B1 d.d. 13 juni 2024 van de ODRN over Bestuursrapportage kwartaal 1 2024 ODRN

Omgevingsdienst

Regio Nijmegen

Mariënburg 75

6511 PS Nijmegen

Colleges van B&W Gemeente Berg en Dal, Beuningen, Heumen, Druten, Nijmegen en Wijchen

Telefoon

(024) 751 7700

E-mail

info@odrn.nl

Postbus 1603 6501 BP Nijmegen

Gedeputeerde Staten Provincie Gelderland

Datum

Ons kenmerk

Contactpersoon

13-06-2024

E24.002405

Jochem Jacobs Direct telefoonnummer

Onderwerp

Bestuursrapportage kwartaal 1 2024 ODRN

Datum uw brief

024-7517700

Aan de colleges van Burgemeester en Wethouders van de in de ODRN deelnemende gemeenten en het College van Gedeputeerde Staten van Gelderland, Bij deze bieden wij u de bestuursrapportage over het eerste kwartaal van 2024 aan. Deze rapportage geeft een overzicht van de uitgevoerde werkzaamheden en de daarbij behorende financiële situatie van de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN).

Ontwikkelingen en bereikte Resultaten Het eerste kwartaal van 2024 stond in het teken van de implementatie van de Omgevingswet en de verandering van systemen. Deze veranderingen zijn succesvol verlopen dankzij de inzet en flexibiliteit van onze medewerkers. Enkele andere hoogtepunten van het eerste kwartaal zijn onder andere de oplevering van het Plan van Aanpak Robuustheid en de uitwerking van de Innovatieagenda. Tevens zijn de Jaarstukken en de Begroting op tijd afgerond en ingediend en verlopen de gesprekken over de BRIKS-taken die teruggaan naar de gemeente Nijmegen naar behoren. Financiële zorgen Ondanks de behaalde successen, zijn er ook enkele zorgen die we onder uw aandacht willen brengen. Ons weerstandsvermogen is momenteel onvoldoende om de vastgestelde risico's af te dekken. Op dit moment bedraagt ons eigen vermogen €2 ton (mits het bestuur op 11 juli instemt met het voorstel om het positieve resultaat uit 2023 aan de reserves toe te kennen), terwijl de risico's zijn becijferd op €1,4 miljoen. Wij hebben u eerder verzocht een bedrag van €1,2 miljoen te reserveren om deze risico's te af te dekken. Een aantal risico's, zoals hoge inhuurkosten en ziekteverzuim, doen zich al voor en dragen bij aan een verwachtend tekort over 2024 van € 7 ton (met een bandbreedte van plus of min € 0,5 miljoen).

Vervolgvel

1

Inhuur en Ziekteverzuim De kosten voor inhuur blijven onverminderd hoog met een percentage van meer dan 30%. Een trend die zich in het eerste kwartaal van 2024 heeft voortgezet en welke voornamelijk zit bij de bouw (BRIKS) afdelingen. Daarnaast blijft het ziekteverzuim aanzienlijk, wat resulteert in een lagere productiviteit.

We voeren met ons MT-gesprekken over maatregelen om tekorten zoveel mogelijk te voorkomen en zullen u hierover in de volgende bestuursrapportage (tot en met juli 2024) informeren. Het Algemeen Bestuur heeft ons verzocht de bestuursrapportage vergezeld van een brief aan uw

Bijlage: Bestuursrapportage ODRN Q1 2024

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

Inhoudsopgave Inleiding

3

1. Werkzaamheden tot en met maart 2024

6

1.1.

Programmaverantwoording

7

1.2.

Programma Vergunningen

9

1.3.

Programma Toezicht en handhaving

11

Programma Juridisch en advies

14

1.4.

1.5.

1.4.1.

Juridisch

14

1.4.2.

Advies

15

1.4.3.

Projecten

16

Programma Seveso

17

2. Bedrijfsvoering

21

2.1.

Personeel

22

2.2.

Informatievoorziening

26

2.3.

Communicatie

27

2.4.

Ontvlechting Nijmeegse BRIKS-taken

28

2.5.

De ODRN als robuuste omgevingsdienst

29

2.6.

Strategische samenwerking

31

2.7.

Gastheerovereenkomst Nijmegen

32

3. Financiën

33

3.1.

Begroting, prognose en resultaatverwachting 2024

35

3.2.

Verklaring van afwijkingen tussen begroting en prognose

37

2

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

Inleiding

3

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

Met deze rapportage informeren we u over de resultaten van de eerste drie maanden van 2024. Een periode waarin we diverse mooie ontwikkelingen hebben doorlopen, maar we ook te maken hebben gekregen met financiële zorgen. Deze delen we graag met u in deze rapportage. Dit kwartaal startte met de invoering van de Omgevingswet, de overname van financiële en HR-taken van de gemeente Nijmegen, gesteund door een nieuw ICT-systeem en het werken met een nieuw zaaksysteem. Ook de werkzaamheden rondom het interbestuurlijk programma, de uitwerking van het VTH-beleid naar een VTH uitvoeringsprogramma en de opvolging van het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid Industrie en Omwonenden krijgen steeds meer gestalte. Dit alles heeft veel van onze medewerkers gevraagd. Tegelijkertijd zien we dat we de eerste mijlpalen hebben bereikt. Graag benoem ik bijvoorbeeld: 

de oplevering en verzending van het Plan van aanpak Robuustheid;



de uitwerking van de Innovatieagenda;



de oplevering van de Jaarstukken en Begroting.

Allemaal ontwikkelingen en zaken die bijdragen aan de in februari 2024 door de ODRN vastgestelde visie om van de ODRN een kennisorganisatie te maken die uitvoert, om op die manier onze missie “een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving” blijvend te garanderen.

Reorganisatie De herijking van de visie en missie gaat hand in hand met het lopende reorganisatietraject dat als doel heeft de kennis en expertise binnen onze organisatie beter tot haar recht te laten komen. Deze reorganisatie wordt in de loop van dit jaar verder uitgewerkt en zal in de jaren daarop uitgerold worden. In het traject worden de BRIKS-ontvlechting en de gevolgen van deze ontvlechting voor de ODRN ook meegenomen.

Personeel en financiën De bovengenoemde ontwikkelingen tonen de flexibiliteit en het doorzettingsvermogen van de organisatie. Dat neemt echter niet weg dat er veel gevraagd wordt van de medewerkers. We hebben te maken met een hoger dan gemiddeld ziekteverzuim, meer inhuur dan gewenst en een achterblijvende realisatie op het reguliere werk (cijfers per opdrachtgever lopen uiteen). Dit heeft zijn weerklank op de financiële positie van de organisatie. De prognose is dat we een tekort verwachten aan het einde van het jaar. Omdat we een laag eigen vermogen hebben, zullen we mogelijk een aanvullende bijdrage van onze deelnemers moeten vragen. De financiële situatie staat ontwikkeling in de weg. We hebben een aantal nieuwe initiatieven op on hold gezet en maken samen met ons bestuur de keuze over het wel of niet door laten gaan hiervan.

4

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

Naast financiële en personele vraagstukken, streven we er ook naar om aan de diverse (door ons opgestelde) kwaliteitscriteria te voldoen. Deze laten zien dat veel van de indicatoren op dit moment worden behaald, maar we zien ook verbeterpunten waar we reeds mee aan de slag zijn. Resumerend hebben we een innoverend kwartaal achter de rug waarin we als organisatie niet stil hebben gezeten. In de volgende hoofdstukken van deze rapportage gaan we dieper in op de realisatie van dit kwartaal. Steve Kuils, Directeur ODRN

5

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

1.

Werkzaamheden tot en met

maart 2024

6

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

1.1. Programmaverantwoording In volgende tabel ziet u de realisatie tot en met maart 2024 uitgesplitst naar programma en vakgebied.

Programma Vergunningverlening

Vakgebied

Realisatie Totaal Voortgang Q1 2024 werkplan

BRIKS Milieu Totaal

1.897 1.255 3.152

6.454 5.377 11.832

29% 23% 27%

BRIKS Milieu Totaal

1.027 954 1.981

4.837 3.771 8.608

21% 25% 23%

Juridische diensten Specialistisch Advies Projecten Totaal

217 463 995 1.676

872 2.319 6.671 9.863

25% 20% 15% 17%

6.809

30.303

22%

Toezicht & Handhaving

Juridisch en advies

Totaal

We lopen met een totale realisatie van 22% achter op schema. Er is vooral onderproductie bij de uitvoering van projecten (15%). In het algemeen komt dat door personele krapte. We geven voorrang aan onze reguliere taken en hebben onvoldoende capaciteit om de projecten goed te bemensen. We lichten een aantal achterblijvers toe: De uitvoering bodemtaken voor de gemeente Nijmegen blijft achter op werkplan (werkplan € 4,1 ton realisatie 6%). Dit is een nieuw project naar aanleiding van de wijzigingen voor bodemtaken onder de Omgevingswet. We hebben nog onvolledig zicht op de omvang van de taken. Met de inzichten die we met dit project opdoen, kunnen we toekomstige bodemprojecten beter inschatten. Verder hebben we in afwachting van de definitieve subsidietoekenning nog geen productie geleverd voor het project Maatwerkaanpak verduurzaming industrie van de provincie Overijssel. Hiervoor is in het werkplan een bedrag van € 2,7 ton opgenomen. Ook de productie van het project Advisering intake en omgevingstafel van de gemeente Nijmegen (werkplan € 2,2 ton realisatie 7%) loopt achter. Dat komt doordat de gemeente Nijmegen onze inzet beperkt tot zaken met een bouwkundig knelpunt (initiële afspraak was een standaard dossierprocedure). Ten slotte loopt ook het project toezicht en handhaving energiebesparingsplicht (werkplan € 2,3 ton realisatie 10%) door onderbezetting achter op schema.

We verwachten dat de besteding in de tweede helft van 2024 zal toenemen, want in mei 2024 is een nieuwe energietoezichthouder gestart. De uitvoering van de programma’s Vergunningverlening (27%) en Toezicht en Handhaving (23%) liggen min of meer op schema. Bij vergunningverlening BRIKS zien we een lichte overproductie (29%) door een piek in het aantal aanvragen in december 2023. Dat komt door de inwerkingtreding van de Omgevingswet. 7

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

De hogere productie bij vergunningverlening BRIKS en de onderproductie bij veelal milieu projecten zorgt in het eerste kwartaal van 2024 voor een hoger aandeel productie BRIKS; aandeel BRIKS bedroeg in het eerste kwartaal 51% (begroot: 44%) en het aandeel milieu was 49% (begroot: 56%).

8

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

1.2. Programma Vergunningen De invoering van de Omgevingswet vergde tijd bij de vergunningverlening om te leren omgaan met de nieuwe wetgeving en de complexiteit en het ontbreken van structuur die de wet met zich meebrengt. Daardoor hebben we gemiddeld iets meer uren aan de producten besteed. Hier is deels rekening mee gehouden in de kengetallen van het werkplan. Procedures die al zijn gestart voor 1 januari 2024, werken we af op de vertrouwde manier in het vorige systeem.

BRIKS De realisatie van de werkplannen voor de BRIKS-taken (Bouwen, Reclame, Inritten, Kappen, Slopen) ligt qua kosten enkele procenten voor en qua aantallen iets achter op de raming in het eerste kwartaal. In december 2023 was er een piek in het aantal aanvragen, waardoor het aantal openstaande zaken flink is toegenomen. Naar verwachting komt er in de loop van het jaar meer evenwicht in de verhouding tussen kosten en aantallen. Naast de invoering van de Omgevingswet vormde ook de overgang op het nieuwe zaaksysteem OpenWave een uitdaging door de veranderingen die dit met zich meebrengt bij het afwerken van vergunningaanvragen.

Milieu Er zijn in het eerste kwartaal nog geen nieuwe aanvragen onder de Omgevingswet ingediend, maar er zijn wel nieuwe vooroverleggen gestart. Er is vooral gewerkt aan meldingen en omgevings-vergunningen die vóór 1 januari 2024 zijn gestart. De besteding van 23% ligt iets onder begroting. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet spreken we niet meer van inrichtingen, maar van milieubelastende activiteiten (mba’s). In 2023 zijn alle bedrijven omgezet in deze mba’s. In 2024 vergt het leren werken met de Omgevingswet de nodige inspanning. Er is gewerkt aan nieuwe afspraken met ketenpartners en onze werkwijzen zijn op hoofdlijnen aangepast. Omdat er nog geen aanvragen onder de Omgevingswet zijn ingediend, geeft ons dat de tijd om te wennen aan ons nieuwe zaaksysteem. Dit jaar werken we nog aan het adviseren op omgevingsvergunningen voor complexe gemeentelijke bedrijven buiten onze regio binnen Gelderland. Het gaat hierbij om complete adviezen over te nemen besluiten voor vergunningen. Maar ook adviezen op inhoudelijke onderdelen zoals geluid, luchtemissies of externe veiligheid. De samenwerking komt er anders uit te zien, omdat omgevingsdiensten deze taak zelf gaan uitvoeren. Wel handelen we nog oude zaken af en geven we desgewenst advies.

Programma Complexe vergunningverlening Binnen het project Complexe vergunningverlening zijn met het project Scherper in de Wind stappen gemaakt die het vergunningsverleningsproces hebben verbeterd. Het project werd eind 2023 afgerond en de processen zijn geïmplementeerd. Ook is voor de tweede keer het symposium Samen Sterker georganiseerd in samenwerking met provincie Gelderland en de ODRA.

9

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

KPI’s Tijdigheid meldingen en vergunningen

Waarde1

Norm

Aantal

BRIKS-meldingen

91 %

90 %

2.118

BRIKS reguliere vergunningen

98 %

90 %

1.707

BRIKS uitgebreide vergunningen

47 %

90 %

78

Milieu-meldingen

59 %

90 %

348

Milieu reguliere vergunningen

65 %

90 %

114

Milieu uitgebreide vergunningen

6%

90 %

33

Met name de uitgebreide procedures worden niet binnen de termijn afgehandeld. Daarvoor zijn verschillende redenen. Het betreft voor een groot deel complexe procedures met de provincie als bevoegd gezag. Ook konden procedures niet eerder worden afgerond vanwege een koppeling aan een Wnb-vergunning en deden ketenpartners langer over het geven van hun advies. De schaarse capaciteit van de luchtspecialisten en vergunningverleners in combinatie met het relatief hoge ziekteverzuim is hier ook in terug te zien. Dit capaciteitstekort is ook te zien bij de adviseurs van de vergunningaanvragers. Daar waar de vastgestelde normen niet gehaald worden, gaan we met ons MT in gesprek. De uitkomsten daarvan zullen in de volgende rapportages aandacht krijgen. De realisatie laat zien dat een aantal kpi’s, deels door externe factoren, sterk achterloopt op de norm. Dit inzicht roept de vraag op naar het realiteitsgehalte van een aantal normen. Dit gaan we met ons algemeen bestuur bespreken. Naar aanleiding hiervan zullen we mogelijk sommige normen bijstellen. Hierover informeren we u in volgende rapportages.

1 De waarde van de KPI wordt gemeten van april 2023 tot april 2024.

10

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

1.3. Programma Toezicht en handhaving Ook bij toezicht vergde het leren werken met de Omgevingswet en het nieuwe zaaksysteem meer tijd bij de uitvoering van de werkzaamheden. Hierdoor lopen we qua aantallen controles wat achter op de planning. Deze inefficiëntie hopen wij gaandeweg het jaar opgelost te hebben.

BRIKS De besteding van 21% ligt iets onder de begroting. Wij hebben gelukkig eind 2023 toezichthouders kunnen aannemen, waardoor het werkplan gerealiseerd kan worden. Vrije veld In 2024 hebben wij voor gemeente Nijmegen een start gemaakt met het vrije veldtoezicht. Dit heeft al enkele goede resultaten opgeleverd, onder andere dat het instorten van een woning door het illegaal aanleggen van een kelder is voorkomen. Asbest Voor toezicht Asbest worden er op dit moment meer overtredingen geconstateerd dan dat de ODRN conform de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) kan oppakken. Daarom is de huidige werkwijze om op basis van risicogestuurde afwegingen te bepalen welke zaken we oppakken en hoe we die oppakken (bestuursrecht / strafrecht). Opvallend is de relatief grote groep aannemers en (groot)vastgoedeigenaren waarbij we overtredingen van de regels constateren. Ontwikkelingen sloop- en bouwveiligheid We hebben medewerkers opgeleid om de kwaliteit en het proces van de sloop- en bouwveiligheid te verbeteren. Vanwege de gewijzigde wetgeving en door de overgang naar het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) zien wij ook dat wij meer verzoeken hiervoor binnenkrijgen. Dit leidt allemaal tot meer veiligheid rondom de sloop- en bouwplaatsen.

Intrekken oude vergunningen Door de overgang van het nieuwe zaaksysteem geven wij extra aandacht aan het intrekken van oude (niet uitgevoerde) vergunningen. Hiermee willen wij voorkomen dat vergunningen op basis van verouderde wetgeving (zoals lage isolatiewaarden) uitgevoerd worden. Het intrekken van deze vergunningen loopt volgens planning tot juli 2024.

11

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

Milieu De voortgang van de werkzaamheden zit qua financiële besteding in het eerste kwartaal op 25%. De afhandeling van zowel de producten als projecten / maatwerkopdrachten door de afdeling toezicht Milieu zit op 14%. De oorzaken van laatstgenoemde percentage zijn de inwerkingtreding van de Omgevingswet en het nieuwe systeem OpenWave. Dat kost de medewerkers extra tijd. De verwachting is dat dit in de loop van het jaar geleidelijk aan minder extra tijd zal kosten. Daarnaast worden sommige milieucontroles pas als afgerond product in de realisatie zichtbaar, indien het hele inspectietraject inclusief hercontroles is afgerond. Dat geeft een wat vertekend beeld. In het tweede kwartaal zal dat vertekende beeld worden gecorrigeerd. Aanpak ondermijning De inzet op ondermijning verloopt grotendeels volgens planning. Voor de gemeenten Beuningen, Druten en Wijchen is eind maart ongeveer 30% van de budgettaire ruimte per gemeente besteed aan ondermijningscontroles en aan werkzaamheden met betrekking tot het Programma Veilig Ondernemen (PVO) en Veilig Buitengebied. De ODRN is partner in de totstandkoming en uitvoering hiervan en levert op meerdere gebieden een bijdrage. Voor de gemeente Nijmegen geldt dat ongeveer 50% van de budgettaire ruimte is besteed. Dit kan aan het einde van het jaar leiden tot een overschrijding van het budget, we gaan de besteding nauwgezet volgen.

De voornaamste reden voor de bestedingstoename heeft te maken met de inzet van extra toezichthouders vanwege de veiligheid en de afstemming met de gemeente en toezichtpartners. Veiligheid toezichthouders Voor Nijmegen geldt dat het toezicht in een specifiek deel van het West Kanaal Sluis (WKS)-gebied vanwege bedreigingen en geweld tijdelijk heeft stilgelegen maar in het laatste kwartaal van 2023 weer is hervat. Er zijn opnieuw toezichthouders bedreigd, dit wordt momenteel onderzocht door de politie. De controles worden ondertussen gecontinueerd samen met de politie en in nauw overleg met collega’s van gemeente Nijmegen. Met de gemeente werken we momenteel aan een manier om samen met hen, de politie en andere partners de industriegebieden die gevoelig zijn voor ondermijning, waaronder WKS, schoon, heel en veilig te krijgen. Ook in gemeente Berg en Dal is sprake van een situatie waarbij toezichthouders zijn bedreigd. Daar wordt op dit moment ook met de gemeente en politie gewerkt aan een situatie waarbij het toezicht doorgang kan vinden zonder dat de daarbij betrokken mensen in gevaar worden gebracht. De inzet van externe toezichthouders in de Nijmeegse situatie is inmiddels een feit en dit zal in Berg en Dal wellicht ook onvermijdelijk zijn. Dit kan extra kosten met zich meebrengen.

12

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

KPI’s Onderwerp

Waarde

Norm

Aantal

Tijdigheid klachten

BRIKS-klachten

77 %

80 %

526

Tijdigheid klachten

Milieu-klachten

97 %

80 %

1.776

Naleefgedrag controles

BRIKS-controles

75 %

60 %

870

Naleefgedrag controles

Milieu eerste controles

55 %

60 %

838

Naleefgedrag controles

Milieu eerste hercontroles

64 %

60 %

404

De afhandeling van BRIKS-klachten ligt iets onder de norm, maar wel met een stijgende lijn t.o.v. 2023. Meldingen worden wel op tijd opgepakt (meestal direct). Echter de afhandeling kost vaak meer tijd dan de benodigde termijn. Klagers zijn doorgaans wel tijdig geïnformeerd. We zien dat het naleefgedrag bij controles redelijk goed is.

13

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

1.4. Programma Juridisch en advies 1.4.1.

Juridisch

Afdeling Juridisch Advies loopt iets achter op schema wat betreft de voortgang van de projecten en producten.

Servicepunt voor burgers Op 1 januari 2024 opende de ODRN het Servicepunt vergunningen en meldingen voor burgers uit gemeenten Berg en Dal, Beuningen en Heumen. Hierbij beantwoorden omgevingsplantoetsers en vergunningverleners vragen van burgers. Deze dienstverlening heeft een rustige startperiode gehad maar we zien dat er behoefte aan is en dat de adviezen gewaardeerd worden.

Vier-ogen-check De vier-ogen-check die we op de omgevingsplantoetsing voor gemeente Nijmegen verzorgen voor het vooroverleg wordt goed ontvangen door de casemanagers van gemeente Nijmegen. We versterken hiermee de onderlinge samenwerking en kennisdeling.

Formatie Binnen het team Juridisch Advies BRIKS is een van de senior medewerkers vertrokken. Dit merkten we in het reguliere werk. Door middel van interne doorgroeimogelijkheden in combinatie met inhuur vanaf mei weer op volle kracht.

Omgevingswet De afdeling Juridisch Advies heeft veel aanpassingen moeten doen in brieven en werkafspraken. Daarnaast lag er in het eerste kwartaal extra werk doordat veel burgers nog in december hun aanvragen hebben ingediend (voornamelijk BRIKS). Deze zijn inmiddels grotendeels verwerkt. Naast de bulk van aanvragen die we in 2023 hebben ontvangen en die in het eerste kwartaal 2024 zijn verwerkt, heeft de afdeling extra vragen beantwoord van interne collega’s en burgers naar aanleiding van de veranderingen in het kader van de Omgevingswet. Dit heeft de juridische afdeling met name op gebied van vergunningverlening extra belast.

14

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

1.4.2.

Advies

De realisatie van team Specialistisch Advies is conform het werkplan. De invoering van de Omgevingswet heeft als gevolg dat de regio veel ruimere mogelijkheden heeft om beleid met betrekking tot specialistische onderwerpen (geluid, geur, externe veiligheid, bodem) in het omgevingsplan op te nemen. Wij hebben op dit punt intensief contact met onze gemeentelijke opdrachtgevers om hierin te adviseren. Ook bij de specialistische adviseurs zien wij een krapte op de arbeidsmarkt. Senioren zijn vrijwel niet beschikbaar.

Bodemtaken De bodemtaken voor de ODRN zijn sinds dit jaar uitgebreid met: 

Meldingen gesloten bodemenergiesysteem buiten inrichting (Nijmegen);



Meldingen bodemsanering, incl. graven (Nijmegen);



Bodemadvies bij bedrijven (overige regiogemeenten).

Om daarop te anticiperen is het team Bodem met 1,33 FTE uitgebreid.

Waterkwaliteit Vanuit de provincie is er veel aandacht voor waterkwaliteit, meer specifiek voor het halen van de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) in 2027. Onze waterspecialisten hebben in dit traject een belangrijke adviserende rol.

Luchtkwaliteit Gelderland In het eerste kwartaal van het 2024 zijn er meerdere projecten uitgevoerd. Projecten als advisering van Provinciale infrastructurele projecten, update van databestanden GGD rapportage luchtkwaliteit en monitoring luchtkwaliteit langs provinciale wegen en het mede organiseren van het Gelders Platform Milieu zijn uitgevoerd. In dezelfde periode is er ook een dashboard ontwikkeld. Het dashboard Luchtkwaliteit-analyse 2030 geeft inzicht in de luchtkwaliteit op nieuwe woningbouwlocaties en huidige woningen ten opzichte van de wettelijke grenswaarden en de advieswaarden van de Wereld Gezondheid Organisatie.

Programma Gezonde en Veilige Leefomgeving Lucht en Geluid Wij zijn adviseur en sparringpartner voor het programma Gezonde en Veilige Leefomgeving van provincie Gelderland. Dit betreft met name beleidsondersteuning met betrekking tot onderwerpen als luchtkwaliteit, geur, het Schone lucht-akkoord, wegverkeerslawaai, afhandeling geluidsklachten wegverkeer en het actieplan Geluid.

15

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

1.4.3.

Projecten

Bij een aantal projecten lopen we iets achter op het werkplan. Hieronder worden enkele projecten toegelicht

Energielabels kantoren Dit project verloopt volgens planning. Er zijn 150 panden gecontroleerd van de 408 energielabel C-plichtige kantoorpanden. Door de aanpak van grote naar kleine gebouwen voldoet inmiddels 73% van het totale kantooroppervlak aan de labelplicht. De ambitie is om dit jaar op 250 panden toezicht te hebben opgepakt en in 2025 de laatste 150 panden op te pakken.

Advies Wnb provinciale bedrijven In dit project ondersteunen wij de provincie met de inhoudelijke beoordeling van stikstofemissies als onderdeel van Wnb-vergunningaanvragen van industriële bedrijven. Afgelopen kwartaal is de zogenaamde ‘FastLane’-methodiek succesvol geëvalueerd. De kern van deze methodiek is dat alle betrokkenen eenzelfde tijdsperiode (een week) vrijmaken om gezamenlijk een procedure te doorlopen. Het idee is om deze methodiek verder te optimaliseren en te onderzoeken of deze toepasbaar is op Omgevingswetprocedures.

Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel Het Interbestuurlijk programma (IBP) heeft als doel het VTH-stelsel te versterken. We volgen de landelijke ontwikkelingen, nemen deel aan werkgroepen en geven uitvoering aan eigen projecten, zoals: 

De pilot Kennissessie toezichtspraktijk ZZS is uitgevoerd en krijgt landelijk navolging. We nemen deel aan het programmacollege ZZS;



De implementatie van het VTH-beleid wordt voortvarend opgepakt;



Het onderwerp circulaire economie krijgt vorm in de regionale strategie;



Het voorstel voor het project Breed traineeprogramma is geaccordeerd en start volgens planning na de zomer;



Twee milieutoezichthouders volgen de opleiding tot dronepiloot.

We hebben meer dan de helft van de beschikbare subsidie besteed en de verwachting is dat we in 2024 de eigen projecten afronden en hiervoor het resterende budget kunnen inzetten.

16

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

1.5. Programma Seveso Op 1 januari 2024 veranderde de naam Brzo in Seveso. Brzo was een afkorting van Besluit risico’s zware ongevallen, de Nederlandse invulling van de Europese Sevesorichtlijnen. De richtlijnen zijn opgenomen in de Omgevingswet en om deze reden is de naam veranderd.

Vergunningverlening BRIKS In december 2023 was er een piek in het aantal aanvragen. De besteding is hoger dan gepland. Het aantal aanvragen begin dit jaar is juist veel minder dan voorgaande jaren. We verwachten dit jaar uit te komen op een normale werkvoorraad. De aanvragen van vóór 1 januari 2024 worden binnen de gebruikelijke termijn afgehandeld. De aanvragen die na 1 januari 2024 onder de Omgevingswet zijn binnengekomen hebben gemiddeld een wat langere behandelingstermijn.

Vergunningverlening Milieu We lopen achter op het werkplan (11%). Eind 2023 waren er iets meer (kleine) aanvragen dan gebruikelijk. Deze aanvragen zijn in behandeling. Er zijn nog geen aanvragen onder de Omgevingswet ingediend. We werken daardoor met name nog volgens de Wabo en in ons oude zaaksysteem WRS. Wellicht dat een aantal producten nog niet in de juiste categorie is weergegeven vanwege de overgang naar de Omgevingswet en naar ons nieuwe zaaksysteem OpenWave. De achterstand is te verklaren doordat de verwachting was dat een aantal grote aanvragen vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet zou worden ingediend. Dat is de bedrijven niet gelukt, waardoor zij nu tijd nodig hebben om de aanvraag aan de nieuwe wet aan te passen. Het percentage goedkeuringsbesluiten en de beoordeling van rapportages vallen wel hoger uit.

Toezicht BRIKS De uitvoering van BRIKS-toezicht ligt met 12% achter op schema van de begroting. De capaciteit stond vanwege vertrek van medewerkers onder druk. Afgelopen maanden is het reguliere werk allemaal uitgevoerd. Toezicht op bestaande bouw is wat uitgesteld. Er is inmiddels een nieuwe inspecteur gestart en de capaciteit is per 1 april weer op orde. Er zal komend jaar sprake zijn van overdracht van een aantal bedrijven van gemeente/regio OD naar ODRN. Dit betekent mogelijk meer werk voor toezicht bestaande bouw.

Toezicht Milieu De besteding op hercontroles en milieucontroles is hoog met 46% en 63%. Het kost meer tijd om de onder de Omgevingswet de milieubelastende activiteiten (mba) te controleren. Dat geldt zowel voor het voorbereiden als het uitwerken van een milieucontrole. In de voorbereiding maken we bijvoorbeeld het toezichtplan mba-proof. 17

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

De totale inzet op toezicht Milieu loop iets achter met 20%.

Juridisch Advies De besteding ligt op schema met 21%. Voor provincie Gelderland is de juridische inzet bij milieuvergunningverlening hoog. Dit betreft met name zaken bij de bedrijven Sachem en Arkema. De invoering van de Omgevingswet geeft extra uitzoekwerk om het overgangsrecht goed te kunnen hanteren. Dit betekent dat er in zijn algemeenheid meer tijd per product wordt besteed.

KPI’s Tijdigheid meldingen en vergunningen Waarde

Norm

Aantal

Seveso-meldingen

67 %

90 %

18

Seveso reguliere vergunningen

83 %

90 %

29

Seveso uitgebreide vergunningen

0%

90 %

7

We hebben contact met de aanvragers over de planning van vergunningprocedures. Bedrijven zijn op de hoogte als een vergunning niet tijdig kan worden verleend. De vertraging kan meerdere oorzaken hebben. Zo hadden we te maken met personeelstekorten en hebben opdrachtgevers de benodigde stukken niet altijd tijdig aangeleverd. Vertraging in de vergunningprocedures is ook ontstaan vanwege de verplichte koppeling met de Wet natuurbescherming-procedure (Wnb). Vanuit het project Scherper aan de Wind zijn de vergunningsprocedures aangescherpt.

Actualiteit Actualisaties en actualisatietoetsen voeren we uit in een actualisatieprogramma. Van de 61 Seveso- en RIE4-bedrijven hebben 50 bedrijven een actuele vergunning (82%). Bij de 11 bedrijven die geen actuele vergunning hebben, lopen procedures om tot actualisatie te komen. Dit heeft in de eerste periode van 2024 nog niet geleid tot nieuwe definitieve geactualiseerde vergunningen. De actualiteit van de vergunningen is daarmee hetzelfde als aan het begin van dit jaar. Verder staan conform de afgesproken actualisatiefrequentie voor 2024 vier actualisatietoetsen gepland voor Seveso- en RIE4-bedrijven. Deze worden momenteel uitgevoerd.

18

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

KPI’s Toezicht Seveso

Waarde

Norm

Aantal

Tijdigheid klachten

Milieuklachten

100 %

80 %

2

Naleefgedrag

BRIKS-controles

76 %

60 %

17

Milieu eerste controles

49 %

60 %

71

Milieu eerste hercontroles

53 %

60 %

36

Seveso eerste inspectie

40 %

60 %

35

Seveso eerste herinspectie

100 %

60 %

4

controles

Meldingen van milieuklachten pakken we op tijd op (meestal direct). We zien dat het naleefgedrag van bedrijven niet voldoet aan de norm. Bij hercontroles wordt beter voldaan. Controle op wet- en regelgeving blijft dan ook belangrijk.

Projecten Opleidingskosten Seveso Het budget dat de provincies beschikbaar hebben gesteld voor de Seveso-opleidingen is ruimschoots overschreden. In de accountgesprekken bespreken we hoe we hiermee omgaan. Het project wordt afgesloten en er zal vanaf nu dan ook niet meer op worden geschreven. Desondanks hebben nog diverse medewerkers (vergunningverleners en inspecteurs) de aanvullende opleidingen te volgen. Seveso Oost De besteding op de sub-projecten binnen Seveso Oost is niet gelijk verdeeld. Totaal is sprake van een onderbesteding. Vooral de afstemming met partners zoals de Arbeidsinspectie, Veiligheidsregio en de overige Seveso-omgevingsdiensten vraagt veel tijd. Bovenformatie Seveso-inspecteurs We zijn op dit moment bezig met de sollicitatieprocedure. De verwachting is dat deze plek per 1 juni kan worden ingevuld. De formatie is daarmee op orde. Het is een fantastische ontwikkeling die tegelijkertijd veel tijd en energie vraagt van de huidige inspecteurs en coördinator. We hebben dan namelijk vijf inspecteurs in dienst die nog niet volledig zijn opgeleid, naast vier ervaren inspecteurs. De andere Seveso-omgevingsdiensten hebben aangegeven te willen helpen met de begeleiding. Regiebedrijven Seveso Voor de bedrijven JCL en Sachem voeren we regie op de VTH-uitvoering.

Dit betekent dat een projectleider de voortgang bewaakt en sturing geeft aan complexe vergunningenprocedures of handhavingszaken. Ook het coördineren van het contact met de omgeving is hierin een belangrijke taak. De regie op vergunningverlening, toezicht en handhaving verloopt conform afspraken en planning. De regie op het overleg met de omgeving verloopt moeizaam vraagt om extra inzet en afstemming.

19

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

Financiële zekerheid Het Omgevingsbesluit bevat regels voor het bevoegd gezag over het opnemen in omgevingsvergunningen opnemen van voorschriften over financiële zekerheid bij majeure risico bedrijven. Het stellen van een financiële zekerheid is wenselijk om de overheid (maatschappij) te beschermen tegen de financiële milieuschade bij faillissement bij bedrijven (o.a. bodemvervuiling, opruimen afval). Er heeft afstemming plaatsgevonden met onder andere opdrachtgevers, juristen en vergunningverleners over de criteria op basis waarvan bedrijven worden geselecteerd om financiële zekerheid op te nemen in de vergunning. Bij voorkeur kiezen we voor een Seveso-bedrijf dat een uitgebreide vergunning aanvraagt. Op dit moment zijn nog geen aanvragen onder de Omgevingswet binnengekomen. We onderzoeken scenario’s om toch te kunnen starten met de pilots zodat we dit jaar in circa 5 vergunningen de financiële zekerheidsstelling kunnen opnemen.

20

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

2.

21

Bedrijfsvoering

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

2.1. Personeel Ziekteverzuim Het ziekteverzuim van januari t/m maart 2024 bedraagt 7,8%. Dat is een lichte verslechtering ten opzichte van het eerste kwartaal in 2023 (7,6%). Het percentage is aanzienlijk hoger dan onze norm van 5% en dat is zorgelijk. Opmerkelijk is dat lang verzuim dit kwartaal hoger is dan het eerste kwartaal vorig jaar. Het kort verzuim is relatief laag. Wederom is goed zichtbaar dat er weinig verzuim het eerste ziektejaar overgaat. Naast de afgesproken intensieve begeleiding van het verzuim door HR in samenwerking met de managers zijn we begin 2024 overgestapt naar een nieuwe arbodienst waardoor we meer grip gaan krijgen op het ziekteverzuim. Het ICT systeem van de arbodienst zal worden gekoppeld aan AFAS ons nieuwe HR systeem. Hierdoor wordt het monitoren van het verzuim ook verbeterd. Het ziekteverzuim uitgesplitst op verzuimduur: Q1 2024

Q1 2023

Kort (t/m 7 dagen)

1,3%

2,0%

Middel (8 t/m 42 dagen)

1,6%

2,1%

Lang (43 t/m 365 dagen)

4,0%

2,5%

Extra lang (> 365 dagen)

0,9%

1,0%

Totaal

7,8%

7,6%

Het verzuimpreventie-initiatief begon eveneens in 2023, als aanvulling op onze verzuimbegeleiding. Het "Vitaliteit" project is gelanceerd om een doordacht vitaliteitsbeleid te creëren. Voor 2024 hebben we een kalender van activiteiten op het intranet, zoals evenementen over werk-privé balans, thuiswerken, mantelzorg en ouderschap. Cursussen en workshops werden ingezet om alle medewerkers te betrekken en te motiveren voor gezondheid en motivatie op het werk. Dit preventieve beleid, onderdeel van onze strategie, heeft tot doel het verzuim te verminderen en het welzijn van medewerkers te vergroten. We streven naar een veerkrachtigere en vitalere organisatie, waarin medewerkers zich gewaardeerd voelen en hun gezondheid als prioriteit wordt beschouwd.

Strategische Personeelsplanning We hebben in het eerste kwartaal waardevolle sessies gehad die ons veel inzicht hebben gegeven en informatie hebben opgeleverd voor de Strategische Personeelsplanning. De personeelsbezetting, zowel kwalitatief en kwantitatief, moet op orde zijn. We zijn afhankelijk van onze kennis en we blijven daarom investeren in trainingen en opleiding van onze medewerkers. Ook de krapte op de arbeidsmarkt vraagt om strategisch na te (blijven) denken over hoe we toekomstbestendig kunnen zijn en blijven.

22

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

De speerpunten die we hebben geformuleerd voor de toekomst zijn: 

Hoe zorgen wij ervoor dat we kennis binnenbrengen, samenbrengen, delen en (door)ontwikkelen?



Hoe zorgen we ervoor dat we onze veranderkracht versterken?



Hoe zorgen we ervoor dat medewerkers verantwoordelijkheid krijgen, nemen en autonomie ervaren in hun werk?

Deze drie speerpunten worden uitgewerkt in concrete programma’s waar we na de zomer mee verder gaan.

Pilot nieuwe HR-gesprekcyclus In het eerste kwartaal van 2024 stond een evaluatie gepland van de pilot nieuwe HRgesprekscyclus. Op verzoek van de OR is deze evaluatie uitgesteld en is de looptijd van de pilot verlengd van 15 maart naar 1 juli 2024. De pilot heeft als doel meer aandacht voor medewerkers, het voeren van de goede gesprekken en minder papieren rompslomp.

Nieuw personeelsinformatiesysteem (AFAS-project) Vanaf 1 januari 2024 worden de personeelsbeheerstaken in eigen beheer uitgevoerd. Hiermee is de eerste fase van het AFAS-project afgerond. Inmiddels zijn we gestart met fase twee van het AFAS-project waarin alle personeelsmodules worden geïmplementeerd. Dit loopt tot 1 juli 2024.

De ontwikkeling van de personele bezetting De ontwikkeling van de personele bezetting (in fte) is als volgt: Q1 2024

Q1 2023

In dienst

160,4

172,4

Inhuur

70,4

50,1

Totaal

230,8

222,5

Ons gemiddelde personeelsbestand inclusief inhuur is tot en met maart 2024 met 8,3 fte gestegen ten opzichte van 2023. Opvallend is het grote aantal inhuurkrachten, maar liefst 30,5%. Dit terwijl we in de begroting uitgaan van 27%. De oorzaak is tweeledig: 

De arbeidsmarkt is nog steeds erg krap en het is heel moeilijk om aan vast personeel te komen;



Met de gemeente Nijmegen is afgesproken dat bij vertrek van medewerkers van de BRIKS-afdelingen we deze tijdelijk invullen, in afwachting van de plaatsing van vaste medewerkers.

23

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

In volgende grafiek ziet u hoe het aandeel inhuur (fte inhuur/totaal fte) gestaag toeneemt, van 20% in het eerste kwartaal 2022 naar 30% in het eerste kwartaal van 2024.

Volgende grafiek laat het aantal fte (stand ultimo maart 2024) van onze afdelingen zien. De bouwafdelingen zitten op 45% inhuur en zijn de grootste veroorzakers van de overschrijding van de inhuurnorm. Dit komt vooral door de ontvlechting van de bouwtaken.

Aandeel Afdelingen

Fte inhuur

Totaal fte

inhuur

VTH bouwen (OD20 en OD40)

29,6

66,4

45%

VTH milieu (OD 30 en OD50)

25,9

92,8

28%

Interne Dienstverlening en juridisch advies

17,8

78,1

23%

Totaal

73,3

237,3

31%

Productiviteit Tot en met maart 2024 lag de productiviteit van ons vaste personeel op 73,1%, een daling ten opzichte van 75,0% in dezelfde periode vorig jaar. Voor ingehuurd personeel was de productiviteit 94,9%, vergeleken met 97,2% in dezelfde periode in 2023. Zowel de productiviteit van vast personeel als van inhuur blijft zo'n 2% achter op de productiviteit in het eerste kwartaal van 2023. Dat heeft negatieve gevolgen voor de prognose van het resultaat 2024. We komen hier in hoofdstuk 3 financiën op terug.

Herwaarderen functieschalen 24

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

Gezien de huidige arbeidsmarkt is het beeld dat we onvoldoende concurrerend zijn. We gaan verkennen of onze salariëring in de pas loopt met die van andere omgevingsdiensten. Daar waar onze condities niet concurrerend zijn, zullen we overwegen deze aan te passen om zodoende een aantrekkelijke partij te blijven voor nieuwe talenten.

Arbeidsmarkt We merken dat de functies van senior en medior milieujurist wegens krapte op de arbeidsmarkt zeer moeilijk in te vullen zijn. Dat zien we als knelpunt en risico ten aanzien van het behalen van de resultaten op juridisch milieugebied. We nemen mitigerende maatregelen doordat we weer een traineeship hebben afgerond en deze medewerker als junior zal instromen. Een van onze junioren is doorgestroomd naar een medior functie. Dit neemt niet weg dat senioriteit een groot aandachtspunt blijft.

25

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

2.2. Informatievoorziening Nieuwe systemen Vanaf januari 2024 zijn we gestart met vijf nieuwe applicaties, waarvan drie kernapplicaties: een zaaksysteem (OpenWave), een financieel- en een HRM-systeem (AFAS) en een tijdschrijfsysteem (TimeTell). De implementatie is conform de planning gelukt. Gezien de korte tijdspad om de systemen op 1 januari functioneel te hebben, is vooraf ingezet op een voor de collega’s werkbare basis. Vanaf 1 januari stond de doorontwikkeling van deze systemen centraal, zodat zij beter aan onze wensen en eisen van een goede informatievoorziening voldoen. Daarnaast zorgt een betere inrichting van de systemen dat we efficiënter en effectiever te kunnen werken. De middelen die hiervoor benodigd zijn vindt u terug in paragraaf 3.2. Deze optimalisatieslag verwachten wij per juli 2024 af te ronden waarna de systemen in de cyclus van regulier beheer en onderhoud terechtkomen.

Aanpassingen op doelstellingen IBP We bekijken of het noodzakelijk is om onze informatievoorziening en systemen op de doelstellingen van Interbestuurlijke programma (IBP) aan te passen. Dit doen we naar aanleiding van eigen IBP-projecten of door resultaten uit andere IBP-projecten. Waar mogelijk voeren we dit in samenwerking met andere omgevingsdiensten of partners uit.

Informatieveiligheid Informatieveiligheid blijft belangrijk. We hebben met onze Functionaris Gegevensbescherming (FG) een monitoringsplan opgesteld dat wij 2e helft 2024 gaan uitvoeren. Het plan raakt onderdelen van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), de Algemene Verordening gegevensbescherming (AVG) en de Wet politiegegevens (Wpg). Specifiek voor de Wpg zal een interne audit worden uitgevoerd.

26

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

2.3. Communicatie Aandacht vanuit de samenleving Team Communicatie ziet een stijging in de aandacht voor het werk van omgevingsdiensten vanuit de samenleving. Dit is onder andere zichtbaar in de hoeveelheid persvragen die aanzienlijk zijn gestegen ten opzichte van het eerste kwartaal in 2023. Communicatie speelt hier onder andere op in door in de externe communicatie meer te laten zien wat de ODRN doet en waarom we dat doen.

Organisatieontwikkelingen Het team heeft zich daarnaast gefocust op de communicatie rondom de diverse organisatieontwikkelingen zoals de ontvlechting van de BRIKS-taken voor Nijmegen, de presentatie van een nieuwe strategische koers, de voorbereidingen op een reorganisatie en de opzet van een strategische personeelsplanning. Deze ontwikkelingen blijven in 2024 prioriteit binnen het team.

Seveso-communicatie Het communicatieteam van de ODRN neemt namens de Seveso-omgevingsdiensten deel aan de werkgroep Communicatie aandachtsgebieden van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het doel van de werkgroep is een zo goed mogelijke afstemming in communicatie vanuit de verschillende overheidsorganisaties. Daarnaast levert het team een bijdrage aan zowel de werkgroep Sevoso-communicatie en de strategische adviesgroep Seveso-communicatie waarbij in het eerste kwartaal de naamswijziging naar Seveso en diverse projecten centraal stonden.

Inhoudelijke informatievoorziening Het verbeteren van de inhoudelijke informatievoorziening online en intern is een focuspunt waar in het eerste kwartaal mee is gestart. Er zijn goede stappen gezet om de informatie op intranet te optimaliseren en online werkt het team aan een mogelijkheid om geïnteresseerden actief updates te kunnen verzenden over een bepaald onderwerp. Dit laatste start als proef in het tweede kwartaal op de dossierpagina van Sachem en zal in verschillende fases worden geoptimaliseerd.

Klanttevredenheidsonderzoek Het klanttevredenheidsonderzoek is aangepast op de Omgevingswet. Daarnaast bekijkt het team hoe de resultaten uit het onderzoek beter kunnen worden ingezet om ervoor te zorgen dat we als organisatie klantgerichter kunnen werken. In de volgende bestuursrapportage gaan we inhoudelijk in op het klanttevredenheidsonderzoek.

27

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

2.4. Ontvlechting Nijmeegse BRIKS-taken Vanaf 1 januari 2025 gaat gemeente Nijmegen de BRIKS-taken en enkele andere taken zoals de uitvoering van de Huisvestingswet en de Leegstandwet zelf weer uitvoeren. Op dit moment loopt er nog overleg met Nijmegen over de kosten die een gevolg zijn van dit besluit. De gemeente Nijmegen heeft aangegeven de door de ODRN te maken kosten volledig te vergoeden. De ODRN werkt samen met de gemeente aan het opstellen van een gezamenlijk sociaal plan voor de medewerkers die ervoor kiezen om hun loopbaan voort te zetten bij Nijmegen. Bij het opstellen van dit sociaal plan zijn de vakbonden en vertegenwoordigers van het lokaal overleg betrokken. Wij nemen ook de ondernemingsraad mee in de ontwikkelingen en informeren onze medewerkers en de andere deelnemende partners hierover. Andere zaken die in het kader van dit traject spelen zijn de aanpassing van de dienstverleningsovereenkomst met Nijmegen en het opstellen van het inrichtingsplan. In dit inrichtingsplan geven we aan op welke wijze we de invulling van onze BRIKS-taken voor de andere partners gaan organiseren. In een gezamenlijke voorlichtingsbijeenkomst met de gemeente Nijmegen hebben we onze medewerkers over dit inrichtingsplan en het inrichtingsplan van Nijmegen geïnformeerd.

De ontvlechting brengt voor de medewerkers veel veranderingen mee hetgeen indirect effect heeft op de sfeer en betrokkenheid van de medewerkers.

28

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

2.5. De ODRN als robuuste omgevingsdienst Het doel is om ook na het terughalen van de bouwtaken door Nijmegen robuust te blijven. Robuust wil zeggen dat we toegerust zijn op taken en ontwikkelingen die op ons afkomen. Daarbij hoort een minimale omvang. Een omvang waarbij we getalenteerde medewerkers kunnen binden door ze voldoende opleiding en uitdagende ontwikkelingsmogelijkheden te bieden. Robuust zijn betekent ook kwetsbaarheid beperken. Specifieke specialistische functies beleggen we bij voorkeur bij meerdere personen. Dat is beter voor de continuïteit. We hebben in beeld gebracht op welke wijze de ODRN na 1 januari 2025 kan blijven voldoen aan de wens van haar bestuur om een robuuste organisatie te blijven die de BRIKS-taken op een adequate manier voor de deelnemende partners kan blijven uitvoeren. Daarvoor is het op een aantal onderdelen noodzakelijk om de samenwerking te zoeken met bijvoorbeeld de ODRA. Hierover lopen inmiddels gesprekken met de ODRA. In het eerste kwartaal van 2024 hebben we de staatssecretaris van het ministerie van I&W een plan van aanpak aangeboden. In dat plan van aanpak beschrijven we hoe we ervoor zorgen vanaf 1 april 2026 aan alle door het ministerie geformuleerde robuustheidscriteria te voldoen.

Organisatieontwikkeling De reorganisatie, gestart in november 2023, heeft als doel onze organisatie te herstructureren voor toekomstige uitdagingen. Het omvat een programma voor cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling. De stappen omvatten het verduidelijken van onze koers, vertalen van kernwaarden naar gewenst gedrag, herstructurering van de organisatie en aandacht voor medewerkers en cultuur. We evolueren van een uitvoeringsgerichte naar een kennisgedreven organisatie, gericht op duurzaamheid en veerkracht. De strategische doelstellingen benadrukken innovatie, partnerschap en klantgerichtheid. De nieuwe organisatiestructuur moet flexibiliteit, autonomie en samenwerking, met een focus op resultaten en maatschappelijke impact, bevorderen. Het management zal zich moeten gaan richten op het faciliteren en inspireren van teams, met een verschuiving naar situationeel leiderschap en leidinggeven aan professionals. Dit alles ondersteunt onze ambitie om bij te dragen aan een duurzaam, gezonde en veilige leefomgeving. In het eerste kwartaal is een heldere koers bepaald, betreft de missie en visie, zijn de kernwaarden vastgesteld en is een concept organisatiestructuur bedacht.

29

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

Innovatie We hebben in het eerste kwartaal een nieuwe missie en visie vastgesteld waarin het streven staat opgenomen om meer naar een kennisorganisatie toe te werken. Dit streven komt samen met het landelijke vereiste om meer in te zetten op innovatie. In de begroting is hiervoor ruimte is opgenomen (3.000 uur). Dit wordt in 2024 ingezet voor innovatie. Naast het positioneren in en verkennen van ons kennisnetwerk willen we onze innovatiekracht verhogen. Dit doen we onder meer door noodzakelijke projecten op te pakken. Een voorbeeld is het Data Lab, dat als doel heeft: gebruik van AI voor efficiënter databeheer en-analyse. Het dagelijks bestuur is meegenomen en geïnformeerd over de innovatie-agenda.

Kwaliteit deskundigheidsgebieden In het genoemde plan van aanpak gaan we in op de scores op de deskundigheidsgebieden. We hebben aangegeven dat we op zes gebieden nog geen voldoende scoorden. Inmiddels scoren we op twee van deze zes deskundigheidsgebieden een voldoende: 

Constructieve veiligheid: één van onze inhuurconstructeurs voldoet gezien zijn opleiding, werkervaring en werkzaamheden aan de kwaliteitscriteria op dit onderdeel. Dit hebben we in het eerste kwartaal van 2024 gecontroleerd en vastgesteld;



Externe veiligheid: de werkzaamheden op dit gebied hebben we deels belegd bij nog een andere medewerker. Hiermee scoren we ook op dit onderdeel een voldoende.

We hebben de ambitie om eind van dit jaar op alle gebieden groen te scoren en zullen u daarover in volgende rapportages informeren.

30

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

2.6. Strategische samenwerking Vorig jaar zijn we gestart met het verkennen van opties voor een strategische samenwerking en mogelijk een fusie met een andere omgevingsdienst met als doel onze robuustheid te versterken. Na zorgvuldige afweging is de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) naar voren gekomen als de meest geschikte kandidaat. De volgende stap, gepland voor 2024, was om deze samenwerking in detail uit te werken en voor te leggen aan beide besturen. Vervolg van dit proces is in afwachting van een standpunt van de provincie Gelderland over de samenwerking en onderlinge verhoudingen van alle omgevingsdiensten in het Gelders Stelsel. De verwachting is dat hierover in het tweede kwartaal van 2024 meer duidelijkheid komt. De traagheid van dit proces wordt door de medewerkers als vervelend ervaren.

31

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

2.7. Gastheerovereenkomst Nijmegen We hebben de gastheerovereenkomst met Nijmegen voor één jaar verlengd. Op basis van deze overeenkomst voert de gemeente Nijmegen voor ons de archieftaken en de facilitaire ondersteuning uit en verhuurt zij hun pand aan de ODRN. Voor de ICTondersteuning heeft de ODRN een contract met de Informatievoorziening Rijk van Nijmegen (IRvN). Zoals eerder vermeld hebben we een aantal financiële en HR-taken per 1 januari in ons eigen beheer gekomen.

Nieuwe taken Sinds januari 2024 heeft de ODRN een aantal taken overgenomen van gemeente Nijmegen die voorheen onder hun gastheerschap vielen. Het gaat om crediteurenbeheer, het betaalverkeer en de verwerking van personele mutaties. Ook de salarisadministratie wordt vanaf januari niet meer door de gemeente Nijmegen uitgevoerd. Deze taak hebben we ondergebracht bij een externe partij. Een gedegen voorbereiding in 2023 heeft ervoor gezorgd dat deze taakverschuivingen betrekkelijk geruisloos verlopen zijn.

32

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

3.

33

Financiën

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

Inleiding We geven met deze rapportage een stevig signaal af. Er zijn zorgen over onze financiën. In de Kadernota 2024/2025, de Jaarstukken 2023 en in de Begroting 2025 hebben we de eerste signalen gedeeld. Ons weerstandsvermogen (eigen vermogen ten opzichte van de risico's) is onvoldoende. Eind 2023 bedroeg ons eigen vermogen € 2 ton en we becijferden risico's van € 1,4 miljoen. In de begeleidende brief bij de jaar- en begrotingsstukken hebben we raden en staten van onze deelnemers aangegeven vermogen te reserveren voor de risico's die wij niet kunnen afdekken. Het gaat om een bedrag van € 1,2 miljoen.

Risico’s Een aantal van de risico's doet zich daadwerkelijk voor. Het aandeel inhuur blijft onveranderd hoog. Eind 2023 zitten we op een percentage > 30%, een percentage dat ook in het eerste kwartaal van 2024 op blijft lopen. Inzet om inhuur te beperken leidt nog niet tot een daling. Deels ook omdat we vanwege de ontvlechting van de bouwtaken geen/beperkt nieuwe medewerkers bij de bouwafdelingen aannemen. Verder blijft ook het ziekteverzuim onverminderd hoog. Dit hoge ziekteverzuim is een belangrijke oorzaak van de achterblijvende productiviteit. De productiviteit is zo'n 2% lager dan in het eerste kwartaal van 2023. De verwachting is dat we de productiviteitsnormen 2024 (72% eigen en 95% inhuur) niet realiseren. Kleine afwijkingen hebben een behoorlijke impact, elk procent productiviteitsverlies geeft een omzetderving van ruim € 3 ton. Ten slotte lopen we ook achter op de werkplannen. We voorzien een achterstand van € 1,3 miljoen. Dit betekent een tekort op de dienstverlening aan onze opdrachtgevers, maar ook een tekort op de dekking van de overhead.

Tekortverwachting Al met al prognosticeren we voor 2024 een tekort van € 7 ton. Deze prognose is met een behoorlijke onzekerheid (bandbreedte van + of - € 5 ton) omgeven. Hoe ontwikkelen zich de omzet, het aandeel inhuur en de productiviteit in de resterende maanden van 2024? We voeren gesprekken met ons MT en onze medewerkers om het tij zoveel mogelijk te keren. We bespreken maatregelen zoals: het goed uren schrijven, alleen doen wat nodig is (een aantal interne projecten zetten we op “on hold”) en actief blijven sturen op verlaging van het ziekteverzuim en inhuur. Maar dan nog, de slechte resultaten van het eerste kwartaal maken we niet ongedaan en op een deel van de ontwikkelingen hebben we maar beperkte invloed. We zullen onze deelnemers vragen rekening te houden met het feit dat onze risico's zich daadwerkelijk gaan voordoen en dat we eind van dit jaar waarschijnlijk een bijdrage zullen vragen om ons vermogen aan te zuiveren. In de rapportage over de maanden tot en met juli 2024 zullen we beter in staat zijn het tekort te prognosticeren. We komen hier dan op terug.

34

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

3.1. Begroting, prognose en resultaatverwachting 2024 In de volgende tabel geven we u inzicht in de begroting 2024, de prognose op basis van de cijfers tot en met maart 2024 en de verschillen tussen begroting en prognose. Voor een vergelijking met vorig jaar, laten we ook de realisatie 2023 zien. We lichten deze verschillen in paragraaf 3.2 toe. Verschil Omschrijving

werkelijk

begroting

prognose

prognose

2023

2024

2024

begroting

in € * 1.000

I

II

II - I

Baten Deelnemersbijdragen

23.594

27.090

26.501

-588

Bovenregionale taken

1.531

2.361

1.659

-702

Subsidies en overige baten

668

820

820

Ontwikkelprogramma

144 456

456

Bijdrage projectkosten ontvlechting BRIKS Onttrekking bestemmingsreserve Rentebaten Totaal baten

339 295

100

100

26.571

30.827

29.536

-1.290

13.986

18.350

15.376

-2.974

396

421

26

6.934

6.787

9.114

2.327

261

367

367

Lasten Salarissen en sociale lasten Overige personele lasten Inhuur Opleidingskosten Huisvestingslasten ICT en informatiebeheer

856

856

1.654

1.654

Piofah gastheer

2.394

Kapitaallasten

276

150

150

Materiele kosten Opdrachtgever

294

268

268

Overige materiele kosten

739

336

346

10

Bijdrage regionaal stelsel

273

408

409

1

Projecten ODRN

800

800

Projectkosten ontvlechting BRIKS

456

456

26.471

30.827

30.217

-610

99

0

-680

-680

Kosten ontwikkelprogramma Totaal lasten Resultaat

35

1.314

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

Uitgangspunten prognose De prognose van de deelnemersbijdragen en de bijdragen bovenregionale taken zijn gebaseerd op extrapolatie van de omzet tot en met maart 2024. Subsidies en overige baten betreft vooral specifieke uitkeringen van de ministeries I&W en EZK. Voor de prognose van deze bijdragen zijn we uitgegaan van de beschikte bedragen die in de begroting vertaald zijn. De prognose van de lasten is grotendeels gebaseerd op de begroting 2024. Het gaat om de geactualiseerde begroting 2024 waarover ons Algemeen Bestuur op 13 juni 2024 besluit. Omdat dit een geactualiseerde begroting is, geeft deze voor de meeste posten een actueel beeld van de kosten. De prognose van de loonsom is gebaseerd op extrapolatie van de betaalde salarissen tot en met maart 2024 en rekening houdend met de effecten van de CAO 2024. Bij de prognose van de inhuurkosten zijn we uitgegaan van de door inhuurkrachten geschreven uren in het eerste kwartaal van 2024. Aansluiting begroting 2024 op werkplannen In deze tabel ziet u de aansluiting van de begroting op de werkplannen.

In € * 1.000

Begroting

Werkplan

Bijstellingen

I

II

II - I

Deelnemersbijdragen

27.090

27.097

7

Bovenregionale taken

2.361

2.365

4

820

841

21

30.271

30.303

32

Subsidies en overige baten Subtotaal Bijdrage projectkosten ontvlechting BRIKS

456

Rentebaten

100

Totaal begrote baten

30.827

De kolom Bijstellingen laat de verschillen tussen begroting en werkplannen zien. In totaal gaat het om € 32.000. De begroting en de werkplannen zijn nagenoeg gelijk.

36

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

3.2. Verklaring van afwijkingen tussen begroting en prognose Baten Op basis van de eerste drie maanden van 2024 prognosticeren we een omzet van € 29,5 miljoen. De afwijking ten opzichte van de begroting bedraagt € 1,3 miljoen (4%). Met name op het gebied van de milieutaken blijven we achterlopen, de gevolgen van de Omgevingswet zijn hier al zichtbaar omdat er meer tijd nodig is om controles uit voeren. De omzet op bovenregionale taken blijft grotendeels achter omdat enkele projecten nog niet worden uitgevoerd. Zo is het project ‘Maatwerkaanpak verduurzaming industrie’ van de provincie Overijssel nog niet uitgevoerd in afwachting van de definitieve subsidietoekenning. De achterblijvende productie komt door onderbezetting, maar ook de productiviteit is een punt van zorg. Deze blijft zo’n 1,5% achter ten opzichte van het eerste kwartaal 2023. Deze was in het eerste kwartaal van 2024 73,4% ten opzichte van 75,0% in dezelfde periode vorig jaar. Dit zorgt ook voor een omzetdaling over de gehele lijn. Deze grafiek laat zien dat de productie in de maanden januari tot en met maart 2024 achterblijft bij de werkplannen (zie oranje balk).

In de prognose is een bijdrage opgenomen voor de inzet rond de ontvlechting van de BRIKS-taken. Wij zijn met gemeente Nijmegen hierover in gesprek en gaan er vooralsnog vanuit dat deze kosten worden vergoed.

37

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

In de volgende tabel geven we in inzicht in de realisatie per opdrachtgever. In € * 1.000

Realisatie t/m maart 2024

Werkplan

Voortgang

BERG EN DAL

Opdrachtgever

679

2.799

24%

BEUNINGEN

488

2.453

20%

DRUTEN

185

687

27%

1.977

8.584

23%

HEUMEN

296

1.064

28%

NIJMEGEN

2.366

10.423

23%

WIJCHEN

226

1.086

21%

6.217

27.097

23%

-

20

0%

GELDERLAND

Deelnemers OD IJSSELLAND OD TWENTE

4

14

32%

ODA

47

126

37%

ODDV

31

64

48%

ODR

5

29

18%

ODRA

99

416

24%

OVERIJSSEL

191

1.544

12%

ODV

41

145

29%

ARNHEM

3

7

46%

Bovenregionaal

420

2.365

18%

ODNL

48

169

29%

MINISTERIE VAN EZK

22

226

10%

MINISTERIE VAN I & W

76

341

22%

DCMR

24

105

23%

171

841

20%

6.808

30.303

22%

Subsidie en overig Totaal

De productie loopt met name achter bij de provincie Overijssel (12%) en bij de subsidie van het ministerie van EZK (10%). Dit hebben we toegelicht in hoofdstuk 1.1 programmaverantwoording. Lasten De lasten laten hetzelfde beeld zien in de prognose als de baten, de lasten komen naar verwachting € 0,6 miljoen lager uit. De salarissen van ons vaste medewerkers lopen achter ten opzichte van de begroting doordat we door verschillende oorzaken minder goed vast perstoneel kunnen aantrekken, we voorzien hier € 2,9 miljoen minder uit te geven. Naast de krapte op de arbeidsmarkt zorgt ook de onzekerheid rondom de BRIKS-taken ervoor dat we minder vast personeel hebben dan wenselijk is. De kosten van inhuur zijn hoger dan begroot, hier verwachten wij € 2,3 miljoen hogere uitgaven. Dit met name omdat de gestelde inhuurpercentage van 27% voor 2024 niet

38

BESTUURSRAPPORTAGE Q1 2024

gehaald wordt. Met name bij de afdelingen rondom BRIKS zien we een hoog percentage inhuur. Per saldo prognosticeren we een negatief resultaat van € 7 ton met name veroorzaakt door de hogere kosten rondom de inhuur en door achterblijvende productiviteit als gevolg van een hoog ziekteverzuim. Interne projecten In actualisatie van de begroting 2024 hebben we aangegeven dat we in 2024 € 8 ton budget bestemmen voor interne projecten. Met de sombere financiële vooruitzichten zijn we terughoudend om dit budget volledig in te zetten. Het MT heeft dit budget deels bestemd, zie tabel: Project

Bedrag

Besluit

Implementatie fase 2 van de nieuwe ICT-systemen (Q1 2024)

250.000

MT 27 2 2024

Aanvulling implementatie fase 2 nieuwe ICT

45.000

Werkafspraken en aanpassen processen Omgevingswet

155.000

MT 27 2 2024

Traineeprogramma

110.000

MT 16 4 2024

Nog in te zetten

240.000

Totaal

800.000

We zetten 2,5 ton in voor de implementatie fase 2 van onze ICT-systemen. Hiervoor is aanvullend € 45.000 nodig. Dit zijn onvermijdelijke kosten die we moeten maken om alle modules optimaal werkend te krijgen. Voor Werkafspraken en aanpassen processen Omgevingswet trekken we € 155.000 uit. Ook deze kosten zijn onvermijdbaar. Ten slotte besteden we € 1,1 ton aan het traineeprogramma dat eind van dit jaar van start gaat. Met dit programma leiden we zes trainees op tot junior vergunningverlener, toezichthouder of jurist milieu. Dit biedt hopelijk een oplossing voor een aantal moeilijk in te vullen vacatures. We verkennen nog of we voor dit project externe middelen kunnen aantrekken. Als dat lukt, dan hoeven we dit project niet uit het budget voor interne projecten te dekken. Een budget van € 2,4 ton hebben we nog niet bestemd en op hold gezet, omdat we, gezien de financiële situatie, een goede dekking willen hebben. Plannen hebben we volop, denk aan: circulaire economie, het daadwerkelijk binnenhalen van extra omzet in verband met de eis om robuust te blijven en het outcomegericht werken. Een deel van de plannen zullen we dus niet meer uitvoeren, voor een deel van de plannen kunnen we mogelijk subsidies aanvragen en sommige plannen zullen we in overleg met ons bestuur wellicht toch uitvoeren. Denk bijvoorbeeld aan de kosten van de reorganisatie.