B5 d.d. 22 oktober 2023 van H. Schraven inzake BES-plan bomenbuurt Hengstdal

Geachte leden van de gemeenteraad,

In deze notitie treft u een analyse aan van het plan voor een Buurt Energie Systeem (BES) in de bomenbuurt van de wijk Hengstdal. Het plan is vanaf april 2023 aan de huurders van wonigcorporatie Woonwaarts in een draagvlakmeting voorgelegd. Op 20 juni 2023 heeft Woonwaarts besloten de draagvlakmeting te stoppen vanwege de onhaalbaarheid van een 70% draagvlak. Uit gesprekken met leden van de projektorganisatie is gebleken: - dat zij onvoldoende op de hoogte zijn van de inhoud van het plan - dat zij onvoldoende op de hoogte zijn van de context van het plan (wetgeving, fiscaliteiten, rechtszaken, etc.) - dat zij onvoldoende zicht hebben op toekomstige contextuele ontwikkelingen (energieprijzen, WCW, etc. ) - dat zij onvoldoende inzicht hebben op de wijze waarop het plan met huurders is gecommuniceerd De verantwoordelijk wethouder heeft u toegezegd u een nadere analyse te presenteren. De indruk bestaat, dat de wethouder naarstig op zoek gaat naar oorzaken die - niet te maken hebben met de ontbrekende kwaliteit van het plan en - niet te maken hebben met de vermenging van zijn rol als toezichthouder op correcte besteding van PAWmiddelen en zijn rol als belangrijkste 'beschikker' (=beslisser) over uitgaven uit dit PAW-budget (Programma Aardgasvrije Wijken).

De hiernavolgende notitie besteedt daarom aandacht aan: - ontbrekende kwaliteiten van het in april 2023 voorgelegde plan - de selectieve communicatie van het plan aan de huurders - het gebrek aan transparantie en 'good governance' in de projektorganisatie Ik hoop hiermee een bijdrage te kunnen leveren aan uw controlerende taak als gemeenteraad.

Met vriendelijke groet,

drs. H. Schraven Nijmegen

Links naar relevante documenten Het aan huurders voorgelegde plan Uitspraak College van Beroep voor het Bedrijfsleven: gasafsluitingskosten Verduurzaming Erica Terpstrabad

Projektplan BES bomenbuurt Sinds voorjaar 2020 hebben de gemeente Nijmegen, Liander, corporatie Woonwaarts en Duurzaam Hengstdal een voorstel uitgewerkt voor een Buurt Energie Systeem (BES) in de bomenbuurt in de wijk Hengstdal in Nijmegen. Daarbij is gebruik gemaakt van 1,2 miljoen Euro rijkssteun uit het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW). Op 17 april 2023 werd het plan door de initiatoren in een webinar nog aangeduid als 'zeer innovatief'. Op 20 juni 2023 werd de draagvlakmeting bij de huurders door de initiatoren voortijdig gestopt vanwege ontbrekend draagvlak. Dit illustreert dat het plan geen buurtinitiatief was en dat het de initiatoren aan voeling met de buurt ontbrak. Deze notitie besteedt vooral aandacht aan de inhoudelijke mankementen van het voorgelegde plan. Na een aantal algemene opmerkingen over het aan huurders voorgelegde plan volgt een aantal meer gedetailleerde analyses. Ondeugdelijk plan Hieronder volgt een gedetailleerde analyse van dit plan. De onvermijdelijke conclusie is, dat dit inhoudelijk een volstrekt ondeugdelijk plan is. Eveneens onvermijdelijk is de conclusie dat het in de projektorganisatie ontbrak aan deskundigheid en kennis op juridisch, organisatorisch, financieel, technisch en milieutechnisch vlak. Daarnaast heeft de gemankeerde communicatie niet bijgedragen aan de aanvaarding van het plan.

De uitslag van de draagvlakmeting is niettemin voor 100% toe te schrijven aan de ontbrekende kwaliteit van het plan zelf. De huurders hebben namelijk snel ingezien dat dit plan, als resultaat van 3 jaar 'overleg' van alle betrokkenen/'deskundigen' met een budget van 1,2 miljoen een goede voorspeller is voor de kwaltieit van een vervolg. Grondige analyse van het plan biedt een eenvoudige verklaring voor de schrik van de initiatoren om het plan en public aan de buurt te presenteren. Hier kon duidelijk niet gebruik gemaakt worden van het adagium: 'wat deugt verkoopt zichzelf'. Ondeugdelijke communicatie In april 2023 is de 454 huurders in de bomenbuurt dit plan voorgelegd in een draagvlakmeting. De projektorganisatie heeft het niet aangedurfd het plan voor de volledige groep van betrokkenen te presenteren, toe te lichten en daarover met de huurders in gesprek te gaan. Er werd uitsluitend gekozen voor individuele communicatie op initiatief van de huurders zelf. Zelfs in de speciaal voor dit plan opgezette website is de mogelijkheid tot interaktie ijlings afgesloten, zodat de website slechts een anoniem geredigeerd mededelingenbord was. Vanuit de buurt was er geen enkele zeggenschap over de opzet en inhoud van de website die ironisch genoeg de naam 'BESbuurthuis' kreeg.

Vanuit de projektorganisatie werd aktief verhinderd dat kritische geluiden van huurders met andere huurders gedeeld konden worden. De projektorganisatie heeft geen gebruik gemaakt van bestaande expertise binnen en buiten de buurt om systematisch tegenspraak op het plan te genereren. Ondeugdelijke draagvlakmeting Woonwaarts heeft een draagvlakmeting conform BW boek 7 art. 220 gestart. Woonwaarts heeft zich aan geen enkele formele procedure gehouden zoals een register van 'stem'gerechtigden, controle op identiteit bij uitgebrachte stemmen, onafhankelijk toezicht op procedure en telling, correcte formulering van de vraag. Woonwaarts heeft zelfs vóór het sluiten van de indientermijn de stemmen 'geteld'. Op basis daarvan zijn eerst de wervingsinspanningen geïntensiveerd en toen dat niet hielp is de draagvlakmeting vóór de indientermijn gestopt. Het ontbrak in de projektorganisatie blijkbaar aan expertise om een juridisch valide draagvlakmeting te organiseren. Ieder beroep bij de Rechtbank tegen de uitslag van een eventueel 'positieve' draagvlakmeting zou daardoor gegrond verklaard zijn. Ontbrekende controle op rechtmatigheid, doelmatigheid en transparantie

Het Rijk heeft vanuit het Programma Aardgasvrije wijken 4,7 Miljoen Euro ter beschikking gesteld voor dit projekt. Aan de gemeente Nijmegen zijn deze gelden verstrekt. Daarmee werd de gemeente verantwoordelijk voor rechtmatige en doelmatige besteding en verantwoording van de uitgaven. De wethouder is echter deel gaan uitmaken van de stuurgroep. Zij/hij besliste daardoor over de toekenning van subsidiegelden aan mede stuurgroepleden (Liander, Woonwaarts en Duurzaam Hengstdal) en aan de gemeente zelf. Daardoor was onafhankelijk toezicht vanuit de gemeente niet meer mogelijk. Tevens besliste de wethouder mee over de inschakeling van derden. Onafhankelijk toezicht op uitvraag, offertebeoordeling en gunning werd daarmee ook onmogelijk. Transparantie bij uitbesteding is cruciaal om vriendjespolitiek te voorkomen. De ingeschakelde 'deskundigen' lijken vooral uit eigen kring te komen. (Stout groep), (Tertium), - warmteteam Provincie Gelderland, - Quirion (dochter van Liander), met direkteur - Firan (dochter van Liander)), met direkteur

van Liander in de BES-stuurgroep van Liander in de BES-stuurgroep

De samenstelling van de stuurgroep droeg niet bij aan de noodzakelijke scheiding van funkties: direkteur van Alliander en de door Alliander ingehuurde consultant , wethouder van Nijmegen en een medewerker van de gemeente, direkteur van Woonwaarts en een medewerker van Woonwaarts, een huiseigenaar uit de Pegasus-groep. Een vreemde mix van leidinggevenden, ondergeschikten en een vrijwilliger. Over de bevoegdhedenverdeling is niets bekend. Speciale vermelding verdient de eenpersoons'organisatie' Duurzaam Hengstdal. Deze heeft van de gemeente 61.000 Euro subsidie ontvangen en die volledig uitgekeerd aan de zelfbenoemde 'coördinator'. Deze was daardoor een van de gemeente volledig afhankelijke stroman, opgevoerd als 'buurtbewoner'. In de opgezette constructie was ieder toezicht op de doelmatige besteding van deze 61K onmogelijk. Niet is uit te sluiten dat bij de overwegingen om het PAW-geld ondoelmatig in te zetten een rol heeft gespeeld, dat 'het de gemeente toch niets kostte', omdat het om rijkssubsidie ging. Misleidend plan Het aan huurders voorgelegde plan bevat een groot aantal misleidende voorstellingen van zaken. - het buurt energiesysteem is geen buurtsysteem omdat het volledig buiten de bewoners van de bomenbuurt is bedacht en ontwikkeld.

- het gaat niet om energie uit de buurt, omdat alle energie van buiten komt: elektriciteit uit Europa en gas uit de wereld - zelfs de warmwatercentrale is buiten de bomenbuurt geprojekteerd: in Kwakkenberg - de CO2 uitstoot van het nieuwe systeem is groter dan de huidige uitstoot met CV-ketels: elektriciteit opgewekt met gas, kolen, bruinkool, afval en biomassa en installaties op aardgas - de kosten per woning vallen 900 Euro hoger uit, omdat Liander tegen de 'socialisering' van gasafsluitkosten in maart 2021 in beroep was gegaan; Liander heeft dit niet in het plan vermeld. - het plan stelt dat een afnemer in de toekomst evenveel of minder betaalt voor energie dan met een CV-ketel. Dit wordt nergens in het plan aangetoond of ondubbelzinnig gegarandeerd. - de warmwatercentrale kan niet op het dak van het zwembad komen, omdat het zwembad hierop zonnepanelen wil leggen en de dakconstructie hierop niet berekend is. De gemeente wist dit al in januari 2021, maar heeft dit niet in het plan vermeld. - het plan stelt dat je als bewoner invloed hebt op de warmtetarieven. Dat is onjuist. Die worden door de Autoriteit Consument en Markt (ACM) jaarlijks vastgesteld. - het systeem wordt 13 keer als 'duurzaam' aangeduid. Een definitie van dat begrip ontbreekt. In welke mate het systeem duurzamer is dan het huidige wordt nergens uitgewerkt, zodat het een loze kreet blijft.

- het voormalig gemeenteraadslid van GroenLinks en huidig fraktievolger heeft geparticipeerd in de projektgroep. Daar wordt hij aangeduid als 'buurtbewoner'. Hij woont in Altrade, niet eens in Hengstdal en al helemaal niet in de bomenbuurt en is evenmin een huurder. - ook de volledig door de gemeente betaalde 'coördinator' van Duurzaam Hengstdal stond te boek als buurtbewoner, terwijl hij niet in de bomenbuurt woont en evenmin huurder is. De stelling van de projektorganisatie dat er buurtbewoners bij de ontwikkeling van het plan betrokken waren is dus misleidend.

Leggen we het plan naast de PAW-subsidie-aanvraag en de daarop gegeven toelichting, dan zijn niet alleen de huurders misleid, maar ook de instantie die de PAW-subsidie heeft toegekend. Wanprestatie De ingeschakelde 'adviseurs' hebben stuk voor stuk wanprestatie geleverd, omdat zij zich afficheerden als deskundig en daarom bij de opdrachtaanvaarding het plan al als niet-realistisch en niet-haalbaar hadden kunnen en moeten kwalificeren. Ook bleek het binnen de projektorganisatie nauwelijks mogelijk met een kritische blik naar door 'deskundigen' aangeleverde produkten te kijken (met als absoluut dieptepunt de 'Review Hengstdal Buurt Energie Systeem' van het expertteam warmte van de provincie Gelderland van februari 2022). Ondanks de inschakeling van een groot aantal 'deskundigen' heeft het plan geen draagvlak. Zonder de inbreng van deze experts had het resultaat niet minder kunnen zijn. De meerwaarde van deze experts is daardoor zeer twijfelachtig. Onderzocht zou daarom moeten worden of deze deskundigen op onafhankelijke, zakelijke gronden zijn ingeschakeld en of zij geleverd hebben wat ze hebben geoffreerd.

Experiment Professioneel versus amateurisme De gemeente Nijmegen heeft geen ervaring, noch expertise als energieproducent, -distributeur of -leverancier. De corporatie Woonwaarts heeft geen ervaring, noch expertise als energieproducent, -distributeur of -leverancier Liander heeft geen ervaring, noch expertise als energieproducent of -leverancier Duurzaam Hengstdal heeft geen ervaring, noch expertise als energieproducent, -distributeur of -leverancier Geen van deze organisaties heeft ervaring met of expertise voor een BES-systeem. De huidige energievoorziening wordt verzorgd door - de NAM en Gasunie (produktie): professionele organisaties met decennialange ervaring en expertise - Gasterra en Liander (distributie): professionele organisatie met decennialange ervaring en expertise - energieleveranciers: professionele organisaties met decennia aan ervaring en expertise In het BES-plan worden nieuwe organisaties (coöperatieve vereniging en BV) voorzien: - zonder enige expertise als energieproducent, -distributeur of –leverancier - zonder enige ervaring als energieproducent, -distributeur of –leverancier - met niet-professionals (huurders) in het bestuur - de oprichtende organisaties (gemeente Nijmegen, Woonwaarts, Liander) ontberen de expertise deze nieuwe organisaties in te richten.

Van huurders wordt gevraagd hun huidige energielevering door professionele organisaties met decennialange ervaring op te geven voor nog niet bestaande organisaties die per definitie niet-professioneel en zonder ervaring zijn. Financiële garanties De gemeente Nijmegen, Liander en Woonwaarts beschouwen het BES-projekt als een experiment (zie de PAWaanvraag). De huurders wordt in het plan geen enkele financiële garantie gegeven voor: - de energiekosten in de toekomst - de compensatie voor boetes vanweg het opzeggen van lopende leveringskontrakten - financiële tegenvallers voor de coöperatieve vereniging - een financiële buffer voor de op te richten organisaties - stijgende rentekosten voor de coöperatieve vereniging - wijzigingen in het fiscale regime van de energiebelasting: belast als kleinverbruiker of als grootverbruiker - garanties voor het geval van déconfiture van de coöperatieve vereniging In het plan worden alle financiële risico's van het plan afgeschoven op de op te richten nieuwe organisaties: de coöperatieve vereniging en de BV. De initiatoren van het experiment blijven volledig buiten schot. Leveringszekerheidgaranties In het plan is opgenomen dat de gasaansluiting wordt verwijderd. Vooraf is niet zeker dat dit experiment (milieu)technisch en financieel zal slagen. Dat kan pas na enige jaren beoordeeld worden.

Zolang het nieuwe systeem zich niet meerjarig bewezen heeft, is het een onverantwoord risico de backup voor energievoorziening (de gasaansluiting) te verwijderen. Door technische of financiële problemen kan dit experiment mislukken; met mislukken moet in het geval van een experiment altijd rekening worden gehouden, dat is inherent aan de opzet. De rol van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) bij mislukking is uiterst twijfelachtig, omdat ook ACM geen vervangend bedijf uit de hoed kan toveren dat op dezelfde voorwaarden de energievoorziening kan voortzetten. De nieuwe voorwaarden bij mislukken van het experiment zullen altijd minder gunstig zijn. De gevolgen daarvan worden volledig op de huurders afgewenteld. De gemeente Nijmegen, Liander en Woonwaarts bieden geen enkele garantie voor de huidige huurders op het gebied van leveringszekerheid, mocht hun experiment mislukken. Ook hier blijven de initiatoren van het experiment volledig buiten schot.

De initiatoren duiden het BES aan als experiment en wentelen alle risico's van het experiment af op anderen, bieden geen enkele garantie en blijven bij mislukken van het experiment volledig buiten schot. Dit is extra navrant omdat het in dit geval gaat om huurders in de sociale woningbouw, die slechts in aanmerking komen voor zo'n woning als zij tot de financieel minst draagkrachtige groep van Nederlanders behoren. Een groep waarop dus geen risico's van experimenten moeten en kunnen worden afgewenteld. Ontzorging of belasting Geen van de huurders hoeft zich momenteel druk te maken over de opwekking, het transport of de aflevering van energie. Hoe professionele partijen als Gasterra, Gasunie, Liander of bijv. Greenchoice funktioneren is geen zorg voor de huurders. In het voorgestelde plan worden huurders wél verantwoordelijk voor grootschalige inkoop van aardgas en elektriciteit, warmwaterproduktie, warmwaterdistributie en aflevering van warmwater aan huishoudens. Ze moeten bovendien optreden als aandeelhouders, jaarrekeningen beoordelen en optreden als werkgever. Daar staat geen enkele financiële vergoeding voor huurders tegenover. Het plan gaat er blijkbaar van uit dat een energiebedrijf een vrijwilligersorganisatie kan zijn. Geen van de huurders is gevraagd of zij hieraan behoefte hebben.

Geen van de huurders heeft aangegeven niet bereid te zijn professionele organisaties te betalen voor deze energievoorzieningtaken. Geen van de huurders heeft aangegeven geen vertrouwen te hebben in deze huidige professionele organisaties. Geen van de huurders heeft aangegeven dat niet-deskundige huurders hiervoor beter geëquipeerd zijn dan de huidige energiebedrijven. Daarbij moet in aanmerking worden genomen dat een niet onaanzienlijk deel van de huurders de Nederlandse taal onvoldoende beheerst, laaggeletterd is of sociaal-economisch of psychisch kwetsbaar is. Een plan om een complex proces als basale energievoorziening voor juist déze huurders te transformeren van 'ontzorgd' naar 'belast met' kan alleen maar als pervers gekwalificeerd worden . BES-façade De gemeente Nijmegen, Liander en Woonwaarts presenteren het BES-projekt als een 'oplossing' voor de bomenbuurt. Het plan onderbouwt niet: - waarom de gemeente Nijmegen geen BES opricht voor de bewoners van de bomenbuurt - waarom Liander geen BES opricht voor de bewoners van de bomenbuurt - waarom Woonwaarts geen BES opricht voor de bewoners van de bomenbuurt. Uit het feit dat geen van deze organisaties, of een combinatie van deze, voor eigen rekening en risico het BESprojekt start kan geconcludeerd worden dat zij geen vertrouwen hebben in een positieve uitkomst.

dochterbedrijf Woonwaarts Uit het plan blijkt: - dat huurders geen keuze hebben voor hun energieleverancier - dat het BES-systeem slechts 1 klant heeft: Woonwaarts - dat Woonwaarts daarmee de volledige zeggenschap heeft over de leverancier - als Woonwaarts het kontrakt met de leverancier opzegt, is deze leverancier failliet - de leverancier fungeert zo de facto als dochterbedrijf van Woonwaarts - huurders zijn daardoor niet alleen in hun woonvoorziening, maar ook in hun energievoorziening volledig afhankelijk van Woonwaarts - het is onwaarschijnlijk dat de Autoriteit Woningcorporaties niet door deze façade heenkijkt en een veto zou uitspreken tegen deze constructie Externe energie Het BES-plan suggereert, dat de energie voor verwarming en warm tapwater in de buurt wordt gecreëerd. De elektriciteit voor de verhitting van transportwater en het rondpompen van transportwater wordt afgenomen van het openbare elektriciteitsnetwerk. De elektriciteit van dit netwerk wordt opgewekt met fossiele bronnen: aardgas, kolen, bruinkool, afval, biomassa en voor < 10% met atoomenergie, wind en zon. De toenemende elektriciteitsvraag zal in deze verhouding de komende 10 jaar geen wijziging brengen.

Ook is voor koudere periodes aardgas nodig. Geen van deze energiebronnen is uit de Bomenbuurt afkomstig, maar mondiaal geïmporteerd uit Qatar, VS, Noorwegen, Duitsland, China, Saudi-Arabië. Het enige dat op buurtnivo plaatsvindt is de omzetting van extern geïmporteerde energie in warm water en het gebruik van extern geïmporteerde energie voor het transport van het verwarmde water. De suggestie dat het hier om een buurt energiesysteem gaat is 100% misleidend, Liander verdwenen Het initiatief en het idee van een BES is afkomstig van Liander. Van de PAW subsidie heeft Liander 75% (900.000 Euro) ontvangen. In de brochure voor de bewoners voor de draagvlakmeting komt Liander niet 1 keer voor. In de brochure wordt het BES voorgespiegeld als een projekt van Woonwaarts en de gemeente Nijmegen. Noch de gemeente Nijmegen, noch Woonwaarts heeft de expertise voor (het oprichten van) een warmtebedrijf voor produktie, distributie en aflevering van warmte.

Waarom moet de rol van Liander verborgen blijven ? Waarom moet verhuld worden dat het netbeheerbedrijf Liander zich op de markt van warmteproduktie, -distributie en -levering wil richten? Welke risico's loopt Liander als de ACM hier lucht van krijgt ? Afsluitkosten aardgasaansluiting De ACM heeft op 25 februari 2021 besloten dat de afsluitkosten van een aardgasaansluiting niet in rekening gebracht mogen worden bij de eigenaar van de aansluiting. Liander is samen met alle netwerkbeheerders in beroep gegaan tegen deze beslissing bij het college van beroep voor het bedrijfsleven. Liander heeft deelgenomen aan het BES-projekt. Liander heeft op geen enkele wijze aan de overige participanten duidelijk gemaakt, dat, als zij het beroep zouden winnen, het BES-projekt per aansluiting ca. 900 Euro duurder zou worden. Alleen al voor de huurwoningen gaat het om een bedrag van 408.600 Euro. Het financiële plaatje komt er dan voor huurders, de verhuurder en woningeigenaren volkomen anders uit te zien. Waarom heeft Liander dat bewust voor de andere participanten verzwegen ? Op 20 juni 2023 is oa. Liander in het gelijk gesteld dat zij 900 Euro in rekening mogen brengen voor verwijdering van een aardgasaansluiting. In het plan dat de huurders is voorgelegd is deze potentiële kostenpost niet vermeld.

Coöperatieve vereniging Keuze rechtspersoon Het plan beschrijft niet: - de criteria voor een rechtsvorm - de keuze voor een coöperatieve vereniging - een vergelijking met een vereniging op vooraf bepaalde criteria - een vergelijking met een stichting op vooraf bepaalde criteria - een vergelijking met een BV op vooraf bepaalde criteria Daardoor is de keuze voor een coöperatieve vereniging volslagen onbeargumenteerd, oncontroleerbaar en volledig willekeurig. Deelname coöperatieve vereniging Het plan beschrijft niet: - de interne struktuur (organen) van de coöperatieve vereniging - de interne bevoegdhedenverdeling - wie lid kunnen worden van de coöperatieve vereniging - in de samenwerkingsovereenkomst met NV sportfondsenbaden wordt ook deelname aan de coöperatieve vereniging toegezegd - of er een verschil is tussen huurders-leden, organisatie-leden en woningeigenaar-leden - wat er gebeurt als geen van de huurders lid wil worden

- de (concept)statuten voor een coöperatieve vereniging Uit het plan blijkt niet dat de opstellers enig idee hebben wat een coöperatieve vereniging is en welke rol die in het BES-plan zou moeten vervullen. Funktioneren coöperatieve vereniging Het plan beschrijft niet - wat er gebeurt als de coöperatieve vereniging failliet gaat - wat de fiscale gevolgen zijn voor een coöperatieve vereniging - welke financiële risico's aan deze coöperatieve vereniging zijn verbonden Uit het plan blijkt niet dat de opstellers enig idee hebben over de financiële/fiscale aspekten van een coöperatieve vereniging Dochteronderneming Het plan beargumenteert niet - waarom er een aparte BV wordt opgericht - waarom de bedrijfsaktiviteiten niet door de coöperatieve vereniging zelf worden uitgevoerd - wie de aandeelhouders worden van die BV - welke invloed de coöperatieve vereniging op de BV heeft - welke invloed Woonwaarts (via een exclusieve overeenkomst) heeft op de BV - welke fiscale gevolgen de BV voor het plan heeft - de interne struktuur (organen) van de BV - de interne bevoegdhedenverdeling - waarom (concept) statuten voor een BV ontbreken Het plan bevat de volgende onjuiste informatie - 'de leden van de coöperatie stemmen over de koers van het bedrijf' leden van de coöperatie maken geen deel uit van de aandeelhoudersvergadering van een BV aandeelhouders van een BV hebben niet de bevoegdheid de

koers van een BV te bepalen - 'tijdens een ALV stemmen de leden over de koers van het warmtebedrijf' de ALV heeft niet de bevoegdheid de koers van een BV te bepalen. de ALV is geen vergadering van aandeelhouders aandeelhouders van een BV hebben niet de bevoegdheid de koers van een BV te bepalen - 'Vakmensen werken in opdracht van de buurtcoöperatie' De medewerkers zijn in dienst van de BV, niet van de coöperatie. De BV komt in het plan onbeargumenteerd uit de lucht vallen; de relatie met andere partijen (coöperatieve vereniging, Woonwaarts, Sportfondsenbad en huurders) is niet uitgewerkt. Eigendom Het plan beschrijft niet: - wie het eigendom heeft van de warmteproduktie-eenheid - wie het eigendom heeft van het distributienetwerk - wie het eigendom heeft van de afleversets - wie de PAW-gelden ontvangt - wie leningen aan moet gaan om het plan te financieren - wie garant staat voor de leningen die afgesloten moeten worden Contractuele verplichtingen Het plan beschrijft niet: - met welke organisatie (coöperatie of BV) Woonwaarts een overeenkomst sluit - de invloed van Woonwaarts op die overeenkomst - met welke organisatie huurders een overeenkomst sluiten - wie huurders die een energiekontrakt met boetebepalingen moeten opzeggen gaat compenseren en in welke mate - welke energielasten de huurders zullen hebben met het nieuwe systeem - wat er gebeurt met wanbetaling en afsluiting

- wat er gebeurt als Woonwaarts de overeenkomst wil wijzigen/opzeggen Lokatie opwekunit Het plan beschrijft niet: - waarom een lokatie buiten de buurt is gekozen - waarom alle andere onderzochte lokaties niet voldoen - welke criteria zijn gehanteerd voor de lokatiekeuze - waarom een excentrische lokatie is gekozen, zodat meer warmteverlies ontstaat en meer pompcapaciteit nodig is. - waarom een hoge lokatie is gekozen, die daardoor meer geluids- en trillingsafval produceert dan op (sub) maaiveldnivo - waarom een lokatie is gekozen in strijd met het uitgangscriterium: geen geluidsoverlast. - dat het zwembad plannen (januari 2021) heeft 300 zonnepanelen op het dak te leggen, zodat daar geen warmteunit bijkan - dat het zwembad niet weet (januari 2021) of de dakconstructie 300 zonnepanelen verdraagt, laat staan een veel zwaardere warmte-unit Milieuparagraaf Het plan beschrijft niet: - de huidige CO2-uitstoot - een controleerbare onderbouwing van de te verwachten jaarlijke CO2-uitstoot van de BES-installatie gedurende de technische levensduur - hoe de CO2-uitstoot van het BES systeem permanent wordt gemeten - welke maatregel wordt genomen als het systeem meer of dezelfde CO2-uitstoot heeft vergeleken met de huidige situatie.

- de CO2-uitstoot als gevolg van de aanleg van het BES-systeem - de stikstofuitstoot als gevolg van de aanleg van het BES-systeem - de milieu-impact van de produktie van de geïsoleerde transportleidingen - de milieu-impact van het isolatiemateriaal van de transportleidingen op langere termijn en na technische levensduur - de milieuschade aan tuinen, plantsoenen, bomen als gevolg van de aanleg van het BES-systeem - of de capaciteit van de straten voldoende is om aan de bestaande leidingen een distributienet toe te voegen. Toezichthouders en wettelijke kaders Het plan beschrijft niet: - of de ACM dit plan gaat goedkeuren - dat het plan niet voldoet aan de criteria waaraan de ACM moet toetsen (scheiding produktie, distributie, levering) - dat de autoriteit Woningcorporaties dit plan kan afkeuren - de invloed van de toekomstige Wet Collectieve Warmte op het plan - dat het plan een fundamentele inbreuk maakt op het consumentenrecht en of het bij een beroep op de rechter in stand kan blijven - of de warmte-unit een omgevingsvergunning kan krijgen - of de warmte-unit vanuit Welstand bij het zwembad geplaatst kan worden - of de architekt van het zwembad gebruik maakt van het beeldrecht ter beoordeling van de warmte-unit op het dak van het ontwerp. Conclusie De gemeente Nijmegen is op grond van ondoordachte ambities in zee gegaan met een voorstel van Liander voor een BES.

Voornaamste reden was het kunnen binnenhalen van een subsidie van 4,7 Miljoen uit het Programma Aardgasvrije Wijken. De Algemene Rekenkamer heeft dit proces al als ondeugdelijk gekwalificeerd. De gemeente heeft zich vervolgens niet als een prudente beheerder van de toegewezen subsidie getoond door zelf in de persoon van de wethouder te participeren in dit projekt. Daarmee zijn fundamentele checks-and-balances uitgeschakeld en is gehandeld in strijd met 'good governance' criteria.

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden binnen de projektstruktuur zijn daardoor steeds diffuus gebleven. De frekwente personele wisselingen in de projektstruktuur (o.a. wethouder, gemeentelijk projektleider, direkteur Woonwaarts) hebben het projekt ook geen goed gedaan. De afhankelijkheid van externe 'deskundigen' ondermijnde het projekt, omdat de projektstruktuur zelf de expertise miste de kwaliteit van de externe 'deskundigen' en hun diensten te beoordelen. De gemeente Nijmegen had zich als onafhankelijk toezichthouder op de besteding van PAW-gelden moeten opstellen. Dan had zij in een vroeg stadium kunnen vaststellen dat het projekt niet levensvatbaar was. Daarmee had veel gemeenschapsgeld bespaard kunnen worden. Nu hebben wel vele schoorstenen van de PAW-gelden gerookt, maar is geen enkele kilo CO2-uitstoot bespaard.