B32 d.d. 31 maart 2022 van Natuur en Milieu inzake Concrete ideeën voor gedragen mobiliteitsbeleid

kan het initiatief nemen om een pilot uit te voeren in samenwerking

zelfstandige ondernemers en speciaalzaken kan deelmobiliteit een

met een leverancier van elektrische voertuigen. De taak van de

uitkomst bieden als logistieke oplossing. Verschillende ondernemers

gemeente ligt in het initiëren of faciliteren en coördineren van

en winkeliers gebruiken samen een elektrisch vervoermiddel. Een diverse

deel­mobiliteit voor ondernemers. Ook maakt de gemeente het beleid voor deel­

gebruikersgroep zorgt voor een optimaal gebruik van het voertuig, bijvoorbeeld in

mobiliteit en toegang tot de zero-emissiezone. De gemeente kan een lokale Bedrijven­

de ochtend door de bakker, ‘s middags de bloemist en s’ avonds maaltijdbezorging

investerings­zone (BIZ)21 of ondernemersvereniging benaderen om de mogelijkheden

door een restaurant. Door middel van een digitaal reserveringssysteem (app) weten

voor een pilot rondom deelmobiliteit te verkennen en de pilot op te zetten. Ook kan

ondernemers eenvoudig wanneer het voertuig beschikbaar is en kunnen zij dit

een gemeente andere stakeholders aanmoedigen projecten op te zetten en onder­

reserveren. Inzet van een combinatie van meerdere type vervoermiddelen zoals

steuning bieden bij het bij elkaar brengen van geïnteresseerden, het opstellen van

elektrische bestelauto’s en vrachtfietsen is natuurlijk ook een mogelijkheid.

samenwerkingsvoorwaarden en het afgeven van een parkeervergunning of – ontheffing en de aanleg van laadinfrastructuur, eventueel via aanbesteding.

Bijdrage aan zero-emissie stadsdistributie: Met name voor ondernemers die niet de gehele dag of onregelmatig een

Financiering: Projectkosten betreffen het initiëren of financieel

vervoermiddel nodig hebben is het gebruik van deelmobiliteit

ondersteunen van een pilot. Subsidieverlening helpt om een pilot van

aantrekkelijk. Ook kunnen ondernemers op deze manier op

de grond te krijgen door een voertuig gedurende een proefperiode

een laagdrempelige manier kennismaken met elektrisch rijden en deelmobiliteit.

voor de ondernemers beschikbaar te stellen. Uit de pilot moet blijken

Deelmobiliteit kan voor specifieke doelgroepen een oplossing bieden om de overstap

of er voldoende interesse en dus een sluitende businesscase is. Eventueel kan een BIZ

naar duurzaam vervoer haalbaar en betaalbaar te maken. Denk bijvoorbeeld aan kleine

of ondernemersvereniging op lange termijn de gezamenlijk kosten voor het exploiteren

bedrijven en ondernemers die minder financiële middelen hebben voor de aanschaf

van het deelvoertuig dragen.

van een eigen zero-emissie voertuig. Bij het gebruik van deelmobiliteit is bovendien minder parkeerruimte nodig.

Voordelen

Uitleg Voertuigemissies reduceren Haalbaarheid dichterbij voor MKB Ruimtegebruik / parkeerdruk verminderen 21 Platform Stedelijke Distributie Den Haag (29 januari 2020). Ondernemers Weimarstraat delen elektrische bestelbus

oktober 2021

natuur & Milieu | Schone Stadslogistiek Dichterbij

21

Voorbeeldproject

Bijzonder aan dit project Dit project is onderdeel van een groter Europees gesubsidieerd project over deel­

Duurzame deelauto voor ondernemers Venlose binnenstad

mobi­liteit waarbij de gemeenten Venlo en Roermond samenwerken met de Duitse partnergemeenten Kreis Viersen en Mönchengladbach. Een deel van het project wordt gefinancierd door de gemeente en de andere helft wordt gedekt door verhuur van de deelauto. Resultaten en lessen In Venlo zijn ondernemers enthousiast over de deelauto. Door middel van de pilot kunnen zij ervaring opdoen met het gebruik van een elektrische deelauto voor dagelijkse leveringen. In Venlo maken o.a. een café, interieurzaak, banketbakkerij en pakketservice gebruik van het voertuig. Onderdeel van de pilot is het monitoren van de inzet van de auto. De auto moet ongeveer 100 uur per maand gebruikt worden om rendabel te zijn en vanaf 2021 lukt dit steeds beter. De elektrische deelauto werd vooral in de periode van de coronamaatregelen goed gebruikt door ho-recaondernemers. Momenteel wordt geprobeerd het gebruik van de deelauto verder te stimuleren met een promotiefilm. Samen met ondernemersvereniging VenloStad.com en

Projectomschrijving

citymarketingorganisatie Venlo Partners is deze korte promotiefilm gemaakt om

In de binnenstad van Venlo kunnen ondernemers gebruik maken van een elektrische

het project onder de aandacht te brengen en uit te leggen hoe het werkt. Voor

deelauto. De ondernemers wilden een duurzaam alternatief voor hun eigen logistieke

de promotie en communicatie over het project zijn lokale ondernemers en de

vervoer. Het idee is dat ondernemers het gebruik van elektrische deelmobiliteit

binnenstadmanager ook belangrijk.

kunnen uitproberen ter voorbereiding op de nog in te voeren zero-emissiezone voor stadslogistiek. Het project is een samenwerking tussen de gemeente Venlo, iZERO en

De gemeente heeft een belangrijke rol in het aanjagen en faciliteren van het gebruik

lokale ondernemers. De gemeente faciliteerde de parkeerontheffing, ontheffing voor

van een elektrische deelauto voor ondernemers. Het moet voor ondernemers

de venstertijden en een laadpaal.

duidelijk zijn welke toegevoegde waarde het deelvoertuig heeft: omdat zij straks niet meer de zero-emissiezone in kunnen rijden of als oplossing voor parkeerproblemen.

Locatie (en uitvoeringsperiode)

Het is bovendien belangrijk om op tijd te beginnen met het organiseren van de

Venlose binnenstad, sinds september 2020

parkeer-plaats, elektrische laadpaal en benodigde ontheffingen omdat hier veel tijd overheen gaat. Meer informatie Voor meer informatie, neem contact op met Freek Boele (iZERO) via freek@izero.nl

oktober 2021

natuur & Milieu | Schone Stadslogistiek Dichterbij

22

9. Subsidieregeling Wat: Bied koplopers financiële ondersteuning middels een subsidie.

Initiatiefnemers: Verschillende overheidsniveaus (Rijk, provincie

Een subsidie maakt het voor ondernemers aantrekkelijk om een zero-

of gemeente) kunnen het initiatief nemen om zero-emissie mobiliteit

emissie voertuig aan te schaffen of de overstap naar zero-emissie

met een subsidieregeling te bevorderen.

vervoer te maken. Een gemeente kan daarom kiezen subsidie te verlenen in aanvulling op de reeds bestaande landelijke en provinciale regelingen (zie kader hieronder). Door als voorwaarde te stellen dat de aanvrager projectresultaten

Financiering: Een subsidieregeling is kostbaar. Naast de financiële

of ervaringen actief moet delen, draagt dit ook bij aan bekendheid met duurzame

bijdrage per aanvrager moet de subsidieverzoeken ook worden

stadslogistiek bij andere ondernemers. De subsidieregeling kan zich richten op:

beoordeeld en is administratieve controle noodzakelijk.

• De aanschaf van een zero-emissie voertuig (vrachtfiets of ander type licht elektrisch voertuig, bestelauto of vrachtwagen). • Andere projecten en activiteiten die aantoonbaar zorgen voor minder vrachtritten of minder emissies. Denk aan het experimenteren met nieuwe logistieke concepten of kosten die samenhangen met het veranderen van bedrijfsprocessen bijvoorbeeld bij

Overheid

Subsidie

Periode

Bedragen

het gebruik van vrachtfietsen.

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Subsidie­ regeling Emissieloze Bedrijfs­auto’s (SEBA)

Tot en met 31 december 2025, het subsidie­ plafond voor 2021 bedraagt € 22 miljoen

Subsidie van €5.000 per voertuig voor de voertuig­categorieën N1 en N2.

Provincie Overijssel

Subsidie Stimuleren slim en duurzaam vracht­vervoer

2021-2022 met een subsidie­ plafond van € 50.000

Maximaal 75% van de project­ kosten (zoals schrijven plannen, onderzoek of implemen­teren van oplossingen), met een minimum van € 1.000,- en een maximum van € 5.000,- per aanvraag.

Gemeente Amsterdam

Subsidie uitstootvrije bedrijfs­auto’s

Tot en met 31 december 2022

Diverse subsidies variërend van zero-emissie bestelauto’s (€3.000) tot zero-emissie vrachtauto (€40.000)

Gemeente Rotterdam

Subsidie Zero Emissie Stadslogistiek

Tot het subsidie­ plafond van € 2 miljoen is bereikt. Projecten dienen voor het eind van 2024 te zijn afgerond.

De subsidie bedraagt maximaal 50% van de projectkosten van het bedrijf/organisatie, tot een maximum van €100.000 per project.

• Kosten voor het opzetten voor samenwerking tussen bedrijven, bijvoorbeeld initiatieven om deelmobiliteit op te zetten.

Bijdrage aan zero-emissie stadsdistributie: Het is een groot voordeel voor ondernemers wanneer zij op de aanschaf van een ZEvoertuig een vast bedrag of een percentage vergoed krijgen. Hiermee kan je als gemeente op een heel concrete manier een handreiking doen aan bedrijven. Het resulteert in een snellere overgang naar zero-emissie logistiek omdat het voor ondernemers financieel aantrekkelijker wordt om een voertuig aan te schaffen. Voordelen

Uitleg Voertuigemissies reduceren Haalbaarheid dichterbij voor MKB Ruimtegebruik / parkeerdruk verminderen

oktober 2021

natuur & Milieu | Schone Stadslogistiek Dichterbij

23

Voorbeeldproject

Bijzonder aan dit project Door de subsidie te combineren met een scan van het wagenpark, hadden onder­

Subsidies elektrische vrachtfietsen en bestelauto’s – provincie Gelderland

nemers beter inzicht in wat ze precies nodig hebben. Dit is belangrijk omdat de aanschaf van nieuwe voertuigen maatwerk is voor de ondernemers. De provincie verleende voor deze scan een aparte ondersteuning van € 3.000. Resultaten en lessen De subsidieregeling was succesvol: uiteindelijk is voor 156 vrachtfietsen en 57 bestel­ auto’s subsidie verleend door de provincie. Er is een vast subsidiebedrag gehanteerd voor alle voertuigen in plaats van een per­ centage van de aanschafprijs. Door op één moment de subsidieaanvraag te regelen, worden veel tussenstappen uit het proces gehaald en dat maakt het makkelijker voor ondernemers. De hoogte van de subsidiebijdrage werd vastgesteld op basis van een bestaand onderzoek en eigen onderzoek uitgevoerd naar de TCO van elektrische voertuigen. Ook goed contact met de ondernemers helpt om te bepalen wat zij nodig hebben, zoals aparte subsidies voor lease. Communicatie en informatie is ten slotte belangrijk om te zorgen dat ondernemers weten waar zij aan toe zijn en of ze nog subsidie kunnen aanvragen. De logistiek makelaars informeerden de ondernemers over het bestaan van de subsidie en gaven

Bron: Snelle fietsroutes.22

advies. Ook helpt het verstrekken van informatie over de subsidieregeling bij de leveranciers van vrachtfietsen om ondernemers het laatste zetje in de rug te geven.

Projectomschrijving

Ten slotte ging de Clean Tech Regio langs bij ondernemers die een nieuw voertuig

In Gelderland was in 2019 en 2020 een subsidie beschikbaar voor elektrische vracht­

hadden aangeschaft voor felicitaties en een interview.

fietsen en bestelauto’s. Het doel van de subsidieregeling was om aan te sluiten bij de landelijke ambities voor ZE-stadslogistiek en de markt hiervoor aan te jagen. Hiervoor

Meer informatie

had de provincie in totaal € 500.000 uitgetrokken. Voor vrachtfietsen werd € 500 tot

Deze subsidieregeling is inmiddels stopgezet om overlap met de landelijke SEBA te

€ 1.500 subsidie per fiets verstrekt. Voor bestelauto’s was dit € 4.000 per voertuig.

voorkomen. Kijk voor een overzicht van subsidieregelingen op: https://nederlandelektrisch.nl/subsidies-financiering/subsidies-en-regelingen

Iedere ondernemer kon subsidie aanvragen tot wel zeven voertuigen in totaal. Subsidie werd verleend op zowel aanschaf als lease van voertuigen. Locatie (en uitvoeringsperiode) Provincie Gelderland, 2019-2020

oktober 2021

22 Snelle fietsroutes (10 december 2019). Al 46 Gelderse bedrijven kochten elektrische vrachtfiets met subsidie natuur & Milieu | Schone Stadslogistiek Dichterbij

24

10. Uitprobeeraanbod Wat: Creëer de mogelijkheid voor ondernemers om zero-emissie

Initiatiefnemers: Een gemeente kan het initiatief nemen om een

voertuigen uit te proberen. Onbekend maakt immers onbemind.

probeeraanbod aan te bieden aan ondernemers in samenwerking

Als ondernemers de ervaring kunnen opdoen met een zero-emissie

met een aanbieder van zero-emissie vervoermiddelen. Eventueel kan

voertuig zullen zij eerder geneigd zijn de overstap te maken. In meerdere gemeenten wordt daarom geëxperimenteerd met een probeeraanbod van

een regionale mobiliteitsorganisatie de uitvoering en het contact met geïnteresseerde bedrijven voor de gemeente uitvoeren.

zero-emissie voertuigen zoals vrachtfietsen. Gedurende een beperkte periode kunnen ondernemers het vervoermiddel gratis uitproberen. Zo kunnen ondernemers op een eenvoudige manier kennismaken met de voordelen van zero-emissie voertuigen,

Financiering: Om de drempel zo laag mogelijk te houden, is het

praktijkervaring opdoen met de inzet in de eigen operatie en worden vaak eventuele

probeeraanbod het beste kosteloos. De voornaamste kosten van

vooroordelen weggenomen. Het probeeraanbod kan eventueel worden gecombineerd

het probeeraanbod bestaan uit de aanschaf of lease van zero-

met een advies (zie maatregel 10 ‘Adviesdiensten’).

emissie vervoermiddelen. In geval van aanschaf, is er ook sprake van onderhoudskosten. Ten slotte is personele inzet vereist voor het contact met geïnteresseerde bedrijven, uitgifte/terugname en instructie over de voertuigen,

Bijdrage aan zero-emissie stadsdistributie: Als ondernemers

alsmede communicatie-activiteiten om het initiatief onder de aandacht te brengen bij

de mogelijkheid hebben kennis te maken met een zero-emissie

ondernemers, bijvoorbeeld via een website of sociale media.

voertuig zullen zij eerder geneigd zijn de overstap te maken. Sommige ondernemers voelen zich benadeeld door de toekomst van ZE-stadslogistiek en het aanbieden van een gratis alternatief is een goede manier om dit gevoel weg te nemen en duidelijk te maken dat het belangrijk is om gezamenlijk uitdagingen aan te gaan en problemen op te lossen. Het probeeraanbod biedt gemeenten biedt de mogelijkheid ondernemers in het bijzonder te inspireren of te interesseren in een alternatief licht elektrisch voertuig, zoals een vrachtfiets.

Voordelen

Uitleg Voertuigemissies reduceren Haalbaarheid dichterbij voor MKB Ruimtegebruik / parkeerdruk verminderen

oktober 2021

natuur & Milieu | Schone Stadslogistiek Dichterbij

25

Voorbeeldproject

Locatie (en uitvoeringsperiode) Groningen, sinds 2020

Probeer gratis een elektrische Cargobike – door Groningen Bereikbaar

Bijzonder aan dit project Het uitproberen van de cargobike heeft Groningen Bereikbaar opgestart samen met bedrijventerrein Zuidoost. Resultaten en lessen Begin 2020 startte het project en inmiddels zijn de cargobikes 40 keer gereserveerd voor een periode van twee weken. Vooral horecaondernemers hebben veel profijt gehad van de cargobike omdat ze deze tijdens de corona-crisis konden gebruiken om maaltijden te bezorgen. Ook installatiebedrijf Heijmans heeft de cargobike uitgeprobeerd en dit beviel zo goed dat ze na de uitprobeerperiode zelf twee cargobikes hebben aangeschaft. Communicatie en promotie voor het project verloopt via sociale media en via (ondernemers)evenementen. Ondernemers die er enthousiast over zijn worden gevraagd om als ambassadeur de goede ervaringen te verspreiden, onder andere via filmpjes. Verder wordt het initiatief ook gepromoot via week- en maandbladen, bijv. van bedrijvenverenigingen. Mobiliteitsadviseurs van Groningen Bereikbaar gaan ook bij bedrijven langs om te kijken naar de beste logistieke oplossingen op maat en zij bevelen wanneer mogelijk de cargobike aan.

Projectomschrijving

Meer informatie

In Groningen kunnen ondernemers voor een periode van twee weken gratis een

Neem voor meer informatie contact op met Groningen Bereikbaar via:

e-cargobike proberen. Met een laadbak van 850 liter/100kg en een actieradius van

info@groningenbereikbaar.nl

50km is dit voor MKB-bedrijven in de stad een ideale oplossing om een bestelauto te vervangen. Doordat ondernemers kosteloos een e-cargobike kunnen uitproberen, ervaren ze gemakkelijk of dit werkt voor hun bedrijf. Ondernemers kunnen ervan leren; vooral wat ze anders zouden kunnen doen in hun bedrijfsvoering. Het project wordt uitgevoerd door Groningen Bereikbaar, een samenwerkings­ verband tussen de gemeente, provincie, VNO-NCW en Rijkswaterstaat. De gemeente wil dit initiatief koppelen aan andere initiatieven voor cargobikes zodat het voor ondernemers makkelijker wordt om een cargobike uit te proberen.

oktober 2021

natuur & Milieu | Schone Stadslogistiek Dichterbij

26

11. Adviesdiensten Wat: Voorzie lokale (MKB-)bedrijven van advies over zero-emissie

Initiatiefnemers: De gemeente kan het initiatief nemen voor het

logistiek. Een adviesdienst vanuit de gemeente of een regionale

opzetten van een adviesdienst en dit eventueel in samenwerking

mobiliteitsorganisatie is voor ondernemers een bruikbare en welkome

met een regionale mobiliteitsorganisatie uitvoeren. De gemeente kan

hulp om stappen te zetten richting verduurzaming. Voor ondernemers is niet alle kennis over de mogelijkheden van zero-emissie logistiek altijd even makkelijk

daarnaast een belangrijke rol spelen in de communicatie over het initiatief door bedrijven te wijzen op de adviesdienst.

beschikbaar. Het advies kan zich bijvoorbeeld richten op: vragen over de (aanstaande) zero-emissiezone, het in kaart brengen van kosten en baten van verschillende zeroemissie vervoermiddelen of andere alternatieve logistieke oplossingen, het opstellen

Financier: De gemeente kan een regionale mobiliteitsorganisatie de

van een verduurzamingsstrategie of stappenplan, financieringsvraagstukken (subsi­

opdracht geven adviesdiensten uit te voeren. De gemeente kan de

dies of belastingvoordelen), of andere praktische vragen.

adviesdienst gratis of tegen gereduceerde vergoeding aanbieden aan

23

ondernemers. Dit heeft een groot voordeel voor ondernemers omdat het inhuren van een adviseur anders een grote kostenpost zou zijn. Bijdrage aan zero-emissie stadsdistributie: Adviesdiensten zorgen dat ondernemers de juiste kennis hebben zodat zij concrete verduurzamingsstappen kunnen zetten. Door een beter inzicht in de haalbaarheid, betaalbaarheid en de stappen die bedrijven moeten zetten, komen bedrijven eerder in actie.

Voordelen

Uitleg Voertuigemissies reduceren Haalbaarheid dichterbij voor MKB Ruimtegebruik / parkeerdruk verminderen

23 Logistiek010 (16 juni 2021). Slimme en schone logistiek: advies op maat. oktober 2021

natuur & Milieu | Schone Stadslogistiek Dichterbij

27

Voorbeeldproject

Locatie (en uitvoeringsperiode) Regio Haaglanden en Rijnland, sinds 2015

Logistiek makelaar van Bereikbaar Haaglanden en Rijnland Bijzonder aan dit project De logistiek makelaar werkt in de hele regio aan de opgave van de duurzame bereik­ baar­heid van de logistiek. De logistiek makelaar spreekt de taal van de ondernemer, is praktisch en is actiegericht. Er werken landelijk meerdere logistiek makelaars, onder andere in Zuid-Holland, Limburg, Gelderland, Overijssel, Groningen en Utrecht. Resultaten en lessen De logistiek makelaar is een onafhankelijk adviseur waarvan bedrijven in de regio al jaren gebruikmaken. Zij ondersteunen overheden en bedrijfs-leven om op regionaal niveau de stadslogistiek efficiënter, slimmer en duurzamer te maken. De logistiek makelaar weet welke uitdagingen er spelen voor bedrijven en welke stappen zij kunnen zetten om te ver-duurzamen. De segmenten waar de makelaar het meeste advies in geeft zijn Stads- en service logistiek, en bouwlogistiek. Nieuwe stromen die nu interessant worden zijn horeca en afvallogistiek Projectomschrijving

Bedrijven komen met vragen over brandstofbesparing, reduceren van het aantal

Sinds 2015 kent Bereikbaar Haaglanden en Rijnland specifieke logistieke makelaars

gemaakte ritten, hoe al het personeel goed mee te nemen in veranderingen (gedrags­

die bedrijven helpen om hun logistiek efficiënter, slimmer en duurzamer te maken.

verandering), en hoe om te gaan met het marktaanbod voor duurzaam transport. De

Deze makelaars denken concreet mee over oplossingen. Het betreft een breed

logistiek makelaar helpt hierbij met kennis, inspiratie en concrete acties. Samen met

spectrum aan adviezen en ondersteuning: zowel containerlogistiek, bouwlogistiek

de logistiek makelaar maakt het bedrijf een plan om stappen te zetten tot efficiënter,

als stadsdistributie. De logistiek makelaar helpt bedrijven met advies op maat.

schoner en slimmer vervoer. Veel successen worden bereikt door klein te starten,

Maatregelen die minder spitsritten en kilometerreductie opleveren, dragen ook bij

omdat bedrijven bereid zijn te beginnen met pilots.

aan verminderen van de CO2-uitstoot en reduceren vaak de kosten. Denk aan het verhogen van de beladingsgraad, inzet van kleinere en schonere voertuigen, ander

Jaarlijks heeft de logistiek makelaar contact met 70-80 bedrijven en worden tien

rijgedrag van chauffeurs of inzet van data voor efficiëntere routes, bundeling of

tot twintig bedrijven geholpen met een plan van aanpak om de logistiek slimmer en

samenwerking in de keten. Bij bedrijven waar logistiek niet de hoofdzaak is, maar

schoner in te richten. De makelaar kan bij kortere en langere veranderingstrajecten

wel belangrijk is voor dagelijkse bedrijfsvoering, valt meestal de meeste winst te

betrokken zijn. Op de website Bereikbaar Haaglanden staat een lijst met succes­

behalen. Hierbij helpt de makelaar inzicht te krijgen in de logistieke stromen. De rol

verhalen van bedrijven die geholpen zijn door de makelaar. Via de makelaar hebben

van de makelaar is om te fungeren als verbinder door vraag en aanbod van logistiek

bijvoor-beeld twaalf bedrijven ervaringen opgedaan met vrachtfietsen tijdens de

bij elkaar te brengen en te fungeren als klankbord voor praktijkcases en plannen.

actie ‘Fietsen met je vracht’. Al deze bedrijven zijn daarna overgegaan op transport

Initiatiefnemers van Bereikbaar Haaglanden en Rijnland zijn de Metropoolregio

via vrachtfietsen. Onder andere SPIE maakt na een pilot nu gebruik van vrachtfietsen.

Rotterdam Den Haag, VNO-NCW West, gemeente Den Haag, TLN en evofenedex.

GroenCollect haalt nu bij horecabedrijven op het strand het afval duurzaam op en gaat nog veel verder door de restaf-val op te waarderen tot andere producten.

oktober 2021

natuur & Milieu | Schone Stadslogistiek Dichterbij

28

Bij Royal Lemkes zijn de venstertijden anders ingericht. En bij Vastgoed Service scheelt alleen een andere voorraadbeheersing al zestig ritten per week. Ook werkte de makelaar mee aan de realisatie van de Stadshub Den Haag waarbij de overheid launching customer is.

Communicatie over de dienst vindt vooral plaats via de eigen platforms van Bereikbaar Haaglanden en Rijnland, via de campagne Ways2Go en via mond-totmond-reclame. Meer informatie Zie voor meer informatie Bereikbaar Haaglanden of neem contact op met Michel Oldenburg via: michel.oldenburg@bereikbaarhaaglanden.nl

oktober 2021

natuur & Milieu | Schone Stadslogistiek Dichterbij

29

Over Natuur & Milieu Natuur & Milieu is een onafhankelijke milieuorganisatie die gelooft in een duurzame toekomst voor iedereen. Wij werken samen met anderen aan duurzame oplossingen op het gebied van energie, mobiliteit, grondstoffen en voedsel. Omdat deze thema’s de grootste impact hebben op het bereiken van onze doelen: Nederland klimaatneutraal in 2050 en herstel van biodiversiteit. Deze brochure is een initiatief van Natuur & Milieu en tot stand gekomen met ondersteuning van FedEx.

Natuur & Milieu is verantwoordelijk voor de inhoud van dit rapport. Conclusies en aanbeveling in dit rapport zijn het standpunt van Natuur & Milieu. De bevindingen weerspiegelen daarom ook niet noodzakelijkerwijs de opvattingen van FedEx en overige betrokkenen.

Colofon Natuur & Milieu, Utrecht, oktober 2021

Vormgeving DeUitwerkStudio

Contact Natuur & Milieu E-mail: info@natuurenmilieu.nl Telefoon: +31 (0)30 233 13 28