40 - 20220525 Brief de Kentering en zelfregiecentrum over college-akkoord suggesties

Suggesties voor coalitie-akkoord van Zelfregiecentrum Nijmegen en De Kentering, Nijmegen 25 mei 2022 1 Faciliteer het Actieprogramma inclusie optimaal, ook financieel Dankzij het VN Verdrag handicap heeft ook Nijmegen een Actieprogramma inclusie. We willen met dat programma bereiken dat mensen met een beperking erbij horen op alle levensgebieden. Daarmee biedt het actieprogramma een goed kader voor een samenhangend beleid, vanuit het perspectief van de bewoner met een beperking. De ‘oude raad’ heeft voorjaar 2022 een motie aangenomen, die voorziet in een inclusieparagraaf bij elk raadsvoorstel. De motie voorziet ook in het formaliseren van de positie van de Nijmeegse Coalitie voor Inclusie, vergelijkbaar met een adviescommissie. We vragen het nieuwe college deze motie ook uit te voeren. En verder om het Actieprogramma optimaal te ondersteunen, ook financieel, om een inhaalslag te maken en de positie van mensen met een beperking daadwerkelijk te verbeteren. Extra middelen zijn nodig voor onderzoek, ontwikkeling, versnellen uitvoering actiepunten, tijdelijk extra middelen (voor pilots; experimenteerruimte), financiering inzet ervaringsdeskundigen, leren van ervaringen elders… We vinden alle levensgebieden belangrijk, in samenhang.

Toch lichten we er in dit kader van het college-akkoord een paar uit: rechtspositie burgers (ombudsfunctie), wonen/toegankelijkheid, onderwijs en bestaanszekerheid.

2 Rechtspositie inwoners Financier een ombudsfunctie sociaal domein. De rechtszekerheid is in de loop der jaren steeds verder afgenomen. Van een verzekerd recht op zorg (AWBZ) naar compensatieplicht, naar compensatiebeginsel, naar steeds minder maatwerk (met een beschikking) en meer algemene voorzieningen (zonder beschikking). Inwoners moeten in voorkomende gevallen een beroep kunnen doen op een ombudsfunctie voor onafhankelijke bemiddeling. Ook op het terrein van werk en inkomen en schuldhulpverlening bestaat deze behoefte. De ombudsfunctie voorziet tevens in monitoring van klachten en rapportage en advies hierover aan college en raad.

3 Wonen / toegankelijkheid •

•

Doe een woonbehoefte-onderzoek exclusief onder mensen met een beperking. Deze groep is in het laatste onderzoek niet meegenomen. Verschillende groepen hebben verschillende wensen. Vergelijk mensen in een rolstoel met mensen die prikkelgevoelig zijn. Jongeren met een beperking hebben andere wensen dan ouderen. Zorg in de thuissituatie wordt belangrijker. Er is veel verborgen vraag... Zorg voor rolstoel-plus woningen voor mensen met een grotere rolstoel. Deze zijn er nu niet. Daardoor ontstaan ‘paniek-situaties’. Bouw voort op een rapport van vier ergotherapiestudenten hierover.

• •

Betrek ervaringsdeskundigen en deskundigen in een vroeg stadium bij projecten zoals het station en de voetgangersbrug over de Waal. Voer de Stimuleringsregeling Toegankelijkheid weer in. Hiermee zijn in het verleden 70 gebouwen met een publieksfunctie optimaal toegankelijk gemaakt.

4 Stimuleer inclusief en levenslang leren We vinden dat er beter rekening moet worden gehouden met lichamelijke beperkingen, verstandelijke beperkingen en psychische kwetsbaarheden binnen het onderwijs. Wij vinden het belangrijk dat er aanpassingen op maat in het onderwijs zijn. Denk in mogelijkheden en kijk beter naar: • Iedereen heeft recht op onderwijs. Dat staat in het VN Verdrag; • De persoon en zijn of haar talenten; • Dat iedereen het gevoel heeft erbij te horen; • Houd in praktische zin rekening met lichamelijke, licht verstandelijke beperking of psychische kwetsbaarheid en werk daarbij zo goed mogelijk samen met andere organisaties; • Houd rekening met de betaalbaarheid van onderwijs. Losse cursussen en lessen zijn duur en kunnen niet door iedereen betaald worden; • Speel in op leergierigheid en interesses van mensen met een beperking; • Kijk naar goede voorbeelden binnen het onderwijs, zoals passend onderwijs Dominicuscollege, Praktijkonderwijs en avondschool; • Inzet speciale kennis van mensen met een beperking. Bekijk website www.ecio.nl (expertisecentrum inclusief onderwijs) of kijk naar een uitzending op www.LVBdoetmee.nl; • Voer begrijpelijke taal verder door en zorg dat alle informatie toegankelijk is (https://www.taalvoorallemaal.com). We vinden dat er meer mogelijkheden moeten komen om levenslang te leren.

Soms hebben mensen als kind niet de kans gehad om te leren. Soms doordat hun beperking niet is gezien of omdat er geen passend onderwijs was. Of gewoonweg omdat je later nieuwe of andere dingen wil leren. Werk samen om de dingen te regelen. Leren en zorg is soms lastig te organiseren. Als je het niet op school kunt leren, dan is fijn als je het ergens anders wel kunt leren. Voor veel mensen met een licht verstandelijke beperking geldt dat ze binnen het onderwijs aangepast onderwijs krijgen. Soms in lager tempo. En vaak hebben ze langer tijd nodig om dingen te leren. We willen daarom ook dat levenslang leren tot de mogelijkheden gaat behoren. De Sterkplaats Nijmegen (aan de HAN) is een goed voorbeeld van een opleiding voor mensen die een aangepaste vorm van onderwijs nodig hebben.

5 Garandeer bestaanszekerheid Van beperking naar werk:

Voor mensen met en zonder beperking is werk één van de elementen van een waardevol bestaan. Werk biedt mensen sociale contacten, een zinvolle daginvulling en de mogelijkheid zich te ontwikkelen. Daarnaast biedt betaald werk een inkomen en daarmee de mogelijkheid om op een volwaardige manier mee te doen in de samenleving. Niet voor niets is werk één van de aandachtspunten in het Actieprogramma Inclusie 2019-2023. Helaas lukt het de gemeente Nijmegen vooralsnog slechts in beperkte mate om haar ambities waar te maken. Ondanks een daling van het aantal bijstandsgerechtigden, moeten we constateren dat Nijmegen een hoger percentage bijstandsuitkeringen heeft dan het landelijk gemiddelde en ook dan het gemiddelde van de benchmark kennissteden. Daarnaast heeft Nijmegen een achterstand op het gebied van het aanbieden van beschut werk en wordt de quotumregeling slechts naar de letter uitgevoerd. Wat wij graag zouden zien: • Zet in op het zelf in dienst nemen van meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in alle lagen van de gemeentelijke organisatie. • Biedt meer stages en werkervaringsplekken aan voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. • Geef bij sollicitaties bij gelijke geschiktheid de voorkeur aan kandidaten met een beperking. • Zorg dat achterstanden in het aanbieden van Beschut Werk worden ingelopen.

• Zet bij handhaving van de Participatiewet in op het zo weinig mogelijk opleggen van maatregelen. Van armoede naar bestaanszekerheid: Wat echter niet uit het oog moet verloren, is dat voor veel mensen met een beperking werk helemaal geen weg uit de armoede is. De bijstand was ooit bedoeld als vangnet voor mensen die tijdelijk zonder werk zitten. Maar zeker sinds de veel strengere toegang tot de WAJONG is een Participatiewet-uitkering de realiteit (tot aan de AOW) voor iedere bijstandsgerechtigde die door een (uren)beperking niet in staat is met betaald werk een inkomen te verdienen boven de armoedegrens. Dit wordt nog verergerd doordat mensen met een beperking vaak slechts tijdelijk werk vinden en verrekening met een uitkering grote onzekerheid en wisselend inkomen met zich mee brengt. Bestaanszekerheid is een recht, ook wanneer mensen door wat voor interne of externe oorzaak ook geen betaald werk met een inkomen boven de inkomensgrens aan kunnen of kunnen vinden. Echter, is door het landelijke overheidsbeleid, zeker met de huidige inflatie, een Participatiewet-uitkering onvoldoende om in de dagelijkse behoeften te voorzien en reserves op te bouwen voor onverwachte uitgaven, waardoor wie in de bijstand komt, steeds dieper in de problemen zakt.

Er zijn veel verschillende regelingen om mensen met een laag inkomen bij te staan, maar de drempel er gebruik van te maken is vaak hoog, doordat de maatregelen passief worden aangeboden, mensen de regelingen niet weten te vinden of niet begrijpen en er schaamte heerst om ervan gebruik te maken. Wat wij graag zouden zien: • blijf actie ondernemen om in Den Haag aan te kaarten in welke problemen het structureel te lage bijstandsniveau mensen brengt en dat dit niveau omhoog moet

•

•

• •

versoepel het proces van verrekening met een uitkering, bijvoorbeeld door het mogelijk maken van rechtstreeks verrekenen van salaris met de uitkering door de gemeente zelf blijf de maximale ruimte opzoeken mensen bij te staan met inkomensondersteunende maatregelen, wees pro-actief met het aanbieden van regelingen, hou ze eenvoudig en vereenvoudig de toegang ertoe ga verder met experimenten met regelvrije bijstand en basisinkomen werk met de sociale basis in de stad aan initiatieven voor collectieven op het vlak van energie, voedselvoorziening (stadsmoestuinen) en dergelijken om mensen te helpen op goedkope wijze in de basisbehoeften te voorzien

• onderzoek de mogelijkheid van het oprichten van fondsen, die mensen zonder vermogen kunnen ondersteunen zelf energie op te wekken middels zonne- en windenergie