Aanbiedingsbrief onderzoeksrapport Ombudsman en Kinderombudsman

Postadres Gemeente Nijmegen

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

Contactpersoon Riëtte Sluiter r1.sluiter@nijmegen.nl T 024 – 329 92 58

23 mei 2023 Aanbiedingsbrief Rapport 'Als de overheid niet thuis geeft'

Geachte leden van de raad,

Ons kenmerk E23.001147

De Nationale Ombudsman en de Kinderombudsman hebben gezamenlijk een onderzoek uitgevoerd naar huisuitzettingen van gezinnen in kwetsbare situaties. Het onderzoeksrapport, met de titel Als de overheid niet thuis geeft, treft u als bijlage bij deze brief.

Bijlage(n) Bijgevoegd: Ja

Het onderzoek richt zich op huisuitzettingen van gezinnen in kwetsbare situaties. Het gaat om huisuitzettingen die plaatsvinden als gevolg van een betaalachterstand, overlast en sluiting van een pand op grond van de zogenaamde Wet Damocles, waardoor gezinnen op straat belanden. De conclusies van het onderzoek stelt dat de overheid tijdens huisuitzettingen niet voldoet aan haar mensenrechtelijke en kinderrechtelijke plichten. Zo doet de overheid te weinig om huisuitzettingen te voorkomen en houdt zij zich niet aan de verplichting dat huisuitzettingen niet tot dakloosheid mogen leiden. Daarnaast zorgt zij niet voor 'betekenisvolle consultatie' om een huisuitzetting te voorkomen en om alternatieve huisvesting te zoeken. Ook zorgt de overheid niet voor voldoende rechtsbescherming, waaronder inclusieve toegankelijke informatieverstrekking. Huisuitzetting in Nijmegen Binnen onze gemeente hebben we bij de Regieteams woonoverlast- en multiprobleemhuishoudens (waar ook de corporaties onderdeel van zijn) een route voor dreigende huisuitzettingen door woonoverlast of huurschulden met de corporaties. Deze route houdt in dat een corporatie een huishouden waarbij sprake is van a) minderjarige kinderen; b) multiproblem; c) kwetsbare gezinnen; of d) woonoverlast altijd moet melden in het Regieteam. Er wordt dan gezamenlijk een plan van aanpak opgesteld.

In 95% van de gevallen wordt huisuitzetting voorkomen. De gevallen waarbij toch ontruimingen plaatsvinden worden vrijwel altijd veroorzaakt door ernstige woonoverlast of criminaliteit. In enkele gevallen waarbij ontruiming niet kan worden voorkomen wordt er ook een plan van aanpak gemaakt voor het gezin of het huishouden. Hierbij worden nooit gezinnen met minderjarige kinderen op straat gezet. Ook kwetsbare huishoudens komen niet terecht op

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 2

straat. Er wordt altijd gezocht naar een alternatief, tenzij huishoudens (met alleen volwassenen!) zelf anders kiezen. Huishoudens waar geen sprake is van de eerder genoemde criteria worden niet gemeld in het regieteam. Ook huishoudens die huren in de particuliere sector worden meestal niet gemeld bij het Regieteam. De belangrijkste reden daarvoor is dat het niet uitvoerbaar is om met een grote hoeveelheid individuele particuliere verhuurders afspraken te maken. Indien het Regieteam een melding ontvangt vanuit de particuliere sector wordt hetzelfde gehandeld als bij de sociale sector. Artikel 13b pandsluitingen De burgemeester heeft op grond van artikel 13b Opiumwet de bevoegdheid om panden, waaronder woningen, te sluiten. Bij de toepassing van die bevoegdheid wordt nauwlettend de jurisprudentie gevolgd. De laatste jaren zijn er richtinggevende uitspraken gedaan door de Raad van State, die kaders stellen voor de toepassing van die bevoegdheid. De burgemeester moet per geval de noodzakelijkheid van een sluitingsmaatregel beoordelen en, indien daarvan sprake is, de evenwichtigheid van de duur van de maatregel. Een van de omstandigheden die bij die evenwichtigheidsbeoordeling moet worden meegewogen is de eventuele aanwezigheid van minderjarige kinderen in de te sluiten woning.

Dat de burgemeester hun aanwezigheid moet meewegen betekent echter volgens de hoogste bestuursrechter niet per definitie dat een sluiting onevenwichtig is. Ook een sluiting met veel nadelige gevolgen kan evenwichtig zijn. In de Nijmeegse praktijk komen sluitingen van woningen, bewoond door gezinnen met kinderen, betrekkelijk weinig voor. Als een sluiting noodzakelijk is, dan gaat het om ernstige gevallen, waarbij bijvoorbeeld harddrugs in de woning aanwezig zijn gecombineerd met wapens. En ook in die gevallen wordt rekening gehouden met de mogelijkheid om tijdelijke alternatieve woonruimte te vinden.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 2