliggende percelen. Het groene karakter van de weg is kenmerkend voor deze weg in een landelijk gebied en versterkt de cultuurhistorische waarde ervan (zie afbeelding hieronder). Stationsstraat: het deel van de Stationsweg ten westen van de Griftdijk heeft een hoge ouderdom en stamt van voor 1832. Ten oosten van de Griftdijk stamt de weg uit de eerste decennia van de 20e eeuw. De weg is een historische structuur die de ontwikkelingsgeschiedenis van het gebied zichtbaar maakt. Daarmee heeft de weg een hoge cultuurhistorische waarde. Griftdijk, historische weg langs verdwenen trekvaart: de Griftdijk vormt de belangrijkste ruimtelijke drager in het plangebied en is ook voor het Waalspronggebied een prominente ruimtelijke structuur. De weg flankeerde eens aan de westzijde de inmiddels verdwenen trekvaart De Grift, die van Lent via Elst naar Arnhem liep. Ten opzichte van het omliggende landschap heeft de Griftdijk een hogere ligging, die op veel plekken langs de weg nog goed beleefbaar is.
Grenzend aan het plangebied is het tracé van de trekvaart nog herkenbaar als een brede, onbebouwde zone; de bebouwing ligt op ruime afstand van de weg. Op een aantal plaatsen is de voormalige vaart zelfs nog herkenbaar als een laagte in het huidige landschap. Deze onbebouwde zone herinnert aan het tracé van de voormalige trekvaart en levert daardoor een bijdrage aan de zichtbaarheid van de historische ontwikkeling van het gebied en van de geschiedenis van deze verdwenen, historische transportader. Hiermee hebben deze structuren een hoge cultuurhistorische waarde.
Cultuurhistorisch waardevolle lintbebouwing: Lintbebouwing aan de Stationsstraat: het historisch gegroeide bebouwingslint aan de Stationsstraat maakt de ontwikkelingsgeschiedenis van het gebied zichtbaar en heeft daarmee cultuurhistorische waarde. Een aantal erven heeft een lange bewoningsgeschiedenis. Deze zijn als historische nederzettingslocatie opgenomen op de cultuurhistorische waardenkaart. Lintbebouwing aan de Stationsweg: de bebouwing van het lint is ruim van opzet en heeft een landelijk karakter. Naast een aantal gebouwen van de Elster Kwekers Veiling bestaat het lint uit vrijstaande woningen op grote kavels met veel groen. De bebouwing staat op ruime afstand van de weg en bestaat uit twee lagen en een kap. De kavels worden van elkaar gescheiden door middel van groene hagen. Deze karakteristieken herinneren aan het agrarische verleden van het gebied en versterken de cultuurhistorische waarde van het bebouwingslint.
Stationsstraat met agrarische bebouwing
Stationsweg met groen profiel, gezien richting westen
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
29
Cultuurhistorisch waardevol ensemble aan de Griftdijk: ter hoogte van nummer 201 is aan weerszijden van de Griftdijk sprake van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en van een waardevol cultuurhistorisch landschap. Aan de westzijde bevindt zich het voormalige tramstation (nr 201) dat was gelegen aan de verdwenen stoomttramverbinding tussen Arnhem en Nijmegen. De tramlijn volgde het tracé van De Grift. Een van de stopplaatsen was Halte Oosterhout. Het gebouw is in 1911 in de zogenaamde chaletstijl gebouwd naar een ontwerp van H.A. Scholtz, huisarchitect van de Betuwsche Stoomtram Maatschappij, en herbergde naast een wachtruimte ook een dienstwoning, een goederenloods en een koffiehuis met de naam 'De Halve Weg'. Er tegenover ligt, op een verhoging in het landschap, de boerderij Griftdijk 212. Het perceel plus bebouwing komt al voor op de oudste kadastrale kaart, het is daarom aannemelijk dat de plaats al ver voor 1830 bewoond was. De huidige bebouwing stamt uit 1947. Het betreft een zogenaamde wederopbouwboerderij, in een traditionele, regionale vormentaal gebouwd onder verantwoordelijkheid van het Bureau Wederopbouw Boerderijen, nadat de voorganger tijdens WOII was verwoest. Het perceel wordt omzoomd door een groene boomsingel en heeft een groene inrichting met een onderverdeling in hagen en enkele bomen en groepjes van bomen.
Aan de voorzijde van het perceel, parallel aan de Griftdijk, is de laagte van de verdwenen 17e -eeuwse trekvaart De Grift nog goed waarneembaar. De komvormige strook land is nu in gebruik als een moestuin. De historische bebouwing aan weerszijden van de weg plus het bestaande landschap en de inrichting daarvan maken op deze plek zowel aan het agrarische verleden van het gebied als de historische transportaders De Grift en de stoomtramlijn zichtbaar. Dit maakt dat het hier om een waardevol gebiedje binnen het bestemmingsplangebied gaat.
Voormalig tramstation
Griftdijk 212 verscholen in het groen, op de voorgrond de laagte van De Grift
Cultuurhistorisch waardevolle waterloop de Verloren Zeeg: De Verloren Zeeg is al zichtbaar is op de kadastrale kaart uit 1832 maar heeft zijn oorsprong in de Late Middeleeuwen. De hoofdwatergang vormde van oudsher de grens tussen verschillende dorpspolders. Deze historische waterloop, waarvan het beloop ongewijzigd is, is een onderdeel van de historische waterhuishouding in het gebied en heeft daarmee cultuurhistorische waarde. Cultuurhistorisch waardevol verkavelingspatroon: Het bestaande verkavelingspatroon heeft een lange historie. De voor dit gebied typerende onregelmatige blokverkaveling, veelal gemarkeerd door sloten, is al zichtbaar op de eerste kadastrale kaart en heeft een ouderdom van minimaal 200 jaar. Het gaat hier om een gaaf bewaard landschapspatroon. De verkaveling herinnert aan de ontginningsgeschiedenis en de agrarische geschiedenis van het gebied en heeft daarmee cultuurhistorische waarde.
30
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Afbeelding 2.12 - 2021 luchtfoto met in geel/oranje de overblijfselen van het historische verkavelingspatroon en in blauw de loop van de Verloren Zeeg
Cultuurhistorische waarden in het bestemmingsplan Dit bestemmingsplan maakt geen ontwikkelingen mogelijk waarmee het beloop van historische wegen of waterlopen wijzigt. De met dit bestemmingsplan toegestane maximale bouwhoogten maken het mogelijk om bij toekomstige ontwikkelingen aan te sluiten bij de karakteristieken en waarden van de bestaande lintbebouwing van de Stationsstraat en de Stationsweg. Dit bestemmingsplan maakt geen ontwikkelingen mogelijk die van invloed zijn op de cultuurhistorische waarden van de Griftdijk en de verdwenen Grift. Vanuit cultuurhistorie bezien zijn er dan ook geen bezwaren tegen deze bestemmingsplanwijziging.
2.4
Beeldkwaliteit
In de Uitwerkingsnota Beeldkwaliteit (januari 2014) heeft de gemeente Nijmegen haar ambities voor wat betreft de beeldkwaliteit van de stad vertaald in criteria voor bouwplannen en ruimtelijke ontwikkelingen. Deze criteria geven vooraf duidelijkheid aan ontwerpers van bouwwerken en hun opdrachtgevers. De Uitwerkingsnota Beeldkwaliteit vormt voor het College van Burgemeester en Wethouders een besluitvormingskader voor het verstrekken van omgevingsvergunningen, reclamevergunningen en inritvergunningen. Tevens vormt de nota een kader voor degene die reclame- en bouwplannen toetst op "redelijke eisen van welstand" en, waar nodig, op monumentenaspecten. Voor dit actualiserend bestemmingsplan is geen nieuw beeldkwaliteitplan noodzakelijk. Het
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
31
geldende beleid voor beeldkwaliteit uit de Uitwerkingsnota Beelkwaliteit is daarom van toepassing.
32
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
Hoofdstuk 3
Ruimtelijk beleidskader
3.1
Relevant rijksbeleid
3.1.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) staan de plannen voor ruimte en mobiliteit tot 2040. Zo beschrijft het kabinet in de Structuurvisie in welke infrastructuurprojecten het de komende jaren wil investeren. Provincies en gemeentes krijgen meer bevoegdheden bij ruimtelijke ordening. De Rijksoverheid richt zich op nationale belangen, zoals verbetering van de bereikbaarheid. De SVIR laat een sterke focus zien op het herstel van de economie met prioriteit bij de ontwikkeling van de mainports Amsterdam en Rotterdam, de brainport Eindhoven en de greenports met bijbehorende achterlandverbindingen. Voor de topregio's heeft het Rijk een excellente ruimtelijk-economische structuur voor ogen, door een aantrekkelijk vestigingsklimaat in een goede internationale bereikbaarheid van de stedelijke regio's en concentratie van de topsectoren. Hiervoor moeten genoeg woningen, bedrijventerreinen en kantoren beschikbaar zijn. En deze moeten passen bij de wensen van bedrijven en hun werknemers. In Nijmegen bevindt zich een van deze topregio's: de Health Valley. Uitgaande van de verantwoordelijkheden van het Rijk zijn de ambities uitgewerkt in rijksdoelen tot 2028 en is aangegeven welke nationale belangen daarbij aan de orde zijn.
Het kabinet heeft in de SVIR 3 rijksdoelen geformuleerd: de concurrentiekracht vergroten door de ruimtelijk-economische structuur van Nederland te versterken. Dit betekent bijvoorbeeld een aantrekkelijk (internationaal) vestigingsklimaat; de bereikbaarheid verbeteren; zorgen voor een leefbare en veilige omgeving met unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden. Hiervan zijn 13 onderwerpen van 'nationaal belang' afgeleid, waarvoor centrale sturing nodig wordt geacht en waarvoor het Rijk verantwoordelijk is en haar bevoegdheden wil inzetten. In vergelijking met eerder rijksbeleid wordt veel aan lagere overheden overgelaten. Planologische besluiten worden niet meer preventief getoetst op de naleving van nationale normen tenzij het de directe belangen van Rijkswaterstaat, het ministerie van Defensie en het ministerie van EL&I inzake weg-en waterbeheer, defensieterreinen rijksinpassingsplannen voor energie-infrastructuur betreft.
3.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn rijksregels opgenomen ten aanzien van de ruimtelijke inrichting van Nederland. Deze zijn van belang voor de inhoud van bestemmingsplannen. Het kabinet heeft de keuze voor deze onderwerpen gemaakt in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). Deze structuurvisie bundelt het nationale ruimtelijke en infrastructuurbeleid in 13 nationale belangen. Met de uitbreiding van het Barro en het Bro (Besluit ruimtelijke ordening) is de juridische verankering van de SVIR nagenoeg compleet. Een deel van het Barro is gebaseerd is op eerdere planolgische kernbeslissingen (pkb's) en beleidsnota's die in de SVIR worden herbevestigd. Deze onderdelen volgen de nahangprocedure
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
33
en kunnen vervolgens in werking treden. Het betreft de volgende onderdelen: Rijksvaarwegen; Project Mainportontwikkeling Rotterdam; Kustfundament; Grote rivieren; Waddenzee en waddengebied; Defensie; Hoofdwegen en hoofdspoorwegen; Electriciteitsvoorziening; Buisleidingen van nationaal belang voor het vervoer van gevaarlijke stoffen; Natuurnetwerk Nederland; Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte); Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde; Ruimtereserving parallelle Kaagbaan.
3.1.3
Omgevingswet en de Nationale Omgevingsvisie
Het Rijk werkt aan een grootschalige en ingrijpende herziening van het omgevingsrecht. De verschillende (sectorale) wetten op het gebied van o.a. bouwen, milieu, water, natuur en ruimtelijke ordening worden samengevoegd in één nieuwe wet, de Omgevingswet. Uitgangspunten van de wet zijn: minder en overzichtelijke regels, meer ruimte voor initiatieven, lokaal maatwerk en vertrouwen. De Omgevingswet is aangenomen door de Eerste en Tweede Kamer en treedt naar verwachting op 1 juli 2022 in werking. De Omgevingswet wordt nader uitgewerkt in vier Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB's). De behandeling van de ontwerp-AMvB's door de Eerste Kamer is afgerond. Het gaat om de onderstaande AMvb's: Omgevingsbesluit: algemene, procedurele regels voor overheid, burgers en bedrijven; Besluit kwaliteit leefomgeving: materiële (inhoudelijke) regels voor met name de overheid; Besluit activiteiten leefomgeving: materiële regels voor burgers en bedrijven; Besluit bouwwerken leefomgeving: materiële regels voor burgers en bedrijven.
De Omgevingswet verplicht het Rijk, provincies en gemeenten straks om een omgevingsvisie te maken voor elk van deze overheidsniveaus (vervangt de huidige structuurvisies). Vooruitlopend op de Omgevingswet en de nog op te stellen Nationale Omgevingsvisie heeft het Rijk een Nationale Omgevingsagenda opgesteld. In deze startnota staan een aantal strategische opgaven centraal die uitwerking behoeven in de Nationale Omgevingsvisie. Deze opgaven zijn: naar een duurzame en concurrerende economie; naar een klimaatbestendige en klimaatneutrale samenleving; naar een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving; naar een waardevolle leefomgeving.
3.1.4
Conclusie
De actualisering van het juridisch kader voor bedrijventerreinen De Grift en Rietgraaf e.o. past binnen de kaders van het Rijksbeleid.
34
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
3.2
Relevant provinciaal beleid
3.2.1
Provinciale Omgevingsvisie Gelderland
In de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (vastgesteld 19 december 2018, inwerking getreden 1 maart 2019) staan de hoofdlijnen van het provinciale beleid over onderwerpen als ruimte, water, mobiliteit, economie, natuur en landbouw. Er zijn grote, grensoverschrijdende ontwikkelingen die ook Gelderland raken. Het energievraagstuk, klimaatverandering, uitputting van grondstoffen, kwetsbare biodiversiteit, verdere verstedelijking in combinatie met krimp, toenemende mobiliteit op de weg en in de lucht, digitalisering, internationalisering. Uitdagingen die om antwoorden vragen. De vraagstukken van nu zijn te groot en te ingewikkeld om los van elkaar aan te pakken. Een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland staat daarbij centraal. Dat is het streven. Dat is waar wij aan willen werken. Dit doen wij door bij de uitoefening van onze taken de focus te leggen op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met behulp van zeven ambities geeft de Provincie richting: energietransitie klimaatadaptatie ciculaire economie biodiversiteit bereikbaarheid economisch vestigingsklimaat woon- en leefklimaat In relatie tot de actualisatie van het juridische kader voor het bedrijventerrein is het volgende beleid uit de Omgevingsvisie relevant. Energietransitie: van fossiel naar duurzaam De Provincie heeft de volgende ambities op dit vlak: In 2050 is Gelderland klimaatneutraal.
Dit bereiken we door grootschalige besparing en opwekking uit verschillende duurzame bronnen van energie, zoals wind, zon, waterkracht, biomassa en bodemenergie. En we stimuleren innovatie en het uitrollen van bewezen technieken. Als tussendoel realiseren we in 2030 55% broeikasgasreductie in Gelderland.
Klimaatadaptatie: omgaan met veranderend weer De Provincie heeft de volgende ambities op dit vlak: In 2050 is Gelderland klimaatbestendig. We zijn goed voorbereid en toegerust op de gevolgen van klimaatverandering: wateroverlast, droogte, hittestress en overstromingsgevaar. In 2020 hebben we samen met partners de risico's en kansen van het veranderend klimaat in beeld gebracht en strategieën opgesteld die leidraad zijn voor ons handelen.
Biodiversiteit: werken met de natuur De Provincie heeft de volgende ambities op dit vlak:
vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen Bedrijventerrein De Grift en Rietgraaf e.o. - 1 (Herstelbesluit)
35
In 2050 gaat het goed met de biodiversiteit in Gelderland. In Gelderland wordt natuur-inclusief gewerkt. Biodiversiteit wordt overal waar mogelijk versterkt en ingepast, óók buiten de specifiek als natuur aangewezen gebieden. In 2030 is 75% van de Europese doelen van de vogel- en habitatrichtlijn behaald.
Bereikbaarheid: duurzaam verbonden De Provincie heeft de volgende ambities op dit vlak: In 2050 is de groei van de mobiliteit op een slimme manier opgevangen en verplaatsen mensen in Gelderland zich veilig, snel, betaalbaar en klimaatneutraal. Snel en veilig internet fungeert daarbij als alternatief voor fysieke verplaatsingen. In 2050 is het netwerk voor goederenvervoer in Gelderland toegankelijk, duurzaam en klimaatneutraal. In 2030 is al ons busvervoer zonder uitstoot en is 35% van het totaal aantal verplaatsingen met de fiets.
Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio De Provincie heeft de volgende ambities op dit vlak: Gelderland wil onze concurrerende positie binnen het internationale stedelijke netwerk van Amsterdam, Brussel en Keulen verder versterken. Om onderscheidend te blijven, halen we in 2050 maximaal profijt uit onze unieke combinatie van stedelijke en groene kwaliteiten. In 2050 zijn alle werklocaties in Gelderland duurzaam ingericht qua energie, klimaatbestendigheid en logistieke en productiestromen. We zijn koploper in Nederland.
3.2.2
Omgevingsverordening Gelderland
De doelstellingen uit de Omgevingsvisie zijn juridisch vertaald in de Omgevingsverordening Gelderland (december 2018). De verordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de Provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De Omgevingsverordening heeft de status van een Ruimtelijke verordening in de zin van artikel 4.1 Wet ruimtelijke ordening.