Advies Raadsbesluit komgrenswijziging Dorpensingel Nijmegen

Retouradres: Politie, p/a Postbus 618, 7300 AP Apeldoorn.

Onderwerp Advies op (concept) raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders van de gemeente Nijmegen, t.a.v. mevr. S. Biesta, Postbus 9105, 6500 HG NIJMEGEN.

Organisatieonderdeel Oost Nederland DROS – Infrastructuur – Verkeer Verkeersadvisering

Ter advisering hebben wij, gelet op artikel 24 van het Besluit Administratieve Bepalingen inzake het Wegverkeer (BABW), daartoe gemachtigd namens de korpschef, van u een concept raadsvoorstel ontvangen betreffende te nemen verkeersmaatregelen.

Behandeld door R. van Westerop M. van Mourik

Het voornemen betreft middels een raadsbesluit een komgrenswijziging door te voeren in de gemeente Nijmegen, waarbij de nieuw aan te leggen weg met de projectnaam ‘Dorpensingel’ binnen de bebouwde kom van Nijmegen komt te liggen.

Functie Verkeersadviseurs Telefoon 0900 - 8844 E-mail Rene.van.Westerop@politie.nl Marcel.van.Mourik@politie.nl Ons kenmerk

Uw kenmerk

In afschrift aan

Datum 21-12-2021 Bijlage(n) - Concept Raadsvoorstel - Brief Advies Besluit Dorpensingel Pagina 1

Inleiding: Op 08 maart 2021, is aan het college van Burgemeester en Wethouders een brief gestuurd met een ongevraagd advies over het voorgenomen besluit om de Dorpensingel in de bebouwde kom van Nijmegen op te nemen. Onze collega van het district Gelderland Midden heeft eveneens een eensluidende brief naar het college van de gemeente Lingewaard gestuurd. De in deze brief genoemde argumenten alsmede ons negatief advies blijven onverkort van toepassing. Dit schrijven is bij deze brief gevoegd. Op dinsdag 7 december 2021 heeft er, n.a.v. het voorgenomen negatieve politieadvies, een overleg plaatsgevonden via Teams tussen wethouder Vergunst, wethouder Sluiter van de gemeente Lingewaard en drie verkeersadviseurs van politie eenheid Oost-Nederland. Aanleiding was de inrichting van de Dorpensingel. Deze nieuw aan te leggen weg ligt op het grondgebied van uw gemeente en die van de gemeente Lingewaard. Mevrouw Biesta was als projectleider Dorpensingel ook aanwezig bij het gesprek. Het voornoemd gesprek was relatief kort. Afgesproken werd om de normale procesgang bij het nemen van een raadsbesluit/voorstel te volgen. Wij adviseren aan u als college, in uw hoedanigheid als wegbeheerder, op het concept raadsvoorstel Komverlegging Dorpensingel. Dit advies behoort conform de algemene wet bestuursrecht opgenomen te worden in het te nemen besluit.

Of ons advies al dan niet overgenomen wordt is aan u. Via mevrouw Biesta kregen wij het “concept raadsvoorstel komverlegging Dorpensingel ” voor de gemeente Nijmegen toegestuurd. Dit concept Raadsvoorstel hebben wij als bijlage bij deze brief gevoegd. Ons advies is gemaakt op basis van dit concept en een tekening genaamd ‘verkeerkundig ontwerp’. Volgens artikel 20a van de Wegenverkeerswet 1994 worden de grenzen van de bebouwde kom of kommen van de Gemeente vastgesteld bij besluit van de Gemeenteraad. Ook is bepaald in artikel 48 van Besluit Administratieve Bepalingen inzake het Wegverkeer (BABW) dat bij het vaststellen van de grenzen van de bebouwde kom of kommen de artikelen 23 en 24 BABW van toepassing zijn. Deze verkeersbesluiten worden genomen na overleg met de korpschef van de nationale politie. Dit houdt in dat wij, gemandateerd verkeersadviseurs, bij de totstandkoming van verkeersbesluiten worden betrokken en daarmee wordt bewerkstelligd dat het aspect handhaving van verkeersvoorschriften, en dan met name de handhaving van de door verkeerstekens aangeduide ge- en verbodsborden, goed tot zijn recht komen.

Postbus 618 7300 AP Apeldoorn Bezoekadres: Van Heemstraweg 3a, 6644 KE Ewijk www.politie.nl

Hierbij zijn wij gebonden aan de wet zoals de Wegenverkeerswet1994, RVV90 en (U)BABW. Voor wat betreft bebouwde kom geeft de wetgeving aan dat plaats en inrichting van de komgrens het resultaat zijn van afwegingen gericht op het verkeer en zijn omgeving. Men verwacht immers van de weggebruiker bij de komgrens juist een ander gedrag. De bebouwde kom, volgens de Uitvoeringsvoorschriften Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer ( U)BABW. De grens van de bebouwde kom, aangegeven door bord H1 (bebouwde kom)en H2 (einde bebouwde kom), wordt gekenmerkt door het begin van een langs de weg gelegen aaneengesloten bebouwing van zodanige omvang en dichtheid, dat een voor de weggebruiker duidelijk herkenbaar verschil in het karakter van de wegomgeving aanwezig is met een buiten de bebouwde kom gelegen weg. Ter plaatse van de komgrens moet een zodanige wijziging van wegkenmerken voor komen dat het verschil in karakter van de weg voor en na bord H1 of H2 aldaar zoveel mogelijk benadrukt wordt. Zoals nu de Dorpensingel wordt gepresenteerd in het raadsvoorstel zal de weggebruiker die gebruik gaat maken van deze weg nooit het gevoel ervaren-, of een duidelijk verschil gaan herkennen, dat hij zich binnen de vermeende bebouwde kom bevindt. Daarom zal dan ook niet het gewenste gedrag van de weggebruiker naar voren komen.

Kortom het duidelijk herkenbare verschil van binnen en buiten een bebouwde kom ontbreekt. Sterker nog, de weggebruiker zal aannemen dat hij zich buiten de bebouwde kom bevind en zo ook gaan acteren. Het kan niet zo zijn, dat handhaving, op een nieuw aan te leggen weg, ingezet dient te worden om de maximum snelheid af te dwingen. Handhaving hoort het sluitstuk in de keten te zijn. In verband met vorenstaande, gaat de politie, in verband met de juridische handhaafbaarheid, niet akkoord met het voorgenomen concept raadsbesluit. Ik verzoek u de uitkomst van het politieadvies in het verkeersbesluit op te nemen. Namens de korpschef, Inspecteur van politie,

Inspecteur van politie,

R. van Westerop

M.C.J.M. van Mourik

Verkeersadviseur, Operationeel specialist.

Verkeersadviseur, Operationeel specialist.

Pagina 2 van 8

Postbus 618 7300 AP Apeldoorn Bezoekadres: Van Heemstraweg 3a, 6644 KE Ewijk www.politie.nl

Openbaar

Onderwerp CONCEPT Aanpassing grens bebouwde kom Dorpensingel Opsteller Marc van den Nieuwenhuizen Programma Behandel Portefeuillehouder

Collegebesluit 2021 datum Raad 2021 Status Openbaar

Samenvatting Tussen het Keizer Augustusplein (Ovatonde) in de gemeente Nijmegen en de Zandsestraat in de gemeente Lingewaard wordt een nieuwe weg aangelegd. Door beide gemeenten is hierover een samenwerkings- en realisatieovereenkomst “Dorpensingel” (SOK) getekend. In deze overeenkomst is vastgelegd dat op de weg (met de projectnaam Dorpensingel) een maximumsnelheid van 50 km/uur wordt ingesteld. Om dit juridisch mogelijk te maken, is het de bedoeling dat deze weg tot aan de gemeentegrens met Lingewaard binnen de bebouwde kom komt te liggen. Voorgesteld wordt om hiertoe de grens van de bebouwde kom aan te passen. Het wijzigen van de grens van de bebouwde kom is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Voorstel De grens van de bebouwde kom van de woonplaats Lent, gem. Nijmegen en van woonplaats Nijmegen zoals deze zijn aangewezen bij besluit van 25/05/2011 nr. 117-2010 als volgt aan te passen: Woonplaats Lent, gem. Nijmegen - Vanaf de bestaande grens van de bebouwde kom op het punt direct ten oosten van de Prins Mauritssingel ca. 30 meter ten noorden van de Edith Piafstraat - De oostzijde van de Prins Mauritssingel volgend in noordelijke richting tot de grens van de woonplaats Lent, gem.

Nijmegen – woonplaats Nijmegen - De woonplaatsgrens volgend in oostelijke richting tot aan de meest noordelijke punt van Zandsepad Woonplaats Nijmegen (uitbreiding bebouwde kom oostzijde Prins Mauritssingel) - Vanaf het punt direct ten oosten van de Prins Mauritssingel op de grens van de woonplaats Lent, gem. Nijmegen – woonplaats Nijmegen - De oostzijde van de Prins Mauritssingel/N325 volgend in noordelijke richting tot het punt ca. 400 meter ten noorden van het Keizer Augustusplein - Vanaf dit punt in een rechte hoek af te buigen in oostelijke richting over een lengte van ca. 300 meter tot het punt direct ten westen van de Zwarteweg - Vanaf dit punt de westzijde van de Zwarteweg volgend in zuidelijke richting over een lengte van ca. 250 meter - Op dit punt de Zwarteweg overstekend in oostelijke richting tot het punt direct ten oosten van de Zwarteweg - De Zwarteweg aan deze zijde in zuidelijke richting volgend over een lengte van ca. 100 meter tot het punt ten noorden van het tracé van de aan te leggen Dorpensingel - Vanaf dit punt de noordzijde van de aan te leggen Dorpensingel volgend in oostelijke richting tot aan de gemeentegrens met Lingewaard - De gemeentegrens is zuidelijke richting volgend tot de grens van de woonplaats Lent, gem. Nijmegen - Vanaf dit punt de grens van de woonplaats Lent, gem.

Nijmegen volgend in westelijke richting tot aan de meest noordelijke punt van Zandsepad - Vanaf dit punt de grens van de woonplaats Lent, gem. Nijmegen volgend in westelijke richting tot aan het punt direct ten oosten van de Prins Mauritssingel op de grens van de woonplaats Lent, gem. Nijmegen – woonplaats Nijmegen Een en ander zoals is aangegeven op de bijbehorende situatietekening d.d. 08-06-2021. Aanleiding Nijmegen-Noord groeit snel. Het is belangrijk dat dit stadsdeel en Bemmel goed bereikbaar blijven. De gemeenten Lingewaard en Nijmegen gaan daarom samen een nieuwe weg aanleggen. Dit is op 19 maart 2019 vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. De weg krijgt nog een definitieve straatnaam. In afwachting daarvan wordt in dit voorstel vooralsnog de projectnaam “Dorpensingel” gehanteerd. De Dorpensingel is een nieuwe weg tussen het Keizer Augustusplein (“Ovatonde”) en de Zandsestraat. De weg vergroot de verkeersveiligheid in het gebied en zorgt voor een betere bereikbaarheid van Lent, Oosterhout en Bemmel. Pagina 3 van 8

Beoogde impact Door aanpassing van de grens van de bebouwde kom komt het tracé van de Dorpensingel tot aan de gemeentegrens met Lingewaard binnen de bebouwde kom te liggen. Dit betekent dat hier een maximumsnelheid van 50 km/uur gaat gelden. Argumenten Aanpassing van de grens van de bebouwde kom hangt samen met een aantal ruimtelijke ontwikkelingen in het grensgebied tussen Nijmegen, Bemmel en Ressen. Dit gebied is op dit moment volop in ontwikkeling. In het gebied tussen het Keizer Augustusplein en de Lentse Plas zijn inmiddels een bioscoopcomplex en een horecapaviljoen aan de plas gerealiseerd. Iets verder naar het oosten wordt nabij de Zandse Plas een woonwijk ontwikkeld die wordt aangeduid als “Landschappelijk Wonen”. En op het terrein ten noordoosten van het Keizer Augustusplein is o.a. de bouw van een bouwmarkt in voorbereiding. De nieuwe weg (Dorpensingel) ontsluit deze gebieden. Daarnaast draagt de weg bij aan een goede verbinding tussen het snel groeiende stadsdeel NijmegenNoord en Bemmel. Gebiedsontsluitingsweg De weg is, mede gelet op de verwachte verkeersintensiteit , een zogenoemde gebiedsontsluitingsweg die de stroomwegen zoals in dit geval de A325/Prins Mauritssingel verbindt met de erftoegangswegen naar de verblijfsgebieden. Op wegvakken stroomt het verkeer en op kruispunten vindt uitwisseling plaats.

Verkeersveiligheid Door de weg binnen de bebouwde kom te brengen, kan hier een maximumsnelheid van 50 km/uur worden ingesteld. We beschouwen dit uit oogpunt van verkeersveiligheid als meest gepaste maximumsnelheid voor deze weg. Bovendien is dit een maximumsnelheid die samengaat met de status van gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom. Buiten de bebouwde kom zou op een dergelijke weg normaliter een maximumsnelheid van 80 km/uur gelden. In algemene zin is bij een maximumsnelheid van 80 km/uur de kans op ongevallen groter dan bij een snelheid van 50 km/uur. Reden om uit oogpunt van verkeersveiligheid te kiezen voor het instellen van een maximumsnelheid van 50 km/uur. De grens van de bebouwde kom dient hiertoe te worden opgeschoven tot aan de gemeentegrens met Lingewaard zodat de Dorpensingel op Nijmeegs grondgebied binnen de bebouwde kom komt te liggen. De weg krijgt bovendien een inrichting die past bij een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom volgens de uitgangspunten van het concept Duurzaam veilig. Dit betekent dat de weg een ontwerp krijgt waarmee de maximumsnelheid van 50 km/uur zoveel mogelijk fysiek wordt ondersteund of zelfs afgedwongen. De beoogde snelheid vloeit dan als het ware redelijkerwijs voort uit de aard en de inrichting van de weg.

Milieuoverwegingen Zonder uitbreiding van de bebouwde kom zou de Dorpensingel buiten de bebouwde kom blijven met een snelheidsregime van 80 km/uur. Een snelheidsregime van 80 km/uur levert meer stikstofemissie op dan een maximumsnelheid van 50 km/uur. En dus ook meer stikstofdepositie (neerslag) in het Natura 2000-gebied Rijntakken. De maximumsnelheid heeft ook invloed op de geluidsemissie. Bij een snelheidsregime van 50 km/uur en bij de geprognosticeerde verkeersintensiteit en verdeling van voertuigen is de geluidemissie van de Dorpensingel ca. 2 dB lager dan bij 80 km/uur. De geluiduitstraling is dus wat lager en dat heeft een positief effect op het verblijfsklimaat in de omgeving van de Dorpensingel. SOK In de samenwerkings- en realisatieovereenkomst “Dorpensingel”(SOK) tussen Nijmegen en Lingewaard is vastgelegd dat op de Dorpensingel een maximumsnelheid van 50 km/uur wordt ingesteld. Door de voorgestelde aanpassing van de grens van de bebouwde kom wordt dit mogelijk gemaakt. Waarmee dus wordt voldaan aan dit uitgangspunt van de samenwerkingsovereenkomst. Juridische aspecten Ingevolge de Uitvoeringsvoorschriften BABW inzake verkeerstekens wordt de grens van de bebouwde kom gekenmerkt door het begin van langs de weg gelegen aaneengesloten bebouwing. Bedoeling is dat er een herkenbaar verschil in karakter met het gebied buiten de bebouwde kom wordt verkregen.

Op grond van deze criteria is de bebouwde kom in Nijmegen Pagina 4 van 8

Noord na het gereedkomen van nieuwe woonwijken eerder al aangepast. Echter, aan genoemde bebouwingsdichtheid wordt voor wat betreft de Dorpensingel niet voldaan. De weg komt in een Landelijke omgeving te liggen waar, met name verder richting gemeente Lingewaard, nauwelijks bebouwing is. Er worden ook geen erven aangesloten. Wel wordt er middels het ontwerp van de weg een herkenbaar verschil in karakter gecreëerd met de omliggende wegen buiten de bebouwde kom. Advies politie Wettelijk is geregeld dat een besluit over het vaststellen van de grenzen van de bebouwde kom wordt genomen na overleg met de politie. De politie heeft een negatief advies uitgebracht, omdat er geen sprake is van bebouwde kom als opgenomen in de Uitvoeringsvoorschriften BABW. De daarvoor vereiste aaneengesloten bebouwing ontbreekt langs de Dorpensingel. Strikt genomen is de visie van de politie juist. De omgeving rond de Dorpensingel voldoet qua bebouwingsdichtheid langs de weg niet aan de Uitvoeringsvoorschriften voor de bebouwde kom. Het risico bestaat dat weggebruikers daardoor te hard gaan rijden. Behalve bebouwingsdichtheid langs de weg is echter ook het ontwerp van de weg zelf van belang voor de beleving van de weggebruiker en de snelheid waarmee wordt gereden. We richten de weg conform de uitgangspunten van het concept Duurzaam Veilig in als een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom.

Beoogd wordt te hard rijden tegen te gaan door de weg, onder meer met as-verspringingen, het planten van boomgroepen en plaatsen van lichtmasten, zo vorm te geven dat weggebruikers het gevoel krijgen dat er niet harder dan 50 km/uur kan worden gereden. Het karakter van een weg binnen de bebouwde kom wordt in plaats van in omliggende bebouwing, is in dit geval dus meer gelegen in het ontwerp van de weg zelf. Ook hiermee wordt een verschil in uitstraling met bijvoorbeeld het wegbeeld op de A325/Prins Mauritssingel verkregen. Opzet is dat het wegprofiel van de Dorpensingel er aan bijdraagt dat de bebouwde kom op de nieuwe weg geloofwaardig overkomt en weggebruikers hun snelheid aanpassen. Gelet op het voorgaande vinden wij het in dit specifieke geval aanvaardbaar om – bij wijze van uitzondering in afwijking van het advies van de politie – de Dorpensingel binnen de bebouwde kom te brengen zodat er een maximumsnelheid van 50 km/uur in plaats van 80 km/uur kan gaan gelden. Hiermee laten wij het verkeersveiligheids- en leefbaarheidsbelang prevaleren. Zoals eerder aangegeven wordt op deze wijze bijgedragen aan een verkeersveilige verbinding tussen Lent, Oosterhout en Bemmel. Bovendien draagt dit bij aan afname van de stikstofemissie en ook aan een lagere geluidsbelasting in het gebied. Daarmee heeft het een positief effect op het verblijfsklimaat in de omgeving van de Dorpensingel.

We denken hierbij een juiste afweging te hebben gemaakt tussen bereikbaarheid, veiligheid en milieu. Kanttekeningen Gemeente Lingewaard Het deel van de Dorpensingel dat binnen de gemeente Lingewaard valt, komt niet binnen de bebouwde kom te liggen. Lingewaard kiest ervoor op dit weggedeelte middels een verkeersbesluit een maximumsnelheid van 50 km/u in te stellen. Handhaving Gelet op negatieve advies van de politie over het aanpassen van de grens van de bebouwde kom is de verwachting dat op het naleven van de maximumsnelheid op Dorpensingel niet gehandhaafd zal worden. Verdere gevolgen bebouwde kom Behalve effect op de toegestane maximumsnelheid maakt het binnen de bebouwde kom brengen van een gebied ook verschil als je kijkt naar o.a. de Bouwverordening en de Algemene Plaatselijke Verordening. Dit heeft dan bijvoorbeeld te maken met het verbod tot bouwen met overschrijding van de gevelrooilijn of met het verbod om je natuurlijke behoefte te doen buiten een daarvoor bestemde voorziening. Concreet gaat het hier slechts om een marginaal effect. Voor de hoogte van bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting (ozb) of de afvalstoffenheffing maakt het niet uit of een pand binnen of buiten de bebouwde kom ligt. Communicatie In de toelichting aan de omgeving over de plannen voor de aanleg van de Dorpensingel is het snelheidsregime toegelicht.

Ook in de toelichting van de bestemmingsplan is dit verwoord. De omgeving kan hier tijdens de zienswijzenperiode kennis van nemen. Financiën Er zijn aan dit voorstel geen kosten verbonden. Pagina 5 van 8

Vervolg Het besluit tot wijziging van de grens van de bebouwde kom wordt gepubliceerd en ter inzage gelegd. Belanghebbenden kunnen gebruik maken van de mogelijkheid om tegen dit besluit een bezwaar- c.q. beroepschrift in te dienen. Een voorstel voor de definitieve straatnaam van de nieuwe weg wordt separaat aan uw gemeenteraad voorgelegd. Bijlagen 1. Tekening 2. Advies politie

Pagina 6 van 8

Pagina 7 van 8

Pagina 8 van 8