CConstaterende datNijmegen
Koppel je AI →
Document · PDF

B5 d.d. 30 december 2020 van de heer Rutten inzake Fietspad

Besluitronde (raadsvergadering) 3 maart 2021, gemeente NijmegenBij agendapunt: Brieven ter kennisgeving aan te nemen12.969 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Geachte raadsleden, Opnieuw moet ik in de pen klimmen, om u op de hoogte te brengen van onzalige plannen. De Gemeente wil weer knabbelen aan mijn/ onze leefomgeving. Het gaat weer over de groene buffer tussen de Graafseweg en Oude Graafseweg in . Nog niet zo lang geleden hebben bewoners u geattendeerd op de gevaarlijke oversteek ter hoogte van de Verbindingsweg. Daar heeft u op gereageerd met maatregelen( matrixborden en wegaanduidingen). De Graafseweg is een van de meest vervuilende wegen in ons land. Daarom zijn we blij, met wat er over is van voornoemde groene buffer. Mij moet van het hart dat daarvoor langjarig strijd is geleverd en inzet van bewoners om het te behouden. Nu is de gemeente van plan om een fietspad aan te leggen dwars door een bosgebied ( bestemmingsplan!). Er is een Bomen Expert Analyse gemaakt die heeft uitgewezen dat het een zeer kwetsbaar gebied betreft…Er zijn plannen om een flora en faunaonderzoek te doen. Bewoners en ook IVN zijn erbij betrokken… Vanaf 1987 woon ik aan de . Met veel plezier. Maar ik heb wel veel tijd moeten steken in het behouden van het voornoemde bosgebied. Dat begon in 1992 om af te wenden dat er gebouwd werd door de orde der augustijnen waarbij helaas toch 45 beeldbepalende beuken eiken en acacia s het loodje legden voor de bouw van slechts 6 villaatje en een binnentuin.

Inmiddels heeft Trebbe bouw op het naastgelegen perceel 18 reusachtige appartementen gebouwd waarbij nog meer verdween. Verderop zijn nog meer appartementen gebouwd maar ik werd daar niet als belanghebbende aangemerkt maar heb wel de andere bewoners gesteund… Een boom doet er ruim dertig jaar over om tot wasdom te komen. Ik woon 33 jaar … Langzaam heb ik het prachtige bosgebied zien slinken. Ter wille van woningbouw en parkeergebied. Nu de plannen voor een fietspad.. Mijn vrouw en ik hebben allebei kanker. Dat is een nare situatie. Dat vreet energie. Maar we gaan door met ons leven op de rit te houden en willen ons steentje blijven bijdragen onze wijk leefbaar te houden. Dat er een relatie bestaat tussen luchtvervuiling en kanker hoef ik u niet uit te leggen… Ik hoop dat ik voldoende heb uitgelegd dat actie nodig is van uw kant om deze teloorgang te stoppen Met groene groet Peter Rutten

BOMEN EFFECT ANALYSE BEA Graafseweg NIJMEGEN

BEA

Rapportnummer:

200532

Datum:

08-09-2020

BOOMTOTAALZORG

Inhoud Colofon

3

1

Inleiding

4

1.1

Aanleiding van het onderzoek

4

1.2

Doel van het onderzoek

4

1.3

Het onderzoek

4

2

3

4

5

6

Wijze van onderzoek

5

2.3

Analyse

7

Voorstudie

8

3.1

Uitganspunten project

8

3.2

Toetsing uitvraag

8

3.3

Functie of waarde boom

9

Veldonderzoek

10

4.1

Kwaliteit boom

10

4.2

Ruimtestudie

10

Analyse

11

5.1

11

Impact ruimtegebruik

Conclusie en advies

13

6.1

Eindoordeel effecten

13

6.2

Randvoorwaarden

14

6.3

Alternatieven

18

Bijlage I. Boomgegevens

19

Bijlage II. Meetresultaten bodemonderzoek

22

Bijlage III. Conditie

24

Bijlage IV. Effecten tracés

25

Bijlage V. Foto’s

27

Bijlage VI. Bomenposter

29

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

2 / 32

BOOMTOTAALZORG

Colofon Onderzoeksrapport:

200532

Project:

Inmeten bomen en BEA Graafseweg

Locatie:

NIJMEGEN

Opdrachtgever/eigenaar:

Gemeente Nijmegen Postbus 9105 6500 HG NIJMEGEN

Contactpersoon:

De heer Dibbits j.dibbits@nijmegen.nl

Opdrachtnemer

Boomtotaalzorg Lange Uitweg 27 3998 WD Schalkwijk 030-6011880 info@boomtotaalzorg.nl www.boomtotaalzorg.nl KvK 30098295 BTW 818691992

Auteur:

Ir. M. (Maarten) Debruyne (ETT) m.debruyne@boomtotaalzorg.nl

Controleur:

ing. A. van Eck (ETT) b.vaneck@boomtotaalzorg.nl

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

3 / 32

BOOMTOTAALZORG

1 Inleiding In opdracht van de heer J. Dibbits van Gemeente Nijmegen heeft Boomtotaalzorg alle bomen in kadastraal perceelnummer 3978 ingemeten en een Bomen Effect Analyse uitgevoerd.

1.1 Aanleiding van het onderzoek Aanleiding voor deze Bomen Effect Analyse is het voornemen om een fietsroute te verleggen van de Verbindingsweg naar een perceel iets zuidwestelijker (kadastraal perceelnummer 3978). De vraag is welke gevolgen de geplande activiteiten kunnen hebben voor het voortbestaan van de bomen. Deze Bomen Effect Analyse (BEA) moet uitwijzen wat de mogelijke nadelige effecten zijn op het duurzaam behoud van de bomen. Daarnaast maakt de BEA duidelijk of er maatregelen te treffen zijn, of dat er alternatieven voor handen zijn om de negatieve effecten tot een minimum te beperken. Alternatieve mogelijkheden voor zowel de aanleg als de uitvoering worden getoetst op haalbaarheid en wenselijkheid. Op basis van alle bevindingen, beoordelingen en gevolgtrekkingen volgt een advies over de opties die (kunnen) leiden tot het meest optimale eindresultaat, vanuit boomperspectief gezien.

1.2 Doel van het onderzoek Het doel van een BEA is om de boom, met de waarde en de functie die hij vertegenwoordigt, een evenwichtige plek te geven in de planvoorbereiding en besluitvorming bij activiteiten in de buitenruimte. In een BEA staan de verwachte effecten van de activiteiten op de boom objectief en onderbouwd beschreven.

1.3 Het onderzoek Onderliggende BEA is opgesteld conform richtlijn BEA. In deze richtlijn wordt een BEA opgesteld volgens twaalf bouwstenen die een uniform, compleet en helder gestructureerd onderzoek vormen van de activiteiten. De bouwstenen zijn onderverdeeld in enkele hoofdstukken, Voorstudie, Veldonderzoek, Analyse en Conclusie & advies.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

4 / 32

BOOMTOTAALZORG

2 Wijze van onderzoek De BEA bestaat uit verschillende onderdelen: bureauonderzoek, veldwerk, analyseren van de veldgegevens en vervolgens een advies voor het duurzaam behoud van de bomen. Per fase in het project, per ingreep en per handeling zijn de mogelijke effecten in beeld gebracht. Dat wil zeggen de effecten die een positieve dan wel een negatieve kunnen hebben op het voortbestaan van de bomen in het gebied. Op basis van deze analyse is gemotiveerd wat nodig is voor een blijvend behoud van de bomen. Als uit de analyse is gebleken dat een boom onder de gegeven omstandigheden niet te handhaven is, is het behoudsadvies negatief. Dit BEA advies levert een bijdrage aan de besluitvorming rond de bouw, aanleg en/of de wijze van uitvoering van het project. Daarbij zijn heldere randvoorwaarden omschreven waaraan voldaan moet worden voor blijvend behoud van de bomen, mits dit mogelijk is.

2.1 Voorstudie Tijdens de voorstudie is de locatie van het project geanalyseerd. Verder zijn de tekeningen die zijn aangeleverd en andere documenten goed bestudeerd om zo goed voorbereid het veldonderzoek uit te voeren.

2.2 Veldwerk

Binnen het perceel 3978, zijn alle bomen met een stamdiameter vanaf Circa 20cm ingemeten met een GPS. Aansluitend zijn alle bomen opgenomen en is een bewortelingsonderzoek uitgevoerd. Iedere boom heeft een uniek boomnummer gekregen. Per boom zijn de volgende boomgegevens geïnventariseerd: 

Boomsoort (Wetenschappelijke benaming, inclusief variëteit indien van toepassing

Stamdiameter (gemeten in cm, op 1,30 m boven maaiveld)

Kroondiameter (geschat in m)

Huidige conditie (conform conditiebepaling van Dr. Roloff)

Toekomstverwachting (op basis van de boomsoort, leeftijd, omgevingsfactoren, aantastingen/verzwakkingen)

 

Kwaliteit boom (op basis van conditie, structurele opbouw en toekomstverwachting) Evt. boomgebreken (VTA kenmerken)

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

5 / 32

BOOMTOTAALZORG

Conditie De conditie is de huidige gezondheid waarin de boom verkeert. Deze is bepaald volgens de methode van beoordeling van de kroonstructuur van Dr. A. Roloff. Hierbij is gelet op het vertakkingspatroon, de scheutlengte ontwikkeling en vorming van dood hout. De conditie kent de volgende klassen:

Goed De conditie is goed. Het vertakkingspatroon is normaal voor deze soort, gezien de leeftijd van de boom.

Redelijk De conditie is verminderd, maar nog wel voldoende. Het vertakkingspatroon aan de rand van de kroon is dunner.

Matig De

conditie

is

duidelijk

verminderd.

De

eindscheuten zijn korter dan normaal. Herstel van de boom is eventueel mogelijk.

Slecht De

conditie

van

de

boom

is

minimaal.

Kroondelen sterven af. De toestand van de boom is dusdanig slecht dat herstel van de boom niet of nauwelijks mogelijk is.

Kwaliteit De kwaliteit is gebaseerd op de huidige conditie, mechanische opbouw en stabiliteit van de boom. Ook de functievervulling van de boom speelt hierbij een rol. Aan een bosboom worden immers andere kwaliteitseisen gesteld dan aan een laanboom. De boom is rondom en in zijn geheel bekeken. Hierbij is gelet op mogelijke afwijkingen, aantastingen, verzwakkingen en andere (potentiële) problemen in opbouw/structuur van stam en kroon, die visueel zijn waar te nemen. De kwaliteit is ingedeeld in: Goed Redelijk Matig Slecht

De boom vertoont het beeld dat van de soort verwacht mag worden, gezien de leeftijd van de boom en de groeiplaatsomstandigheden. De boom vertoont een verminderd beeld, gelet op de leeftijd en de omstandigheden. De aangetroffen afwijking hoeft geen negatieve gevolgen te hebben voor de verdere ontwikkeling van de boom. De boom vertoont een sterk verminderd beeld. Negatieve gevolgen voor de verdere ontwikkeling van de boom zijn niet uit te sluiten. Indien mogelijk, zijn doeltreffende maatregelen voor herstel van de kwaliteit gewenst. De boom vertoont een beeld van aftakeling. Herstel van kwaliteit is niet (meer) mogelijk.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

6 / 32

BOOMTOTAALZORG

Toekomstverwachting De toekomstverwachting geeft aan wat de levensduur van de boom is, gegeven de boomsoort, leeftijd, omgevingsfactoren en mogelijke afwijkingen, aantastingen en/of verzwakkingen van de boom. De indeling in klassen is als volgt: Goed Redelijk Matig Slecht

De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom is zodanig dat binnen een termijn van 15 jaar of meer geen problemen te verwachten zijn. De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom zijn enigszins verminderd. Binnen een termijn van 10-15 jaar zijn echter geen problemen te verwachten. De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom is duidelijk verminderd. Herstel is eventueel mogelijk door het treffen van adequate maatregelen. De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom is minimaal of nihil. Herstel van de boom niet of nauwelijks mogelijk.

2.3 Analyse Beoordeling specifieke ingreep De invloed van een bepaalde ingreep en/of van werkzaamheden op het duurzaam voortbestaan van de boom is beoordeeld op grond van de huidige kwaliteit van de boom en een inschatting van de effecten van de ingreep en/of de werkzaamheden. De verwachte gevolgen zijn ingedeeld in: Geen

De maatregel zal niet of nauwelijks gevolgen hebben voor de kwaliteit en toekomstverwachting van de boom. Beperkt De maatregel heeft negatieve gevolgen voor de kwaliteit van de boom. Conditie afname wordt de eerste jaren verwacht. Voor de toekomstverwachting van de boom zal de ingreep geen tot mogelijk geringe gevolgen hebben. Aanzienlijk De maatregel heeft negatieve tot ernstige negatieve gevolgen voor de kwaliteit van de boom. De conditie en hiermee ook de toekomstverwachting van de boom zal (sterk) verminderen. Er is een reëel risico dat de boom vervroegd zal afsterven. Onhoudbaar De maatregel heeft zeer negatieve gevolgen voor de kwaliteit van de boom. De verwachting is dat de boom vervroegd (op korte termijn) zal afsterven.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

7 / 32

BOOMTOTAALZORG

3 Voorstudie 3.1 Uitganspunten project

Voor onderliggende BEA is gebruikt gemaakt van onderstaande tekening, die is ontvangen van de opdrachtgever: 

Schets ontwerp, Concept. Tekeningnr. 558135 v7, d.d. 16-07-2020.

Deze BEA richt zich uitsluitend op de bomen binnen kadastraal perceel 3978. In de plannen zoals deze nu bekend zijn zullen de volgende werkzaamheden plaatsvinden:    

Bouwrijp maken fietsroute (kappen bomen); Afgraven fietspad (30 cm); Aanleggen cunet fietspad (zand); Realiseren verharding fietspad (verharding 6 cm hoger als maaiveld).

Afbeelding 1. Detail uit Schetsontwerp (concept) (Tekeningnr 558135 v7, d.d. 16-07-2020).

3.2 Toetsing uitvraag Er is een advies gewenst over welke route het fietspad het beste kan volgen, op basis van zo min mogelijk verstoren van de natuur en sociale veiligheid (rechte lijn). Bij de Danielsweg zal de fietsroute bij voorkeur beginnen tegenover de Danielsweg. Aan de zijde van de Graafseweg is de voorkeur om zo veel mogelijk nabij de kruising met de Cavaljéweg uit te komen. Onderliggende BEA schetst dan ook duidelijke randvoorwaarden en mogelijke alternatieven voor een mogelijk tracé voor het aan te leggen fietspad. Het doel is een onafhankelijk onderzoek naar de mogelijkheden om zo veel mogelijk bomen duurzaam te behouden. Daarbij wordt ook gekeken naar de kansen die de herinrichting met zich mee brengt voor de verbetering van de groeiplaatsomstandigheden.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

8 / 32

BOOMTOTAALZORG

3.3 Functie of waarde boom Bij de afweging of een particuliere boom gekapt mag worden of niet, werkt de gemeente Nijmegen met een waarderingstabel. In de waarderingstabel wordt de maatschappelijke waarde van een boom op acht onderdelen beoordeeld. Een kapvergunning wordt niet afgegeven als de maatschappelijke waarde zwaarder weegt dan de reden waarom de boom gekapt moet worden. Scoort een boom hoger op de acht onderdelen in de tabel, dan is de kans kleiner dat hij gekapt of gerooid mag worden. De bomen in perceel 3978 liggen binnen de grens van de bebouwde kom en dus is de boswet niet van toepassing. De bomen langs de Oude Graafseweg en de Graafseweg zijn onderdeel van de hoofdboomstructuur van de gemeente Nijmegen. De bomen binnen perceel 3978 behoren niet tot deze hoofdboomstructuur, maar versterken het beeld van deze structuur wel. Een boom die in de hoofdboomstructuur staat levert volgens de gemeente Nijmegen een belangrijke bijdrage aan het imago of de identiteit van de stad. Hierdoor wordt de boom hoog gewaardeerd in de waarderingstabel bij de aanvraag van een kapvergunning. Conform bestemmingsplan ‘Nijmegen West’ heeft perceel 3978 de enkelbestemming ‘bos’ en de dubbelbestemming ‘archeologie’.

In een enkelbestemming bos is het verboden om zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning van het bevoegde gezag de volgende werken, geen bouwwerken zijnde, of werkzaamheden uit te voeren, te doen of te laten uitvoeren: a.

het aanleggen van wegen, paden, parkeervoorzieningen en andere oppervlakteverhardingen met gezamenlijke oppervlakte van meer dan 25 m2;

b.

het veranderen van het huidige maaiveldniveau door ontginnen, bodem verlagen, egaliseren, afgraven of ophogen;

c.

het kappen van bomen en andere beplanting;

d.

het aanleggen van waterpartijen of vergraven, verruimen of dempen van waterpartijen.

Daarnaast zijn in bestemming ‘bos’ bovenstaande werken of werkzaamheden slechts toelaatbaar voor zover het bos hierdoor niet onevenredig wordt geschaad.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

9 / 32

BOOMTOTAALZORG

4 Veldonderzoek 4.1 Kwaliteit boom In perceel 3978 staan 62 bomen. Het betreft de zes soorten zomereik, Noorse esdoorn, Amerikaanse eik, gewone beuk, Hollandse linde, en robinia. Ten behoeve van de BEA zijn alle bomen geïnventariseerd en is de kwaliteit van de bomen opgenomen. In bijlage I zijn de specifieke gegevens van de bomen weergegeven. De conditie, kwaliteit en toekomstverwachting van de bomen is gemiddeld redelijk (tabel 1). Tabel 1. Gegevens kwaliteit. Conditie

Kwaliteit

Toekomst-

(#)

(#)

verwachting (#)

Dood

1

1

1

Redelijk

26

54

27

Matig

31

5

31

Slecht

2

2

1

Zeer slecht

2

-

2

Totaal

62

62

62

4.2 Ruimtestudie In afbeelding 2 zijn de geplande activiteiten schematisch afgebeeld. Naast de kwaliteit van de bomen zijn ook verschillende kenmerken van de groeiplaatsen onderzocht. De bomen staan in een bos wat langs de Oude Graafseweg en de Graafseweg is begrensd door een hekwerk. Het hekwerk langs de westzijde bestaat uit bouwhekken en is mogelijk recentelijk aangebracht. Ondanks dat het terrein wel bereikbaar is geweest zal de betreding ervan door bezoekers beperkt zijn geweest. Dat heeft tot gevolg dat de bosbodem relatief ongestoord is en weinig verdichting toont. Daardoor is een mooi eiken-beukenbos ontstaan met een groot aantal volwassen en halfwas bomen waar ook verjonging en ondergroei aanwezig is. De bomen staan in een open zandgrond zonder verharding en bomen hebben voldoende doorwortelbaar volume tot hun beschikking. Door de recentelijke droge jaren was de bodem uiterst droog en hebben de bomen, met name de beuken, zichtbaar last van verdroging. Dit is te zien aan conditieverlies en afstervende takken in de kroon.

Bodemopbouw Volgens de gegevens van AHN ligt het maaiveld zo’n 21 meter boven het NAP (Bron: AHN Viewer). Het is niet bekend hoe diep het grondwater zit ter hoogte van het plangebied. Gezien de hoge ligging van dit deel van Nijmegen, is er sprake van een hangwaterprofiel. In een bodemonderzoek uit 1988 (Ingenieursbureau Inpijn-Blokpoel Son B.V.) is in een vergelijkbare terrein ten westen van het plangebied tot de eerste vijf meter diepte geen grondwater aangetroffen. Om de bodemopbouw en de bewortelingsstructuur bij de bomen te onderzoeken zijn twee proefsleuven gegraven en is één grondboring uitgevoerd. In bijlage 3 zijn de specifieke gegevens van het bodemonderzoek weergegeven. De bodem bestaat in het algemeen uit een bosbodem met een strooisellaag en een gefragmenteerde strooisellaag, met daaronder een afnemende humeuze grove zandlaag. Er is in het algemeen een relatief diepe intensieve beworteling aanwezig waarin de meeste beworteling in de eerste 50 cm-mv zit.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

10 / 32

BOOMTOTAALZORG

5 Analyse 5.1 Impact ruimtegebruik Vanaf de Daniëlsweg zal een fietspad worden aangelegd door perceel 3978 naar de Cavaljéweg. Het fietspad zal circa 3 meter breed worden. Er wordt 30cm bosbodem afgegraven en vervangen door straatzand. De tegelverharding zal tot circa 6cm boven het maaiveld worden aangelegd. Het tracé van het fietspad is nog niet bekend en zal worden bepaald aan de hand van de minste verstoring op de bomen en de bodem. Ongeacht het tracé van het fietspad zal in de kwetsbare zone van verschillende bomen worden gewerkt. Hierdoor is een impact te verwachten. In de eerste plaats zullen alle bomen binnen de contouren van het fietspad, moeten worden gerooid. Ook de bomen waarbij graafwerkzaamheden binnen de minimale graafafstand worden uitgevoerd, moeten worden gerooid doordat nadien een risico op instabiliteit kan ontstaan. Daarnaast is nog een impact te verwachten voor alle bomen waar binnen de kwetsbare zone wordt gewerkt. Enerzijds wordt gewerkt met zware machines. Dit kan voor verdichting van de bodem zorgen waardoor de water- en zuurstofhuishouding wordt verstoord en de indringingsweerstand wordt verhoogd. De groei van de wortels van de naastgelegen bomen zal hierdoor worden geremd en/of onmogelijk worden. Anderzijds zal door graafwerkzaamheden een deel (30 cm) van het wortelpakket mee worden afgegraven.

Afhankelijk van de afstand tot de bomen zal dit tot (tijdelijke) conditie afname en/of het vervroegd afsterven van de bomen zorgen. Voor alle bomen waar niet wordt gewerkt binnen de kwetsbare zone wordt geen impact verwacht n.a.v. de realisatie van het fietspad. Echter wordt n.a.v. het gebruik van het fietspad mogelijk ook een impact verwacht. Bij gladheidsbestrijding in de winter wordt bijvoorbeeld mogelijk zout gestrooid op het fietspad. Dit zout kan zowel via de lucht (verwaaien) op de boom terecht komen als via het met zout beladen smeltwater (uitspoeling) bij de groeiplaatsen van omliggende bomen. Zout dat door verwaaiing op de stam en takken terecht komt, dringt de bast, knoppen en wintergroene bladeren binnen en onttrekt water aan de levende cellen. Daardoor ontstaat verdroging en afsterving van de cellen waardoor de bast los laat, de knoppen niet meer uitlopen en de twijgen en/of hele takken afsterven. Het zoute smeltwater kan daarnaast de volgende impact veroorzaken: 

Stijging osmotische waarde bodemwater waardoor de boom het moeilijker kan opnemen (effect van korte duur door aanpassing van boom aan deze fysiologische droogte).

Verdringing voedingselementen (calcium-, kalium- en magnesiumionen) waardoor tekorten kunnen ontstaan.

Remming nitraat- en fosfaatopname (vaak niet merkbaar in de praktijk).

Stijging pH.

Beïnvloeding bodemflora en-fauna.

Groeiafname.

Bladverwelking, -verkleuring, -afsterving.

Een andere impact die valt te verwachten na de realisatie van een fietspad door het bos, is het noodzakelijke beheer. Door de zorgplicht is de gemeente verplicht t.a.v. de veiligheid om het nodige beheer toe te passen op de bomen rondom het fietspad. Dat wil zeggen dat zieke en/of instabiele bomen, die in een bos nog lang kunnen blijven staan en ook een positieve functie vervullen, binnen valafstand van het fietspad een risico kunnen vormen voor fietsers en zullen worden verwijderd. Ook dood hout, afscheurende takken en andere probleemtakken moeten worden verwijderd en kronen moeten worden gesnoeid binnen deze valafstand. In afbeelding 2 is als illustratie een valafstand van 3,5 meter aan weerszijden van het fietspad

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

11 / 32

BOOMTOTAALZORG

aangehouden. Dit alles betekent ecologische gezien een degradatie van het bos. Als bosperceel hebben alle bomen samen een grote biodiversiteitswaarde en zorgen ook voor een groene uitstraling van het gebied. In het bosperceel staan verschillende soorten bomen met een grote variatie in conditie, leeftijd en kwaliteit. De dode of kwijnende bomen zorgen voor natuurlijke verjonging en een gezond ecosysteem doordat deze allerlei insecten en zwammen aantrekken. De aanleg van een fietspad door het bos zal voor een serieuze impact zorgen op dit ecosysteem. Dit effect kan mogelijk ook tot buiten perceel 3978 een impact veroorzaken afhankelijk van de afstand van het fietspad tot de perceelsgrenzen. Deze effecten zijn in dat geval niet meegenomen in onderliggende BEA aangezien de aangrenzende bomen niet zijn opgenomen. Indien effecten buiten de perceelsgrenzen ontoelaatbaar zijn, moet het fietspad recht door het midden van het perceel worden aangelegd. Daarnaast zal een fietspad mogelijk tot meer betreding en zwerfafval zorgen in het bos. Tenslotte is er een aanzienlijk verschil in hoogte van het maaiveld tussen de oude Graafseweg en het bosperceel (circa 50 cm). Dit maaiveldverschil zal moeten worden overbrugd voor de aanleg van het fietspad. Als het maaiveld van het bos wordt verlaagd door de bodem af te graven zal dit ernstige wortelschade tot gevolg hebben.

Afhankelijk van de afstand tot de bomen zal dit tot (tijdelijke) conditie afname en/of het vervroegd afsterven van de bomen zorgen. Dit effect is niet meegenomen in onderliggende BEA (afbeelding 2). De totale impact op de bomen individueel, en op het ecosysteem gezamenlijk, kan door de aanhoudende droogte van de afgelopen jaren een groter of langer gevolg hebben dan normaal het geval zou zijn.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

12 / 32

BOOMTOTAALZORG

6 Conclusie en advies 6.1 Eindoordeel effecten Wanneer de plannen zoals die nu bekend zijn worden uitgevoerd, wordt de impact als volgt ingeschat: 

Bomen waar binnen de minimale graafafstand wordt gewerkt

 onhoudbaar

Bomen waar binnen de kwetsbare zone wordt gewerkt

 aanzienlijk tot onhoudbaar

Bomen die op valafstand staan van het fietspad

 beperkt tot onhoudbaar

Wanneer het fietspad echter wordt aangelegd op een alternatieve manier, m.b.v. een krattensysteem bijvoorbeeld (zie hoodstuk 6.3), zal het effect minder groot zijn: 

Bomen waar binnen de minimale graafafstand wordt gewerkt

 aanzienlijk tot onhoudbaar

Bomen waar binnen de kwetsbare zone wordt gewerkt

 beperkt tot aanzienlijk

Bomen die op valafstand staan van het fietspad

 beperkt tot onhoudbaar

Hieronder is het effect van 2 voorbeeldracés (oost- en westzijde) weergegeven voor zowel een traditioneel fietspad (zoals beschreven in hoofdstuk 3.1) als voor een alternatief fietspad (zoals beschreven in 6.3). Beide voorbeelden betreffen een fietspad van 3 meter breed. Tracé Oostzijde Tabel 2. Effect op bomen van tracé oostzijde. Boom id

Reden

Effect

Aantal (#)

Advies

Traditioneel

Effect alternatief fietspad (kratjes)

fietspad 6, 11, 13, 14, 31,

Beperkt/ Aanzienlijk/ Onhoudbaar

13

Werkzaamheden binnen de kwetsbare zone

Aanzienlijk/ Onhoudbaar

15

Onhoudbaar

14

43, 48, 60

Werkzaamheden binnen de minimale graafafstand

Overige

Geen

Geen

20

Onbekend

Onbekend

Onbekend

36, 37, 39, 40, 41,

Bomen staan binnen valafstand van fietspad

54, 55, 56 2, 3, 8, 10, 12, 17, 18, 19, 20, 21, 28, 30, 32, 38, 47 4, 5, 7, 9, 24, 25, 26, 27, 29, 33, 42,

Bomen

buiten

Alternatieve

Beperkt/ Aanzienlijk/

werkwijze

Onhoudbaar

(zie 6.3) Alternatieve

Beperkt/ Aanzienlijk

werkwijze (zie 6.3) Alternatieve

Aanzienlijk/ Onhoudbaar

werkwijze (zie 6.3)

perceel

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

Alternatieve werkwijze (zie 6.3) Alternatieve werkwijze (zie 6.3)

Geen

Onbekend

13 / 32

BOOMTOTAALZORG

Tracé Westzijde Tabel 3. Effect op bomen van tracé westzijde. Boom id

Reden

Effect

Aantal

Advies

(#) 31, 61

alternatief

fietspad (kratjes)

Bomen staan binnen

Beperkt/

Alternatieve

Beperkt/

valafstand

Aanzienlijk/

werkwijze

Onhoudbaar

fietspad

Onhoudbaar

(zie 6.3)

1, 2, 6, 7, 22, 8, 10,

Werkzaamheden

Aanzienlijk/

12, 13, 14, 36, 34,

binnen de kwetsbare

Onhoudbaar

35, 37, 38, 27, 28,

zone

van

2

Effect

24

Alternatieve

Aanzienlijk/

Beperkt/ Aanzienlijk

werkwijze (zie 6.3)

41, 49, 50, 56, 57, 58, 59, 17, 23, 39, 40, 51,

Werkzaamheden

52, 53, 54, 55, 62 Overige

Alternatieve

Aanzienlijk/

binnen de minimale

werkwijze

Onhoudbaar

graafafstand

(zie 6.3)

Geen

Onhoudbaar

Geen

10

26

Alternatieve

Geen

werkwijze (zie 6.3) Bomen

buiten

Onbekend

Onbekend

perceel

Onbeken

Alternatieve

d

werkwijze

Onbekend

(zie 6.3)

De vraag is of de aanleg van het fietspad, met de geplande ‘traditionele’ werkwijze, het bos niet onevenredig schaadt. Dat is immers een voorwaarde om in een enkelbestemming ‘bos’ een vergunning te kunnen aanvragen voor de kap van bomen. Als slechts 20 (oostzijde) of 26 (westzijde) van de 62 bomen geen effect ondervinden van de werkzaamheden is mogelijk sprake van onevenredige schade aan het bos. Het toepassen van een alternatieve werkwijze (hoofdstuk 6.3) kan wellicht het effect ombuigen van onevenredig naar aanvaardbaar. In dat geval heeft het tracé langs de westzijde nog het minste effect op de bomen.

6.2 Randvoorwaarden Het werken rond bomen gaat gepaard met een aantal noodzakelijke randvoorwaarden: 

Preventieve stambescherming aan de bomen aanbrengen.

Niet graven binnen de minimale graafafstand.

Geen materiaal of materieel opslaan binnen het leefgebied van de bomen e/o in de kwetsbare zone.

Voorkomen van grondverdichting binnen het leefgebied van de te behouden bomen

Het maaiveld rond de bomen niet afgraven of verhogen.

Voorkom takschade als gevolg van stootschade door de giek van de mobiele kraan.

Uitvoeren van de werkzaamheden onder toezicht van een boomdeskundige.

Zie hiervoor ook de bomenposter in bijlage VI.

Stambescherming Deze maatregel wordt geadviseerd voor alle te behouden bomen binnen het plangebied of er net buiten (alle te behouden bomen die zijn geïnventariseerd). Stambescherming moet bestaan uit verticaal aangebrachte latten, onderling op meerder plaatsen met elkaar verbonden, om de stam. Minimale latlengte: 4m. tussen de latten en stam afstandhouders plaatsen zodat er een dempende werking is tussen de latten en schors van de stam zoals onderstaand is weergegeven.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

14 / 32

BOOMTOTAALZORG

Afbeelding 3. Voorbeeld van stambescherming

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

15 / 32

BOOMTOTAALZORG

Kwetsbare zone Werkzaamheden binnen de kwetsbare zone kunnen negatief van invloed zijn op de boom. De kwetsbare zone is het grondvlak ter grootte van de kroonomvang plus 1,5 meter. Het opslaan van materieel en materiaal in deze zone kan leiden tot grondverdichting, waardoor de beluchting naar de wortels in de bodem afneemt. Verder wordt het ook ten sterkste afgeraden om binnen deze zone met machines te rijden. Is dit onvermijdelijk, dan wordt aangeraden om rijplaten neer te leggen. Binnen deze wordt ook afgeraden om het maaiveld te ontgraven. Ophogen kan alleen onder strikte randvoorwaarden gebeuren.

Afbeelding 4. Schematische weergave van de kwetsbare zone

Om bomen duurzaam te behouden zal een minimale te respecteren afstand tussen de bomen en grondverzet en graafwerkzaamheden moeten worden aangehouden. Deze is in principe gelijk aan de ruimte van de kwetsbare zone, zoals bovenstaand is weergegeven. Indien, incidenteel op kleinere afstand van bomen gegraven moet worden, zal de minimale graafafstand aangehouden moeten worden zoals weergegeven in figuur 4.

Minimale graafafstand De minimale graafafstand is de afstand vanuit de boom dat minimaal aangehouden moet worden bij graafwerkzaamheden. Binnen deze zone zitten het overgrote gedeelte van de beworteling. Bij graafwerkzaamheden binnen deze zone wordt het wortelpakket ernstig beschadigd wat de stabiliteit en de conditie van de boom negatief beïnvloed.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

16 / 32

BOOMTOTAALZORG

Afbeelding 5. Schematische weergave voor de minimale graafafstand

Afbeelding 6. Schematische weergave voor het werken rond bomen

Wanneer tijdens de graafwerkzaamheden wortels dikker dan 2,5cm worden aangetroffen, dan mogen deze alleen haaks op de groeirichting worden doorgezaagd of doorgeknipt. Wortels mogen niet worden kapotgetrokken. Wortels dikker dan 5cm mogen niet of bij hoge uitzondering en alleen onder toezicht en toestemming van een boomtechnisch adviseur worden doorgezaagd. Door de werkzaamheden uit te laten onder toezicht van een boomdeskundige met een ETT (European Tree Technician) certificaat, kan ernstige schade aan de bomen voorkomen worden. Een boomdeskundige moet de werkzaamheden kunnen stopzetten als een boom door de werkzaamheden ernstig dreigt te beschadigen. Verder kan een boomdeskundige ter plekke meedenken in oplossingen en alternatieven.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

17 / 32

BOOMTOTAALZORG

6.3 Alternatieven Om de impact van de werkzaamheden op de te behouden bomen te beperken, kan misschien gedacht worden aan een fietspad dat rechtstreeks op een zandbodem kan worden aangelegd. Zo kan een alternatief fietspad worden gerealiseerd m.b.v. een kratsysteem (afbeelding 7). Om het effect op zowel de verdichting van de bodem als de zuurstofhuishouding en de wortelschade (graafschade) te beperken kan een druk verdelende laag (kratsysteem) onder het fietspad worden aangelegd. Een ‘kratsysteem’ bestaat uit een harde kunststof constructie

die onder een wegconstructie geplaatst kan

worden om negatieve effecten van bodem ophoging en/of toename van druk te neutraliseren. Als de strooisellaag wordt verwijderd, en eventueel een kleine bodemlaag van maximaal 5 cm wordt afgegraven dient eerst een laagje zand, bij voorkeur bomenzand, te worden aangebracht. Daarop kunnen kratten worden aangebracht waarop een verharding t.b.v. het fietspad kan worden aangebracht. In afbeelding 5 is een principetekening weergegeven. Het fietspad zal dan wel verhoogd, op het huidige maaiveld moeten worden aangelegd. Naast een alternatieve werkwijze kan ook onderzocht worden of een beheerplan kan bijdragen aan het behoud en het versterken van het bos en het ecosysteem op lange termijn.

Afbeelding 7. Principedoorsnede kratsysteem (Permavoid 85 mm).

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

18 / 32

BOOMTOTAALZORG

Bijlage I. Boomgegevens Stamdiameter (cm)

minimale

Kroondiameter (m)

Boom-hoogte (m)

Redelijk

40

1.5

10

12-15

Onevenredige kroon

verwachting

Matig

Kwijnende boom

Toekomst-

Redelijk

Dood hout

Kwaliteit

Noorse

graafafstand (m)

Conditie

1

Boomsoort

Id

esdoorn 2

Zomereik

Redelijk

Matig

Redelijk

50

1.63

10

15-18

3

Zomereik

Redelijk

Matig

Redelijk

60

1.75

14

15-18

4

Noorse

Redelijk

Matig

Redelijk

20

1.25

6

x x

9-12

x

esdoorn 5

Robinia

Redelijk

Matig

Redelijk

20

1.25

6

9-12

x

6

Zomereik

Redelijk

Matig

Redelijk

50

1.63

12

18-24

x

7

Zomereik

Redelijk

Matig

Redelijk

50

1.63

12

18-24

x

8

Zomereik

Redelijk

Matig

Redelijk

35

1.5

10

18-24

x

9

Zomereik

Slecht

Matig

Slecht

50

1.63

12

18-24

x

10

Zomereik

Redelijk

Matig

Redelijk

50

1.63

14

18-24

11

Gewone

Redelijk

Matig

Redelijk

20

1.25

10

9-12

beuk

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

x

x

Effect tracé

Effect tracé

Effect tracé

Effect tracé

oost

oost (kratjes)

west

west (kratjes)

Geen

Geen

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Onhoudbaar Onhoudbaar

Onhoudbaar Aanzienlijk/ Onhoudbaar

Beperkt/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

x

Aanzienlijk/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Onhoudbaar

Aanzienlijk/ Onhoudbaar

Aanzienlijk/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Beperkt/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Geen

Geen

19 / 32

BOOMTOTAALZORG

Kroondiameter (m)

Boom-hoogte (m)

70

2.0

20

18-24

Matig

Matig

Matig

50

1.63

18

18-24

x

x

Matig

Matig

Matig

40

1.5

18

18-24

x

x

Matig

Matig

Matig

20

1.25

6

6-9

Onevenredige kroon

minimale

Matig

Kwijnende boom

Stamdiameter (cm)

Matig

Dood hout

Toekomst-

Matig

graafafstand (m)

Kwaliteit

Gewone

verwachting

Conditie

12

Boomsoort

Id

x

beuk 13

Gewone beuk

14

Gewone beuk

15

Gewone beuk

Effect tracé

Effect tracé

Effect tracé

Effect tracé

oost

oost (kratjes)

west

west (kratjes)

Aanzienlijk/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Beperkt/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Beperkt/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

16

Zomereik

Redelijk

Matig

Redelijk

30

1.35

6

15-18

x

Geen

Geen

17

Zomereik

Dood

Dood

Dood

50

1.63

14

15-18

x

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Geen

Geen

18 19

Zomereik Hollands

Redelijk Matig

Matig Matig

Redelijk Matig

35 30

1.5 1.35

8 16

15-18

x

x

18-24

e linde 20 21

Zomereik Zomereik

Matig Zeer

Matig Slecht

slecht 22

Amerikaa

Redelijk

Matig Zeer

24

Zomereik Zomereik

40

1.5 1.5

8 16

15-18 15-18

x

x

x

slecht Redelijk

Redelijk

nse eik 23

40

10

2.5

26

18-24

x

0 Redelijk Redelijk

Matig Matig

Redelijk Redelijk

20 35

1.25 1.5

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

6 8

12-15 18-24

x x

x

Onhoudbaar

Aanzienlijk/ Onhoudbaar

20 / 32

Onhoudbaar

Aanzienlijk/ Onhoudbaar

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Onhoudbaar Geen

Aanzienlijk/ Onhoudbaar Geen

BOOMTOTAALZORG

1.25

8

9-12

Onevenredige kroon

minimale

20

Kwijnende boom

Stamdiameter (cm)

Redelijk

Dood hout

verwachting

Redelijk

Boom-hoogte (m)

Toekomst-

Redelijk

Kroondiameter (m)

Kwaliteit

Gewone

graafafstand (m)

Conditie

25

Boomsoort

Id

27

Zomereik Gewone

Redelijk

Matig

Redelijk

40

1.5

16

18-24

x

Matig

Matig

50

1.63

18

18-24

x

x x

Zomereik

Redelijk

Matig

Redelijk

60

1.75

18

18-24

x

29

Robinia

Redelijk

Matig

Redelijk

20

1.25

4

9-12

x

Matig

Matig

Matig

30

1.35

10

x

15-18

beuk 31

32 33

Gewone

Zeer

beuk

slecht

Zomereik Gewone

Redelijk Redelijk

Slecht

Zeer

30

1.35

8

15-18

x

slecht Matig Matig

Redelijk Redelijk

40 30

1.5 1.35

12 10

18-24 15-18

x x

beuk 34 35 36

Zomereik Zomereik Zomereik

Redelijk Redelijk Redelijk

Matig Matig Matig

Redelijk Redelijk Redelijk

40 40 40

1.5 1.5 1.5

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

16 12 10

18-24 18-24 18-24

Effect tracé

oost

oost (kratjes)

west

west (kratjes)

Geen

Geen

Geen

Geen

Aanzienlijk/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

beuk

Gewone

Effect tracé

Onhoudbaar

Matig

28

30

Effect tracé

Onhoudbaar

beuk 26

Effect tracé

x x x

x

Aanzienlijk/ Onhoudbaar Aanzienlijk/ Onhoudbaar Onhoudbaar

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Geen

Geen

Beperkt/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Aanzienlijk/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Geen

Geen

Geen

Geen

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Onhoudbaar

Aanzienlijk/ Onhoudbaar

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Beperkt/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Onhoudbaar

Aanzienlijk/ Onhoudbaar

Geen

Geen

Geen

Geen

Beperkt/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Aanzienlijk

21 / 32

BOOMTOTAALZORG

verwachting

Stamdiameter (cm)

minimale

Kroondiameter (m)

Boom-hoogte (m)

Matig

Redelijk

40

1.5

12

18-24

x

38

Gewone

Slecht

Matig

Matig

50

1.63

16

18-24

x

x

Matig

Matig

Matig

35

1.5

12

15-18

x

x

Matig

Matig

Matig

35

1.5

12

15-18

x

x

Onevenredige kroon

Toekomst-

Redelijk

Kwijnende boom

Kwaliteit

Zomereik

Dood hout

Conditie

37

graafafstand (m)

Boomsoort

Id

beuk 39

Gewone beuk

40

Gewone beuk

41

Zomereik

Redelijk

Matig

Redelijk

35

1.5

8

15-18

42

Gewone

Matig

Matig

Matig

40

1.5

12

15-18

x x

44

Robinia Gewone

Redelijk

Matig

Redelijk

30

1.35

8

12-15

x

Matig

Matig

Matig

35

1.5

12

18-24

x

x

Matig

Matig

Matig

30

1.35

10

18-24

x

x

Redelijk

Redelijk

Redelijk

20

1.25

6

9-12

Matig

Matig

Matig

35

1.5

12

18-24

beuk 45

Gewone beuk

46

Gewone beuk

47

Gewone

x

x

beuk 48

Gewone

Matig

Matig

Matig

35

1.5

12

18-24

x

x

beuk 49

Gewone

Matig

Matig

Matig

40

1.5

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

12

18-24

x

x

Effect tracé

Effect tracé

Effect tracé

oost

oost (kratjes)

west

west (kratjes)

Beperkt/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Beperkt/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Beperkt/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Beperkt/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Geen

Geen

Onhoudbaar

beuk 43

Effect tracé

Onhoudbaar

Aanzienlijk/ Onhoudbaar Aanzienlijk/ Onhoudbaar

Onhoudbaar Onhoudbaar

Aanzienlijk/ Onhoudbaar Aanzienlijk/ Onhoudbaar

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Geen

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Geen

Geen

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar Geen

Aanzienlijk/ Onhoudbaar Geen

22 / 32

BOOMTOTAALZORG

Onevenredige kroon

Kwijnende boom

Dood hout

Boom-hoogte (m)

Kroondiameter (m)

graafafstand (m)

minimale

Stamdiameter (cm)

verwachting

Toekomst-

Kwaliteit

Conditie

Boomsoort

Id

Effect tracé

Effect tracé

Effect tracé

Effect tracé

oost

oost (kratjes)

west

west (kratjes)

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

beuk 50

Gewone

Matig

Matig

Matig

25

1.25

6

6-9

x

beuk 51

Gewone

Matig

Matig

Matig

30

1.35

8

15-18

x

x

beuk 52

Gewone

Redelijk

Matig

Redelijk

20

1.25

4

12-15

beuk 53

Gewone

Matig

Matig

Matig

35

1.5

12

15-18

x

x

beuk 54

Gewone

Matig

Matig

Matig

35

1.5

12

15-18

x

x

beuk 55

Gewone

Matig

Matig

Matig

15

1.25

6

6-9

beuk 56 57 58

Robinia Robinia Gewone

Redelijk Redelijk Matig

Redelijk Redelijk Matig

Redelijk Redelijk Matig

20 20 20

1.25 1.25 1.25

6 6 6

9-12 9-12 6-9

x x x

beuk 59

Gewone

Matig

Matig

Matig

15

1.25

6

6-9

beuk 60

Gewone

Matig

Matig

Matig

15

1.25

6

6-9

beuk 61

Gewone

Matig

Matig

Matig

15

1.25

beuk

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

6

6-9

x

Geen

Geen

Geen

Geen

Onhoudbaar

Geen

Geen

Onhoudbaar

Geen

Geen

Onhoudbaar

Beperkt/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Beperkt/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Beperkt/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Aanzienlijk/

Beperkt/

Onhoudbaar

Aanzienlijk

Geen

Geen

Beperkt/

Beperkt/

Aanzienlijk/

Aanzienlijk/

Onhoudbaar Geen

Aanzienlijk/ Onhoudbaar Geen

23 / 32

Onhoudbaar Onhoudbaar

Aanzienlijk/ Onhoudbaar Aanzienlijk/ Onhoudbaar Aanzienlijk/ Onhoudbaar Aanzienlijk/ Onhoudbaar Aanzienlijk/ Onhoudbaar

BOOMTOTAALZORG

62

Gewone

Matig

Matig

Matig

15

1.25

beuk

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

6

6-9

Onevenredige kroon

Kwijnende boom

Dood hout

Boom-hoogte (m)

Kroondiameter (m)

graafafstand (m)

minimale

Stamdiameter (cm)

verwachting

Toekomst-

Kwaliteit

Conditie

Boomsoort

Id

Effect tracé

Effect tracé

Effect tracé

Effect tracé

oost

oost (kratjes)

west

west (kratjes)

Onhoudbaar

Onhoudbaar

Geen

Geen

24 / 32

Onhoudbaar

Aanzienlijk/ Onhoudbaar

BOOMTOTAALZORG

Bijlage II. Meetresultaten bodemonderzoek Tabel 3. Bodemopbouw proefsleuf 1. P1 Diepte (cm)

Bodemlaag/horizon

Beworteling

0–5

Onverteerde strooisellaag

-

5 – 10

Gefragmenteerde strooisellaag

Intensief / fijn

10 – 20

Humeus donker zand

Intensief / fijn & grof

20 – 55

Matig humeus geel zand

Intensief / fijn & grof (op 40cm Ø 3 cm)

55 - 85

Humeusloos wit zand

Intensief / fijn

Afbeelding 8. Proefsleuf 1

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

25 / 32

BOOMTOTAALZORG

Tabel 4. Bodemopbouw proefsleuf 2. P1 Diepte (cm)

Bodemlaag/horizon

Beworteling

0–5

Onverteerde strooisellaag

-

5 – 10

Gefragmenteerde strooisellaag

Intensief / fijn

10 – 20

Humeus donker zand

Intensief / fijn & grof

20 – 55

Matig humeus geel zand

Intensief / fijn & grof

55 - 85

Humeusloos wit zand

Intensief / fijn

Afbeelding 9. Proefsleuf 2. Tabel 5. Bodemopbouw grondboring 1. B1 Diepte (cm)

Bodemlaag/horizon

Beworteling

0–5

Onverteerde strooisellaag

-

5 – 10

Gefragmenteerde strooisellaag

Beworteld

10 – 25

Humeus donker zand

Beworteld

25 – 100

Matig humeus gelig zand

Beworteld

Afbeelding 10. Grondboring 1.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

26 / 32

BOOMTOTAALZORG

Bijlage III. Conditie

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

27 / 32

BOOMTOTAALZORG

Bijlage IV. Effecten tracés Tracé Oostzijde (traditioneel)

Tracé Oostzijde (Kratjes)

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

28 / 32

BOOMTOTAALZORG

Tracé Westzijde (traditioneel)

Tracé Westzijde (Kratjes)

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

29 / 32

BOOMTOTAALZORG

Bijlage V. Foto’s

Afbeelding 11. Overzichtsfoto bosperceel.

Afbeelding 12. Overzichtsfoto bosperceel.

Afbeelding 13. Overzichtsfoto bosperceel.

Afbeelding 14. Overzichtsfoto bosperceel.

Afbeelding 15. Stamvoet bosbodem.

Afbeelding 16. Dode boom.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

30 / 32

BOOMTOTAALZORG

Afbeelding 17. Dode boom.

Afbeelding 18. Daslook.

Afbeelding 19. Kronen met droogtestress en dood hout.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

31 / 32

BOOMTOTAALZORG

Bijlage VI. Bomenposter

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

32 / 32

BOMEN EFFECT ANALYSE BEA Graafseweg NIJMEGEN

BEA

Rapportnummer:

200532

Datum:

08-09-2020

BOOMTOTAALZORG

Inhoud Colofon

3

1

Inleiding

4

1.1

Aanleiding van het onderzoek

4

1.2

Doel van het onderzoek

4

1.3

Het onderzoek

4

2

3

4

5

6

Wijze van onderzoek

5

2.3

Analyse

7

Voorstudie

8

3.1

Uitganspunten project

8

3.2

Toetsing uitvraag

8

3.3

Functie of waarde boom

9

Veldonderzoek

10

4.1

Kwaliteit boom

10

4.2

Ruimtestudie

10

Analyse

11

5.1

11

Impact ruimtegebruik

Conclusie en advies

13

6.1

Eindoordeel effecten

13

6.2

Randvoorwaarden

14

6.3

Alternatieven

18

Bijlage I. Boomgegevens

19

Bijlage II. Meetresultaten bodemonderzoek

22

Bijlage III. Conditie

24

Bijlage IV. Effecten tracés

25

Bijlage V. Foto’s

27

Bijlage VI. Bomenposter

29

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

2 / 32

BOOMTOTAALZORG

Colofon Onderzoeksrapport:

200532

Project:

Inmeten bomen en BEA Graafseweg

Locatie:

NIJMEGEN

Opdrachtgever/eigenaar:

Gemeente Nijmegen Postbus 9105 6500 HG NIJMEGEN

Contactpersoon:

De heer Dibbits j.dibbits@nijmegen.nl

Opdrachtnemer

Boomtotaalzorg Lange Uitweg 27 3998 WD Schalkwijk 030-6011880 info@boomtotaalzorg.nl www.boomtotaalzorg.nl KvK 30098295 BTW 818691992

Auteur:

Ir. M. (Maarten) Debruyne (ETT) m.debruyne@boomtotaalzorg.nl

Controleur:

ing. A. van Eck (ETT) b.vaneck@boomtotaalzorg.nl

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

3 / 32

BOOMTOTAALZORG

1 Inleiding In opdracht van de heer J. Dibbits van Gemeente Nijmegen heeft Boomtotaalzorg alle bomen in kadastraal perceelnummer 3978 ingemeten en een Bomen Effect Analyse uitgevoerd.

1.1 Aanleiding van het onderzoek Aanleiding voor deze Bomen Effect Analyse is het voornemen om een fietsroute te verleggen van de Verbindingsweg naar een perceel iets zuidwestelijker (kadastraal perceelnummer 3978). De vraag is welke gevolgen de geplande activiteiten kunnen hebben voor het voortbestaan van de bomen. Deze Bomen Effect Analyse (BEA) moet uitwijzen wat de mogelijke nadelige effecten zijn op het duurzaam behoud van de bomen. Daarnaast maakt de BEA duidelijk of er maatregelen te treffen zijn, of dat er alternatieven voor handen zijn om de negatieve effecten tot een minimum te beperken. Alternatieve mogelijkheden voor zowel de aanleg als de uitvoering worden getoetst op haalbaarheid en wenselijkheid. Op basis van alle bevindingen, beoordelingen en gevolgtrekkingen volgt een advies over de opties die (kunnen) leiden tot het meest optimale eindresultaat, vanuit boomperspectief gezien.

1.2 Doel van het onderzoek Het doel van een BEA is om de boom, met de waarde en de functie die hij vertegenwoordigt, een evenwichtige plek te geven in de planvoorbereiding en besluitvorming bij activiteiten in de buitenruimte. In een BEA staan de verwachte effecten van de activiteiten op de boom objectief en onderbouwd beschreven.

1.3 Het onderzoek Onderliggende BEA is opgesteld conform richtlijn BEA. In deze richtlijn wordt een BEA opgesteld volgens twaalf bouwstenen die een uniform, compleet en helder gestructureerd onderzoek vormen van de activiteiten. De bouwstenen zijn onderverdeeld in enkele hoofdstukken, Voorstudie, Veldonderzoek, Analyse en Conclusie & advies.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

4 / 32

BOOMTOTAALZORG

2 Wijze van onderzoek De BEA bestaat uit verschillende onderdelen: bureauonderzoek, veldwerk, analyseren van de veldgegevens en vervolgens een advies voor het duurzaam behoud van de bomen. Per fase in het project, per ingreep en per handeling zijn de mogelijke effecten in beeld gebracht. Dat wil zeggen de effecten die een positieve dan wel een negatieve kunnen hebben op het voortbestaan van de bomen in het gebied. Op basis van deze analyse is gemotiveerd wat nodig is voor een blijvend behoud van de bomen. Als uit de analyse is gebleken dat een boom onder de gegeven omstandigheden niet te handhaven is, is het behoudsadvies negatief. Dit BEA advies levert een bijdrage aan de besluitvorming rond de bouw, aanleg en/of de wijze van uitvoering van het project. Daarbij zijn heldere randvoorwaarden omschreven waaraan voldaan moet worden voor blijvend behoud van de bomen, mits dit mogelijk is.

2.1 Voorstudie Tijdens de voorstudie is de locatie van het project geanalyseerd. Verder zijn de tekeningen die zijn aangeleverd en andere documenten goed bestudeerd om zo goed voorbereid het veldonderzoek uit te voeren.

2.2 Veldwerk

Binnen het perceel 3978, zijn alle bomen met een stamdiameter vanaf Circa 20cm ingemeten met een GPS. Aansluitend zijn alle bomen opgenomen en is een bewortelingsonderzoek uitgevoerd. Iedere boom heeft een uniek boomnummer gekregen. Per boom zijn de volgende boomgegevens geïnventariseerd: 

Boomsoort (Wetenschappelijke benaming, inclusief variëteit indien van toepassing

Stamdiameter (gemeten in cm, op 1,30 m boven maaiveld)

Kroondiameter (geschat in m)

Huidige conditie (conform conditiebepaling van Dr. Roloff)

Toekomstverwachting (op basis van de boomsoort, leeftijd, omgevingsfactoren, aantastingen/verzwakkingen)

 

Kwaliteit boom (op basis van conditie, structurele opbouw en toekomstverwachting) Evt. boomgebreken (VTA kenmerken)

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

5 / 32

BOOMTOTAALZORG

Conditie De conditie is de huidige gezondheid waarin de boom verkeert. Deze is bepaald volgens de methode van beoordeling van de kroonstructuur van Dr. A. Roloff. Hierbij is gelet op het vertakkingspatroon, de scheutlengte ontwikkeling en vorming van dood hout. De conditie kent de volgende klassen:

Goed De conditie is goed. Het vertakkingspatroon is normaal voor deze soort, gezien de leeftijd van de boom.

Redelijk De conditie is verminderd, maar nog wel voldoende. Het vertakkingspatroon aan de rand van de kroon is dunner.

Matig De

conditie

is

duidelijk

verminderd.

De

eindscheuten zijn korter dan normaal. Herstel van de boom is eventueel mogelijk.

Slecht De

conditie

van

de

boom

is

minimaal.

Kroondelen sterven af. De toestand van de boom is dusdanig slecht dat herstel van de boom niet of nauwelijks mogelijk is.

Kwaliteit De kwaliteit is gebaseerd op de huidige conditie, mechanische opbouw en stabiliteit van de boom. Ook de functievervulling van de boom speelt hierbij een rol. Aan een bosboom worden immers andere kwaliteitseisen gesteld dan aan een laanboom. De boom is rondom en in zijn geheel bekeken. Hierbij is gelet op mogelijke afwijkingen, aantastingen, verzwakkingen en andere (potentiële) problemen in opbouw/structuur van stam en kroon, die visueel zijn waar te nemen. De kwaliteit is ingedeeld in: Goed Redelijk Matig Slecht

De boom vertoont het beeld dat van de soort verwacht mag worden, gezien de leeftijd van de boom en de groeiplaatsomstandigheden. De boom vertoont een verminderd beeld, gelet op de leeftijd en de omstandigheden. De aangetroffen afwijking hoeft geen negatieve gevolgen te hebben voor de verdere ontwikkeling van de boom. De boom vertoont een sterk verminderd beeld. Negatieve gevolgen voor de verdere ontwikkeling van de boom zijn niet uit te sluiten. Indien mogelijk, zijn doeltreffende maatregelen voor herstel van de kwaliteit gewenst. De boom vertoont een beeld van aftakeling. Herstel van kwaliteit is niet (meer) mogelijk.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

6 / 32

BOOMTOTAALZORG

Toekomstverwachting De toekomstverwachting geeft aan wat de levensduur van de boom is, gegeven de boomsoort, leeftijd, omgevingsfactoren en mogelijke afwijkingen, aantastingen en/of verzwakkingen van de boom. De indeling in klassen is als volgt: Goed Redelijk Matig Slecht

De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom is zodanig dat binnen een termijn van 15 jaar of meer geen problemen te verwachten zijn. De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom zijn enigszins verminderd. Binnen een termijn van 10-15 jaar zijn echter geen problemen te verwachten. De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom is duidelijk verminderd. Herstel is eventueel mogelijk door het treffen van adequate maatregelen. De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom is minimaal of nihil. Herstel van de boom niet of nauwelijks mogelijk.

2.3 Analyse Beoordeling specifieke ingreep De invloed van een bepaalde ingreep en/of van werkzaamheden op het duurzaam voortbestaan van de boom is beoordeeld op grond van de huidige kwaliteit van de boom en een inschatting van de effecten van de ingreep en/of de werkzaamheden. De verwachte gevolgen zijn ingedeeld in: Geen

De maatregel zal niet of nauwelijks gevolgen hebben voor de kwaliteit en toekomstverwachting van de boom. Beperkt De maatregel heeft negatieve gevolgen voor de kwaliteit van de boom. Conditie afname wordt de eerste jaren verwacht. Voor de toekomstverwachting van de boom zal de ingreep geen tot mogelijk geringe gevolgen hebben. Aanzienlijk De maatregel heeft negatieve tot ernstige negatieve gevolgen voor de kwaliteit van de boom. De conditie en hiermee ook de toekomstverwachting van de boom zal (sterk) verminderen. Er is een reëel risico dat de boom vervroegd zal afsterven. Onhoudbaar De maatregel heeft zeer negatieve gevolgen voor de kwaliteit van de boom. De verwachting is dat de boom vervroegd (op korte termijn) zal afsterven.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

7 / 32

BOOMTOTAALZORG

3 Voorstudie 3.1 Uitganspunten project

Voor onderliggende BEA is gebruikt gemaakt van onderstaande tekening, die is ontvangen van de opdrachtgever: 

Schets ontwerp, Concept. Tekeningnr. 558135 v7, d.d. 16-07-2020.

Deze BEA richt zich uitsluitend op de bomen binnen kadastraal perceel 3978. In de plannen zoals deze nu bekend zijn zullen de volgende werkzaamheden plaatsvinden:    

Bouwrijp maken fietsroute (kappen bomen); Afgraven fietspad (30 cm); Aanleggen cunet fietspad (zand); Realiseren verharding fietspad (verharding 6 cm hoger als maaiveld).

Afbeelding 1. Detail uit Schetsontwerp (concept) (Tekeningnr 558135 v7, d.d. 16-07-2020).

3.2 Toetsing uitvraag Er is een advies gewenst over welke route het fietspad het beste kan volgen, op basis van zo min mogelijk verstoren van de natuur en sociale veiligheid (rechte lijn). Bij de Danielsweg zal de fietsroute bij voorkeur beginnen tegenover de Danielsweg. Aan de zijde van de Graafseweg is de voorkeur om zo veel mogelijk nabij de kruising met de Cavaljéweg uit te komen. Onderliggende BEA schetst dan ook duidelijke randvoorwaarden en mogelijke alternatieven voor een mogelijk tracé voor het aan te leggen fietspad. Het doel is een onafhankelijk onderzoek naar de mogelijkheden om zo veel mogelijk bomen duurzaam te behouden. Daarbij wordt ook gekeken naar de kansen die de herinrichting met zich mee brengt voor de verbetering van de groeiplaatsomstandigheden.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

8 / 32

BOOMTOTAALZORG

3.3 Functie of waarde boom Bij de afweging of een particuliere boom gekapt mag worden of niet, werkt de gemeente Nijmegen met een waarderingstabel. In de waarderingstabel wordt de maatschappelijke waarde van een boom op acht onderdelen beoordeeld. Een kapvergunning wordt niet afgegeven als de maatschappelijke waarde zwaarder weegt dan de reden waarom de boom gekapt moet worden. Scoort een boom hoger op de acht onderdelen in de tabel, dan is de kans kleiner dat hij gekapt of gerooid mag worden. De bomen in perceel 3978 liggen binnen de grens van de bebouwde kom en dus is de boswet niet van toepassing. De bomen langs de Oude Graafseweg en de Graafseweg zijn onderdeel van de hoofdboomstructuur van de gemeente Nijmegen. De bomen binnen perceel 3978 behoren niet tot deze hoofdboomstructuur, maar versterken het beeld van deze structuur wel. Een boom die in de hoofdboomstructuur staat levert volgens de gemeente Nijmegen een belangrijke bijdrage aan het imago of de identiteit van de stad. Hierdoor wordt de boom hoog gewaardeerd in de waarderingstabel bij de aanvraag van een kapvergunning. Conform bestemmingsplan ‘Nijmegen West’ heeft perceel 3978 de enkelbestemming ‘bos’ en de dubbelbestemming ‘archeologie’.

In een enkelbestemming bos is het verboden om zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning van het bevoegde gezag de volgende werken, geen bouwwerken zijnde, of werkzaamheden uit te voeren, te doen of te laten uitvoeren: a.

het aanleggen van wegen, paden, parkeervoorzieningen en andere oppervlakteverhardingen met gezamenlijke oppervlakte van meer dan 25 m2;

b.

het veranderen van het huidige maaiveldniveau door ontginnen, bodem verlagen, egaliseren, afgraven of ophogen;

c.

het kappen van bomen en andere beplanting;

d.

het aanleggen van waterpartijen of vergraven, verruimen of dempen van waterpartijen.

Daarnaast zijn in bestemming ‘bos’ bovenstaande werken of werkzaamheden slechts toelaatbaar voor zover het bos hierdoor niet onevenredig wordt geschaad.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

9 / 32

BOOMTOTAALZORG

4 Veldonderzoek 4.1 Kwaliteit boom In perceel 3978 staan 62 bomen. Het betreft de zes soorten zomereik, Noorse esdoorn, Amerikaanse eik, gewone beuk, Hollandse linde, en robinia. Ten behoeve van de BEA zijn alle bomen geïnventariseerd en is de kwaliteit van de bomen opgenomen. In bijlage I zijn de specifieke gegevens van de bomen weergegeven. De conditie, kwaliteit en toekomstverwachting van de bomen is gemiddeld redelijk (tabel 1). Tabel 1. Gegevens kwaliteit. Conditie

Kwaliteit

Toekomst-

(#)

(#)

verwachting (#)

Dood

1

1

1

Redelijk

26

54

27

Matig

31

5

31

Slecht

2

2

1

Zeer slecht

2

-

2

Totaal

62

62

62

4.2 Ruimtestudie In afbeelding 2 zijn de geplande activiteiten schematisch afgebeeld. Naast de kwaliteit van de bomen zijn ook verschillende kenmerken van de groeiplaatsen onderzocht. De bomen staan in een bos wat langs de Oude Graafseweg en de Graafseweg is begrensd door een hekwerk. Het hekwerk langs de westzijde bestaat uit bouwhekken en is mogelijk recentelijk aangebracht. Ondanks dat het terrein wel bereikbaar is geweest zal de betreding ervan door bezoekers beperkt zijn geweest. Dat heeft tot gevolg dat de bosbodem relatief ongestoord is en weinig verdichting toont. Daardoor is een mooi eiken-beukenbos ontstaan met een groot aantal volwassen en halfwas bomen waar ook verjonging en ondergroei aanwezig is. De bomen staan in een open zandgrond zonder verharding en bomen hebben voldoende doorwortelbaar volume tot hun beschikking. Door de recentelijke droge jaren was de bodem uiterst droog en hebben de bomen, met name de beuken, zichtbaar last van verdroging. Dit is te zien aan conditieverlies en afstervende takken in de kroon.

Bodemopbouw Volgens de gegevens van AHN ligt het maaiveld zo’n 21 meter boven het NAP (Bron: AHN Viewer). Het is niet bekend hoe diep het grondwater zit ter hoogte van het plangebied. Gezien de hoge ligging van dit deel van Nijmegen, is er sprake van een hangwaterprofiel. In een bodemonderzoek uit 1988 (Ingenieursbureau Inpijn-Blokpoel Son B.V.) is in een vergelijkbare terrein ten westen van het plangebied tot de eerste vijf meter diepte geen grondwater aangetroffen. Om de bodemopbouw en de bewortelingsstructuur bij de bomen te onderzoeken zijn twee proefsleuven gegraven en is één grondboring uitgevoerd. In bijlage 3 zijn de specifieke gegevens van het bodemonderzoek weergegeven. De bodem bestaat in het algemeen uit een bosbodem met een strooisellaag en een gefragmenteerde strooisellaag, met daaronder een afnemende humeuze grove zandlaag. Er is in het algemeen een relatief diepe intensieve beworteling aanwezig waarin de meeste beworteling in de eerste 50 cm-mv zit.

BEA 200532 - GEMEENTE NIJMEGEN, INMETEN BOMEN EN BEA GRAAFSEWEG

10 / 32

BOOMTOTAALZORG

5 Analyse 5.1 Impact ruimtegebruik Vanaf de Daniëlsweg zal een fietspad worden aangelegd door perceel 3978 naar de Cavaljéweg. Het fietspad zal circa 3 meter breed worden. Er wordt 30cm bosbodem afgegraven en vervangen door straatzand. De tegelverharding zal tot circa 6cm boven het maaiveld worden aangelegd. Het tracé van het fietspad is nog niet bekend en zal worden bepaald aan de hand van de minste verstoring op de bomen en de bodem. Ongeacht het tracé van het fietspad zal in de kwetsbare zone van verschillende bomen worden gewerkt. Hierdoor is een impact te verwachten. In de eerste plaats zullen alle bomen binnen de contouren van het fietspad, moeten worden gerooid. Ook de bomen waarbij graafwerkzaamheden binnen de minimale graafafstand worden uitgevoerd, moeten worden gerooid doordat nadien een risico op instabiliteit kan ontstaan. Daarnaast is nog een impact te verwachten voor alle bomen waar binnen de kwetsbare zone wordt gewerkt. Enerzijds wordt gewerkt met zware machines. Dit kan voor verdichting van de bodem zorgen waardoor de water- en zuurstofhuishouding wordt verstoord en de indringingsweerstand wordt verhoogd. De groei van de wortels van de naastgelegen bomen zal hierdoor worden geremd en/of onmogelijk worden. Anderzijds zal door graafwerkzaamheden een deel (30 cm) van het wortelpakket mee worden afgegraven.

Afhankelijk van de afstand tot de bomen zal dit tot (tijdelijke) conditie afname en/of het vervroegd afsterven van de bomen zorgen. Voor alle bomen waar niet wordt gewerkt binnen de kwetsbare zone wordt geen impact verwacht n.a.v. de realisatie van het fietspad. Echter wordt n.a.v. het gebruik van het fietspad mogelijk ook een impact verwacht. Bij gladheidsbestrijding in de winter wordt bijvoorbeeld mogelijk zout gestrooid op het fietspad. Dit zout kan zowel via de lucht (verwaaien) op de boom terecht komen als via het met zout beladen smeltwater (uitspoeling) bij de groeiplaatsen van omliggende bomen. Zout dat door verwaaiing op de stam en takken terecht komt, dringt de bast, knoppen en wintergroene bladeren binnen en onttrekt water aan de levende cellen. Daardoor ontstaat verdroging en afsterving van de cellen waardoor de bast los laat, de knoppen niet meer uitlopen en de twijgen en/of hele takken afsterven. Het zoute smeltwater kan daarnaast de volgende impact veroorzaken: 

Stijging osmotische waarde bodemwater waardoor de boom het moeilijker kan opnemen (effect van korte duur door aanpassing van boom aan deze fysiologische droogte).

Verdringing voedingselementen (calcium-, kalium- en magnesiumionen) waardoor tekorten kunnen ontstaan.

Remming nitraat- en fosfaatopname (vaak niet merkbaar in de praktijk).

Stijging pH.

Beïnvloeding bodemflora en-fauna.

Groeiafname.

Bladverwelking, -verkleuring, -afsterving.

Een andere impact die valt te verwachten na de realisatie van een fietspad door het bos, is het noodzakelijke beheer. Door de zorgplicht is de gemeente verplicht t.a.v. de veiligheid om het nodige beheer toe te passen op de bomen rondom het fietspad. Dat wil zeggen dat zieke en/of instabiele bomen, die in een bos nog lang kunnen blijven staan en ook een positieve functie vervullen, binnen valafstand van het fietspad een risico kunnen vormen voor fietsers en zullen worden verwijderd. Ook dood hout, afscheurende takken en andere probleemtakken moeten worden verwijderd en kronen moeten worden gesnoeid binnen deze valafstand. In afbeelding 2 is als illustratie een valafstand van 3,5 meter aan weerszijden van het fietspad

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijmegen&id=03da4c5a-0c58-40a0-b4ae-073418d7ffc8