Afval of Grondstof Samenvatting
Tekst van het document
Rekenkamer Nijmegen
De Rekenkamer neemt een onafhankelijke positie in binnen de gemeente Nijmegen
SAMENVATTING IN BEELDEN EN CIJFERS
Afval of grondstof? Rekenkameronderzoek naar de kwaliteit van gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Oktober 2021
COLOFON De Rekenkamer heeft een onafhankelijke positie binnen de gemeente. Haar doel is de gemeenteraad een extra handvat te bieden zijn controlerende taak uit te voeren. Daartoe voert zij onderzoek uit op het gebied van: •
Doeltreffendheid: Bij dit type onderzoek wordt nagegaan of de gewenste resultaten daadwerkelijk worden bereikt
•
Doelmatigheid Bij dergelijk onderzoek gaan we na of de gewenste resultaten worden bereikt met zo weinig mogelijk middelen (personeel, geld)
•
Rechtmatigheid: Bij onderzoek op dit terrein staat de vraag centraal of de uitvoering plaatsvindt volgens geldende wetten en regels.
Bij de uitvoering van haar onderzoeken kijkt de Rekenkamer altijd terug (wat is besloten, wat is gedaan), met als nadrukkelijk doel daarvan te kunnen leren voor de toekomst. De wijze waarop de Rekenkamer haar onderzoeken (en overige werkzaamheden) uitvoert is vastgelegd in de Notitie Werkwijze.
Samenstelling: de heer G. Backus (voorzitter) Mevrouw C. Baarda (lid) mevrouw B. Cornielje (lid) De Rekenkamer wordt ambtelijk ondersteund door mevrouw J. Smink (secretaris / onderzoeker). Bij de uitvoering van het onderzoek Kwaliteit gescheiden ingezameld huishoudelijk afval is de Rekenkamer ondersteund door onderzoekers van KplusV: de heren R. Bottema en A. van Winden. De infographics zijn gemaakt door mevrouw I. Lub van Gloed Communicatie.
Contact: Post:
Postbus 9105 6500 HG NIJMEGEN
Telefoon:
024 – 329 2338
E-mail:
rekenkamer@nijmegen.nl
Website:
www.nijmegen.nl
Twitter:
@rekenkamer024
INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING IN BEELDEN EN CIJFERS De bevindingen, conclusies en aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar de kwaliteit van gescheiden ingezameld huishoudelijk afval zijn opgenomen in een Hoofrapport en Bijlagenboek. In voorliggend stuk is een samenvatting in beelden en cijfers gegeven. Voorafgaand daaraan zijn de aanleiding voor het onderzoek, de centrale onderzoeksvraag en de conclusies en aanbevelingen opgenomen. •
Korte toelichting op het onderzoek
1
•
Conclusies
2
•
Aanbevelingen
3
•
Afvalketen
4
•
Spelers in de afvalketen
5
•
Doelen afvalbeleid
6
•
Planning maatregelen en activiteiten uit het Afvalbeleidsplan
8
•
Potentiële kostenbesparing verwerking huishoudelijk afval
9
•
Scheidings- en hergebruikspercentages onderzochte stromen
10
•
Cijfers GFT
11
•
Cijfers Plastic+
12
•
Cijfers Textiel
13
•
Cijfers Oud Papier en Karton
14
•
Cijfers Glas
15
•
Cijfers Restafval
16
Voor een verklaring van gebruikte afkortingen en begrippen verwijzen wij naar bijlage 6 in het Bijlagenboek.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers
KORTE TOELICHTING OP HET ONDERZOEK Aanleiding In het voorjaar van 2020 ontving de rekenkamer de suggestie van een raadslid om onderzoek te doen naar de kwaliteit van gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. De rekenkamer heeft besloten deze suggestie op te pakken. Het belang van een goede kwaliteit van gescheiden ingezameld afval is namelijk groot, zowel maatschappelijke als financieel. De eerste oriëntatie op het onderwerp leverde nog een reden op het onderzoek op te pakken. Landelijk - en ook binnen de gemeente Nijmegen –wordt vooral gerapporteerd over kwantitatieve ontwikkelingen rond de gescheiden inzameling. Het succes van het afvalbeleid wordt veelal afgemeten aan de hoeveelheid ingezameld Restafval en het scheidingspercentage. Deze cijfers zeggen echter niets over de kwaliteit en de mate waarin de gescheiden ingezamelde stromen daadwerkelijk worden hergebruikt. Over de kwaliteit van de gescheiden ingezamelde stromen zijn er steeds meer signalen dat deze achteruit gaat. Waar de doelstellingen voor recycling vragen om zuivere stromen, lijkt de praktijk te zijn dat stromen steeds meer vervuild zijn. Omdat het Afvalbeleidsplan van de gemeente Nijmegen een looptijd heeft tot en met 2022, vond de rekenkamer het een goed moment nu onderzoek te doen naar de kwaliteit van de gescheiden ingezamelde stromen.
Doel- en vraagstelling Het doel van dit onderzoek is om inzicht te geven aan de raad. Dit met het oog op de invulling van zijn kaderstellende en controlerende rol bij het opstellen en uitvoeren van het nieuwe Afvalbeleidsplan. De centrale vraag van het onderzoek is: Wat is de kwaliteit van het ingezamelde huishoudelijk afval in de gemeente Nijmegen, over welke informatie beschikt de gemeente Nijmegen daarbij, hoe stuurt de gemeente Nijmegen daarin en in welke context speelt het kwaliteitsvraagstuk? Afbakening Het onderzoek richt zich op de volgende stromen huishoudelijk afval: •
Groente-, fruit- en tuinafval (GFT)
•
Plastic, Metaal en Drankenkartons (Plastic+)
•
Oud Papier en Karton (OPK)
•
Textiel
•
Glas
•
Restafval
Het gemeentelijke Afvalbeleidsplan ‘Creatief met afval – minder afval, meer grondstoffen’ heeft betrekking op de periode 2013 tot en met 2022. In het onderzoek kijken we zo veel mogelijk terug tot 2013.
De aanpak van het onderzoek is toegelicht in hoofdstuk 1 van het Hoofdrapport (beknopt) en bijlage 1 (uitgebreid).
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 1
CONCLUSIES De rekenkamer trekt de volgende conclusies uit het onderzoek: 1.
De kwantitatieve doelstellingen voor de gescheiden inzameling van huishoudelijk afval zijn voor 2020 bijna gerealiseerd. Afgezet tegen de situatie in vergelijkbare gemeenten is dat een goede prestatie.
2.
De gemeente heeft een beperkt inzicht in de kwaliteit van het gescheiden ingezamelde huishoudelijk afval en geen inzicht in het uiteindelijk hergebruik ervan. Dit komt doordat onvoldoende afspraken gemaakt zijn met andere spelers in de keten over het uitwisselen van informatie.
3.
Door het weergeven van het scheidingspercentage onder de noemer hergebruikspercentage is een te positief beeld ontstaan. Dit heeft er mede toe geleid, dat er binnen de gemeente een beperkt gevoel van urgentie en daardoor te weinig aandacht is geweest voor het verbeteren van de kwaliteit van gescheiden ingezameld huishoudelijk afval en daarmee het uiteindelijk hergebruik ervan.
4.
Het Afvalbeleidsplan vormt voldoende basis om te komen tot substantieel meer hergebruik van huishoudelijk afval, maar de doelen in het Afvalbeleidsplan zijn onvoldoende concreet en het Afvalbeleidsplan is niet of nauwelijks vertaald naar de uitvoering. Mede daardoor is er in de praktijk gestuurd op het realiseren van de doelstellingen voor de hoeveelheid Restafval en het scheidingspercentage, en onvoldoende op het realiseren van de doelstellingen voor meer hergebruik.
5.
Met de huidige wijze van sturen door de gemeente is het risico groot dat het niet lukt de doelstelling voor de hoeveelheid Restafval en de gescheiden inzameling van huishoudelijk afval voor 2025 te realiseren, en gelijktijdig het hergebruik fors te verhogen. Daarmee komt ook de realisatie van de doelstellingen voor de Circulaire Economie in 2030 in gevaar.
In hoofdstuk 3 van het Hoofdrapport zijn deze aanbevelingen meer concreet uitgewerkt.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 2
AANBEVELINGEN De Rekenkamer doet de volgende aanbevelingen aan de gemeenteraad: 1. Geef het college opdracht om bij het actualiseren van het afvalbeleid en het uitvoeren ervan als leidende principes te hanteren dat: a.
de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor huishoudelijk afval verder gaat dan haar wettelijke taak, zeker gezien de duurzaamheidsambities van de gemeente Nijmegen en daarmee dat:
b.
het verbeteren van de kwaliteit van huishoudelijk afval een urgent probleem is dat voor het oplossen vraagt om:
c.
een cyclische manier van werken.
Hanteer deze leidende principes als raad ook zelf bij het invullen van de kaderstellende en controlerende rol in het dossier huishoudelijk afval. 2. Afspraken met het college te maken over: a.
de betrokkenheid van de raad, inwoners en andere spelers in de keten bij de totstandkoming van het nieuwe Afvalbeleidsplan;
b.
de zaken die de raad in elk geval uitgewerkt wil zien in het nieuwe Afvalbeleidsplan;
3. Afspraken met het college te maken over de informatievoorziening aan de raad over: a.
de uitvoering van het Afvalbeleidsplan;
b.
de bereikte resultaten in de verschillende schakels in de afvalketen.
4. Onderling afspraken te maken over de behandeling van voortgangs- en verantwoordingsinformatie en de informatie over ontwikkelingen. In hoofdstuk 4 van het Hoofdrapport zijn deze aanbevelingen meer concreet uitgewerkt.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 3
AFVALKETEN De afvalketen bestaat uit een aantal schakels en is weergegeven in figuur 1.
Figuur 1:
Schematische weergave van de afvalketen.
Productie, verkoop en gebruik: De producent maakt een product. Deze worden vervolgens verkocht aan consumenten en door hen gebruikt. Deze schakels vallen buiten de scope van dit onderzoek. Inzameling: Wanneer het product door de consument wordt weggegooid als afval, wordt deze ingezameld door of in opdracht van de gemeente. Overslag en Acceptatie: Het ingezamelde afval gaat met de vuilniswagen naar een overslagpunt. Daar wordt de lading geïnspecteerd. Als er te veel vervuiling wordt aangetroffen, wordt de stroom afgekeurd. Afgekeurde stromen worden samen met het Restafval verbrand. Sortering: Het ingezamelde afval dat is geaccepteerd gaat verder het verwerkingsproces in. De eerste stap daarin is dat het nader gesorteerd wordt. De wijze van sortering verschilt per stroom, maar kent twee hoofddoelen: •
het uitsorteren van niet herbruikbare stromen. Deze worden samen met het Restafval verbrand;
•
het sorteren van verschillende herbruikbare stromen in de afvalstroom.
Hergebruik: De herbruikbare stromen worden in deze schakel (zo nodig) schoongemaakt en verwerkt tot grondstoffen voor nieuwe producten. Eventuele stoorstoffen die nog in de stroom aanwezig blijken te zijn, worden samen met het Restafval verbrand. Verbranding: Het ingezamelde Restafval, het afval uit de gescheiden ingezamelde stromen dat is afgekeurd aan de poort, de niet herbruikbare stromen uit de sortering en de eventuele stoorstoffen uit het verwerkingsproces, worden verbrand. Eindverwerking: De eindverwerking is afhankelijk van de wijze van verwerking van het afval: •
Met verbranding wordt energie en warmte opgewekt;
•
Van de grondstoffen die in de schakel hergebruik zijn gemaakt, worden nieuwe producten gemaakt.
Deze schakels vallen buiten de scope van het onderzoek.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 4
SPELERS IN DE NIJMEEGSE AFVALKETEN De belangrijkste spelers in de afvalketen en hun rol zijn weergegeven in figuur 2.
Figuur 2:
Spelers in de afvalketen.
Gemeente: •
stelt het beleid vast in een afvalbeleidsplan en voert het beleid uit;
•
stelt de regels voor inzameling vast in de afvalstoffenverordening;
•
is aandeelhouder van de Dar;
•
maakt afspraken over de inzameling en verwerking met de Dar;
•
participeert in de Gemeenschappelijke Regeling Milieu- en Afvalsamenwerking Regio Nijmegen (GR MARN).
Dar: •
zamelt het afval in Nijmegen in;
•
heeft in opdracht van de gemeente Nijmegen een overeenkomst afgesloten met Midwaste voor de verwerking van Textiel, OPK en Glas, en voor Plastic+ met RKN.
•
heeft een adviserende rol bij de opstelling, uitvoering en monitoring van het gemeentelijke afvalbeleid.
GR MARN: •
is aandeelhouder van de ARN;
•
heeft een ‘vuilverwerkersovereenkomst’ afgesloten met de ARN.
Midwaste / RKN: Zorgt ervoor dat het ingezamelde Plastic+, Textiel, OPK en Glas naar gespecialiseerde verwerkers in binnen- en buitenland gaat. ARN: •
verbrandt het Restafval;
•
verwerkt het GFT;
•
verzorgt de overslag van Plastic+ en Glas.
In hoofdstuk 2 is uitgebreid ingegaan op deze spelers in de afvalketen.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 5
DOELEN AFVALBELEID Het centrale doel in het Afvalbeleidsplan voor 2020 is: •
70% afvalscheiding;
•
minder dan 100 kilo Restafval per inwoner.
Nadat de raad in januari 2013 het Afvalbeleidsplan heeft vastgesteld, zijn extra doelen geformuleerd: •
VANG-doelstellingen •
•
2020: •
100 kilo Restafval per inwoner;
•
Scheidingspercentage* van 75%;
2025: •
30 kilo Restafval per inwoner;
•
scheidingspercentage van 75% (waarbij het streven is dit na 2020 te maximeren).
Bij de realisatie van de doelstellingen is ‘het streven naar een Circulaire Economie leidend, dat wil zeggen dat grondstofketens gesloten moeten worden’.
•
Doelen voor de Circulaire Economie: •
Nederland 50% circulair in 2030;
•
Nederland 100% circulair in 2050.
Zowel de VANG-doelstellingen als de doelen voor de Circulaire Economie zijn door de gemeente (samen met de gemeenten uit de regio) onderschreven. In figuur 3 is de doelenboom opgenomen die de rekenkamer uit het Afvalbeleidsplan en bijbehorend Uitvoeringsplan heeft gedestilleerd. Voor de periode 2013 tot en met 2016 is een Uitvoeringsplan opgesteld. Voor de jaren daarna niet meer. Een samenvattend overzicht van de planning van de uitvoering is opgenomen in figuur 4. In bijlage 3 is uitgebreid ingegaan op de (ontwikkeling van) de doelen voor het afvalbeleid en de vertaling daarvan naar de uitvoering.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 6
Figuur 3:
Doelenboom op basis van Afvalbeleidsplan en bijbehorend Uitvoeringsplan.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 7
Figuur 4:
Samenvattend overzicht van de planning van maatregelen en activiteiten uit het Afvalbeleidsplan.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 8
POTENTIËLE KOSTENBESPARING VERWERKING HUISHOUDELIJK AFVAL In het Afvalbeleidsplan is voorgerekend dat meer en beter afval scheiden in potentie tot een kostenbesparing van € 1,5 miljoen kan leiden. Wanneer deze berekening wordt gemaakt met de cijfers van 2019 levert dit een vergelijkbaar beeld op: een (theoretische) potentiële kostenbesparing van bijna € 1,6 miljoen. De potentiële kostenbesparing bestaat uit: •
besparing van ruim € 200.000 wanneer geen sprake zou zijn van afkeur van gescheiden ingezamelde stromen (figuur 5).
•
besparing van bijna € 1,4 miljoen wanneer alle herbruikbare stromen uit het Restafval gescheiden zouden worden ingezameld
Verwerkingskosten
Verschil met
Hoeveelheid
Meerkosten
(per 1.000 kg)
verwerkingskosten
afkeur (in kg x
verwerking door
Restafval (per 1.000 kg)
1.000)
afkeur 1
Restafval
€ 135,18
X
X
X
GFT
€ 54,71
€ 80,47
1.793
€ 144.283
Plastic+
€ (-) 261,00
€ 396,18
23
€ 9.112
Textiel
€ (-) 315,00
€ 450,18
119
€ 53.571
OPK
€ (-) 77,50
€ 212,68
0
0
Glas
€ (-) 17,96
€ 153,14
0
0
Totale meerkosten verwerking door afkeur in 2019 Figuur 5:
€ 207.110
Overzicht kosten voor afkeur van herbruikbare stromen in 2019.
Aandeel van
Hoeveelheid verwerkt
Verschil met
Meerkosten
Restafval
als Restafval (in kg x
verwerkingskosten
verwerking als
1.000)
Restafval (per 1.000 kg)
Restafval
GFT
35%
4.760
€ 80,47
€ 383.037
Plastic+
9%
1.187
€ 396,18
€ 470.266
Textiel
5%
682
€ 450,18
€ 307.023
OPK
6%
750
€ 212,68
€ 159.510
Glas
3%
396
€ 153,14
€ 60.644
Totale meerkosten voor verwerking door niet gescheiden aanbieding in 2019
€ 1.380.480
Figuur 6:
Overzicht kosten voor herbruikbare stromen in Restafval in 2019.
In bijlage 3 zijn de gehanteerde uitgangspunten voor het berekenen van de potentiële kostenbesparing toegelicht en is de berekening stap voor stap toegelicht.
1
Bedragen afgerond op hele euro’s volgens de gebruikelijke afrondingsregels.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 9
SCHEIDINGS- EN HERGEBRUIKSPERCENTAGES ONDERZOCHTE STROMEN
2019 Scheidingspercentage
Hergebruikspercentage
Verschil in
(recycling)
procentpunten
GFT
78%
52%
26
Plastic+
83%
46%
37
Textiel
60%
46%
14
OPK
92%
88%
4
Glas
91%
89%
2
Figuur 7: Scheidings- en hergebruikspercentage voor GFT, Plastic+, Textiel, OPK, Glas in 2019. Toelichting scheidings- en hergebruikspercentage: Scheidingspercentage
Hergebruikspercentage
De hoeveelheid gescheiden ingezameld huishoudelijk
De hoeveelheid ingezameld huishoudelijk afval die na
afval uitgedrukt als percentage van de totaal
verwerking opnieuw gebruikt wordt, uitgedrukt als
ingezamelde hoeveelheid huishoudelijk afval
percentage van de totaal ingezamelde hoeveelheid
(gescheiden en ongescheiden).
huishoudelijk afval (gescheiden en ongescheiden). De term voor deze vorm van hergebruik is recycling.
In bijlage 4 is uitgebreid ingegaan op de scheidings- en hergebruikspercentages van de onderzochte stromen. In bijlage 6 is een toelichting gegeven op de verschillende vormen van hergebruik die worden onderscheiden.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 10
CIJFERS GFT De hoeveelheid GFT die wordt ingezameld in Nijmegen is sinds 2014 vrijwel stabiel. Er wordt in Nijmegen per inwoner meer GFT ingezameld dan in gemeenten in hoogbouwklasse B en in de vergelijkingsgemeenten.
Figuur 8:
Ingezamelde hoeveelheid GFT in kg per inwoner in Nijmegen, gemiddelde van gemeenten in hoogbouwklasse B en gemiddelde van vergelijkingsgemeenten 2010 - 2019.
Figuur 9:
Cijfers GFT in één oogopslag.
In bijlage 4 is uitgebreid ingegaan op GFT in de verschillende schakels in de afvalketen. Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 11
CIJFERS PLASTIC+ De hoeveelheid ingezamelde Plastic+ is sinds 2010 toegenomen van bijna 8 naar ruim 32 kilo per inwoner. In vergelijking met de vergelijkingsgemeenten en gemeenten in hoogbouwklasse B wordt er in Nijmegen meer Plastic+ gescheiden ingezameld.
Figuur 10:
Ingezamelde hoeveelheid Plastic+ in kg per inwoner in Nijmegen, gemiddelde van hoogbouwklasse B en gemiddelde van vergelijkingsgemeenten 2010-2019.
Figuur 11:
Cijfers Plastic+ in één oogopslag.
In bijlage 4 is uitgebreid ingegaan op Plastic+ in de verschillende schakels in de afvalketen. Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 12
CIJFERS TEXTIEL De hoeveelheid Textiel die per inwoner wordt ingezameld, is sinds 2015 relatief stabiel en ligt rond de 5 kilo per inwoner. Dat is ongeveer hetzelfde als gemeenten in hoogbouwklasse B en iets meer dan in de vergelijkingsgemeenten.
Figuur 12:
Ingezamelde hoeveelheid Textiel in kg per inwoner in Nijmegen, gemiddelde van gemeenten in hoogbouwklasse B en gemiddelde van vergelijkingsgemeenten 2010 - 2019.
Figuur 13:
Cijfers Textiel in één oogopslag.
In bijlage 4 is uitgebreid ingegaan op Textiel in de verschillende schakels in de afvalketen. Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 13
CIJFERS OUD PAPIER EN KARTON De hoeveelheid gescheiden ingezameld Oud Papier en Karton (OPK) neemt af, zowel in Nijmegen als in gemeenten uit Hoogbouwklasse B en vergelijkingsgemeenten.
Figuur 14:
Ingezamelde hoeveelheid Oud Papier en Karton in kg per inwoner in Nijmegen, gemiddelde van gemeenten in hoogbouwklasse B en gemiddelde van vergelijkingsgemeenten 2010 – 2019.
Figuur 15:
Cijfers Oud Papier en Karton in één oogopslag.
In bijlage 4 is uitgebreid ingegaan op OPK in de verschillende schakels in de afvalketen.
Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 14
CIJFERS GLAS De hoeveelheid Glas die per inwoner wordt ingezameld is in de jaren 2010 t/m 2019 vrij stabiel. In Nijmegen wordt net iets meer Glas per inwoner ingezameld dan in gemeenten in hoogbouwklasse B en in de vergelijkingsgemeenten inzamelen.
Figuur 16:
Ingezamelde hoeveelheid Glas in kg per inwoner in Nijmegen, gemiddelde van hoogbouwklasse B en gemiddelde van vergelijkingsgemeenten.
Figuur 17:
Cijfers Glas in één oogopslag.
In bijlage 4 is uitgebreid ingegaan op Glas in de verschillende schakels in de afvalketen. Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 15
CIJFERS RESTAFVAL De hoeveelheid ingezameld Restafval per inwoner daalt sinds 2010. In vergelijking met gemeenten in hoogbouwklasse B en de vergelijkingsgemeenten wordt er in Nijmegen bijna 100 kilo minder Restafval per inwoner ingezameld.
Figuur 18:
Ingezamelde hoeveelheid Restafval in kg per inwoner in Nijmegen, gemiddelde van gemeenten in hoogbouwklasse B en gemiddelde van vergelijkingsgemeenten 2010 – 2019.
In 2019 bestond 74% van het Restafval uit herbruikbare stromen. In figuur 19 is de samenstelling van het Restafval omgerekend naar kilo’s per inwoner.
Figuur 19:
Samenstelling van het Restafval in kg per inwoner in 2019
In bijlage 4 is uitgebreid ingegaan op Restafval in de verschillende schakels in de afvalketen. Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Afval of grondstof?
Samenvatting in beelden en cijfers, bladzijde 16